فهرست
- مقدمه
- اشاره
- 1. ضرورت تدوین دانش مستقلی متناسب با شأن قواعد فقهی
- 2. تعریف قواعد فقهی
- 3. عدم تدوین کتابی مختص به این موضوع
- 4. محتوای کتاب
- قاعده تسلط؛ «الناس مسلطون علی اموالهم»
- اشاره
- مقام اول: مصدر قاعده
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت
- 3. اجماع
- 4. دلیل عقل و بنای عقلا
- انواع مالکیت در اسلام
- مقام دوم: تنبیهات
- 1. حدود قاعده تسلط
- 2. آیا قاعده مختص به اموال است یا اینکه شامل «حقوق» و غیر آن نیز می شود؟
- 3. نسبت قاعده با قواعد دیگر
- 4. نسبت قاعده با واجبات مالی
- قاعده حجیّت بینه
- اشاره
- مقام اوّل: تعریف و معنای لغوی و شرعی بینه
- مقام دوم: ادله حجیّت بینه
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت
- 3. اجماع
- 4. بنای عقلا
- مقام سوم: شرایط و قیود معتبره در قاعده بینه
- مقام چهارم: مواردی که از این قاعده استثنا شده است
- مقام پنجم: اعتبار بینه در امور محسوس
- مقام ششم:عمومیت حجیّت بینه نسبت به هرانسان وشمول تمامی آثارآن
- مقام هفتم: نسبت بینه با غیر آن
- مقام هشتم: تعارض دو بینه
- قاعده حجیّت خبر واحد در موضوعات
- مقام اول: اقوال علما در مسأله
- مقام دوم: مدرک قاعده
- اشاره
- 1. کتاب الله تعالی
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- 4. بنای اصحاب
- ملاک حجیّت خبر واحد
- حجیّت قول ذی الید
- مراد از ذی الید
- اقوال فقها در مسأله حجیّت قول ذی الید
- ادله قاعده
- اشاره
- 1. اخبار
- 2. بنای عقلا
- تنبیهات :
- تنبیه اول: آیا حجیّت قول ذی الید از امارات است یا از اصول؟
- تنبیه دوم: آیا در حجیّت قول ذی الید عدالت یا وثاقت معتبر است؟
- تنبیه سوم: تعارض اماره و اِخبار ذی الید
- قاعده حیازت
- سببیت حیازت برای مالک شدن
- مدرک قاعده
- 1. بنای عقلا
- 2. سنت
- امر اول: حیازت به چه چیزی تعلق می گیرد؟
- امر دوم: آیا در حیازت قصد معتبر است یا نه؟
- امر سوم: آیا وکالت یا استیجار در حیازت جایز است یا نه؟
- امر چهارم: آیا برای حیازت حدی وجود دارد؟
- قاعده سبق
- اشاره
- دلائل اثبات قاعده سبق
- اشاره
- 1. سنت
- 2. سیره مستمره
- امر اول: فرق بین قاعده «سبق» و «حیازت» و «احیاء»
- امر دوم: قصد انتفاع از شرائط قاعده سبق می باشد
- امر سوم: حدود اولویت
- امر چهارم: آیا اولویت در اینجا حکم وضعی است یا حکم تکلیفی؟
- امر پنجم: تعارض بین دو شخص بر پیش دستی بر یک چیز
- امر ششم: موارد جریان قاعده
- قاعده الزام
- اشاره
- مدرک قاعده
- مفاد قاعده
- موارد شمول قاعده
- قاعده جُب
- اشاره
- مدرک قاعده جُب
- اشاره
- 1. آیات کتاب شریف
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- قاعده اتلاف
- اشاره
- معنای قاعده
- مدرک قاعده اتلاف
- اشاره
- 1. کتاب شریف
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- 4. اجماع
- تنبیهات
- تنبیه اول: اتلاف یا به مباشرت است یا به تسبیب
- تنبیه دوم: تعدد اسباب
- تنبیه سوم: فرقی بین علم و جهل در اتلاف وجود ندارد.
- تنبیه چهارم: فرق بین غصب و اتلاف
- قاعده مایضمن و ما لایضمن
- اشاره
- مقام اول: کسانی که متعرض این قاعده شده اند
- مقام دوم: مفاد قاعده
- مقام سوم: اموری که بر صحت قاعده دلالت می کند
- تنبیهات
- تنبیه اول: مقدار شمولیت قاعده مایضمن
- تنبیه دوم: مراد از ضمان
- تنبیه سوم: عمومیت به اعتبار انواع عقود است یا اصناف یا اشخاص؟
- تنبیه چهارم: آیا فرقی بین علم و جهل دافع و قابض وجود دارد؟
- تنبیه پنجم: آیا قبض در ضمان معتبر است؟
- تنبیه ششم: شمول قاعده نسبت به منافع و اعمال
- قاعده ید؛ «علی الید ما أخذت حتّی تؤدّیه»
- اشاره
- مقام اول: مدرک قاعده
- اشاره
- 1. روایات عام
- 2. روایات خاص
- 3. قاعده احترام مال مسلم
- 4. بنای عقلا
- مقام دوم: مفاد قاعده
- نکات
- قاعده عدم ضمان امین
- اشاره
- ادله قاعده
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت شریف
- اشاره
- روایات معارض
- 3. بنای عقلا
- تنبیهات
- تنبیه اول: معنای امانت در این مقام
- تنبیه دوم: آیا اشتراط ضمان امین جایز است؟
- تنبیه سوم: مراد از افراط و تفریط
- تنبیه چهارم: حکم جایی که عین تلف نشده اما معیوب گردیده
- قاعده غرور
- اشاره
- مدرک قاعده
- 1. سنت
- 2. بنای عقلا
- نکته اول: معنای غرور
- نکته دوم: معنای تسبیب
- نکته سوم: عمومیت قاعده
- قاعده خراج
- اشاره
- مدارک قاعده
- معنای خراج و معنای ضمان
- قاعده لزوم
- اشاره
- مقام اول: استشهاد به کلمات بزرگان در استفاده از قاعده
- مدارک قاعده لزوم
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت شریفه
- 3. استدلال به استصحاب
- 4. بنای عقلا بر لزوم
- قاعده بینه و یمین
- اشاره
- مدرک قاعده
- مدعی و منکر چه کسانی هستند؟
- تنبیهات
- تنبیه اول: استثنائات قاعده
- تنبیه دوم: شرایط شنیدن ادعای مدعی
- تنبیه سوم: شرط اشتراک در قاعده
- تنبیه چهارم:آیاملاک درمدعی ومنکر،مصب دعواست یانتیجه وغایت آن؟
- قاعده تلف المبیع قبل قبضه
- اشاره
- مدرک قاعده
- 1. اجماع
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا بر قاعده
- تنبیهات
- تنبیه اول: رشد حاصله از عقد و بعد از تلف
- تنبیه دوم: تلف بواسطه فعل بایع یا مشتری
- تنبیه سوم: الحاق تلف ثمن قبل از قبض آن به تلف مبیع
- تنبیه چهارم: اختصاص قاعده به باب بیع یا دیگر معاوضات
- قاعده تبعیّت عقود از قصود
- اشاره
- مقام اول: محتوای قاعده
- مقام دوم: مدرک قاعده
- تنبیهات
- تنبیه اول: حاجت به قصد در موضوع عقد است نه در حکم آن
- تنبیه دوم: عقود حدوثا تابع قصود هستند نه بقائآ
- تنبیه سوم: تبعیت عقود از قصود در مقام ثبوت است نه در مقام اثبات
- تنبیه چهارم: نقض هایی که بر قاعده وارد شده است
- قاعده تلف در زمان خیار
- اشاره
- مدرک قاعده
- استدلال بر قاعده به حکم عقل و اقتضای اصل
- تنبیهات
- تنبیه اول: عمومیت قاعده و عدم آن
- تنبیه دوم: آیا حکم مختص به مبیع است یا شامل ثمن نیز می گردد؟
- تنبیه سوم: مراد از ضمان در قاعده
- قاعده اقرار
- اشاره
- 1. قاعده اقرار عقلا علی انفسهم
- 2. قاعده من ملک شیئآ ملک الاقرار به
- محتوای قاعده من ملک
- مدرک قاعده من ملک
- اشاره
- 1. اجماع
- 2. سیره اهل شرع
- 3. اقرار عقلا
- 4. ادله قاعده امانت
- 5. قاعده قبول
- 6. بنای عقلا بر آن
- قاعده طهارت
- اشاره
- تنبیهات
- آیا طهارت و نجاست احکام واقعی هستند یا احکام علمی؟
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- مقدمه
- اشاره
- 1. ضرورت تدوین دانش مستقلی متناسب با شأن قواعد فقهی
- 2. تعریف قواعد فقهی
- 3. عدم تدوین کتابی مختص به این موضوع
- 4. محتوای کتاب
- قاعده تسلط؛ «الناس مسلطون علی اموالهم»
- اشاره
- مقام اول: مصدر قاعده
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت
- 3. اجماع
- 4. دلیل عقل و بنای عقلا
- انواع مالکیت در اسلام
- مقام دوم: تنبیهات
- 1. حدود قاعده تسلط
- 2. آیا قاعده مختص به اموال است یا اینکه شامل «حقوق» و غیر آن نیز می شود؟
- 3. نسبت قاعده با قواعد دیگر
- 4. نسبت قاعده با واجبات مالی
- قاعده حجیّت بینه
- اشاره
- مقام اوّل: تعریف و معنای لغوی و شرعی بینه
- مقام دوم: ادله حجیّت بینه
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت
- 3. اجماع
- 4. بنای عقلا
- مقام سوم: شرایط و قیود معتبره در قاعده بینه
- مقام چهارم: مواردی که از این قاعده استثنا شده است
- مقام پنجم: اعتبار بینه در امور محسوس
- مقام ششم:عمومیت حجیّت بینه نسبت به هرانسان وشمول تمامی آثارآن
- مقام هفتم: نسبت بینه با غیر آن
- مقام هشتم: تعارض دو بینه
- قاعده حجیّت خبر واحد در موضوعات
- مقام اول: اقوال علما در مسأله
- مقام دوم: مدرک قاعده
- اشاره
- 1. کتاب الله تعالی
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- 4. بنای اصحاب
- ملاک حجیّت خبر واحد
- حجیّت قول ذی الید
- مراد از ذی الید
- اقوال فقها در مسأله حجیّت قول ذی الید
- ادله قاعده
- اشاره
- 1. اخبار
- 2. بنای عقلا
- تنبیهات :
- تنبیه اول: آیا حجیّت قول ذی الید از امارات است یا از اصول؟
- تنبیه دوم: آیا در حجیّت قول ذی الید عدالت یا وثاقت معتبر است؟
- تنبیه سوم: تعارض اماره و اِخبار ذی الید
- قاعده حیازت
- سببیت حیازت برای مالک شدن
- مدرک قاعده
- 1. بنای عقلا
- 2. سنت
- امر اول: حیازت به چه چیزی تعلق می گیرد؟
- امر دوم: آیا در حیازت قصد معتبر است یا نه؟
- امر سوم: آیا وکالت یا استیجار در حیازت جایز است یا نه؟
- امر چهارم: آیا برای حیازت حدی وجود دارد؟
- قاعده سبق
- اشاره
- دلائل اثبات قاعده سبق
- اشاره
- 1. سنت
- 2. سیره مستمره
- امر اول: فرق بین قاعده «سبق» و «حیازت» و «احیاء»
- امر دوم: قصد انتفاع از شرائط قاعده سبق می باشد
- امر سوم: حدود اولویت
- امر چهارم: آیا اولویت در اینجا حکم وضعی است یا حکم تکلیفی؟
- امر پنجم: تعارض بین دو شخص بر پیش دستی بر یک چیز
- امر ششم: موارد جریان قاعده
- قاعده الزام
- اشاره
- مدرک قاعده
- مفاد قاعده
- موارد شمول قاعده
- قاعده جُب
- اشاره
- مدرک قاعده جُب
- اشاره
- 1. آیات کتاب شریف
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- قاعده اتلاف
- اشاره
- معنای قاعده
- مدرک قاعده اتلاف
- اشاره
- 1. کتاب شریف
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا
- 4. اجماع
- تنبیهات
- تنبیه اول: اتلاف یا به مباشرت است یا به تسبیب
- تنبیه دوم: تعدد اسباب
- تنبیه سوم: فرقی بین علم و جهل در اتلاف وجود ندارد.
- تنبیه چهارم: فرق بین غصب و اتلاف
- قاعده مایضمن و ما لایضمن
- اشاره
- مقام اول: کسانی که متعرض این قاعده شده اند
- مقام دوم: مفاد قاعده
- مقام سوم: اموری که بر صحت قاعده دلالت می کند
- تنبیهات
- تنبیه اول: مقدار شمولیت قاعده مایضمن
- تنبیه دوم: مراد از ضمان
- تنبیه سوم: عمومیت به اعتبار انواع عقود است یا اصناف یا اشخاص؟
- تنبیه چهارم: آیا فرقی بین علم و جهل دافع و قابض وجود دارد؟
- تنبیه پنجم: آیا قبض در ضمان معتبر است؟
- تنبیه ششم: شمول قاعده نسبت به منافع و اعمال
- قاعده ید؛ «علی الید ما أخذت حتّی تؤدّیه»
- اشاره
- مقام اول: مدرک قاعده
- اشاره
- 1. روایات عام
- 2. روایات خاص
- 3. قاعده احترام مال مسلم
- 4. بنای عقلا
- مقام دوم: مفاد قاعده
- نکات
- قاعده عدم ضمان امین
- اشاره
- ادله قاعده
- اشاره
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت شریف
- اشاره
- روایات معارض
- 3. بنای عقلا
- تنبیهات
- تنبیه اول: معنای امانت در این مقام
- تنبیه دوم: آیا اشتراط ضمان امین جایز است؟
- تنبیه سوم: مراد از افراط و تفریط
- تنبیه چهارم: حکم جایی که عین تلف نشده اما معیوب گردیده
- قاعده غرور
- اشاره
- مدرک قاعده
- 1. سنت
- 2. بنای عقلا
- نکته اول: معنای غرور
- نکته دوم: معنای تسبیب
- نکته سوم: عمومیت قاعده
- قاعده خراج
- اشاره
- مدارک قاعده
- معنای خراج و معنای ضمان
- قاعده لزوم
- اشاره
- مقام اول: استشهاد به کلمات بزرگان در استفاده از قاعده
- مدارک قاعده لزوم
- 1. قرآن شریف
- 2. سنت شریفه
- 3. استدلال به استصحاب
- 4. بنای عقلا بر لزوم
- قاعده بینه و یمین
- اشاره
- مدرک قاعده
- مدعی و منکر چه کسانی هستند؟
- تنبیهات
- تنبیه اول: استثنائات قاعده
- تنبیه دوم: شرایط شنیدن ادعای مدعی
- تنبیه سوم: شرط اشتراک در قاعده
- تنبیه چهارم:آیاملاک درمدعی ومنکر،مصب دعواست یانتیجه وغایت آن؟
- قاعده تلف المبیع قبل قبضه
- اشاره
- مدرک قاعده
- 1. اجماع
- 2. سنت
- 3. بنای عقلا بر قاعده
- تنبیهات
- تنبیه اول: رشد حاصله از عقد و بعد از تلف
- تنبیه دوم: تلف بواسطه فعل بایع یا مشتری
- تنبیه سوم: الحاق تلف ثمن قبل از قبض آن به تلف مبیع
- تنبیه چهارم: اختصاص قاعده به باب بیع یا دیگر معاوضات
- قاعده تبعیّت عقود از قصود
- اشاره
- مقام اول: محتوای قاعده
- مقام دوم: مدرک قاعده
- تنبیهات
- تنبیه اول: حاجت به قصد در موضوع عقد است نه در حکم آن
- تنبیه دوم: عقود حدوثا تابع قصود هستند نه بقائآ
- تنبیه سوم: تبعیت عقود از قصود در مقام ثبوت است نه در مقام اثبات
- تنبیه چهارم: نقض هایی که بر قاعده وارد شده است
- قاعده تلف در زمان خیار
- اشاره
- مدرک قاعده
- استدلال بر قاعده به حکم عقل و اقتضای اصل
- تنبیهات
- تنبیه اول: عمومیت قاعده و عدم آن
- تنبیه دوم: آیا حکم مختص به مبیع است یا شامل ثمن نیز می گردد؟
- تنبیه سوم: مراد از ضمان در قاعده
- قاعده اقرار
- اشاره
- 1. قاعده اقرار عقلا علی انفسهم
- 2. قاعده من ملک شیئآ ملک الاقرار به
- محتوای قاعده من ملک
- مدرک قاعده من ملک
- اشاره
- 1. اجماع
- 2. سیره اهل شرع
- 3. اقرار عقلا
- 4. ادله قاعده امانت
- 5. قاعده قبول
- 6. بنای عقلا بر آن
- قاعده طهارت
- اشاره
- تنبیهات
- آیا طهارت و نجاست احکام واقعی هستند یا احکام علمی؟
اطلاعات کتاب
عنوان: قواعد مهم فقهی جلد 2
نویسنده: ناصر مکارم شیرازی
ناشر: انتشارات امام علیبنابیطالب ع
تعداد صفحات: 488
جلد: 1
موضوعات: فقه, قواعد