کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• بخش سوم: اکتساب با اعیان متنجّس
• اشاره
• اشاره
• گفتار نخست: تفصیل شیخ انصاری میان انواع متنجّسات
• اشاره
• بند نخست: بررسی کلمات علما
• اشاره
• الف) کلام علاّمۀ حلّی
• ب) کلام شیخ طوسی
• گفتار دوم: ادلّۀ عدم جواز بیع متنجّس
• بند نخست: ادلّۀ شیخ انصاری
• اشاره
• ب) دلیل دوم:
• ج) دلیل سوم:
• بند دوم: استدلال به اجماع
• بند سوم: استدلال به آیات
• الف) آیۀ نخست:
• 2- نقد محقّق خوئی
• 3- نقد امام خمینی
• ب) آیۀ دوم:
• - نکته ای دربارۀ تخصیص اکثر
• ج) آیۀ سوّم:
• بند چهارم: استدلال به روایات
• اشاره
• الف) گروه نخست: روایات آب متنجّس
• 1- روایت نخست:
• 2- روایت دوم:
• ب) گروه دوم: روایات اهراق آب گوشت
• 1- بررسی سند:
• 2- بیان استدلال به روایت:
• 3- نقد استدلال به روایت
• بند پنجم: نتیجۀ بررسی ادلّه
• گفتار سوم: وجوب اعلام نجاست به مشتری
• اشاره
• الف) احتمال نخست:
• اشاره
• 1- بررسی یک اشکال و مراد امام علیه السلام از «یُعید»
• 2- دیدگاه امام خمینی دربارۀ وجوب اعلام
• اشاره
• ادلّۀ حرمت بیع مسوخ
• 1- نجاست مسوخ
• 2- حرمت اکل مسوخ
• 3- اجماع
• 4- استدلال به روایات
• اشاره
• گفتار نخست: اقسام کافر و حکم آنها
• مقدّمه
• نکاتی دربارۀ ارتداد
• نکتۀ نخست: مجرای حکم ارتداد و آیۀ «لَاإکْرَاهَ فی الدینِ»
• نکتۀ دوم: احتمالاتی در معنای آیۀ «لَاإکْرَاهَ فِی الدِّینِ»
• الف) احتمال نخست:
• ب) احتمال دوم:
• نکتۀ سوم: شرط حکم ارتداد
• نکتۀ چهارم: اشاره ای در باب لزوم مقارنه میان احکام
• گفتار دوم: بیع عبد کافر
• مقدّمه
• بند اوّل: اقوال برخی فقها در مسئلۀ بیع عبد کافر
• الف) دیدگاه علاّمۀ حلّی
• بند دوم: دلایل جواز بیع عبد کافر
• دلیل اوّل: اجماع
• - نقد استدلال به اجماع
• دلیل دوم: روایات دال بر جواز بیع عبد کافر
• بند سوم: ادلّۀ ممنوعیت بیع کافر فطری
• اشاره
• الف) دلیل نخست:
• ب) دلیل دوم:
• گفتار سوم: اباحۀ اموال کفّار برای مسلمانان
• اشاره
• بند دوم: کافر حربی کیست؟
• بند سوم: قرائن منع تصرّف
• الف) باب ودیعه
• ب) باب غصب
• ج) باب وصیّت
• بند چهارم: اقتضای حکم اوّلی
• بند پنجم: اقتضای حکم ثانوی
• اشاره
• گفتار نخست: اشاره های مقدّماتی دربارۀ فشردۀ انگور
• الف) تعیین محلّ نزاع
• ب) حرمت فشردۀ انگور
• ج) طهارت و نجاست فشرده انگور
• د) آیا عصیر عنب از مصادیق «خمر» است؟
• ه) تفاوت غلیان بنفسه و غلیان بالنار در مسئلۀ بیع
• گفتار دوم: جواز یا حرمت بیع فشرده انگور
• اشاره
• بند نخست: بررسی مقدّمات استدلال
• الف) استدلال به نجاست:
• ب) استدلال به حرمت:
• ج) استدلال به عدم مالیّت:
• 1- مالیّت فشردۀ انگور از نگاه شیخ انصاری:
• 2- اشکالات محقّق ایروانی بر شیخ انصاری:
• 3- اشکال محقّق کرکی بر فتوای علاّمه
• 4- پاسخ شیخ انصاری
• 5- اشکال محقّق ایروانی بر پاسخ شیخ
• 6- نتیجۀ بحث:
• بند دوم: بررسی روایات مانعه
• اشاره
• الف) روایت نخست:
• ب) روایت دوم:
• 2- نقد و بررسی دلالت روایت:
• ج) روایت سوم:
• 1- بررسی سند روایت:
• 2- بررسی دلالت روایت:
• د) نتیجۀ بحث و بیان دیدگاه برگزیده
• اشاره
• گفتار نخست: مباحث مقدّماتی
• بند نخست: آیا استثنای بیع متنجّس، استثنای متّصل است یا منقطع؟
• بند دوم: تفکیک «نجس» و «متنجّس» در کلام متأخّران
• گفتار دوم: ادلّۀ استثنای بیع روغن متنجّس
• اشاره
• دلیل نخست: مقتضای قاعده
• دلیل دوم: اجماع
• اشاره
• الف) گروه نخست از روایات
• 1- روایت نخست:
• 2- روایت دوم:
• 3- روایت سوم:
• ب) گروه دوم از روایات
• ج) گروه سوم از روایات
• د) جمع بندی روایات
• گفتار سوم: فروع بیع روغن متنجّس
• بند نخست: حکم بیع روغن متنجّس به شرط أکل
• بند دوم: اشتراط استصباح در بیع روغن متنجّس
• اشاره
• الف) بررسی اقوال در این مسئله
• ب) بررسی قواعد اوّلی در مسئله
• 2- دیدگاه برگزیده دربارۀ اقتضای قاعدۀ اوّلی
• ج) بررسی نسبت قاعدۀ اوّلی با روایات
• 1- مرور روایات:
• 2- پاسخ به توهّم ظهور روایات:
• بند سوم: اعلام نجاست به مشتری
• اشاره
• الف) ارتباط شرطیت استصباح با وجوب اعلام
• 1- نقد محقّق خوئی بر شیخ انصاری:
• 2- پاسخ اشکال محقّق خوئی:
• ب) استدلال بر وجوب اعلام
• 1- اشکال صغروی:
• 2- اشکال کبروی:
• 3- نتیجۀ بررسی استدلال:
• ج) دلالت روایات بر وجوب شرطی یا شرعی
• 1- استنباط نهایی از روایات:
• 2- مقصود از وجوب نفسی در این بحث:
• 3- دیدگاه امام خمینی در این مسئله
• بند چهارم: حکم القای مسلمان در حرام و بررسی قاعدۀ غرور
• اشاره
• 1- روایات گروه نخست:
• 2- روایات گروه دوم:
• 3- روایات گروه سوم:
• 4- روایات گروه چهارم:
• 5- روایات گروه پنجم:
• 6- روایات گروه ششم:
• 7- مؤیّد حرمت تغریر جاهل:
• 8- دیدگاه امام خمینی دربارۀ قاعدۀ تغریر:
• ب) مقتضای قاعده در تغریر جاهل
• 1- بررسی دیدگاه شیخ انصاری
• 2- بررسی دیدگاه محقّق خوئی
• 3- دیدگاه امام خمینی
• 4- دیدگاه برگزیده دربارۀ مقتضای قاعده
• 1- صورت نخست:
• 2- صورت دوم:
• 3- صورت سوم:
• 4- صورت چهارم:
• د) اشکالات وارد بر تقسیم شیخ انصاری
• 1- اشکال نخست:
• 2- اشکال دوم:
• 3- اشکال سوم:
• 4- اشکال چهارم:
• 5- اشکال پنجم:
• 6- اشکال امام خمینی به سخن شیخ:
• 7- اشکال محشّین بر شیخ انصاری:
• 8- اشکال محقّق خوئی بر تقسیم شیخ انصاری:
• بند پنجم: اشتراط استصباح زیر آسمان
• اشاره
• الف) بررسی دیدگاه ها
• 1- فتوای شیخ مفید:
• 2- فتاوای شیخ طوسی:
• 4- فتوای علاّمۀ حلّی:
• 5- فتوای ابن برّاج:
• 6- فتوای محقّق حلّی:
• 7- فتوای ابن زهره:
• ج) ادلّۀ قائلان به استصباح زیر آسمان
• 1- اجماع:
• 2- شهرت فتوایی:
• 3- روایت مرسله:
• د) وجه جمع میان روایت مرسله با روایات مطلق
• 1- دیدگاه شیخ اعظم و امام خمینی
• 2- دیدگاه برگزیده
• 3- اشکال محقّق خوئی دربارۀ عدم امکان تقیید
• 4- بررسی تعبّدی بودن استصباح زیر آسمان
• 5- تحقیق دربارۀ مسئلۀ نجاست دود و بخار
• 6- بیان برگزیده برای جمع میان روایات
• 7- رابطۀ استحباب، ارشاد و تعبّد
• بند ششم: استفاده از روغن متنجّس برای غیر استصباح
• اشاره
• الف) بررسی روایات
• ب) قاعده و اصل اوّلی در انتفاع از شیء متنجّس
• ج) بررسی ادلّۀ حاکم بر قاعدۀ اوّلی
• 1- بررسی آیات
• 2- بررسی روایات
• 3- بررسی اجماع:
• بند هفتم: بیع روغن متنجّس برای غیر استصباح
• اشاره
• - آیا خود «بیع» از مصادیق انتفاع نیست؟
• اشاره
• گفتار نخست: بررسی جریان استصحاب در مسئله
• اشاره
• بند نخست: جریان استصحاب در احکام کلّی
• اشاره
• الف) دیدگاه فاضل نراقی:
• ب) دیدگاه شیخ انصاری:
• اشاره
• الف) تبیین استصحاب تعلیقی
• ب) محلّ اختلاف دربارۀ صحّت استصحاب تعلیقی
• گفتار دوم: اصل اوّلی در بیع عین نجس
• اشاره
• الف) ادلّۀ قائلان به عدم جواز انتفاع از نجس العین
• اشاره
• 1- اجماع
• 2- آیات قرآن
• 3- روایات
• ب) مقصود از انتفاع حرام
• اشاره
• 1- انصراف:
• 2- ظهور عرفی:
• 3- دیدگاه برگزیده:
• 4- جریان بحث در سایر اعیان نجس:
• 5- بررسی روایت حسن بن محبوب:
• گفتار سوم: ملازمۀ مالیّت شیء نجس و انتفاع به آن
• اشاره
• الف) دیدگاه شیخ انصاری
• ب) دیدگاه محقّق خوئی
• ج) دیدگاه محقّق ایروانی
• 1- دیدگاه ایشان دربارۀ منفعت و مالیّت:
• گفتار چهارم: حقّ اختصاص
• اشاره
• بند نخست: عدم عنایت شیخ به مسئلۀ «مالکیّت»
• بند دوم: دیدگاه شیخ دربارۀ حقّ اختصاص
• بند سوم: بررسی ادلّۀ «حقّ اختصاص»
• اشاره
• الف) «حیازت» و ادلّۀ آن
• 1- مرسلۀ «مَن حاز ملک»:
• 2- سیرۀ عقلا:
• 3- روایات سبق:
• 4- صحیحۀ عبداللّه بن سنان:
• 5- موثّقۀ یونس بن یعقوب
• 6- اعتبار قصد حیازت و قصد انتفاع:
• 1- اشکال اوّل:
• 2- اشکال دوم:
• اشاره
• اشاره
• گفتار نخست: ادلّۀ لزوم رعایت «حقّ تألیف»
• اشاره
• بند نخست: استدلال به سیرۀ عقلا
• اشاره
• الف) نکاتی دربارۀ سیرۀ عقلا
• 1- جریان سیرۀ عقلایی در «حکم» و «موضوع»
• 2- بررسی موارد مراجعه به عرف
• ب) تنقیح مسئلۀ «حقّ تألیف» بر اساس موضوع
• 1- تبیین مسئله تحت عنوان «حق»
• 2- تبیین مسئله تحت عنوان «مالیّت»
• 3- اشکال اجتماع «حق» و «مال» در یک شیء
• د) بررسی اشکال در حجّیت سیرۀ عقلا
• 1- اشکال در سیره های مربوط به موضوع
• 2- اشکال در سیره های مربوط به حکم
• ه) نتیجۀ بررسی استدلال به سیرۀ عقلا
• بند دوم: استدلال به آیات و روایات
• الف) آیۀ «أَوْفُوا بِالْعُقُود»
• ب) استدلال به قاعدۀ «لاضرر»
• ج) تمسّک به ادلّۀ حرمت غصب و سرقت
• بند سوم: استدلال به دلیل عقلی
• الف) بیان نخست: قبح ظلم
• ب) بیان دوم: اولویّت انسان در استفاده از منافع فعل خود
• ج) بیان سوم: حفظ نظام اجتماعی
• د) نارسایی دلیل عقلی از حکم وضعی
• بند چهارم: الزام به رعایت «حقّ تألیف» از طریق ولایت فقیه
• اشاره
• 1- طرح بحث
• 2- اشکال استدلال از طریق «ولایت فقیه»
• بند پنجم: دلیل لزوم «حقّ تالیف» در فقه اهل سنّت
• بند ششم: نتیجۀ بررسی ادلّۀ لزوم حقّ تألیف
• گفتار دوم: دلایل مخالفان لزوم «حقّ تألیف»
• اشاره
• تنبیه نخست: اشتراط حقّ تألیف
• تنبیه دوم: ایجاد حقّ تألیف توسّط قانون
• تنبیه سوم: حقّ مالی بودن حقّ تألیف
• اشاره
• مقدّمه
• گفتار نخست: حرمت بیع هیاکل عبادت
• بند اوّل: مقصود از حرمت در این بحث
• اشاره
• ب) دیدگاه امام خمینی
• بند دوم: بررسی دلایل
• اشاره
• الف) اجماع
• ج) استدلال به آیۀ تجارت
• 1- مقصود از «باطل»
• 2- بررسی معنای «باء» در «بالباطل»
• د) استدلال به آیۀ «إنّما الخَمْر وَالمَیْسر»
• ه) استدلال به آیۀ «وَالرُّجز فَاهجُر»
• و) استدلال به روایت تحف العقول
• 1- بررسی استدلال
• 2- فروع روایت
• ز) استدلال به روایت نبوی
• ح) استدلال به صحیحۀ عمر بن اذَینه
• 1- دلیل تفصیل امام علیه السلام بین آلات لهو و صلیب
• 2- استدلال محقّق خوئی به دلیل هشتم
• س) استدلال امام خمینی بر حرمت بیع هیاکل عبادت
• 1- بررسی استدلال به حکم عقل
• 2- بررسی تنقیح مناط امام خمینی
• 3- بررسی مؤیّد استدلال امام خمینی
• گفتار دوم: بیع هیاکل عبادت به لحاظ منفعت حلال
• بند اوّل: ملاک جواز بیع
• اشاره
• الف) دیدگاه امام خمینی
• 1- ادلّه، شامل موارد مظنون و محتمل نیست
• 2- روشن بودن اولویت موضوع اوثان نسبت به نفوس
• 3- اشکال امام خمینی بر بیع هیاکل عبادت به قصد شکستن
• بند دوم: بیع به لحاظ مادّه
• اشاره
• الف) آیا می توان ثمن هیئت و مادّه را جدا دانست؟
• ب) بررسی اقوال علما
• 1- دیدگاه کاشف الغطاء:
• 2- دیدگاه علاّمۀ حلّی:
• 3- دیدگاه محقّق ایروانی:
• 4- دیدگاه امام خمینی:
• 5- خلاصۀ اقوال و بیان دیدگاه برگزیده
• اشاره
• مقدّمه
• گفتار نخست: مراد از «قِمار»
• گفتار دوم: دلایل حرمت بیع آلات قِمار
• الف) اجماع
• ب) روایات
• 1- روایت أبی الجارود
• 2- صحیحۀ ابی بصیر
• 4- صحیحۀ معمّر بن خلاد
• گفتار سوم: مصادیق آلات قمار
• اشاره
• الف) دیدگاه امام خمینی
• 1- الغای خصوصیت
• 2- استناد امام خمینی به صحیحۀ معمّر بن خلّاد
• ج) دیدگاه برگزیده
• گفتار چهارم: بیع آلت قمار به لحاظ منفعت حلال
• اشاره
• الف) بررسی شرط زوال صفت
• ب) بیان دیدگاه برگزیده
• اشاره
• گفتار نخست: ادلّۀ حرمت بیع آلات لهو
• اشاره
• اشاره
• 1- دلیلی عقلی
• 2- آیۀ شریفۀ «إِنَّمَا الْخَمْر والمیسر»
• 4- شرط جریان دلایل آلات قمار در بحث آلات لهو
• ب) بررسی دلایل خاص
• 1- روایت أبی أمامه
• 2- اجماع
• گفتار دوم: بیع آلات لهو به لحاظ منفعت حلال
• اشاره
• الف) اجماع
• ج) روایت أبی أمامه
• اشاره
• گفتار نخست: مرور اقوال
• گفتار دوم: مرور دلایل
• الف) اجماع
• ب) روایات
• اشاره
• 1- روایات مقیّد
• 2- روایات مطلق
• گفتار سوم: بررسی دلایل
• اشاره
• الف) بررسی احتمال حمل مطلق بر مقیّد
• ب) بررسی دیدگاه محقّق خوئی دربارۀ روایت سوم
• ج) بیان دیدگاه برگزیده با توجّه به مناسبت حکم و موضوع
• اشاره
• گفتار نخست: استفاده از دراهم مغشوشه به عنوان تزیین
• اشاره
• الف) دلایل مسئله
• 1- روایت جعفی
• 2- روایت موسی بن بکر
• ب) بررسی دلایل و بیان دیدگاه برگزیده
• گفتار دوم: استفاده از درهم های مغشوش به عنوان عوض
• اشاره
• الف) مبیع، درهم کلّی باشد
• ب) مبیع، درهم معیّن خارجی باشد
• اشاره
• 1- فرض آگاه بودن فروشنده و خریدار
• 2- فرض ناآگاه بودن فروشنده و خریدار
• 3- فرض آگاه بودن یکی و ناآگاه بودن دیگری