کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• کلام محقق
• اشاره
• فایده اول آن که حضرت فرمود: أول عبادت حق تعالی معرفت او است،
• فایده دوم آن که فرمود: اصل معرفت خدا توحید او است،
• فایده سوم بدان که حضرت استدلال فرموده بر نفی صفات زائده، در تقریر استدلال چند وجه به خاطر این قاصر می رسد.
• تقریر اول: آن که این فقرات اشاره به دو دلیل باشند:
• دلیل اول: آن که هر صفت و موصوف البته مخلوق اند،
• دلیل دوم: آن که صانع عالم البته باید که کامل باشد ازلا و ابدا،
• تقریر دوم: آن است که اشاره فرموده باشند باز به دو دلیل بر وجه دیگر.
• اما دلیل اول:
• و اما دلیل دوم: آن است که توصیف چیزی به چیزی مقارنت مخصوصی است که نمی باشد مگر با احتیاج از دو طرف،
• تقریر سوم: آن است که همه فقرات اشاره به یک دلیل باشد،
• اشاره
• مقدمه در بیان نسب و برخی از احوال دعبل است
• فصل اول در بیان سندهای اخبار متعدده است که متعلق به قصیده دعبل است
• اشاره
• مقدمه اول آن که حق تعالی در قرآن فرموده است
• مقدمه دوم آن که ثمره اخروی که آن را ثواب می گویند مختلف می شود در عمل واحد به اعتبار اختلاف شرائط آن عمل،
• چون این دو مقدمه معلوم شد اکنون گوئیم: زیارت آن حضرت موافق روایات معتبره از اعظم عبادات است دو ثمره دارد:
• اشاره
• فصل اول [ترجمه عهدنامه مالک اشتر]
• فصل دوم در بیان چند حدیث دیگر که در این باب وارد شده است
• حدیث اول [نامه حضرت علی علیه السلام به عثمان بن حنیف]
• حدیث دوم [نامه امام صادق علیه السلام به عبد اللّه نجاشی]
• حدیث سوم [نصایح حضرت خضر به منصور دوانیقی]
• اشاره
• فصل اول در اختیارات ایام ماه است
• اشاره
• روز اول:
• روز دوم:
• روز سوم:
• روز چهارم:
• روز پنجم:
• روز ششم:
• روز هفتم:
• روز هشتم:
• روز نهم:
• روز دهم:
• روز یازدهم:
• روز دوازدهم:
• روز سیزدهم:
• روز چهاردهم:
• روز پانزدهم:
• روز شانزدهم:
• روز هفدهم:
• روز هجدهم:
• روز نوزدهم:
• روز بیستم:
• روز بیست و یکم:
• روز بیست و دوم:
• روز بیست و سوم:
• روز بیست و چهارم:
• روز بیست و پنجم:
• روز بیست و ششم:
• روز بیست و هفتم:
• روز بیست و هشتم:
• روز بیست و نهم:
• روز سیم:
• فصل دوم در اختیار ایام هفته است
• روز جمعه:
• روز شنبه:
• روز یک شنبه:
• روز دوشنبه:
• روز سه شنبه:
• روز چهار شنبه:
• روز پنج شنبه:
• فصل سوم در بیان امری چند که موجب رفع نحوست ایام و ساعات می شود
• خاتمه در ترجمه حدیث شریفی است که مشتمل است بر احکام کسوف و خسوف و حوادث هر سال
• اشاره
• هر گاه اول محرم روز شنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز یک شنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز دوشنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز سه شنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز چهارشنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز پنج شنبه باشد:
• هر سال که اول محرم روز جمعه باشد:
• احکام گرفتن آفتاب در ماههای دوازده گانه
• آثار گرفتن ماه
• اشاره
• و اعجاز قرآن از وجوه بسیار است
• اشاره
• اول:
• دوم:
• سوم:
• چهارم:
• پنجم:
• [اصول دین]
• [غسل]
• [وضو]
• اشاره
• و مستحب است که دعاها را بخواند به این نحو:
• که چون آب وضو را بردارد و دست بشوید این دعا را بخواند:
• و بعد از مضمضه بخواند:
• و بعد از استنشاق بگوید
• و چون آب بر روی ریزد بگوید
• و بعد از شستن روی یا در اثنای آن بگوید
• و چون دست راست را بشوید بگوید
• و چون دست چپ را بشوید بگوید
• و چون مسح سر کشد بگوید
• و چون مسح پاکند بگوید
• و چون متوجه نماز شود اذان و اقامه بگوید،
• اذان
• اقامه
• [شروع نماز]
• [ترجمه سوره حمد]
• [ترجمه سوره قدر]
• و اما تفسیر سوره توحید،
• [رکوع]
• [سجده]
• [قنوت]
• [تشهد]
• [تسبیحات اربعه]
• [سلام]
• [تعقیب نماز]
• [تعقیبات مشترکه]
• و اما تعقیب مخصوص به بعضی از نمازها
• بعد از نماز پیشین
• و بعد از نماز پسین
• و بعد از نماز شام و نماز صبح
• و بعد از نماز خفتن
• [سجده شکر]
• [سلام بر حسین]
• [آعاز هر کاری با یاد و نام خداوند]
• خاتمه در بیان سایر احکام زنان است که مخصوص ایشان است
• اشاره
• اول: آن که زن در شستن دستها در وضو آب را بر شکم دست می ریزد، و مرد بر پشت دست می ریزد،
• دوم: در ستر عورت
• سوم: در پوشیدن جامه حریر و طلا
• چهارم: اذان و اقامه زنان را آن قدر تأکید نیست که در مردان هست،
• پنجم: مردان را در مسجدها نماز کردن سنت است، و زنان را در خانه نماز کردن سنت است،
• ششم: مردان را سنت است که در نمازها پاهای خود را به قدر یک شبر دور از یک دیگر بگذارند،
• هفتم: مردان را سنت است که دستها را در ایستادن بیاویزند و بر رانها بگذارند برابر زانوها،
• هشتم: مردان را سنت است که در رکوع بسیار خم شوند که پشت ایشان برابر شود،
• نهم: مردان را سنت است که چون به سجده روند اول دستها را بر زمین گذارند،
• دهم: مردان را سنت است که در سجود بال گشاده باشند و اعضای ایشان از یک دیگر جدا باشد،
• یازدهم: در نشستن زنان را سنت است که رانها را به هم به چسبانند و زانوها را از زمین بردارند و بر الیتین خود بنشینند به روشی که بر سر پا نشینند،
• دوازدهم: چون برخیزند خود را بکشند و برخیزند بی آن که عقب ایشان بلند شود.
• سیزدهم: بلند خواندن ایشان را در نماز صبح و شام و خفتن واجب نیست،
• چهاردهم: زنان را جماعت کردن آن قدر تأکید ندارد که مردان را دارد،
• اشاره
• مقدمه در بیان اصطلاحی چند است که در این رساله دانستن آنها ضروری است
• فصل اول در بیان خللی است که از روی عمد واقع شود
• فصل دوم در أحکام سهو است
• فصل سوم در أحکام شک است
• اشاره
• اول: آن که شک کند میان دو و سه،
• دوم: آن است که شک کند میان سه و چهار،
• سوم: آن است که شک کند میان دو و چهار،
• چهارم: آن است که شک کند میان دو و سه و چهار،
• پنجم: آن است که شک کند میان چهار و پنج، پس آن سه صورت دارد:
• اول: آن که وقتی که ایستاده است
• دوم: آن که بعد از تمام کردن سجده ها شک کند که این رکعت که تمام کردم چهار بود یا پنجم،
• سوم: آن که بعد از رفتن به رکوع و پیش از تمام کردن سجده ها شک کند،
• ششم: آن است که شک کند میان چهار و زیاده از پنج،
• هفتم: آن است که با شک میان چهار و پنج شکهای دیگر ضم کند
• هشتم: آن است که احتمال چهار در شک او داخل نباشد،
• نهم: آن است که شک میان احتمالات زیاده باشد،
• فصل چهارم در بیان متفرقات أحکام شک و سهو است
• اول: آن که نماز احتیاط حکم نماز اصل دارد
• دوم: آن که شک وقتی اعتبار دارد که هر دو طرف آن مساوی باشد،
• سوم: آن که أشهر آن است که اگر شک کند، و بعد از تأمل ظنش بر یک طرف غالب شود، عمل به ظن می کند چنانچه دانستی.
• چهارم: آن که هر گاه کسی شک بسیار کند، حکم شک از او ساقط است،
• پنجم: آن که کسی که نماز احتیاط یا أفعال فراموش شده را که تدارک باید کرد یا سجده سهو را فراموش کند،
• ششم: اگر در نماز احتیاط یا سجده های سهو یا افعال فراموش کرده بعد از نماز شک کند که آیا آنها را کرده ام یا نه؟
• هفتم: آن که اگر یقین داند که سهوی در نماز کرده، و نداند که سهو او در سجده واحده بوده یا در تشهد،
• هشتم: آن که اگر فعلی از أفعال نماز احتیاط یا سجده های سهو یا فعل فراموش کرده را فراموش کند،
• نهم: شک امام یا مأموم با یقین دیگر اعتبار ندارد و عمل به یقین او می کند،
• دهم: مشهور میان علما آن است که اگر امام کاری کند که سبب سجده سهو باشد، و مأموم آن کار را نکند، سجده بر امام واجب است و بر مأموم واجب نیست،
• یازدهم: اگر کسی شک کند در نماز خواه در رکعات و خواه در أفعال،
• دوازدهم: اگر در نافله شک کند در عدد رکعات، مخیر است میان آن که بنا بر کمتر گذارد یا بنا بر بیشتر،
• اشاره
• اول: آن که زیادتی رکن در نافله باعث بطلان نمی شود،
• دوم: آن که از کلام جمعی ظاهر می شود که اگر رکنی را در نافله فراموش کند تا به رکن دیگر داخل شود،
• سوم: آن که سوره در نافله اتفاقا شرط نیست،
• سیزدهم: [بحث ادا و قضای اجزاء]
• فصل پنجم در بیان أحکام سجده سهو و سببی چند است که به آنها واجب می شود
• فائده اول در بیان موجبات سجده سهو است
• اول: سخن گفتن به دو حرف یا زیاده یا یک حرف تام الفائده است که دعا و ذکر قرآن نباشد،
• دوم: شک میان چهار و پنج است در نماز چهار رکعتی
• سوم: آن است که تشهد اول را فراموش کند
• چهارم: آن است که یک سجده را فراموش کند،
• پنجم: سلام گفتن بی موقع است
• ششم: ایستادن است در جائی که باید نشست، و نشستن است در جائی که باید ایستاد
• هفتم: برای هر زیادتی و کمی که در نماز واقع شود بعضی سجده سهو را واجب دانسته اند،
• هشتم: شک میان سه و چهار است با غلبه ظن بر چهار،
• نهم: آن است که شک کند میان زیاده و نقصان فعلی،
• فائده دوم اگر کسی چند موجب سجده سهو از او واقع شود خلاف است که آیا یکی کافی است یا به عدد هر یک دو سجده باید کرد،
• فائده سوم در بیان کیفیت سجده سهو است
• خاتمه در بیان علاج کثرت شک و سهو است
• اول: آن است که تفکر کند در عظمت معبود خود،
• دوم: آن که پناه برد به جناب مقدس الهی از شر شیطان،
• سوم: آن است که حساب نماز خود را به سنگ ریزه، یا بگردانیدن انگشتر نگاه دارد،
• چهارم: آن است که نماز را بسیار طول ندهد و سبک بجا آورد و سوره های کوتاه بخواند،
• پنجم: آن است که نماز را به جماعت بجا آورد که نفعش از همه بیشتر است،
• اشاره
• فصل اول در زکاه است
• اشاره
• اجناسی که در آنها زکات واجب می شود
• اول: طلا،
• دوم: نقره است،
• سوم: شتر است،
• چهارم: گاو است،
• پنجم: گوسفند است،
• ششم و هفتم و هشتم و نهم: گندم و جو و خرما و مویز است،
• مستحق زکات
• اول و دوم: فقرا و مساکین،
• سوم: کسی است که امام علیه السلام نصب می کند برای گرفتن زکات و حصه به او می دهد،
• و همچنین چهارم که مؤلفه قلوبهم اند،
• پنجم: صرف کردن در آزادی بندگان است،
• ششم: قرض داران اند،
• هفتم: فی سبیل اللّه است،
• هشتم: ابن السبیل است،
• فصل دوم در خمس است
• بدان که خمس در هفت چیز واجب می شود:
• اول: غنیمتی که از کافران در جنگ بگیرند،
• دوم: معادن است،
• سوم: گنج است،
• چهارم: چیزی است که به غوص از دریا بیرون آورند،
• پنجم: حاصل مؤنت سالیانه است از ارباح تجارتها و زراعتها و جمیع کسبها،
• ششم: زمینی است که یهودیان و نصرانیان و مجوسیان از مسلمانی بخرند خمس آن زمین را یا خمس قیمت آن را با رضای ذمی می گیرند،
• هفتم: مال حلالی است که مخلوط شده باشد به حرام،
• مستحق خمس
• فصل سوم در بیان فضیلت و کیفیت اعتکاف است
• اشاره
• کفاره بر دو نوع است:
• اول: کفارات احرام حج و عمره،
• دوم: سایر کفارات است
• اشاره
• اول: کفاره افطار روزه ماه مبارک رمضان است،
• دوم: هر گاه در قضای روزه ماه رمضان بعد از زوال افطار کند،
• سوم: کفاره ظهار است
• چهارم: کفاره ایلا است،
• پنجم: کفاره مخالفت قسم است،
• ششم: کفاره مخالفت نذر است،
• هفتم: کفاره عهد است
• هشتم: قسم خوردن به عنوان بی زاری از خدا و رسول و ائمه هدی علیهم السلام است،
• نهم: بعضی از علما قائل شده اند که زنی که در مصیبت موی سر خود را ببرد، کفاره افطار ماه رمضان می دهد
• دهم: هر گاه زنی در مصیبت موی خود را بکند یا روی خود را بخراشد یا مردی جامه خود را در مرگ فرزند خود یا زوجه خود چاک کند، کفاره قسم لازم می شود
• یازدهم: مردی که زن متعه یا کنیز خود را در ایام حیض جماع کند در قبل، بعضی کفاره واجب دانسته اند
• دوازدهم: کسی که به خواب رود و نماز خفتن نکرده باشد تا نصف شب بگذرد، بعضی گفته اند که واجب است که آن روز را روزه بدارد،
• سیزدهم: کفاره قتل عمد است که دانسته کسی را بکشد،
• چهاردهم: کفاره قتل است که کسی را به نادانی بکشد با آن که قصد قتل نداشته،
• پانزدهم: اگر کسی زنی را در عده دیگری تزویج کند،
• شانزدهم: کسی که مملوک خود را زیاده از حد شرعی بزند،
• هفدهم: کسی که روزه ماه رمضان را افطار کند به سبب بیماری،
• هجدهم: نوادر کفارات است.
• و اما احکام کفارات مذکوره،
• اول: هر گاه بنده باید آزاد کرد در کفاره قتل می باید آن بنده مؤمن باشد
• دوم: در کفاره مرتبه، تا از بنده آزاد کردن عاجز نشود به روزه منتقل نمی شود
• سوم: هر جا که اطعام لازم شود مشهور آن است که به هر یک آن قدر طعام بخوراند که سیر شود،
• چهارم: در جائی که کسوت باید داد، در زن پیراهن و مقنعه با هم مجزی است،
• پنجم: هر گاه از عتق رقبه عاجز شود و شروع کند در روزه، و بعد از آن قادر شود بر بنده آزاد کردن روزه او را مجزی است،
• اشاره
• مقصد اول در بیان معنی ماه و سال شمسی و قمری است
• مقصد دوم در بیان حساب عدد و کبیسه است
• مقصد سوم در تحقیق احادیث خمسه است
• مقصد چهارم [در روزه روز عید اضحی و روز عاشورا]
• مقصد پنجم در توضیح حدیث دیگر است که در این باب وارد شده است و کسی معنی آن را نیافته و متعرض شرح آن نگردیده است.
• مقصد ششم در توضیح حدیث مشکل دیگر است که در این باب وارد شده است،
• اشاره
• مقدمه در بیان شرائط حج و عمره است و افعال این هر دو بر سبیل اجمال
• اشاره
• و اما افعال عمره تمتع:
• و افعال حج تمتع:
• و افعال عمره مفرده:
• و افعال حج افراد:
• و افعال حج قران
• فصل اول در آداب است
• فصل دوم در افعال عمره تمتع است
• اول: احرام است،
• اشاره
• و اما آنچه واجب است ترک کردن آنها در احرام بیست و پنج چیز است:
• اول: صید بر است،
• دوم: جماع است و مقدمات آن،
• سوم: طلب منی کردن است
• چهارم: بوی خوش است،
• پنجم: رخت دوخته است مردان را و هر چه به صورت رخت دوخته باشد،
• ششم: سرمه سیاه در چشم کشیدن است،
• هفتم: نگاه به آینه کردن است به قصد زینت،
• هشتم: هر چه پشت پا را به پوشاند مانند موزه و غیر آن،
• نهم: فسوق است،
• دهم: جدال است،
• یازدهم: کشتن کیک و شپش است و مانند اینها از جانوران بدن،
• دوازدهم: پوشیدن انگشتری از جهت زینت
• سیزدهم: پوشیدن زنان است طلا آلت و نقره آلت و سایر زینتها را به قصد زینت،
• چهاردهم: بر خود مالیدن روغنی است که در آن بوی خوش بوده باشد
• پانزدهم: ازاله مو است،
• شانزدهم: پوشیدن سر است مردان را،
• هفدهم: سر به آب فرو بردن است مردان را،
• هجدهم: روی پوشیدن است زنان را به نقاب و غیر آن،
• نوزدهم: در زیر سایه رفتن است در حال راه رفتن مردان را،
• بیستم: ناخن گرفتن است
• بیست و یکم: غسل دادن محرم که مرده باشد به کافور،
• بیست و دوم: بیرون آوردن خون از بدن
• بیست و سوم: بریدن درخت و کندن گیاه است محرم و محل را از زمین حرم،
• بیست و چهارم: پوشیدن سلاح و حربه است بی ضرورت
• بیست و پنجم: حنا گذاشتن است از جهت زینت
• اما مکروهات احرام،
• اول: احرام بستن در جامه سیاه
• دوم: در جامه چرکین احرام بستن
• سوم: جامه های علمدار پوشیدن است.
• چهارم: به حمام رفتن است.
• پنجم: ازاله چرک از بدن کردن است
• ششم: لبیک گفتن است در جواب کسی که او را بخواند
• [مستحبات احرام]
• دوم: تلبیه است،
• سوم: پوشیدن جامه های احرام است،
• چهارم: طواف است،
• اشاره
• اول: نیت کردن،
• دوم: واجب است نیت را مقارن اول طواف داشتن.
• سوم: واجب است ابتدا به حجر الاسود کردن
• چهارم: واجب است که خانه را بر دست چپ گیرد و طواف کند
• پنجم: واجب است داخل کردن حجر حضرت اسماعیل را در طواف که بیرون آن بگردد و داخل آن نشود،
• ششم: واجب است هفت شوط بر دور کعبه معظمه گشتن.
• هفتم: واجب است که طواف میان خانه و مقام حضرت ابراهیم باشد،
• پنجم: از واجبات عمره نماز طواف است،
• ششم: از واجبات عمره سعی میان صفا و مروه است،
• اشاره
• اول: نیت کردن،
• دوم: واجب است ابتدا به صفا کردن.
• سوم: واجب است ختم به مروه کردن،
• چهارم: واجب است هفت شوط کردن که رفتن را یکی حساب کند و برگشتن را یکی.
• هفتم: از واجبات عمره تقصیر است،
• فصل سوم در احکام حج تمتع است
• اول و دوم و سوم: احرام، و پوشیدن دو جامه احرام، و گفتن تلبیه است.
• چهارم: وقوف عرفات است،
• پنجم: بیتوته مشعر الحرام است، یعنی شب به روز آوردن، و اشهر میان متأخرین وجوب آن است،
• ششم: وقوف مشعر الحرام است،
• هفتم و هشتم و نهم و دهم: مناسک منا است در روز عید،
• اشاره
• اول: در بیان رمی است،
• دوم و سوم: کشتن هدی است، و خوردن از آن هدی،
• چهارم: سر تراشیدن یا تقصیر کردن است از موی یا ناخن،
• یازدهم و دوازدهم و سیزدهم و چهاردهم و پانزدهم: أفعال مکه معظمه است بعد از برگشتن از منا، یعنی طواف زیارت، و دو رکعت نماز طواف، و سعی میان صفا و مروه، و طواف نساء، و دو رکعت نماز طواف نساء.
• شانزدهم و هفدهم: فعلهای منا است، بعد از مراجعت به منا، و آن شبها در منا بودن، و در روزها جمرات زدن است.
• خاتمه در بیان زیارت نبی و ائمه صلوات الله علیهم اجمعین است
• اشاره
• [آداب خروج از منزل]
• [آداب احرام]
• [آداب دخول مکه]
• [آداب دخول مسجد الحرام]
• [آداب طواف]
• [آداب نماز طواف]
• [آداب سعی]
• [آداب تقصیر]
• [آداب احرام حج]
• [آداب منی در شب عرفه]
• [آداب عرفات]
• [آداب مشعر الحرام]
• [آداب منی]
• اشاره
• [آداب رمی]
• [آداب هدی]
• [آداب حلق]
• [آداب اعمال مکه بعد از مناسک منی]
• [آداب بیتوته لیالی تشریق]
• [آداب خروج از مکه و طواف وداع]
• [آداب مدینه]
• اشاره
• [زیارت رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم]
• [زیارت حضرت زهرا سلام اللّه علیها]
• [زیارت قبور شهدا]
• [زیارت وداع رسول خدا صلی اللّه علیه و آله و سلم]
• [زیارت ائمه بقیع]
• اشاره
• احکام جزیه
• اشاره
• و گفته اند آنچه سزاوار است که حاکم مسلمانان بر ایشان شرط کند هفت چیز است:
• اول:
• دوم:
• سوم:
• چهارم:
• پنجم:
• ششم:
• هفتم:
• و از جمله اموری که ایشان را منع از آن باید کرد،
• اشاره
• اول: آن که امری چند که در شرع اسلام حرام است، و ایشان حلال می دانند،
• دوم: آن که احداث کلیسا و معابد خود و آتش کده در بلاد اسلام نکنند،
• سوم: آن که صدا بلند نکنند به خواندن کتابهای خود،
• چهارم: آن که خانه های خود را بلندتر از خانه مسلمانی که همسایه ایشان یا در خانه ایشان باشد نسازند.
• پنجم: آن که اکثر علما گفته اند که سزاوار است که حاکم مسلمانان بر ایشان شرط کند که در لباس خود ممتاز باشند از مسلمانان که مشتبه به مسلمانان نشوند،
• ششم: آن که بر اسب عربی سوار نشوند،
• اشاره
• و شرط است در گرو دوانیدن موافق مشهور میان علما چند شرط:
• اول: آن که تعیین کنند ابتدا و انتهای مسافتی را که در آن می تازند،
• دوم: آن که مالی را که گرو بر آن مال می بندند مقدار و جنس آن معلوم باشد که چند است و از چه جنس است،
• سوم: آن که حیوانی را که بر آن هر یک سوار می شوند معین به دیدن.
• چهارم: آن که هر یک از آنها محتمل باشد به حسب عادت که بر دیگری پیشی گیرد،
• پنجم: آن که آن دو حیوان که می تازند از یک جنس باشند که هر دو اسب باشند،
• ششم: آن که هر دو را یک مرتبه بتازند،
• هفتم: آن که سوار شوند و بدوانند،
• هشتم: آن که مسافتی تعیین کنند که پیش از رسیدن منتهای آن مسافت چهار پایان مانده نشوند.
• نهم: آن که با هم می تازند مردان باشند
• دهم: آن که هر دو در وقت تاختن برابر یک دیگر ایستاده باشند.
• و در تیر انداختن چند شرط است به حسب مشهور میان علما:
• اول:
• دوم:
• سوم:
• چهارم:
• پنجم:
• ششم:
• هفتم:
• و باید دانست که زدن نشانه به چند قسم می باشد:
• اول: خابی
• دوم: حاضر
• سوم: خازق
• چهارم: خاسق
• پنجم: مارق
• ششم: خارم
• [فضیلت جهاد وجه مشروعیت چنین مسابقات است]
• اشاره
• اول: آن که وکیل زن با وکیل مرد صیغه گوید، و زن باکره باشد و ولی حاضر داشته باشد،
• دوم: آن که زن و مرد صیغه گویند و زن ولی داشته باشد و باکره باشد.
• سوم: آن که وکیل مرد با وکیل زن صیغه گوید، و زن باکره نباشد یا ولی نداشته باشد،
• چهارم: آن که زن با مرد صیغه گویند، و زن باکره نباشد یا ولی نداشته باشد،
• و قسم پنجم و ششم و هفتم و هشتم: که مرکب است از اقسام مذکوره،
• نهم: آن که هر دو صغیر باشند و به ولایت عقد کنند ولی ایشان،
• و باید که در هنگام وکیل شدن یا دو مرد عادل یا جمعی از شهود تعریف باشند
• و خطبه های منقول در کافی «1» هست هر یک را که بخواند خوب است،
• بدان که در صیغه متعه تعیین مدت و مبلغ شرط است،
• فایده: در بیان بعضی از صیغ طلاق.
• اشاره
• باب اول در بیان کیفیت وضو و غسل و تیمم و نماز با جماعت و منفرد
• مسأله 1-:وضو را به چه روش باید ساخت؟
• جواب
• مسأله 2-:غسل ترتیبی به چه روش باید کرد؟ و ارتماسی را به چه روش؟
• جواب:
• مسأله 3-:تیمم را به چه روش باید ساخت؟
• جواب:
• مسأله 4-:کیفیت نماز را بر وجه کمال که مطلوب شارع است بیان فرمایند؟
• جواب:
• مسأله 5-:شروط و کیفیت نماز جماعت، و معنی عدالت را بیان فرمایند.
• جواب:
• باب دوم در بیان آنچه متعلق به تطهیر و طهارت است
• مسأله 6-:در خانه ای که بعضی جاها و فرش نجس باشد به سبب طول مدت خصوص موضع نجس فراموش شده باشد به رطوبت ملاقات فرش خانه چه حکم دارد؟
• جواب:
• مسأله 7-:زمین نجس را که بر و بند گرد آن چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 8-:ازاله نجاست از بول و غیر آن به چه روش باید کرد که پاک شود؟
• جواب
• مسأله 9-:مثلا که نجس شود به محض آب ریختن پاک می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 10-:رخت خواب که نجاست در آن نفوذ کرده باشد، بلکه از آن طرف نیز بیرون آمده باشد، طریقه شستن آن چه روش است؟
• جواب
• مسأله 11-:قالی یا پلاس و نمد که نجس شود بدون فشردن به محض آب ریختن دو مرتبه پاک می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 12-:در وضو ساختن و غسل کردن بعد از آب جاری شدن به اعتبار چربی که در بدن می باشد بعضی جاها و بیخ موها خشک می ماند، آیا دست مالیدن بسیار ضرور است به قدری که بر طرف شود یا نه؟
• جواب:
• مسأله 13-:زنی که دختری شیر دهد در شیر او، و آهن در نجاست و طهارت چه اعتقاد دارید؟
• جواب
• مسأله 14-:هر گاه چیزی که نتوان به آن خاک مالید سگ به لیسد چگونه تطهیر باید داد؟
• جواب:
• مسأله 15-:با خون جراحت و دنبل یا خونی که از خارج به بدن یا به جامه کسی رسیده زیاده بر قدر معفو عنه باشد، یا رخت نجسی به غیر نجاست خون نجس شده باشد، داخل مسجد و روضه ائمه علیهم السلام می توان شد یا نه؟ و رخت نجس را داخل می توان کرد یا نه؟
• جواب:
• مسأله 16-:آب چاه به ملاقات نجاست نجس می شود یا نه؟
• جواب:
• مسأله 17-:خانه ای که آفتاب نیفتد به سبب آب قلیل ریختن پاک می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 18-:جامه نجس به احتلام یا غیر آن که دیگری به شوید تا یقین به طهارت هم نرسد محض زوال عین و افعال مسلمانان را محمول بر صحت دانستن پاک می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 19-در زمستان و بهار در کوچه ها بعضی جاها که آب متصل است و گل و برف آب شده و نجاست ظاهری در آن کوچه باشد، آن آب و گل در نجاست و طهارت و ترشح کردن بر رخت این کس چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 20-:هر گاه سگی از دلوی آب بخورد، دلو را به آب چاه رسانند چه باید کرد؟
• جواب:
• مسأله 21-:رنگ خون که بعد از ازاله عین و غسل در جامه می ماند چون است؟
• جواب:
• مسأله 22-:ازاله مخرج بول را به چه روش باید کرد؟
• جواب
• مسأله 23-:چون مردم شعر باف ریسمان پنبه را به خون گوسفند رنگ می کنند چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 24-:سلس البول که مشهور میان فقها است که برای هر نماز یک وضو بسازد حدش کدام است؟ و بر صاحب سلس چه چیز لازم است؟
• جواب:
• مسأله 25-:آب کاریز بدون معرفت و اذن صاحب که آیا مال صغیر است یا نه وضو ساختن و غسل کردن و آب برداشتن و رخت شستن چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 26-:در قریه ها و مزرعه ها حمامی دارند، و عادت چنین جاری شده که آب هر کس باشد می برند، و کسی هم مانع نمی شود، و گاه می شود که صغیر یا غائب دخلی داشته باشد، در آب مذکور غسل کردن و وضو ساختن چه حکم دارد؟ و استدلال کردن به اینکه از قدیم همچنین استمرار یافته
• جواب:
• مسأله 27-:در آب غصبی وضو می توان ساخت؟
• جواب:
• مسأله 28-:در زمین غصبی وضو ساختن و غسل کردن و نماز کردن چه حکم دارد؟
• جواب:
• مسأله 29-:در آب نشستن از برای طهارت وقتی که آب روان باشد با کر احتمال دارد که از بابت عاری که نهی دارد که بی لنگ داخل آب شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 30-:هر گاه کسی خواهد که زمینی که دغدغه داشته باشد و کری از آب یا زیاده بریزد، اگر منفصل نشود صورتی دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 31-:کسی که فصد کند یا جراحتی داشته باشد که مانع از شستن یا مسح کردن بعض اعضا باشد، جبیره مقدم است یا تیمم باید کرد، و جبیره چه روش است؟
• جواب:
• مسأله 32-:بعضی اعضا که کوبیده می شود و خون در زیر پوست جمع می شود، وضو ساختن چه حکم دارد؟ بر فرضی که پوست بالای خون حس ندارد.
• جواب
• مسأله 33-:چرک داشتن بیخ ناخن مانع صحت وضو و غسل می شود یا نه؟
• جواب
• باب سوم در بیان احکام نماز واجبی و سنتی و آنچه مناسب این باب است
• مسأله 34-:قدمی که میان اذان و اقامه پیش می گذارند سند صحیحی دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 35-:اذان ثانی را که بدعت می دانند در روز جمعه که از حدیث امام صادق علیه السلام می فهمند به اعتقاد شما کدام است؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 36-:مثلا کسی در نماز در هنگام سر از رکوع برداشتن درست نه نشیند نماز او درست است یا نه؟
• جواب
• مسأله 37-:اگر فعلی از افعال نماز واجبی نماز را به طریق جهل بجای نیاورده، و مدت مدید نماز کرده باشد اعاده نماید یا نه؟
• جواب
• مسأله 38-:حدیثی واقع شده که اگر کسی عقد نماز را خالی از ریا بسته باشد، و در اثنای نماز ریا به عمل آید نقصان ندارد و محمول بر ظاهر است یا مأول؟
• جواب
• مسأله 39-:کسی که بعد از تکبیره الاحرام خم شود و دست به زمین برساند و مهر و تسبیح خود را حرکت دهد نماز او چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 40-:در رکنیت قیام چه می فرمایند؟
• جواب
• مسأله 41-:التحاف صما که در نماز مکروه است کدام است؟
• جواب
• مسأله 42-:و شاح که مکروه است کدام است؟
• جواب
• مسأله 43-:هر گاه پیشنماز ردا را پهن نکند که دوش را به پوشاند، و همچنان در گردن اندازد و طرف چپ را بر جانب راست اندازد، چه صورت دارد، و اگر آویخته باشد و بیندازد چون است؟
• جواب
• مسأله 44-:زنان را در نماز پشت پا را پوشیدن در کار است یا نه؟
• جواب
• مسأله 45-:تحت الحنک را به چه روش باید بست؟
• جواب
• مسأله 46-:ابریشم که در رخت کسی باشد، مثل زه گریبان یا دکمه قبا چه حکم دارد نماز کردن با او؟ و مثل کیسه ابریشم که با این کس باشد یا عرقچین چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 47-:هر گاه کسی در رخت غصبی مدتی نماز کند، صحت و بطلان نماز چون است؟ و اگر مغصوب منه معلوم یا موجود نباشد به ثمن آن رخت چه باید کرد؟ و نمازها قضا دارد یا نه؟ و اگر رخت مذکور دزدیده باشد یا از وجه حرام باشد چون است؟
• جواب
• مسأله 48-:اگر شخصی چیزی در پای خود کند که ساق داشته باشد مثل مسحی، و بعد از آن آن را در کفش کند مثلا، آیا درین صورت به اتفاق نماز جایز است؟ یا در این صورت نیز داخل خلاف باشد؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 49-:دهلیزهای مسجدها داخل مسجد است؟ و می توان گفت ثواب مسجد دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 50-:تسبیح را زینت به طلا و نقره کردن و دانه میان آن را از طلا کردن چون است؟
• جواب
• مسأله 51-:در خانه ای که چند نفر صغیر و کبیر شریک اند، همه به حصه خود به نشینند، و جماعت کبار نماز کنند چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 52-:مقدار درهم بغلی به اعتقاد شما چه قدر است؟
• جواب
• مسأله 53-:سجده بر سنگ جایز است و تیمم و همچنین بر آجر پخته؟
• جواب
• مسأله 54-:در حمد و سوره که در نماز می خوانند قاعده
• اشاره
• جواب
• مسأله 55-:کسی که شک در عدد رکوعهای نماز آیات کند که چند رکوع بجای آورده چه حکم دارد در حین قیام؟
• جواب
• مسأله 56-:هر گاه کسی نماز می کرده باشد، و کسی دیگر قرآن بخواند در نماز یا غیر نماز چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 57-:تسبیحات أربع در دو رکعت آخر خواندن یک نوبت کافی است یا نه؟
• جواب
• مسأله 58-:در خطبه نماز جمعه آنچه واجب است چه چیز است؟
• جواب
• مسأله 59-:وقت نماز جمعه چه مقدار است؟
• جواب
• مسأله 60-:مسافر نماز جمعه می تواند کرد خواه امام شود و خواه مأموم؟
• جواب
• مسأله 61-:در وقت بارش ترک نماز جمعه جایز است؟ بنا بر آن حدیث که واقع شده یا نه؟ و اگر قدری به بارد و بعد از اذان وقت باشد عذر می تواند شد که نرود؟ و برف نیز در این حکم است؟
• جواب
• مسأله 62-:کسی که به سفر رود به تکلیف حاکم جائر، نماز خود را قصر کند یا تمام؟
• جواب
• مسأله 63-:مسافر در چهار فرسخ که قصد رجوع در همان روز نداشته باشد و ده روز هم نماند چه کند؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 64-:هر گاه کسی مسافر باشد، و قصد اقامت در جائی کرده باشد، و از آنجا به حد ترخص رود، و بعد از مراجعت اراده ده روز ماندن نداشته باشد، نماز او چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 65-:هر گاه در بلدی نماز جمعه می کرده باشند، و به اعتبار موانع اقتدا به آن امام نتوان کرد، و کسی باشد که تواند کرد، واجب است خروج از برای نماز یا نه؟
• جواب
• مسأله 66-:زنی که حائض باشد و زلزله شود نماز زلزله را بعد از زلزله به عنوان وجوب بکند یا نه؟
• جواب
• مسأله 67-:چنان که سهوا در نماز آیات یک رکوع زیاده شود یا کم شود چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 68-:در نماز میت حرف زدن عمدا مبطل است یا نه؟
• جواب
• مسأله 69-:پسر بزرگ اگر صلاه و صوم پدر را بجا نیاورد،
• اشاره
• جواب
• مسأله 70-:در نماز میت از برای فاسق که علم به فسق او داریم گفتن اللهم انا لا نعلم منه الا خیرا چون است؟
• جواب
• مسأله 71-:در نماز جماعت هر گاه قصد شخص معینی کرد امامت می کند، و آخر مشخص شود که دیگری بوده، نماز او چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 72-:اقتدا کردن در نماز آیات وقتی که امام بعضی از رکوعها را بجا آورده باشد چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 73-:در نمازهای یومیه که امام در رکوع باشد اقتدا می توان کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 74-:در نماز جهریه مثل نماز صبح هر گاه صدای امام را نشنوند قرائت باید کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 75-:چنانچه کسی در دو رکعت آخر نماز برسد آیا مأموم قرائت باید کرد یا نه؟ و بر فرض قرائت حمد و سوره واجب است یا حمد تنها کافی است؟
• جواب
• مسأله 76-:دو نفر از علما که به سبب استدلال یا به رجوع اعلم یکی نماز جمعه را واجب داند و بجای آورد، و دیگری حرام داند و نکند، این دو نفر به یک دیگر اقتدا می توانند کرد یا نه؟ و حال آن که حق یکی است.
• جواب
• مسأله 77-:نمازی که به جماعت گذارده شود اماما یا مأموما مرتبه دوم به جماعت می توان گذارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 78-:هر گاه میان بعضی مأمومین و امام دیواری فاصله باشد، و آن مأمومین بعضی مأمومین صف پیش خود را می دیده باشند نماز جایز است یا نه؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 79-:هر گاه فقیه فتوا دهد که اقتدا به فلان کس می توان کرد، احتیاج به شهادت عادل دیگر هست، یا همان فتوای او کافی است؟
• جواب
• مسأله 80-:گاه می شود که جماعت صلحا که از همه جهت دین داری ایشان بر ما معلوم است حدتی در مزاج ایشان هست، و به اندک امری از جا در می آیند، و به بعضی مردم صالح یا غیر صالح تندی و درشتی می کنند، و کسر قلب آن جماعت می شود، خواه تقصیر ایشان در مرتبه ای باشد که باید
• جواب
• مسأله 81-:قصد کردن در نماز جماعت به پیشنماز معین شرط است، و اگر دو کس باشند که امامت می کرده باشند، و قصد یکی کند و اتفاقا دیگری ایستاده باشد چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 82-:اگر کسی یک نماز را به دو پیشنماز کند، خواه در اثنا و خواه در ابتدا جایز است یا نه؟
• جواب
• مسأله 83-:در نماز جماعت هر گاه صفهای پیش تکبیر گفته باشند صفهای عقب تکبیر می توانند گفت یا نه؟
• جواب
• مسأله 84-:هر گاه در میان صفهای جماعت چندین جا فاصله باشد به قدر شش هفت ذرع بلکه ده ذرع باشد که صف سابق از صف عقب دور است ضرری دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 85-:هر گاه در میان نماز از صف پیش دو سه نفر بروند نماز صف بعد از آن چه صورت دارد؟ چون پیش ایشان خالی شده.
• جواب
• مسأله 86-:هر گاه در وقتی که پیشنماز در رکوع باشد شما دغدغه می کنید از اقتدا کردن و می فرمائید که احادیث رخصت احتمال تقیه دارد، خبر «1» حمد در رکعت آخر از برای پیشنماز افضل می دانید و حال آن که اینجا نیز احتمال تقیه دارد؟
• جواب
• مسأله 87-:شما تسبیح را چند نوبت می خوانید در دو رکعت آخر؟
• جواب
• مسأله 88-:در نماز جماعت هر گاه پیشنماز یک شبر بلندتر باشد از مأموم چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 89-:ردائی که از برای پیشنماز به اعتقاد شما مستحب است، جمعی می گویند از احادیث ظاهر نمی شود که از برای غیر کسی که کتفش پوشیده نباشد سنت باشد، لهذا بعضی از علما مضایقه کرده اند.
• جواب
• مسأله 90-:عبا و پوستین قائم مقام ردا می شود؟
• جواب
• مسأله 91-:هر گاه وفا به وعده هائی که می کنند واجب نباشد بنا بر مشهور، پس چرا خلف وعده قادح در عدالت باشد، چنانچه
• اشاره
• جواب
• مسأله 92-:در جائی که به اعتقاد شما باید جمع کرد در نماز میان قصر و اتمام بنا بر خلافی، کسی که چنین باشد اگر امامت کند می توان به او اقتدا کرد؟
• جواب
• مسأله 93-:نماز غفیله و نماز وصیت که میان نماز شام و خفتن باید کرد، بعد از بر طرف شدن حمره مغربیه می توان کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 94-:آیا نماز غفیله به غیر از چهار رکعت نماز نافله شام است؟
• جواب
• مسأله 95-:نافله پیاده در حضر سند صحیحی دارد یا نه؟ و احادیثی که در جواز نافله در راه رفتن واقع شده اکثر در حالت سواری و بعضی در سفر است.
• جواب
• مسأله 96-:اگر در نماز شب سهوا و تر را بر شفع مقدم دارد چه باید کرد؟
• جواب
• مسأله 97-:دعای چهل مؤمن در نماز شب کردن چون حدیث ندارد، خصوصا آن وقت چون است؟
• جواب
• مسأله 98-:از برای فساق و ظلمه با وجود علم به فسق ایشان دعا کردن و در زمره چهل مؤمن شمردن و گاه تعریف ایشان کردن چه صورت دارد؟ با وجود حدیثی که ورام نقل کرده اذا مدح الفاسق اهتزله العرش.
• جواب
• باب چهارم در روزه ماه مبارک و بعضی احکام آن
• مسأله 99-:هر گاه کسی وعده افطار کند نزد کسی می تواند افطار کرد جای دیگر؟
• جواب
• مسأله 100-:خرمائی که کسی بدهد که به آن افطار کنند می توان به دیگری داد؟
• جواب
• مسأله 101-:اگر کسی در ایام روزه گوش یا دهن یا دماغ را به آب برد جدا جدا یا با هم، آیا ضرر دارد وقتی که تمام به زیر آب نرود؟
• جواب
• مسأله 102-:گاه می شود که در آخر ماه مبارک مرد عامی می آید از دهی به مزرعه که چند نفر آنجا هستند و خبر می دهند که شب گذشته ماه را در فلان ده جمع کثیری دیدند و افطار کردند، آیا به حرف چنین یک نفر می توان افطار کرد؟ یا آن که از هیچ کس نشنیده باشیم اما می دانیم ک
• جواب
• مسأله 103-:در کفاره مشروط به تتابع اگر کسی ظن داشته باشد که شب است و سحور کند، اتفاقا در صبح افتد سهوا چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 104-:در وقت صوم فرو بردن بلغم که هنوز به فضای دهن نرسیده باشد که از راه دماغ به حلق برود مبطل است یا نه؟
• جواب
• مسأله 105-:بعضی از عوام در دهات در بعضی بلاد در شب ماه مبارک رمضان که جماع می کنند زنان ایشان یا مردان نزدیک
• اشاره
• جواب
• مسأله 106-:در عید ماه مبارک رمضان که اول ماه سی و یک روز نگذشته باشد بدون آن که کسی خود ماه را دیده باشد چه روش باید کرد؟ هر کس ثابت شود تا آن که جائز باشد افطار کردن به محض آن که از بعضی علما و صلحا بشنود که در نزد ایشان ثابت شده، یا از کسی بشنود که جماعتی ش
• جواب
• مسأله 107-:هر گاه هوا صاف باشد و ابر نباشد، و جمعی گویند و شهادت دهند که ماه را دیده اند از بلد یا خارج بلد، یا ابر بوده باشد و هوا صاف نبوده باشد به چند گواه ثابت می شود؟
• جواب
• مسأله 108-:غبار غلیظ و گرد خرمن که به حلق می رود، روزه را باطل می کند یا نه؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 109-:کسی که خود را جنب کند یا محتلم شود بعد از طلوع صبح غسل کند، روزه قضا یا روزه سنت می تواند داشت یا نه؟
• جواب
• مسأله 110-:هر گاه کسی روزه سنتی داشته باشد و وارد خانه مؤمنی شود، فنجان قهوه یا گلاب یا تکلیف آب خوردن کنند، و گاه هست که خرمائی یا لقمه نانی می دهند، داخل طعام مستحب است، و افطار کردن سنت است یا نه؟
• جواب
• مسأله 111-:هر گاه کسی در شب در فکر سفر کردن نبوده و قبل از ظهر حرکت کرد افطار کند بی خلاف یا نه؟
• جواب
• مسأله 112-:اگر کسی شب در فکر سفر باشد، و عزم کند که صباح بعد از ظهر بیرون رود و روزه بگیرد، و بعد از ظهر حرکت چه صورت دارد؟ چون شب قصد سفر داشت.
• جواب
• باب پنجم در خمس و زکات و بیان استطاعت حج
• مسأله 113-:کسی که قوت سال از حاصل ملکش یا کسبش
• اشاره
• جواب
• مسأله 114-:در خمس حصه امام یا غیر حصه امام علیه السلام را مالک با تجویز بعضی از صلحا که مرتبه استدلال نداشته باشند به سادات مستحقین می توانند داد یا نه؟
• جواب
• مسأله 115-:خمس را بر مستحقین و یتامی و ابن السبیل متساوات تقسیم باید کرد یا هر قدر خمس که کسی داشته باشد به یک صنف بلکه به یک شخص می تواند داد، و استحقاق در سید البته شرط است یا نه؟ و اگر قدری دارد و یا اصلا خبری ندارد، یا آنچه دارد از قوت سنه می توان داد یا
• جواب
• مسأله 116-:در یتامی سادات نیز استحقاق شرط است یا نه؟
• جواب
• مسأله 117-:از مال صغیر زکات دادن در غلات و غیرها بر وصی یا قیم که مال صغیر عرفا به اعتبار خویشی در دست او هست بباید داد یا واجب نیست؟
• جواب
• مسأله 118-:در غیر ربح تجارت و آنچه ارباب صناعات که
• اشاره
• جواب
• مسأله 119-:در باب زکات گوسفند که به سیصد برسد هر صد یکی باید داد تا به چهار صد؟
• جواب
• مسأله 120-:مثلا کسی ده تومان داشت خمس آن را داد، و در اثنای سال دیگر که تجارت می کند جمیع اخراجات سال او باید از فایده باشد یا بعضی از اصل و بعضی از فایده، و بر فرضی که مداخل دیگر نیز داشته باشد چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 121-:مراد از مؤمنی که یتیم او را از زکات توان داد جماعت عامی که پروا به دین نداشته باشند، بعضی مثلا دوازده امام شنیده اند و نام ایشان را نمی دانند، و بعضی نام را یاد گرفته اما
• اشاره
• جواب
• مسأله 122-:سادات اضطرار ایشان به چه حد که می رسد از زکات واجبه و فطره از غیر سید می توانند گرفت؟
• جواب
• مسأله 123-:کسی که به غریبی آمده و می گوید من سیدم بدون ثبوت خمس می توان داد، و بر فرضی که مشهور باشد که میر یا سید می گویند می توان داد بدون علم به ضبط سلسله ایشان.
• جواب
• مسأله 124-:کسی احسان به کسی می کند، و گیرنده مستحق نباشد، و قرینه نباشد که آنچه می دهد از چه وجه است، آیا واجب است که بگوید که از چه وجه است یا نه؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 125-:جماعتی که نهایت احتیاج دارند، اگر کسی به قرض به ایشان چیزی بدهد و خود از خمس بهم رسانند و تسلیم ایشان نکرده قرض خود را حساب کند هر چند به ایشان بگوید خوب است، و منع نقل خمس که واقع شده اگر به قرض ایشان داده شود و در آن بلدی که سادات حاضر نیستند به
• جواب
• مسأله 126-:هر گاه غله را زکاتش داده باشند و سالی بر آن بگذرد زکات خمس دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 127-:شخصی که از وجوه استحقاق می گیرد، خرج او باید به چه نحو باشد، مثلا اگر موافق زی اقوام باید بود زی اقوام مختلف باشد بعضی در ده باشند و وضعی نداشته باشند، و بعضی در شهرند و فی الجمله وضعی دارند، موافق کدام باید بود.
• اشاره
• جواب
• مسأله 128-:به اعتقاد شما مال و جهات و مصالح الاملاک و تخم از غله بیرون می روند، و بعد از آن زکات می دهند یا نه؟
• جواب
• مسأله 129-:هر گاه جنسی را یک نوبت خمس بدهند، مرتبه دیگر خمس باید داد یا نه؟ و بعد از آن لازم است که در سال آینده از آن خرج کنند و مداخل سال آینده ذخیره شود چون نفع سادات می شود، یا از مداخل آینده روز به روز خرج کند یا از هر دو تا؟
• جواب
• مسأله 130-:هر گاه نوکری مثلا کسب این کس شده باشد، یا بعضی که اکثر اوقات نماز می کنند و روزه می دارند، اینها اگر
• اشاره
• جواب
• مسأله 131-:شما از وظائفی که می گیرید اگر چیزی از اخراجات سال زیاده آید خمس می دهید یا نه؟
• جواب
• مسأله 132-:از چه وقت حساب می شود مدتی که خرج سال وضع شود که خمس باید از وقت عمل یا از وقتی که آن وجه که کسب کرده به دست افتد، گاه هست که اجرت در محل می ماند و بعد از مدتی به دست می افتد.
• جواب
• مسأله 133-:به سادات رد مظالم می توان داد یا نه؟ و کفاره واجبی نیز به ایشان دادن چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 134-:از وجوه استحقاق صرف راه عتبات کردن چون است؟
• جواب
• مسأله 135-:در وجوه استحقاق فرق میان بعضی وظائف مقید به استحقاق و میان خمس و زکوات و بعضی تصدقات واجبه هست یا نه؟
• جواب
• مسأله 136-:مردی که از جمله مستحقین و شغل ذمه به مهر دارد، آیا اگر از وجوه استحقاق زیاده از خرج سال به دست او افتد بگیرد و به مهر زن بدهد که از قرض خلاص شود بهتر است یا رعایت حال فقرا کند که دیگری صرف خود کند کدام ترجیح دارد؟
• جواب
• مسأله 137-:هر گاه در خمس باید احتیاط کرد که به تجویز فقیه جامع الشرائط داده شود، گاه باشد که طالبان علمان که دان مرتبه نباشند تکلیف نکنند به دادن خمس، و سادات عسرت تمام بکشند، و اکثر مردم هم ادای خمس نکنند، آیا تجویز می کنید که به نیابت شما تکلیف دادن خمس از
• جواب
• مسأله 138-:طلبه علوم که توانند میان قدری تحصیل و کسبی یا تجارتی یا زراعتی جمع کنند بهتر است، یا از وجوه استحقاق بگیرند و در تحصیل بیشتر به کوشند؟ و هر گاه جماعت مذکوره از سواد اعظم نقل کرده به رساتیق روند از برای هدایت مردم، و معاش ایشان از غیر وجوه مذکوره می میسر شود، لازم خواهد بود رفتن یا راجح یا بر عکس؟ چون سواد اعظم مسائل مشکله در خدمت فضلا تحصیل می کنند و در علم نیز ترقی می کنند.
• جواب
• مسأله 139-:اگر کسی که از ارباب استحقاق است آن قدری که در کتابها مضبوط است در نفقه واجب النفقه گاه باشد زیاده بگیرند، مثلا هر عید و نوروز رخت تازه می خواهند، و اکثر آن است که صرفه کنند و ذخیره شود، بیان فرمایند که چه صورت دارد؟ باید دیگر نداد تا کهنه شود یا هر عید و نوروز می توان داد؟
• جواب
• مسأله 140-:هر گاه کسی از جمله طلبه باشد که از صرف و نحو و معانی و بیان و منطق و اصول و تفسیر و فقه و حدیث هر کدام وقوف داشته باشد تواند در همه اینها درس گفت، یا در بعضی محتاج به خواندن باشد و معاش او از وجه استحقاق باشد، آیا می تواند که از تفاسیر سه و چهار داشته باشد و از هر یک از علوم مذکوره کتب متعدده داشته باشد؟ چون گاهی رجوع می کند، و در بعضی اوقات کسی در پیش او خواهد خواند، یا آن که چون بعضی کتابهای صرف و نحو جامع تر است به آنها اکتفا کند، و هرگاه مباحثه ضرور شود عاریه بگیرد.
• جواب
• مسأله 141-:زنی که به قدر پنج تومان یا شش تومان ملک داشته باشد، و اطفال سید داشته باشد، می تواند از برای ایشان خمس بگیرد یا واجب است که از ملک خود به فروشد و صرف ایشان کند هر چند خود به آن نهایت احتیاج داشته باشد؟
• جواب
• مسأله 142-:اگر کسی مستحق باشد که از وجوه استحقاق به سهولت معاش او می رسیده باشد، و خفتی و ذلتی نسبت به ایشان واقع نمی شده باشد، به آن اکتفا کند بهتر است یا تلاش جوائز ظلمه و وظائف حکام کند؟ چون اینها گاه باشد به عنوان عطیه به دهند و از وجوه استحقاق خلاص شود.
• اشاره
• جواب
• مسأله 143-:ارباب استحقاق می توانند ظروف و فروش متعدده داشت، گاه باشد که در عرض سال سه چهار نوبت چند دست رخت خواب به واسطه مهمان احتیاج خواهد داشت، آیا از خود ذخیره کند که در آن وقت خجالت مردم نکشد و تصدیع به کسی ندهد یا نه؟
• جواب
• مسأله 144-:کسی که مستحق است و می باید زیاده بر مؤونت سال نگیرد سه چهار قبا دارد که دو سه سال اکتفا می تواند کرد، و بر این قیاس پوستین و بعضی اسباب ضروری.
• جواب
• مسأله 145-:کسی که استطاعت حج از راه بیابان نداشته باشد اما استطاعت راه دریا داشته باشد، چنانچه مشهور است که ده دوازده تومان اوساط مردمان را بیشتر خرج نمی شود آیا حج واجب است یا نه؟
• جواب
• مسأله 146-:کسی که در حین صغر سن میراثی به او می رسد که مستطیع شده و در حین بلوغ در دست وصی بوده به تدریج به او می داده، و ظن غالب داشته که جمیع را به یک مرتبه به او نمی دهند مگر به عنف و تعدی، و احتمال داشته که با وجود خشونت نیز ندهد، آیا بر چنین شخصی حج واجب
• جواب
• باب ششم در امر به معروف و نهی از منکر و صله ارحام و مواضع وجوب این دو
• مسأله 147-:هر گاه زوجه شخصی نماز نکند یا غلام یا کنیز یا نوکر یا غیر ایشان که ممکن باشد امر به معروف و نهی از منکر، تا چه حد امر به معروف و نهی از منکر واجب است؟ و مراتب امر و نهی به چه عنوان است؟
• جواب
• مسأله 148-:در روی جماعت فساق خنده کردن و بشاشت نمودن و سبقت در سلام کردن چون است؟
• جواب
• مسأله 149-:جماعتی که داخل اهل ظلم و حکم اند و تارک جمعه و جماعت اند با ایشان معاشرت کردن هر گاه احتمال دارد که کلمه حقی به ایشان گفته شود یا نفعی به مسلمانان رسد چون است؟
• جواب
• مسأله 150-:در نهی از منکر گاه باعث خبث و کسر عرض این کس شود ساقط می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 151-:احادیث بسیار است که شکر نعمت مخلوق باید کرد، چنان که شکر نعمت خالق، هر گاه جماعت ظلمه و فساق به این کس مهربانی و رعایت کنند، نسبت به ایشان چه باید کرد.
• جواب
• مسأله 152-:نسبت به مردم ده یا ولایتی حرفی گفتن که اگر به کسی خاص گوئی بدش آید غیبت است یا نه؟
• جواب
• مسأله 153-:دف بی جلاجل که فقها استثنا می کنند حرام است یا نه؟ و سند صحیحی به نظر شریف رسیده؟
• جواب
• مسأله 154-:نوشتن زنان که مکروه است، و نهی در حدیث واقع شده از تعلیم کتابت زنان، اگر چنانچه زنی خط خوبی داشته باشد قرآن و صحیفه به نویسد بهتر است یا ترک کند چون نهی دارد؟
• جواب
• مسأله 155-:استماع قرآن که واجب است، وقتی که کلمات
• اشاره
• جواب
• مسأله 156-:کسی که از وجوه استحقاق می گیرد و صله ارحام کردن خواه مستحق باشد یا نه خوب است؟
• جواب
• مسأله 157-:در صله ارحام ضابطه به فرمائید، که هر گاه اقوام این کس فقرا و مساکین باشند، و از عهده همه بر نتواند آمد، آیا به هر کدام قدری از مال باید داد هر چند به حال موت نرسیده باشند، یا همان مهربانی و دیدنی و بشاشت به ایشان کافی است؟ و هر گاه از خود زیاده نداشته باشد به ایشان واجب نخواهد بود دادن؟
• جواب
• مسأله 158-:در صله رحم کسی قائل شده که از طرف خویشان سببی داخل رحم اند یا نه؟
• جواب
• مسأله 159-:حدیث صله رحم که تا چهل پشت داخل رحم اند نزد شما معتبر است یا نه؟ و بر تقدیر اعتبار اکثر مردم که رعایت
• اشاره
• جواب
• باب هفتم در معاملات و آنچه مناسب این باب است
• مسأله 160-:متعارف و مشهور که تجار قدر اجناس می دهند و اصل مایه او را می گویند، چنین قرار می شود میان ایشان مثلا که چنانچه چهار ماه دیگر قیمت بدهی دوازده تومان بدهی، چنین بیع و شرا و شرطی جائز است؟ و آن بیع لازم است یا نه؟ و دادن چنین جنسی و قیمتی از مشتری طلب
• جواب
• مسأله 161-:شرطی که در ضمن عقد لازم کرده می شود، آیا آن شرط لازم می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 162-:به جهت خواندن قرآن چیزی می توان گرفت یا نه؟
• جواب
• مسأله 163-:در بعضی مواضع پنبه دانه یا کنجد یا غیر آن می دهند و روغن می گیرند، مثلا ده من یا نه من می دهند و یک من روغن می گیرند، و همچنین هر گاه باغهای انگور را خرص می کنند به دهقان می گذارند و صد من انگور را به بیست من یا بیشتر دوشاب و مویز می گیرند اینها دغ
• جواب
• مسأله 164-:خبیث به اعتقاد شما چه نوع چیز است؟
• جواب
• مسأله 165-:آب رودخانه و چشمه را به محض داخل کردن به نهر خاص اعلا فالاعلا ملک آن جماعت می شود یا نه؟ و باز در آن رعایت اعلا فالاعلا باید نمود یا کل به قدری که اخراجات کشیدن کندن نهر و غیره کشیده اند شراکت دارند؟
• جواب
• مسأله 166-:اراضی که در بیابانها و کوه ها هست تصرف واجبا که سبب ملک می شود به چه نحو است؟
• جواب
• مسأله 167-هر گاه کسی در ملک مشتری مشاع بدون اذن شرکا باغی به سازد، و چون اشجارها به بار رسد شرکا یا بعضی از آنها گویند که رسد مرا از باغ بده، و صاحب باغ گوید به قدر رسد خود از زمین غیر باغ بگیر که بهتر از زمین باغ باشد، یا قیمت زمین باغ را به قدر رسد زیاده ار
• جواب
• مسأله 168-:متعارف است که ملکی که مشاع است میان چند برادر مثلا، بعضی از آنها درختی می کارد و باقی نیز مطلع اند، و در آن وقت مذکور نمی شود که به جهت خود کاشته یا به جهت جمیع، و آخر میان ایشان یا ورثه ایشان نزاع واقع می شود، در چنین صورتی حکم چیست؟
• جواب
• مسأله 169-:هر گاه املاک و اجناس و دکاکین و آسیا و نقد و غیره از کسی بماند، و بعضی وارثها راضی به قسمت هستند، و بعضی راضی نیستند، آیا شرعا به جبر قسمت می توان کرد؟ و آنچه مساوی باشد قیمت آنها که احتیاج به تفاوت قیمت نقد دادن نباشد.
• جواب
• مسأله 170-:هر گاه شخصی مثلا یک جریب زمین به کسی فروخت، و بعد از مدت چند سال که آن زمین را پیمودند زیاده باشد، آن شخص وارث او از مشتری می تواند آن زیادتی را گرفت یا نه؟
• جواب
• مسأله 171-:هر گاه کسی مدتی ملکی تصرف داشته باشد، و کسی ادعای ملکیت او کند صورتی دارد که منکر متصرف را باید وجه انتقال نمود یا همان محض بینه و قسم است؟
• جواب
• مسأله 172-:هر گاه کسی مثلا طاحونه داشته باشد و به اذن صاحب آب ساخته است و مدتی دائر بوده، آیا صاحب آب می تواند آب خود را به نهری دیگر بیندازد و طاحونه او را معطل کند، هر چند نقصان بسیار به هر دو طرف رسد؟
• جواب
• مسأله 173-:هر گاه کسی راضی شده باشد که بر باغچه او
• اشاره
• جواب
• مسأله 174-:هر گاه همسایه رخصت کرده باشد که ناودان همسایه او از بام خانه او جاری شود، بعد از چند گاه می تواند مانع شد که آب از این جا نگذرد هر چند که صاحب ناودان متضرر باشد یا نه؟
• جواب
• مسأله 175-:کسی چنانچه از کسی طلبی داشته باشد، و در دادن تعلل نماید، و اگر چه نقد ندارد اما املاک دارد یا وجهی دیگر دارد، اما چون به قیمتی که او در نظر دارد نمی خرند و نمی فروشد و دین خود را ادا نمی کند، به حاکمان این زمان عرض کردن جائز است یا نه؟ خصوصا حاکمی
• جواب
• مسأله 176-:کسی که قرض دارد و صاحب طلب می خواهد، و آن شخص املاک یا اجناس دارد و به قیمت وقت متعارف نمی خرند، اما اگر از آن قیمت وقت ارزان تر بدهد می خرند، تا
• اشاره
• جواب
• مسأله 177-:متعارف چنین شده که اجناسی می خرند مثلا که قیمت آن را در عرض سه ماه بدهند، یا قرضی که مدت معین ندارد و صاحب دین طلب می نماید، و آن شخص قدری دارد اما می خواهد که به طلب کاری دیگر بدهد، یا به سبب اخراجات یومیه یا متاع ارزانی می خواهد بخرد، می گوید ندا
• جواب
• مسأله 178-:ادای دین صاحب دین بی چیز بر وارثانش هر گاه مال داشته باشند لازم است یا نه؟
• جواب
• مسأله 179-:شخصی مشغول الذمه به حق کسی باشد و صاحب حق فوت شده باشد، ورثه صاحب حق یا قرض دار بر سبیل صلح یا هبه یا ابراء، بری ء الذمه نماید، ذمه آن شخص مطلقا بری می شود یا نه؟ و همچنین عرضی.
• جواب
• مسأله 180-:بیع شرط که صیغه فارسی بگویند هم در بیع و هم در اجاره، و همچنین در رهن که بعد از صیغه باز مرتهن از راهن مرهون را دو ساله و سه ساله به بیست سی دینار اجاره می کند حاصل مرهون بر مرتهن به این طریق حلال است بی خلاف یا نه؟ و بعضی از مستاجرین در بیع و شرط
• جواب
• مسأله 181-:جماعتی که حیله شرعی می کنند، و مثلا جنسی که به یک شاهی ارزنده است به پنج هزار دینار، یا یک تومان می دهند و به آن جنس یازده تومان یا دوازده تومان حساب می کنند صورت شرعی دارد؟ بنا بر آن که فقها نقل کرده اند یا نه؟ بر تقدیر صحت از صریح روایات ظاهر می
• جواب
• مسأله 182-:در نمازی که به نیابت میت می کنند به اجاره کردن و صیغه گفتن جائز است؟ و ترتیب در نماز نیابت شرط است؟چنان که چند نفر می کرده باشند به نوبت یا به اتفاق هم بکنند
• اشاره
• جواب
• مسأله 183-:متعارف است که گوسفندی به اجاره می دهند که باز به همان سن بگیرند، و حاصل آن را سال به سال به مبلغ معین به اجاره می دهند، مشروع است یا نه؟
• جواب
• مسأله 184-:در بعضی جاها متعارف است که ملکی را گرو شخصی به مبلغ معین که دو حاصل یا زیاده یا کم صاحب آن مبلغ از آن زمین بردارد، و در کاغذ و سند می نویسند که به علت اخراجات دیوانی حاصل در این مدت تعلق به مرتهن دارد، گاه باشد که بعد از آن مدت چند سال دیگر آن شخص
• جواب
• مسأله 185-:هر گاه کتابی خریده باشم، و از بعضی علامات مظنه این شود که وقف باشد، و صاحبش می گوید که وقف نیست، و شخصی می گوید که من از قدر قیمت کمتر به شما می دهم و کتاب را وقف می کنم، و اگر علم به وقفیت بهم رسد و صاحبش بی پروا باشد و قیمت را هم نمی دهد چه باید
• جواب
• مسأله 186-:هر گاه کسی وصیت کرده باشد که کتابهای حدیث را وقف کنند، و کتابهای مقدمات را به فروشند و کتاب حدیث بگیرند و وقف کنند. و بعضی از اجزای حدیث باشد که صرفه نداشته باشد تمام کردن، آیا می توان فروخت عوض کتاب درست گرفت که وقف شود چون صرفه در این است؟
• جواب
• باب هشتم در نذر و هبه و کفاره
• مسأله 187-:کسی که نذر کند و چنین بگوید که نذر کردم که اگر بیمارم به شود هزار دینار به مستحقین بدهم، آیا به چنین صیغه گفتنی لازم می شود یا نه؟ بلکه باید قید مضمون للّه علی باید شود، و بر فرضی که به چنان صیغه نذر حضرت امام رضا علیه السلام بکنند باید داد؟ و اگر
• جواب
• مسأله 188-:اگر ملک به ولایت دیگر باشد آیا بدون رفتن موهب از برای تصرف موهب یا وکیل آن به محض مدتی که فاصله شود که توان به آن ولایت رسید کافی است یا نه؟
• جواب
• مسأله 189-:عهد هم از بابت نذر هر گاه به فارسی صیغه گفته شود و اسم خدا برده شود احتیاط باید کرد یا تفاوتی دارد؟
• جواب
• مسأله 190-:کفاره وطی کردن زن در حیض واجب است یا سنت است؟
• جواب
• مسأله 191-:اطعام شصت مسکین را اگر به تفریق ضیافت کند جائز است یا نه؟ و یک مسکین را مکرر اطعام کند در کفاره محسوب می شود یا نه؟ و قدر اطعام چه مقدار است؟
• جواب
• مسأله 192-:در اطعام کفاره به سادات می توان داد یا نه؟
• جواب
• باب نهم در نکاح و رضاع وعده و آنچه مناسب این باب است
• مسأله 193-:باکره بالغه رشیده در صحت عقد رضای او کافی است یا رضای پدر و جد پدری بنا بر تشریک یا استقلال می باید؟
• جواب
• مسأله 194-:کسی که خواجه یا عنین باشد که جماع نتوان کرد، آیا متعه از برای او ثواب دارد یا نه؟ و بعد از قرب عده دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 195-:زنانی که مظنون است که عده نمی دارند آیا متعه کردن ایشان چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 196-:دو کس به هم لواط کرده باشند اولاد خود را به هم تزویج توانند کرد یا نه؟ و در این باب فرقی میان واطی و موطو هست یا نه؟
• جواب
• مسأله 197-:اگر خواستگاری متعارف به غیر عربی و فارسی واقع شده باشد و از ایشان اولاد به هم رسیده باشد چه حکم دارد؟
• جواب
• مسأله 198-:اگر مادر شخصی فرزند پسرش را شیر دهد، مادر آن طفل بر پدرش حرام می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 199-:هر گاه کسی دو زن داشته باشد یکی از آن دو تا می توانند طفل دیگری را شیر داد یا نه؟
• جواب
• مسأله 200-:دو زن سیده در خانه یک عامی حرام است یا مکروه؟ بنا بر آن حدیث که آن معنی به حضرت فاطمه علیها السلام می رسد و بر او شاق است؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 201-:می تواند زنی همشیره یا برادر خود را شیر دهد یا نه؟
• جواب
• مسأله 202-:اگر کسی خود سعی کرده باشد و حروف را از مخارج ادا نمی تواند کرد، واجب است که در صیغه گفتن نکاح دیگری را وکیل کند یا نه؟
• جواب
• مسأله 203-:هر گاه شخصی با پسری لواط کرده باشد، اما شک در ایقاب نیز داشته باشد، و جاهل مسأله بوده که در صورت ایقاب همشیره آن پسر بر او حرام می شود، و همشیره او را خواسته، بعد از آن ظن در ایقاب بهم رسانیده آیا تفریق واجب است یا نه؟
• جواب
• مسأله 204-:زن یائسه عده دارد یا نه؟ و حد یأس زنان چند سال است؟
• جواب
• مسأله 205-:زوجه مطلقه که قبل از دخول طلاق واقع شود که عده ندارد و نصف مهر را باید بگیرد دخول در فرج است یا مطلقا؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 206-:عده مطلقه چند است، و عده وفات چند، و عده کنیز محلله چند یا استبراء کنیز، و آن که عده ندارد کدام است؟
• جواب
• مسأله 207-:جده پدری طفل پسر شیر دهد شما دغدغه می فرمائید، و اگر داده شود احتیاط طلاق داده شود؟
• جواب
• مسأله 208-:عمه برادر زاده خود را و خواهر که خواهر زاده ای را شیر دهد بی خلاف یا نه؟
• جواب
• مسأله 209-:طفل از جانب پدر تنها یتیم می شود یا از هر دو طرف؟
• جواب
• مسأله 210-:کسی که زن سیده بخواهد به حضرت فاطمه علیها السلام محرم می شود از هر فرق سادات باشد یا نسبت به تعصیب، و اگر زن سیده و قرشیه در خانه یک کس باشد در آن حدیث نهی از جمع دو شده داخل خواهد بود یا نه؟
• جواب
• مسأله 211-:هر گاه دختری را که صغیر است، ولی آن دختر به کسی صیغه عقد منقطع بخواند، آیا محرم می شود؟ و دیدن او مادر آن دختر را خوب است یا نه؟ و اگر عقد فضولی باشد و هر دو طرف صغیر باشد که غیر ولی عقد کند حکم اول خواهد داشت یا نه؟
• جواب
• مسأله 212-:اگر کسی مادر دختری را صیغه متعه بخواند با وجودی که دختر حرام مؤبد شده، بدون دخول به مادر دختر به آن مرد حرام می شود یا نه؟
• جواب
• مسأله 213-:هر گاه کسی کنیزی را از مال حرام می خرد و و طی کند فرزند او چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 214-:کسی زنی را به پسر صغیر خود عقد منقطع کند و بعد از انقضای مدت آن زن را دیگری بخواهد آیا محرم پدر پسر می شود آن زن یا نه؟
• جواب
• مسأله 215-:صاحب زن متعدده تقسیم لیالی چگونه بر او لازم خواهد بود؟
• جواب
• مسأله 216-:عورت زن نسبت به محارم قبل و دبر است یا از سره تا رکبه؟
• جواب
• مسأله 217-:نظر کردن به زنان اهل ذمه از بابت زنان یهود و ارمنی نقصی دارد یا نه، و همچنین زنان ده ها و مزرعه ها.
• جواب
• مسأله 218-:بعضی عوام که شبهه می کنند که حضرت فاطمه علیها السلام از خانه بیرون آمد و به مسجد داخل شد و حرف زد به جماعت اجنبی و ظاهر می شود که در حجاب نمی شد از بعضی صحابه و خدام جواب چیست؟
• جواب
• مسأله 219-:زنان را از راه دور بدون کجاوه بر چاروا سوار کردن و به زیارت ائمه علیهم السلام بردن چون است؟ نامحرم گاه حرف ایشان را می شنود و ایشان را شاید به بیند، زیارت سنت است یا نه؟
• جواب
• باب دهم در بعض وجوه محرمه و بیان بعضی اسباب ملاهی
• مسأله 220-:وظیفه طالب علم از وجوه سر گله و ابریشم و غیر آن چون است؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 221-:مال و جهات را که حکام می گیرند بعد از گرفتن ایشان بر غیر ایشان حلال است هر چند صاحبش را دانیم؟ و عشر گندم دیلجه همین حکم دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 222-:هر گاه دو نفر عالم باشند و یکی را گوئیم اعلم است از دیگری این غیبت خواهد بود یا نه؟
• جواب
• مسأله 223-:موشک اندازی چه صورت دارد؟ داخل آلات لهو است یا نه؟
• جواب
• مسأله 224-:شبها که این کس می خوابد چراغ روشن گذاشتن که وقتی بیدار شود روشن باشد، و شاید که هم خوابش طولانی شود، اسراف است یا نه هر چند که ارباب استحقاق باشد؟
• جواب
• مسأله 225-:زراعت قبرستان کردن بعد از آن که اکثر آن مندرس شده باشد و از بعضی شاید اندک علامتی باشد چون است؟و مالک آن سنگ کیست بعد از مدتی که قبر مندرس شود؟
• جواب
• مسأله 226-:جماعت جامه باف کلافه خود را به خون گوسفند رنگ می کنند، و بعد از آن مکرر در آب روان می شویند تا جوهر خون بر طرف می شود چه می فرمائید؟
• جواب
• مسأله 227-:عطیه و احسان که زن به معلم طفلش می کند و احتمال دارد که شوهرش اذن نداده باشد، آیا حمل به صحت کنیم یا احتیاط باید کرد؟
• جواب
• مسأله 228-:جرت طواحین را بعضی دغدغه می کنند از چه راه است؟
• جواب
• مسأله 229-:اسباب ملاهی از بابت دهل و سرنا و کرنا و سنج و نقاره و دف صاحب جلاجل و غیر اینها هر چیز از اسباب ملاهی باشد و نص خاص در آن باشد حکم به حرمت آن می توان کرد یا نه؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 230-:با آب گرم جامه را شستن که شپش به میرد چون است.
• جواب
• مسأله 231-:پای بر سفره گذاشتن در حالت اختیار چون است با وجود این حدیث که امام علیه السلام از این فعل متغیر شد و اندک تصدیعی که می کشیده باشند به سبب گذاشتن ظروف و نان و غیر آن باعث جواز خواهد شد بدون کراهیت یا نه؟
• جواب
• مسأله 232-:گفتن به کسی بنده توام، خواه استاد باشد یا عالم یا صالح یا از اهل دنیا مرجوح است یا نه، هر چند منظور تواضع باشد نه سالوسی؟
• جواب
• مسأله 233-:مراد به ظروف نقره که استعمالش حرام است چه چیز است؟
• جواب
• مسأله 234-:کشمش را هر گاه به کوبند، و شیره آن را گرفته به جوشانند، آیا در عصیر این نیز در حدش بر طرف شدن دو ثلث شرط است، یا همین که عرفا صدق دوشاب و شیره بر آن صادق است کافی است؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 235-:کشمش را هر گاه در میان آب نارنج و غیره به جوشانند چه حکم دارد در حرمت و حلیت قبل از ذهاب ثلثین؟
• جواب
• مسأله 236-:آوازی که طرب داشته باشد اما ترجیع و تحریر نداشته باشد غنا و حرام است یا نه؟ و در قرآن خواندن چه حکم دارد، و ترجیع و تحریر بدون طرب که به صدائی به خواند غنا است یا نه؟
• جواب
• مسأله 237-:آب غوره را که به جوشانند حرام می شود و احتیاج به ذهاب ثلثین هست یا نه؟
• جواب
• مسأله 238-:شیر زنان حرام است اگر کسی در کبر سن به خورد، و همچنین در طفل بعد از دو سال یا نه؟
• جواب
• مسأله 239-:در بعضی بلاد که أهل تسنن می باشند و کشک و روغن می سازند، و گاه اتفاق می شود که مهمان ما می شوند، یا ما را به ایشان رجوعی هست، چیزی دادن به ایشان، و در خانه ایشان چیزی خوردن چون است؟ و خریدن کشک و روغن ایشان هر چند ضرورت نباشد چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 240-:دعا هر گاه حدیث داشته باشد که بنویسند و بیاشامند به مرکب نوشتن و آشامیدن چون است با وجود نفرت طبع؟
• جواب
• مسأله 241-:پوست بادام تلخ و جوز و پوست پسته که مانند چوب است و در بعضی کوهسار پوست آن را با مغز آن آرد می کنند و با دو شاب ممزوج می کنند، و گاه با آرد گندم ممزوج می کنند و نان می پزند، و تلخی آن بر طرف می شود، بلکه لذت بهم می رساند، و همچنین عرق یا آب دهن هر
• جواب
• مسأله 242-:زن ذبح می تواند کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 243-:در وقتی که دو شاب می پزند دو محل است که یکی از برای انگور است و دیگری از برای عصیر، اول نسبت به ثانی ارتفاع دارد، و عمق هر کدام به قدر یک کر شاید زیاده باشد، اگر احد هما نجس شود جریان آب اگر مقدور نشود، تطهیر به آب قلیل چه نحو می توان دارد؟ و همچنی اگر کر پیش از آن که از آب کرده شود و آب روان و باران و تابیدن آفتاب ممکن نباشد علاج آن به چه خواهد بود؟
• جواب
• مسأله 244-:بعضی اوقات گوسفند را می دوشند و این کس غافل است در میان ظرف شیر بول می کند یا فضله اش می ریزد، و گاه هست که فضله اش روان است و به شیر ممزوج می شود دغدغه دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 245-:زراعتهائی که مدار آنها بر فضله انسان است که از میان آن می روید و آب می کشد چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 246-:در وقتی که گاو در خرمن می کنند که به کوبند گاو گندم را بسیار می خورد و باز گندم را درست دفع می کند در میان خرمن و به گندم خرمن ممزوج می شود چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 247-:در جلد کله که پخته شود چه می فرمایند می توان خورد یا نه؟ و بعضی می گویند مطلق جلد حرمتش معلوم نیست این حرف صورتی دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 248-:در قلیان چه می فرمایند داخل شبهات می دانید یا نه؟ و بر تقدیر دانستن اجتناب از چنین شبهه چرا سنت باشد و حال آن که تهدید بلیغ در بعضی روایات بر ارتکاب شبهات نمی دانید، چه می فرمائید در این که آیات و روایات داله بر اباحت اشیاء ظاهرا بر مأکول و مشروب است، و قلیان را در عرف و لغت هیچ کدام مشروب نمی نامند، بلکه فعلی است که کردن آن موقوف بر رخصت شارع است.
• اشاره
• جواب
• مسأله 249-:بسیار می شود که بر مویز و انجیر و امثال آنها از مو و پشم و پنبه و غیر آنها می چسبد خوردن آن چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 250-:در وظیفه سر کار فیض آثار حضرت امام رضا علیه السلام به فرمایند که اکثر مصارف آن بهم مخلوط شده، و بعضی مداخل آن به مصارفش وفا نمی کند، و مجموع به مجموع وفا می کند، آیا اگر در این صورت اگر مجموع مخلوط بهم شده باشد و به مصارف مقرره آن بدهند حرام است و و نامشروع چون خلاف گفته واقف یا نه؟
• جواب
• مسأله 251-:هر گاه جمعی باشند که در پنجه مال وجهات با هم شریک باشند یا سرشماری که در بعض بلاد باشد و یک نفر از ایشان که به اعتبار دنیا اعتبار او بیشتر است او را التماس می کنند که ما را آنچه باید داد به شما می دهیم که شما تسلیم نوکر حاکم کنید و منت دار هستند، و شاید نفعی هم به ایشان برسد از دادن آن شخص، اگر کسی چنین کند و مرتکب این امر شده از ایشان بگیرد و به حاکم دهد آیا آثم است یا نه؟
• جواب
• مسأله 252-:گاه می شود که در مزرعه چند نفر تحصیل دار از مالو جهات و غیره وارد می شوند و به قدر دو هزار دینار طلب دارند، و هر شب قریب هزار دینار خرج ایشان است، آیا اگر کسی از شرکا یا غیره وجه مطالبه آن جماعت از خود بدهد تا ایشان حرکت کرده اخراجات کمتر واقع شود و باعث نفع شرکاء شود، و بعد از آن از شرکاء متفرقه یا مجتمع الاجزاء بگیرد چه صورت دارد. و در صورت مذکوره هر گاه به اعتبار مکث محصلان نقصان آن ده باشد آیا سعی نمودن و تحریک مردم شرکاء از برای زود دادن وجه اعانت ظالم خواهد بود یا نه؟
• جواب
• مسأله 253-:تشدید قرآن را لازم است نوشتن یا نه؟
• جواب
• مسأله 254-:خربزه بازی حرام است یا نه؟
• جواب
• مسأله 255-:غلط قرآن را واجب است درست کردن، و اگر کسی غلط بخواند البته به او باید گفت یا نه؟
• جواب
• مسأله 256-:حدیثی که حضرت رسول صلی اللّه علیه و آله به حضرت امیر المؤمنین علیه السلام فرمود که سگهای هرزه گرد را به کشد معتبر است می توان کشت یا نه؟
• جواب
• مسأله 257-:شبها که کسی مطالعه می کند اگر چراغ را خاموش نکند و بخوابد داخل اسراف است یا نه که هر گاه بیدار شود چراغ مهیا باشد؟
• جواب
• باب یازدهم در بعضی مسائل میراث
• مسأله 258-:زوجه غیر ذات الولد از چه چیزها میراث می برد از متروکات زوج و از چه چیز نمی برد؟
• جواب
• مسأله 259-:حبوه که مخصوص پسر بزرگ است چه چیزها است؟
• جواب
• مسأله 260-:متعارف است که در بعضی جاها که از میراث دختر حصه واقعی او را نمی دهند، و آن وقت به همان قلیلی که می دهند راضی می شوند، و آخر او یا وارث او دعوی می کنند که تمام حصه خود را می خواهد، صورت شرعی دارد یا نه؟
• جواب
• مسأله 261-:مال یتیم و غائب را هر گاه دست به حاکم شرع نرسد بنابر آیه کریمه «الْمُؤْمِنُونَ وَ الْمُؤْمِناتُ بَعْضُهُمْ أَوْلِیاءُ بَعْضٍ» جماعت مؤمنین متوجه حفظ آن می توانند شد یا نه؟
• جواب
• باب دوازدهم در بعضی مسائل متفرقه
• مسأله 262-:غیر آباء رسول اللّه صلی اللّه علیه و آله که از احادیث فهمیده می شود که باید که از کفر و شرک پاک بوده اند باقی انبیاء دیگر فهمیده می شود که چنین هستند یا نه؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 263-:در اصول دین چه قسم جماعتی را تقلید نکنند؟در اصول دین چه قسم جماعتی را تقلید نکنند؟
• جواب
• مسأله 264-:کسی که از علومی که به اعتقاد شما موقوف علیه احادیث است از بابت صرف و نحو و معانی و بیان و لغت و فقه و اصول و قدری منطق و تفسیر و حدیث فی الجمله در هر کدام آنها را تواند مباحثه کرد، هر چند در این فنون نهایت مهارت نداشته باشد، چنین کسی اگر نقل آیات کلام و احادیث ائمه معصومین علیهم السلام کند مرخص خواهد بود یا نه؟ با وجود آن که هر گاه رجوع به تفاسیر کند و معنی آیه را به فهمد و بر علما عرضه کند موافق فهمیده ایشان باشد.
• اشاره
• جواب
• مسأله 265-:اوساط طالب علم دانستن که فرض ایشان رجوع به علما است در این مرتبه تتبع و قدرت به استدلال است یا این نیز رجوع به اعلم است؟
• جواب
• مسأله 266-:کسی که رجوع به اعلم کند، و بر فرض رجوع باید طلب دلیل کند یا به اعتقاد او عمل کند؟
• جواب
• مسأله 267-:اگر کسی تتبع تمام ندارد، و عالمی نیست که رجوع به او کند، چنین شخصی که مسائل از کتب فقهی فهمد یا در کتب احادیث حدیثی که دلالت بر بعضی مسائل دارد داند جمعی که از او پرسند می تواند گفت یا نه؟
• جواب
• مسأله 268-:اگر کسی در اصول مذهب علم قطعی در بعضی مواد نداشته باشد حال او چون است؟
• جواب
• مسأله 269-:در اخبار آحاد این کس را علم بهم رسد که همه جا عمل به علم کرده باشد؟
• جواب
• مسأله 270-:در اثبات باری تعالی و وحدانیت او لازم است
• اشاره
• جواب
• مسأله 271-:چشم اثر دارد یا نه؟ و همچنین سحر را که بعضی منکرند؟
• جواب
• مسأله 272-:لعن أهل تصوف مطلقا می توان کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 273-:در بعضی احادیث که بر افعالی مکروهه لعن واقع شده، لعن می توان کرد یا نه؟
• جواب
• مسأله 274-:عباس و عقیل چه حال داشتند بعضی حرکات از ایشان ناشی شده؟
• جواب
• مسأله 275-:دفن اموات در روضه مقدسه چه صورت دارد با وجود نبش قبور؟
• جواب
• مسأله 276-:نقل کردن اموات به مشاهد مشرفه چه صورت دارد؟
• اشاره
• جواب
• مسأله 277-:بر طفل کمتر از شش سال به اعتقاد شما نماز کردن سنت است یا نه؟
• جواب
• مسأله 278-:دفن در نجف اشرف افضل است یا کربلای معلا و کعبه معظمه و مدینه طیبه؟
• جواب
• مسأله 279-:آیا قبرستان کهنه را آجرش را می توان کند و تعمیر حمام نمود مطلقا یا نه؟ و همان کسانی که قبر را ساخته اند می توانند کند بی آن که نبش قبر شود؟
• جواب
• مسأله 280-:مثلا هر گاه کسی وقف کند املاکی چند را وقف حضرت امام رضا علیه السلام یا بعضی قبور جماعتی به اعتبار حسن ظنی که به آن داشته اند که مذهب ایشان مشخص نیست، یا بر مساجد یا مسجد معینی، از مال چنین وقف مستحقین به ازاء استحقاق می توانند گرفت؟ و مصرف چنین وقف مستحقین به ازاء استحقاق می توانند گرفت؟ و مصرف چنین وقفی چه چیز است؟
• جواب
• مسأله 281-:هر گاه حوضی یا پلی خراب شده باشد اجزاء آن
• اشاره
• جواب
• مسأله 282-:حجره بعضی مدارس که شرط کنند که شب باشند، اگر متولی شرعی گوید که شب باید بود چه صورت دارد؟
• جواب
• مسأله 283-:گاه می شود که جماعتی که در مدارس حجره دارند، به قدر پنج ماه و شش ماه و بیشتر و کمتر حرکت می کنند به ولایت خود یا عتبات یا غیر آنها، و کسی در حجره ایشان می باشد، و بعد از شش ماه که آمدند متولی شرعی می خواهد که ایشان آنجا باشند، و کسی کهباشد هر متولی گوید، مگر آن شخص به طیب خاطر دست بردارد و اولی بنشیند.
• جواب
• مسأله 284-:منجزات مریض از اصل اعتبار دارد یا از ثلث؟
• جواب
• مسأله 285-:در ثواب الاعمال و غیر آن حدیثی هست از حضرت صادق علیه السلام که کسی که صلوات بر محمد و آل محمد فرستد خدا و عالمیان از برای او هزار حسنه می نویسند، و از عمار بن موسی حدیثی واقع شده که گفت بودم در نزد حضرت صادق علیه السلام پس مردی گفت: اللهم صل علی محمد، پس بوده باشیم ما و شیعیان ما که به تحقیق داخل شده باشیم در آل. حدیث به حسب ظاهر با سابق منافات دارد؟
• جواب
• رساله بیان عدد تألیفات علامه مجلسی قدس سره
• اشاره
• فصل اول (در بیان تصانیف عربی)
• اول: کتاب بحار الانوار،
• دویم: کتاب مرآه العقول فی شرح أخبار آل الرسول،
• سیم کتاب ملاذ الاخیار فی شرح تهذیب الاخبار،
• چهارم: کتاب شرح أربعین است،
• پنجم: فرائد الطریفه فی شرح الصحیفه الشریفه،
• ششم: رساله رجال است،
• هفتم: رساله اعتقادات،
• هشتم: رساله اوزان است،
• نهم: رساله شکیات نماز است،
• دهم: جواب مسائل متفرقه که مسمی به مسائل هندیه است،
• فصل دوم (در بیان کتابهای فارسی
• اول عین الحیات است
• دویم مشکاه الانوار
• سیم: حلیه المتقین،
• چهارم: حیات القلوب،
• پنجم: تحفه الزائر،
• ششم: جلاء العیون،
• هفتم: مقباس المصابیح،
• هشتم: ربیع الاسابیع،
• نهم: زاد المعاد،
• دهم: رساله دیات،
• یازدهم: رساله شکیات نماز
• دوازدهم: رساله اوقات نوافل شبانه روزی،
• سیزدهم: رساله رجعت،
• چهاردهم: ترجمه رساله مالک اشتر
• پانزدهم: رساله اختیارات،
• شانزدهم: رساله بهشت و دوزخ،
• هفدهم: رساله جنائز
• هجدهم: رساله کبیره أعمال حج و عمره،
• نوزدهم: رساله صغیره حج است،
• بیستم: مفاتح الغیب
• بیست و یکم: رساله مال نواصب
• بیست و دویم: رساله زکاه
• بیست و سیم: رساله کفارات
• بیست و چهارم: رساله آداب تیر اندازی،
• بیست و پنجم: رساله نماز شب
• بیست و ششم: رساله آداب نماز،
• بیست و هفتم: رساله تحقیق آیه کریمه وَ السَّابِقُونَ السَّابِقُونَ أُولئِکَ الْمُقَرَّبُونَ فِی جَنَّاتِ النَّعِیمِ،
• بیست و هشتم: رساله فرق میان صفات ذاتی و صفات فعلی حق تعالی،
• بیست و نهم: رساله تعقیب مختصر نمازهای شبانه روزی
• سی ام: رساله تحقیق بد
• سی و یکم: رساله جبر و تفویض
• سی و دویم: رساله نکاح،
• سی و سیم: ترجمه رساله فرحه الغری،
• سی و چهارم: ترجمه توحید مفضل،
• سی و پنجم: ترجمه توحید حضرت امام رضا علیه السلام
• سی و ششم: ترجمه زیارت جامعه،
• سی و هفتم: ترجمه دعاء کمیل،
• سی و هشتم: ترجمه دعای مباهله،
• سی و نهم: ترجمه دعاء سمات،
• چهلم: ترجمه جوشن صغیر،
• چهل و یکم: ترجمه حدیث عبد اللّه بن جندب،
• چهل و دیم: ترجمه حدیث رجاء بن ابی ضحاک،
• چهل و سیم: ترجمه قصیده دعبل خزاعی است،
• چهل و چهارم: ترجمه حدیث سته أشیاء،
• چهل و پنجم: انشائی است که در وقت مراجعت از نجف اشرف و کربلاء معلی در باب اشتیاق به آن دو مکان شریف انشاء نموده است،
• چهل و ششم: مناجات،
• چهل و هفتم: صواعق الیهود،
• چهل و هشتم: جواب سؤالهای متفرقه،
• چهل و نهم: حق الیقین،
• خاتمه
• فهرست کتاب