کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• 1384/8/17 سه شنبه درس شمارۀ (806 - 801)کتاب النکاح/سال هشتم
• اشاره
• ادامۀ بحث مهریه
• آیا در مهریه شرط است معلوم بودن آن؟
• اشاره
• دلایل کفایت مشاهده:
• نقد وجوه مذکور:
• بحثی درباره نفی غرر:
• تعیین تکلیف مهریه بعد از تلف:
• مهر قرار دادن بیت یا خادم:
• اشاره
• نکته ای درباره خادم:
• بررسی اقوال:
• راویات مسأله:
• بررسی مسأله بر اساس قواعد:
• اشاره
• ادامۀ بحث مهریه
• بحث در صحت مهریه ای است که برای نکاح های متفاوت در یک عقد قرار داده شود، به نحوی که مبلغ تعیین شده برای همه زن ها باشد.
• اقوال فقهاء
• بررسی اصل صحت عقد
• محل نزاع
• بررسی صحت عقد
• اشکالات صاحب جواهر به عقد واحد
• ارزیابی سخن صاحب جواهر:
• بررسی صحت مهر
• اشاره
• ادامۀ بحث مهریه
• اگر کسی در تعیین مهر بگوید«علی کتاب اللّه و سنه نبیه صلی اللّه علیه و آله». آیا چنین مهری صحیح است یا صحیح نیست
• اشاره
• بیان دو اشکال از محقق کرکی و شهید ثانی
• ارزیابی اشکالات
• عبارت شیخ طوسی در استبصار
• بررسی سند حدیث اسامه
• سه جواب به اشکال سندی:
• ارزیابی جواب ها
• بحث درباره استظهار از عبارت و به تبع آن استظهار از روایت اسامه
• تحقیق درباره کاربرد «علی»
• ارزیابی سخن صاحب حدائق و صاحب ریاض:
• ادامۀ بحث استظهار از روایت اسامه
• مقدمه: توضیحی درباره ترک استفصال و ترک استیضاح
• جمع بندی و نظر نهایی درباره ترک استیضاح و ...
• اشاره
• حکم تعیین مقداری در تعیین مهر برای غیر
• اشاره
• صور مسأله:
• حکم مقدار زیادی از مهر برای شخص ثالث مثل پدر
• اشاره
• اقوال در این قسم:
• بررسی نظر ابن جنید در مسأله
• اشکال «جواهر» بر استظهار «مسالک»:
• دفع اشکال از «مسالک»:
• اشکال علامه بر عبارت ابن جنید:
• جواب فقهاء از اشکال علامه:
• اشکال بر جواب مذکور و ارائه جواب دیگر:
• ادله صحت مهر مجعول برای زوجه و فساد مجعول برای غیر
• اشاره
• 1- اجماع:
• 2- قاعده معاوضیت:
• 3- صحیحه وشّاء
• جواب اشکال:
• اشکال شهید ثانی و تابعینش در بعض صور
• جواب اشکال:
• 4- خبر سکونی
• اشاره
• صلح صاحب جواهر بین اصحاب قولین
• اشکال صلح مذکور:
• دلیل قول به فساد و عدم لزوم در قسم دوم
• اشاره
• مقتضای قواعد در مسأله
• اشاره
• دلیل اعتبار تعیین مهر و حدود آن
• استدلالی برای انکار اعتبار معلومیت در مهر
• وجه محتمل برای اعتبار معلومیت کامل در مهر
• عدم اعتبار تعیین قرائت خاص
• اشاره
• دلیل عدم اعتبار:
• اشاره
• حق انتخاب قرائت خاص برای زوج:
• مقصود محقق از ادامه عبارت
• مقصود تعلیم روخوانی است نه حفظ:
• قدرت معتبر در تحویل مهر معین
• حکم مهر در صورت عجز از تعلیم
• اشاره
• بررسی دلیل حکم به ضمان اجره التعلیم
• حکم استناد عجز زوج به زوجه
• اشاره
• اقوال در مسأله:
• مختار در مسأله:
• حکم تخلف مهر از آنچه تعیین شده
• اشاره
• اقوال حکم تخلف مهر از مقدار تعیین شده
• اشاره
• الف) قول اول:
• اشکال های قول اول:
• اشکال اول:
• جواب این اشکال:
• اشکال دوم:
• بررسی قصد معتبر در عبادات و معاملات
• ج) قول سوم:بیان مقتضای قاعده و ادله در مسأله
• مثال دیگر برای تخلف مهر از آنچه در نظر بوده است
• اشاره
• اشکال شهید ثانی بر عبارت محقق
• فرع: حکم خمر بودن یکی از دو ظرف خلّ مهر قرار داده شده
• اشاره
• مقتضای تحقیق در مسأله
• بیان مختار صاحب جواهر رحمه الله :
• بیان اشکال نظر صاحب جواهر:
• راه حل اشکال مذکور:
• حکم تعیین دو مهر سری و علنی
• اشاره
• صور موجود در مسأله:
• مجموعاً سه صورت در مسأله وجود دارد که عبارتند از:
• صورت اول: این که یک عقد سری باشد و یک عقد علنی
• صورت دوم: این که یک عقد بیشتر نیست
• صورت سوم: این است که مانند صورت دوم فقط یک عقد است و مهر مذکور
• قبل از بررسی تفصیلی مسأله نگاهی اجمالی به کلمات گفته شده توسط بزرگان
• کلمات شیخ طوسی رحمه الله :
• الف. در «خلاف» مسأله 11 از کتاب الصداق می گوید:
• ب. در «مبسوط» به بیان دو صورت از مسأله پرداخته و می گوید:
• اشکالات کلام شهید ثانی:
• اشکال «جواهر» بر شهید و دفع آن
• تحقیق و بررسی حکم صورت اول:
• تحقیق و بررسی حکم صورت دوم:
• الف. روشن نبودن حکم در آن:
• ب. اقوال در این صورت:
• ج. بررسی ادله اقوال:
• ادله قول به صحت مهر مقصود:
• 1- عدم توقیفیت لغات:
• اشکال دلیل عدم توقیفیت:
• 2- کفایت رضایت:
• اشکال دلیل مذکور:
• 3- روایت زراره:
• اشکال کاشف اللثام:
• دفع اشکال توسط صاحب جواهر:
• جواب از اشکال «جواهر»:
• ادله سایر اقوال:
• رد دلیل قول دوم و اثبات قول سوم:
• تحقیق و بررسی حکم صورت سوم
• اشاره
• ضمان مهر، ضمان معاوضی است یا ضمان ید؟
• اشاره
• اما ادله ضمان معاوضی بودن مهر قبل از قبض
• و اما ادله ای که برای ضمان ید بودن اقامه شده است
• اشاره
• کلام استاد مد ظله درباره ادله ضمان ید بودن مهر
• توضیح استاد مد ظله در مورد اصل بحث
• بررسی کلام دو شارح شرایع (مسالک و جواهر) درباره عبارت شرایع
• معیوب بودن مهر المسمی
• حق امتناع زوجه از تمکین، قبل از دریافت کامل مهر
• اشاره
• اکنون به ادله کلام قوم
• اشاره
• دلیل اول: اجماع
• دلیل دوم: تمسک به قواعد
• دلیل سوم: تمسک به روایات
• الف: موثقه سماعه:
• ب: روایت ابی بصیر:
• ج: صحیحه فضیل:
• د: صحیحه عبد الرحمن بن حجاج:
• در این بحث در باب معاوضات سه نظر مطرح است،
• اشاره
• 1- توقف
• 2- عوض یا معوض را نزد عادلی بگذارند و اگر طرف مقابل پرداخت کرد،
• 3- بایع را اجبار کنند تا مبیع را تحویل دهد
• اصل این بحث در باب معاوضات صحیح است یا نه؟
• اکنون که اصل حکم مسأله از جوانب گوناگون بررسی شد نوبت به بررسی
• اشاره
• یکی از این فروض این است که اگر به حق امتناع زوجه از تمکین تا قبل از قبض
• یکی دیگر از فرع های مورد ابتلاء این است که آیا در مهر مؤجل نیز زوجه تا
• فرع دیگر مطرح در مسأله این است که حکم حق امتناع زوجه از تمکین تا
• استحباب تقلیل مهر
• اشاره
• طرف دوم مهر راجع به تفویض است
• قسم اول تفویض بضع است
• اشاره
• مسأله اولی در اینست که ذکر مهر شرط عقد نیست
• صور مختلف تفویض بضع و صحت یا فساد عقد
• صور تفویض بضع:
• صحت یا فساد عقد در صور مذکور:
• اقوال در مسأله:
• احتمالاتی برای دفع اشکال:
• احتمال اول: ممکن است گفته شود که مقصود از جواز خالی بودن عقد از مهر،
• احتمال دوم: شاید بتوان گفت که حتی در موارد عدم ذکر مهر هم، مهر المثل از
• احتمال سوم: این است که گفته شود حلیت نساء در هر حال به ملاحظۀ مهر
• بررسی حکم عقد در صورت شرط عدم مهر حالا و مآلا
• بحث اثباتی یا ثبوتی؟
• ادله قائلین به فساد:
• الف. دلالت روایات و آیه اختصاص نکاح هبه ای به پیغمبر صلی الله علیه و آله :
• اشکال اول:
• دفع اشکال:
• اشکال دوم:
• دفع اشکال:
• ب. فساد عقد به فساد شرط:
• بررسی کلی فساد عقد به فساد شرط
• مقتضای قواعد:
• مقتضای روایات در صورت فساد شرط:
• اشتراط تعلق مهر المثل به دخول (در مفوضه البضع)
• 1.آیا تعلق مهر المثل مشروط به دخول است یا با همان عقد می آید؟
• اقوال در مسأله:
• دلیل قائل به عدم اشتراط:
• اشکال بر «جواهر»:
• اشتراط مهر المثل به عدم ازدیاد آن از مهر السنه
• اقوال در مسأله:
• دلیل قول به تحدید:
• بررسی دلیل مذکور:
• الف. ذکر روایات مسأله:
• ب. اشکال سندی بر روایت ابی بصیر:
• دفع اشکال سندی:
• ج.اشکال دلالتی بر روایت ابی بصیر:
• د.اشکال بر جمع اکثر بر فرض تعارض دلالی:
• ه.جمع دلالی صحیح در مسأله:
• اقوال در مسأله:
• مقتضای قاعده و ادله:
• حکم به متعه در طلاق قبل از دخول
• تناقض در کلمات شیخ:
• ردّ استدلال مالک بر استحباب:
• حکم مهریه در صورت موت قبل از دخول در مفوضه
• کلام «جواهر» و توضیح آن:
• بحث اصولی دوران امر بین تقیید و حمل بر استحباب
• اقوال در مسأله:
• بررسی مقتضای ادله در مسأله اصولی:
• دلالت صیغه و هیئت امر بر لزوم:
• نظر اول: این است که هیئت امر برای وجوب وضع شده است
• نظر دوم: این است که اگر چه هیئت امر برای وجوب وضع نشده است، ولی
• نظر سوم: که از قدیم در ذهن من بوده و ظاهراً مرحوم آقای خوئی هم همین را
• تحقیق امر در دوران بین تقیید و حمل بر استحباب:
• اشاره
• ادامۀ طرف دوم مهر راجع به تفویض است
• ادامۀ قسم اول در تفویض بضع
• اشاره
• مسألۀ دوم آنچه معتبر است در مهر المثل حال زن است در جمال و شرف و عادات زنهای مثل او
• بحث اول: حکم متعه در مطلق طلاق
• اقوال در مسأله:
• مدلول آیات وجوب متعه یا استحباب؟ برای هم مطلقات یا قسم خاص؟
• کلمات شیخ در «خلاف»
• بررسی دلالت آیه «لا جُناحَ» بر اختصاص متعه
• اجماع کلمات فقهاء و مفسرین:
• تفصیل کلمات مفسرین:
• 1- شیخ طوسی:در «تبیان» و «مجمع البیان»
• 2- ابو الفتوح در «روح الجنان» و زمخشری در «کشاف»
• الف. ابو الفتوح:
• ب. أدبای دیگر:
• بررسی مدلول آیه «لا جُناحَ» و کلمات مفسرین
• 1- دلالت آیه بر مفهوم شرط:
• 2- منافات حکم به نصف مهر در فرض مهر، با عدم اختصاص متعه به مفوضه
• 3- تصرف در آیه با معنای «واو» یا «الا ان»:
• 4- مفاد «ما لَمْ تَمَسُّوهُنَّ أَوْ تَفْرِضُوا لَهُنَّ فَرِیضَهً» :
• 5- نکته اصولی:
• نتیجه بحث از آیات:
• مقتضای روایات درباره متعه مطلقات
• روایات دال بر متعه در مطلقه مدخوله
• و اما روایات دلالت کننده بر وجوب متعه در طلاق مدخوله عبارتند از:
• 1- صحیحه فضیل بن یسار:
• سند روایت:
• 2- روایت أبو البختری
• 3- روایت قرب الاسناد
• 4- روایت حلبی:
• سند روایت:
• 5- روایت عیاشی در تفسیر
• 6- روایت دیگر عیاشی در تفسیر
• 7- صحیحه حلبی
• 8- صحیحه علی بن رئاب
• 9- روایت «دعائم»
• 10- روایت بزنطی:
• سند دو روایت:
• دلالت روایت:
• 12- روایت جابر عن ابی جعفر علیه السلام
• سند روایت:
• دلالت روایت:
• 13- صحیحه حفص بن البختری:
• 14- روایت محمد بن مسلم
• سند روایت:
• دلالت روایت:
• روایات معارض با روایات متعه در مدخوله
• 2- روایت علی بن أحمد بن أشیم:
• 3- روایت مجمع البیان
• 4- روایت فقه الرضا علیه السلام :
• بررسی مخالفت اجماع با وجوب متعه در مدخوله
• الف. روایات دلالت کننده بر تفصیل در متعه غیر مدخوله
• 1- روایت دعائم
• 2- روایت «دعائم»
• 3- روایت «مجمع البیان»
• 4- روایت «تفسیر عیاشی»
• 5- صحیحه حلبی:
• 6- صحیحه ابی الصباح الکنانی
• ب. روایات دال بر متعه در مطلق مطلقات
• حمل بر تقیه و اشکال آن
• بحث دوم: محل متعه (قبل یا بعد از طلاق)
• بحث سوم: متعه در فراق به غیر طلاق مانند موت و رضاع
• 1- کلمات شیخ در «مبسوط»:
• مقصود از عبارت اخیر شیخ:
• 2- کلام علامه در «مختلف»:
• 3- کلام مهذب الدین نیلی در «نزهه الناظر»:
• مقتضای اصل و قاعده:
• 1- تنقیح مناط:
• 2- تعلیل وارد در روایت جابر
• 3- استدلال به روایت زید شحام:
• اشکال سندی به روایت:
• اشکال دلالی به روایت:
• وجود معارض:
• جواب از معارضه:
• بحث چهارم: مقدار متعه
• لزوم رعایت حال زوج و زوجه:
• ادله رعایت هر دو:
• تقسیم زوج به سه قسم:
• روایات بحث:
• تنبیه: حکم وضعی یا تکلیفی بودن متعه
• بحث پنجم: معیار در مهر المثل
• الف. اعتبار خصوصیات فردیه زوجه
• ب. اعتبار خصوصیات زوج:
• ج. اعتبار اقربای پدری و مادری یا خصوص پدری
• حمل قول مشهور بر قول به فرق توسط کاشف اللثام:
• وجه استثناء مادر توسط علامه:
• د-اعتبار بلد در مماثلت:
• اقوال در مسأله:
• دلیل قائل به عدم اعتبار:
• بحث ششم: معیار در اختلاف قیمت مهر المثل
• بحث هفتم: معیار در اختلاف مقومین نسبت به مقدار مهر المثل
• مسألۀ سوم حکم مطالب فرض مهر توسط مفوضه
• ادله «جواهر» بر جواز مطالبه:
• استدلال محقق کرکی بر «ملکت ان تملک» (که دلیل دوم صاحب جواهر بود)