کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• 1383/9/21 شنبه درس شمارۀ (701) کتاب النکاح/سال هفتم
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بررسی مسئله أجل قرار دادن مره و مرتین
• صور سه گانه مورد بحث
• بیان اقوال در فروض سه گانه
• اقوال در فرض اول:
• اقوال در فرض دوم
• اشکال بر نسبت قول سوم به شهید ثانی
• اقوال در فرض سوم
• بررسی روایات مربوط به قول دوم از فرض دوم
• اشاره
• جواب بعض الاجله از عدم حدّ برای ساعت و ردّ آن
• بررسی دلالت روایات مذکور
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• آیا می توان در عقد انقطاعی به جای ذکر اجل که رکن این عقد است یک یا دو بار مباشرت را قرار داد؟
• اشاره
• ادامه بحث درباره قسم دوم:
• بحث درباره قسم سوم:
• اشاره
• ارزیابی کلام شیخ در نهایه و برداشت مختلف و مسالک از سخن ایشان:
• دو اشتباه در عبارت جواهر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) اخلال به مهر و اجل در عقد متعه
• ب) شروط لازم الوفاء
• اشاره
• 1 - معنای شرط
• 2 - نظر استاد - مد ظله -:
• اشاره
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) اطلاق حقیقی شرط در التزامات مستقل و التزامات ضمنی
• ب) شروط مقارن کدام شروط هستند؟
• ج) آیا شروط بعد العقد نافذ می باشد؟
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بررسی وجود «میراث» در عقد انقطاعی و اقوال فقهاء در این باره
• اشاره
• 1 - اقوال در مسئله
• 2 - انتساب قول به ثبوت ارث در عقد متعه، به ابن براج، صحیح نیست
• 3 - اشاره به بعضی از روایاتی که دلالت بر عدم ثبوت ارث در عقد متعه دارند
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اقوال درباره ارث در عقد متعه:
• اشاره
• دلیل شباهت متعه و نکاح دائم:
• اشاره
• جواب کشف الرموز به استدلال فوق:
• دو اشکال استاد مد ظله به کشف الرموز:
• جواب استاد به شهید ثانی درباره روایات:
• ارزیابی کلام سید مرتضی:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• آدرس روایات مسئله ارث متعه:
• بررسی اشتباهات حول روایت عبد الله بن عمرو:
• اشاره
• الف - اشتباه ایضاح الفوائد:
• ب - اشتباه شرح لمعه و توجیه استاد مد ظله:
• ج - دو اشتباه از صاحب مدارک:
• دو مثال از اشتباه در تصحیح در غیر ما نحن فیه:
• 1 - اشتباه مصحح جامع الروات:
• 2 - اشتباه مصحح شواهد التنزیل:
• استدلال صاحب ریاض بر اعتبار روایت عبد الله بن عمرو:
• اشاره
• نقد استاد بر استدلال صاحب ریاض:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بررسی اقوال چهارگانه در مسئله ارث متعه
• بررسی قول اول:
• اشاره
• توجیهات شهید ثانی از قول منسوب به ابن براج:
• نقد استاد بر کلام شهید ثانی:
• استدلال مفید رحمه الله در تخصیص آیه به اجماع و اخبار متواتر:
• 1 - اجماع امامیه که ارثی در کار نیست
• 2 - اخبار متواتر بر نفی ارث
• نقد استاد بر انتساب قول اول به ابن براج:
• بررسی قول دوم:
• اشاره
• نقدهایی بر این قول و پاسخ های استاد:
• وجه قول سید مرتضی از دیدگاه استاد مد ظله:
• بررسی قول سوم و چهارم:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ثبوت یا عدم ثبوت ارث در عقد متعه
• 1 - عدم صلاحیت روایات بیان کیفیت عقد متعه، برای رد قول سید مرتضی
• 2 - رد قول سید مرتضی
• 3 - آیا روایات نافیه، ارث را با شرط هم نفی می کند؟
• اشاره
• کلام صاحب حدائق
• 4 - کلام صاحب جواهر در عدم ارث در عقد انقطاعی حتی با شرط
• 1 - روایت سعید بن یسار
• اشاره
• بررسی سند روایت
• اثبات وثاقت حسن بن موسی در سند و پاسخ کلام صاحب مدارک
• (توضیح بیشتر سند)
• 2 - روایت محمد بن مسلم
• 3 - روایت عمر بن حنظله
• 4 - روایت مفضل بن عمر
• اشاره
• نقد تقریب بالا برای تصحیح سند
• متن کامل این حدیث در دو مصدر حدیثی دیده می شود:
• اول: بصائر الدرجات (تألیف صفار): 526 تا 536
• دوم: مختصر بصائر الدرجات (تألیف سعد بن عبد الله): 78
• 5 - روایت حسین بن زید و سکونی
• ج - روایاتی که میراث را در عقد انقطاعی با شرط اثبات می کند
• 1 - روایت محمد بن مسلم
• 2 - روایت احمد بن محمد بن ابی نصر
• د - بحث از روایتی در اثبات قول سید مرتضی
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - بررسی دلالت موثقه محمد بن مسلم بر قول سید مرتضی
• الف) بیان اختلاف در نقل روایت
• ب) توجیهی برای دلالت روایت بر قول مرتضی
• ج) جواب از توجیه مذکور
• د) ذکر دو توجیه برای موثقه محمد بن مسلم و امثال آن
• 3 - توجیه روایت نافی ارث با اشتراط و عدم اشتراط
• اشاره
• الف) دفاع صاحب جواهر از روایت سعید بن یسار
• ب) جواب از دفاع مذکور
• 4 - بیان خلاف مشهور نبودن قول مختار
• اشاره
• الف) ذکر قائلین به عدم ارث به قول مطلق
• ب) ذکر قائلین به تفصیل بین شرط ارث و عدم آن
• ج) ذکر قائلین به قول سوم
• 5 - بیان بطلان اشتراط یک طرفه ارث
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مورد بحث درباره زنی است که حیض می بیند،
• اشاره
• اقوال در مسئله:
• اشاره
• بررسی قول اول (دو حیض):
• بحث درباره روایات:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• شیخ طوسی رحمه الله در نهایه قائل شده که عده متعه «دو حیض» است
• مطلع بحث:
• اشاره
• الف) برای اثبات ملزوم روایات راجع به «امه» را ذکر می کنیم:
• ب) بررسی صحت ملازمه
• اشاره
• روایات حیضتان در عده متعه
• روایت اسماعیل بن فضل هاشمی:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) عده متمتع بها
• اشاره
• 1 - بیان صاحب جواهر در جمع بین روایات مختلف در مسئله
• 2 - مناقشه استاد مد ظله
• 3 - اشاره به مختار استاد مد ظله در جمع بین روایات
• 4 - ذکر چند روایت
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) جمع روایات مختلف در مسئله عده متمتع بها
• اشاره
• 1 - روایاتی که عده متمتع بها را 45 روز ذکر می کند شامل زن ذات الاقراء نیز می شود
• 2 - در فرض تعارض روایات، احادیث 45 روز مقدم است
• 4 - نظر استاد مد ظله درباره جمع بین روایات و بیان نحوه احتیاط در مسئله عده
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - نتیجه گیری و اشاره به وجه مخالفت جواهر با حمل بر مراتب و جواب آن
• 2 - بررسی حد عده متعه ذات الشهور
• اشاره
• الف) بیان وجود تنافی فی الجمله بین روایات
• ب) طریق حل تنافی روایات مسئله
• ج) بیان اختلاف در مقصود از سه ماه در عده طلاق
• د) بیان تفاوت حد بودن سه ماه با حد بودن چهل و پنج روز در تلفیق
• ه) نحوه جمع بین روایات چهل و پنج روز و چهل و پنج شب
• 3 - تعیین حد عده صاحب بیش از یک حیض در ماه در کلام جواهر
• 4 - راه حل تنافی بدوی در کلمات شیخ در مبسوط و امثال ابن ادریس و محقق
• 5 - طرح مسئله تعیین حد عده وفات در متعه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث در عده وفات در نکاح متعه
• اشاره
• الف) تمسک به اصل استصحاب:
• ب) استدلال به عمومات:
• ج) تمسک مخالفین قول مشهور به تنزیل متعه به منزله امه:
• د) نگاهی به روایات مختص متعه که مستند قول مشهور است:
• اشاره
• 1 - مرسله مقنع:
• 2 - صحیحه عبد الرحمن بن الحجاج
• 3 - صحیحه زراره:
• ه) بررسی روایاتی که مستند مخالفین قول مشهور است:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث عده وفات زن متمتع بها و زن حامل در عقد دائم و متعه و امه
• اشاره
• روایتی که متعه را به امه تنزیل کرده است
• اشاره
• اشکالات دوگانه استدلال به این روایت:
• عده متعه در زن حامل:
• اشاره
• تجدید عقد در عقد متعه:
• اشاره
• روایات مسئله:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) طرح بحث
• ب) بررسی روایات مسئله
• اشاره
• 2 - روایت جابر بن عبد الله انصاری
• 3 - روایت عمر بن حنظله
• 5 - روایت احول
• 6 - روایت ابی بصیر
• 7 - روایت مفضل بن عمر
• 8 - روایت فقه رضوی
• 9 - روایت ابان بن تغلب
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) تمدید یا انشاء عقد دائم جدید قبل از اتمام یا هبه مدت عقد اول
• 1 - قابل توجیه بودن دو روایت عمر بن حنظله و أبو بصیر و صراحت روایت ابان بن تغلب
• 2 - بررسی سند روایت ابان بن تغلب (توثیق ابراهیم بن الفضل الهاشمی و عدم وثاقت محمد بن اسلم الجبلی)
• 3 - وجود معارضی برای روایت ابان بن تغلب
• 4 - بررسی روایت فوق الذکر از حیث سند و اعتبار آن
• 6 - عدم شذوذ قول به جواز تجدید عقد
• 7 - دو صورت مختلف برای تجدید عقد قبل از انقضاء اجل
• 8 - کلام صاحب ریاض و مجلسی دوم در ابتناء صورت دوم بر مسئله جواز تأخیر عقد
• 9 - اشکال استاد مد ظله به کلام صاحب ریاض و مجلسی دوم
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - بررسی ملازمه بین این مسئله با مسئله فصل بین زمان عقد با زمان زوجیت
• اشاره
• الف) بیان عدم ملازمه بین دو مسئله از حیث نفی جواز
• ب) بیان عدم ملازمه بین دو مسئله از حیث اثبات جواز
• 2 - بیان تفصیل بین متعه و عقد دائم در مسئله به حسب روایات
• 3 - بیان جواز ایجاد عقد دائم در مسئله به حسب قواعد
• 4 - بررسی عبارت علامه در مختلف
• الف) متن کلام علامه در آن
• ب) بیان لزوم تحفظ بر عبارات کتب در هنگام تصحیح
• ج) طریق جمع بین دو عبارت «و المعتمد الاول» و «لا بأس به عندی» از علامه
• د) استظهار فتوای ابن ابی عقیل از عبارت علامه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) پی گیری اشکالات وارد شده به عقد انقطاعی جدید:
• 1 - تصویر صورت های ممکن مسئله و طرح اشکالات:
• 2 - پاسخ اشکالات مطرح شده توسط استاد مد ظله:
• ب) بررسی احکام عیوب أحد الزوجین:
• اشاره
• 1 - طرح مسئله:
• 2 - بررسی ادله حق فسخ برای زن در صورت جنون مرد:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• دلیل کشف اللثام در حق فسخ زن در فرض جنون زوج:
• اشاره
• ب - احتمال دارد مقصود کشف اللثام روایاتی باشد که (در این جلسه مورد بررسی قرار می گیرد و) می گوید:
• بررسی احتمال اول
• بررسی احتمال دوم
• اشکالات دلالی صاحب مدارک به روایت «انما یرد النکاح...»:
• اشاره
• پاسخ استاد به اشکالات صاحب مدارک:
• بررسی روایات «انما یرد النکاح...»:
• پاسخ استاد به اشکال صاحب جواهر
• اشاره
• اشکال استاد به استدلال به این روایت
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• دلائل قائلین به حق فسخ زن
• 1 - اجماع:
• اشاره
• 2 - استدلال به روایات
• کلام صاحب مدارک
• اشاره
• بررسی کلام صاحب جواهر
• طرح اشکالی از جانب استاد مد ظله
• کلام محقق کرکی
• اشاره
• نظر استاد مد ظله در مورد تمسک به این روایت
• بررسی روایت دیگر
• اشاره
• راه اول: اصحاب اجماع
• راه دوم: روایت کسانی که لا یرون و لا یرسلون الا عن ثقه
• نظر استاد مد ظله درباره این دو مبنی
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• ذکر ادله خیار فسخ زوجه با جنون متقدم زوج
• اشاره
• 1 - اجماع
• 2 - استدلال به تسالم عامه مسلمین
• 3 و 4 - قاعده لا ضرر و ادله غرور و تدلیس
• 5 - استدلال به صحیحه حلبی و اشکال صاحب جواهر بر آن
• 6 - استدلال به اولویت
• اشاره
• الف) اولویت حکم به خیار زن در صورت جنون متقدم مرد از حکم به خیار داشتن او در صورت جنون متأخر مرد
• ب) اولویت حکم به خیار برای زن در صورت تقدم جنون مرد از خیار فسخ داشتن مرد در صورت تقدم جنون زن:
• اشکال صاحب حدائق و جواب ریاض از آن
• اشکال صاحب جواهر بر اولویت مذکور
• توضیح اشکال صاحب جواهر:
• و اما مسئله عدم توانایی زن بر طلاق:
• کلام صاحب حدائق در مسئله:
• اشکال صاحب جواهر بر حدائق
• دفاع از حدائق با توجیه کلام او
• دلیل صاحب جواهر برای خیار فسخ زن در جنون متقدم
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• تبیین استدلال به اجماع:
• بحث درباره روایت غیاث الضبی:
• بحث درباره اولویت جنون سابق نسبت به لاحق:
• تفصیل بین صور مختلف جنون و بررسی کلام صاحب جواهر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• محدوده استدلال به لا ضرر و تدلیس در مسئله:
• نظر استاد دام ظله در استدلال به لا ضرر و تدلیس:
• توضیحی درباره روایتی در باب تدلیس:
• بررسی ادعای صاحب جواهر در تفکیک جنون قبل و بعد العقد:
• اشاره
• مواردی از کلام فقهاء در نقض سخن صاحب جواهر:
• دو اشکال از استاد به ادعای صاحب جواهر:
• عبارت هایی از فقهاء در تفکیک قبل و بعد العقد در مسئله:
• برخی از عبارت های فقهایی که قائل به تفصیل هستند.
• الف - فقه رضوی:
• ب - مقنعه:
• ج - شیخ مفید در مصنفات؛ احکام النساء:
• حال برخی از عبارت هایی که متعرض قبل نیز شده اند را مورد توجه قرار می دهیم:
• 1 - نهایه:
• 2 - خلاف:
• 3 - غنیه أبو المکارم:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) خلاصه نظر استاد مد ظله در مورد سببیت جنون زوج برای فسخ عقد
• ب) سبب دوم از اسباب موجب خیار فسخ «خصاء»
• اشاره
• 1 - تبیین مورد بحث
• 2 - اقوال فقهاء
• 3 - بررسی کلمات مرحوم شیخ طوسی در دو کتاب «الخلاف» و «المبسوط»
• 4 - مخالفت ابن زهره، ابن حمزه و محقق اول با خیار فسخ در مورد «خصی»
• 5 - ذکر روایتی معارض با روایات داله بر حق فسخ
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مسئله خیار فسخ در خصاء
• 1 - اقوال فقهاء در مسئله:
• اشاره
• الف) ذکر قائلین به قول مشهور:
• ج) نسبت ناصحیح قول مذکور به برخی:
• 2 - ادله قائلین به عدم خیار فسخ در خصاء
• اشاره
• الف - روایت غیاث ضبی:
• بررسی سند روایت:
• دلالت روایت:
• ب - روایت «انما یرد النکاح من البرص و الجذام و الجنون و العفل»
• 3 - جواب از ادله ذکر شده
• الف - جواب دلیل اول:
• ب - جواب از روایت غیاث ضبی:
• ج - جواب از روایت «انما یرد النکاح...»:
• 4 - روایات دلالت کننده بر خیار فسخ در خصاء
• 1 - موثقه عبد الله بن بکیر
• 2 - موثقه سماعه
• بررسی سند:
• بررسی دلالت:
• 3 - صحیحه ابن مسکان
• دلالت روایت:
• اشکال سندی روایت و جواب آن:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بررسی اعتبار اجماع
• اشاره
• 1 - نظر متأخرین
• 2 - نظر استاد مد ظله
• ب) ادامه بررسی روایات خصاء
• اشاره
• 1 - متن روایت:
• 2 - بررسی سند روایت:
• 3 - دلالت روایت و فرض مسئله:
• 4 - اشاره ای به اقوال فقهاء:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اقوال در خیار یا عدم خیار در خصاء بعد العقد:
• اشاره
• مختار علامه در مختلف:
• اشاره
• تناقض گویی علامه در مختلف:
• پاسخ علامه به استدلال شیخ
• وجه جمع استاد مد ظله از کلام علامه:
• بیان محقق کرکی در خصاء بعد العقد:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• أقوال فقهاء در ثبوت خیار فسخ در خصاء متجدد بعد العقد
• اشاره
• توجیه کلام علامه در مختلف
• بررسی کلام و ادله فقهاء
• اشاره
• استدلال محقق کرکی به عموم روایات و بررسی استاد دام ظله نسبت به آنها
• اکنون برخی از این روایات را نقل می کنیم.
• روایت اول: روایت بکیر
• روایت دوم: عن سماعه
• روایت سوم: عن ابن مسکان
• روایت چهارم: ابن مسکان عن ابی بصیر
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) آیا خصاء حادث بعد از عقد و بعد از دخول، موجب ثبوت حق خیار برای زن می شود؟
• اشاره
• اما روایات:
• اشاره
• 1 - بیان وجه تقریب «اطلاق» روایات، نسبت به فرض خصاء حادث بعد الدخول
• 2 - مناقشه استاد مد ظله در اطلاق مذکور
• 3 - خلاصه مختار استاد مد ظله در مسئله خصاء
• ب) سومین سبب حق فسخ برای زن، «عنن»
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث در عنن که یکی از عیوب موجب فسخ عقد نکاح است،
• اشاره
• نقد کلام صاحب ریاض
• بررسی حکم عنن
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• ادعای خلاف اجماع شیخ طوسی در عنن بعد العقد و توجیه صاحب جواهر:
• اشاره
• توجیه صاحب جواهر:
• نظر استاد درباره کلام شیخ در مبسوط:
• نگاهی اجمالی به اقوال فقهاء:
• تفکیک عنن بعد الدخول از عنن دوم:
• اشاره
• عبارت های فقهاء در مسئله:
• اشاره
• 1 - عبارت صدوق در مقنع است:
• 2 - مقنعه مفید:
• 3 - شیخ مفید در احکام النساء:
• 4 - ابن زهره در غنیه:
• 5 - قمی سبزواری در جامع الخلاف؛
• 6 - از متأخرین هم عده ای به حسب ظاهر کلامشان قائل شده اند که یکی از آنها محقق است.
• روایات مسئله
• اشاره
• بررسی روایت صفوان بن یحیی:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - ثبوت و عدم ثبوت خیار فسخ به واسطه عنن ثابت بعد از عقد
• 2 - نقل عبارات قائلین به مسقط بودن مطلق دخول بعد از عقد
• 3 - بررسی روایات مسئله
• الف - مقدمه
• ب - بررسی روایات مسئله
• روایت اول: روایت غیاث الضبی
• روایت دوم: روایت قرب الاسناد است
• روایت سوم: موثقه عمار ساباطی:
• روایت چهارم: اسحاق بن عمار
• روایت پنجم: روایت سکونی
• روایت ششم: روایت جعفریات است
• روایت هفتم: صحیحه ابی حمزه
• روایت هشتم: روایت أبی البختری:
• روایت نهم: روایت فقه الرضا،
• روایت دهم: روایت دعائم الاسلام،
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• خیار فسخ در عنن
• نظر استاد دام ظله در عنن حادث بعد العقد و الدخول
• خیار فسخ در جب
• اقوال فقهاء
• اشاره
• کلام و نظر محقق در نافع
• ادله ثبوت خیار
• دلیل اول؛ استدلال به اجماع
• دلیل دوم؛ استدلال به «لا ضرر»
• نقد استاد دام ظله نسبت به استدلال به «لا ضرر»
• دلیل سوم؛ استدلال به اولویت
• نقد استاد دام ظله نسبت به استدلال به اولویت
• دلیل چهارم؛ استدلال به روایات تدلیس
• دلیل پنجم؛ استدلال به صحیحه أبی بصیر و صحیحه أبو الصباح کنانی، و پذیرش استاد دام ظله نسبت به آن
• صور مسئله
• اشاره
• معیار در جب خیارآور
• کلام صاحب جواهر
• نقد استاد دام ظله نسبت به کلام صاحب جواهر
• اقوال در جب حادث بعد العقد
• نقد استاد دام ظله نسبت به کلام صاحب جواهر
• کسانی که قائل به خیار هستند
• کسانی که بین دخول و عدم دخول قائل به تفصیل شده اند
• جمع بندی اقوال در جب حادث بعد العقد و نظر استاد دام ظله
• دعا و تودیع به مناسبت ایام عزای حسینی
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بررسی عیوب موجب خیار فسخ در مرد
• اشاره
• الف) قائلین به موجب خیار بودن جذام
• ب) قائلین به موجب خیار بودن جذام و برص
• ج) قائلین به موجب خیار بودن جذام، برص و عمی
• د) قائل به موجب خیار فسخ شدن زنا
• ه) قول به موجب خیار فسخ بودن اعرج بودن
• ادله قول به موجب خیار فسخ بودن جذام
• الف - روایت لزوم فرار از مجذوم
• اشاره
• جواب از استدلال مذکور:
• 1 - جواب نقضی:
• 2 - جواب حلی:
• ب - روایت خصال
• ج - صحیح حلبی
• اشاره
• بررسی دلالت صحیح حلبی
• بررسی سند روایت عباد ضبّی
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) تذکر دو نکته درباره مباحث قبل
• 1 - مشکل اطلاق روایت ابی بصیر نسبت به مجبوب
• 2 - امکان استفاده از اطلاق روایت ابی الصباح
• ب) بررسی راه های تصحیح سند روایت غیاث الضبی
• اشاره
• 1 - راه حل مرحوم مجلسی اول و پاسخ استاد مد ظله
• 2 - تصحیح روایت بنا بر مبنای مشهور در مورد اصحاب اجماع و پاسخ استاد مد ظله
• 4 - تصحیح روایت از طریق عمل مشهور و پاسخ استاد مد ظله
• ج) بررسی دلالت روایت غیاث الضبی
• 1 - متن روایت
• 2 - بیان اشکال
• 3 - رفع اشکال از طریق مستثنی شمردن مواردی که مرد رد می شود
• 4 - رفع اشکال از طریق معلوم خواندن صیغه لا یرد
• 5 - رفع اشکال از طریق عهد ذهنی شمردن «ال»
• د) بررسی روایت حلبی
• 1 - متن روایت
• 2 - اشکال صاحب مدارک در نهایه المرام و پاسخ استاد مد ظله
• 4 - اشکال تقطیع صدر روایت و پاسخ استاد مد ظله
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث درباره روایت غیاث ضبی:
• روایت حاصره عیوب:
• نقد دلیل اولویت:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مباحث پیرامون عیب قرن
• اشاره
• الف) معنای قَرَن
• ب) معیار خیار فسخ:
• ج) بحثی پیرامون «العله یخصص و یعمم»:
• د) بررسی روایت ابی الصباح:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) مباحث پیرامون عیب «قرن»
• 1 - ذکر دو نکته پیرامون بحث قبل
• 2 - بحثی اصولی درباره معمم و مخصص بودن «علت» و بیان مختار استاد مد ظله
• 3 - نظر استاد مد ظله در مورد ثبوت حق خیار در قرناء
• 4 - عدم تحقق اجماع و شهرت نسبت به قول به تفصیل بین امکان مباشرت و عدم امکان
• ب) بررسی حق خیار فسخ در مورد عیب «عرج»
• 1 - متن شرایع:
• 2 - ذکر روایاتی که در آنها موضوع برای ثبوت خیار، مطلق «عرج» واقع شده است.
• 1) الفقیه:
• 2) صحیحه داود بن سرحان
• 3) نوادر احمد بن محمد
• 4) التهذیب و الاستبصار:
• 5) المقنع
• 6) النوادر
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• خیار فسخ در عرجاء
• اشاره
• بیان اقوال در مسئله
• اشاره
• قول اول: خیارآور بودن عرج
• قول سوم: موجب خیار بودن زمانت
• قول چهارم: موجب خیار بودن أحد الأمرین از عرج و زمانت
• قول پنجم: موجب خیار بودن عرج بیّن
• رجوع قول پنجم به قول اول
• بررسی روایات مسئله
• اشاره
• کلام صاحب حدائق و اشکال آن:
• دو اشکال بر این کلام ایشان وارد است.
• اشکال اول:
• اشکال دوم:
• روایت اول: صحیحه محمد بن مسلم:
• روایت دوم: صحیحه داود بن سرحان:
• روایت سوم: صحیحه ابی الصباح کنانی:
• روایت چهارم: صحیحه حلبی:
• روایت پنجم: حدیث دعائم الاسلام:
• روایات مخالف با خیار در عرجاء
• اشاره
• الف - صحیحه عبد الرحمن بن ابی عبد الله
• ب - معتبره عبد الرحمن بن ابی عبد الله
• ج - معتبره رفاعه بن موسی
• د - روایت صحیحه حلبی
• ه - روایت دعائم
• طریقه جمع بین اخبار
• طریق اول: حمل حصر بر اضافی بودن:
• اشکال این طریق:
• طریقه دوم: حمل نهی بر اعم از تحریمی و تنزیهی
• اشاره
• خلاصۀ درس جلسه قبل و این جلسه:
• الف) تأکید بر جمع روایات متعارض از طریق حمل نهی بر نهی تنزیهی
• 1 - عدم امکان جمع از طریق تصرف در مقسم
• 2 - تصویر مقسم مضیق و نقض آن به وسیله عدم ذکر افضاء
• 1 - نظر جامع المقاصد و کشف اللثام
• 2 - نظر شهید و من تبع
• 3 - مفهوم زمانت در لغت و نظر استاد مد ظله
• ج) خیار فسخ در رتق
• 1 - مفهوم رتق
• 2 - نظر صاحب جواهر و پاسخ استاد مد ظله
• 3 - حکم رتق از نظر استاد مد ظله
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ادله مثبت حق خیار برای زوج در صورت رتقاء بودن زوجه
• 1 - اجماعی بودن اصل حق خیار در این مورد
• 2 - استدلال به تعلیل وارد در صحیحه ابی الصباح
• 3 - استدلال به احادیث زمانه
• اشاره
• 3/1 - توجه به تالی این تفسیر از روایات زمانه
• 4 - استدلال به روایت قرب الاسناد
• 4/1 - متن روایت:
• 4/2 - اشکالات سندی به روایت
• الف: بعضی اشکال نموده اند که روایات علی بن جعفر در قرب الاسناد به خاطر وجود عبد الله بن الحسن العلوی ضعیف السند است
• ب) اشکال سقیم بودن نسخ قرب الاسناد
• ب) طرح فرعی مربوط به مسئله مورد بحث
• ج) توضیحی در فرق بین روایات مسئله
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ذکر فروعی در ارتباط با عیب «رتق» و سایر عیوب دیگر
• اشاره
• 1 - فرع اول: آیا معیار در ثبوت خیار فسخ عدم تمکن زوج بر مباشرت است یا عدم تمکن طبیعی مرد؟
• (کلام صاحب جواهر):
• نظر استاد مد ظله:
• 2 - فرع دوم: الحاق ضیق المجری به رتقاء
• 3 - فرع سوم: الحاق عیب مرد به عیب زن
• اشاره
• نظر استاد مد ظله:
• 4 - فرع چهارم: حکم مسئله عیوب با امکان معالجه آنها
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• حکم الزام زن بر معالجه عیب
• حکم خیار فسخ در زنای زن قبل از دخول
• نسبت خیار فسخ در مسئله به صدوق و ناتمام بودن آن
• بررسی مقتضای روایت سکونی و راه جواب از آن
• اشاره
• الف) تضعیف سند روایت و جواب از آن
• ب) اشکال در مضمون این روایات
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• نظر استاد مد ظله در عدم صحت این نسبت
• اشاره
• مستند فتوای صدوق
• اشاره
• بررسی سند روایت فضل بن یونس
• جمع بین روایات
• کلام کشف اللثام
• اشاره
• نقد کلام کشف اللثام
• حکم خیار فسخ در زن محدوده
• اشاره
• اکثر القدماء چه می گویند؟
• نقد کلام مختلف
• ادله قائلین به خیار فسخ در محدوده
• اشاره
• دلیل اول قائلین به خیار فسخ در محدوده
• دلیل دوم قائلین به جواز فسخ
• اشکالات وارده بر این روایت
• اشکال دوم: اشکال دلالی
• اشکال سوم: باز اشکال دلالی
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• ادامه بحث درباره خیار به علت محدوده بودن زن
• اشاره
• اشکالات این استدلال:
• 1 - اشکال اول از محقق کرکی و صاحب مدارک:
• 2 - اشکال دوم که شیخ مطرح کرده و برخی دیگر نیز پذیرفته اند:
• 3 - اشکال سوم از کفایه سبزواری:
• مناقشه جامع المقاصد در اشکال دوم و پاسخ آن:
• اشاره
• استدلال به سایر روایات:
• اشاره
• 1 - روایت حلبی:
• 2 - صحیحه معاویه بن وهب:
• روایت عبد الرحمن بن ابی عبد الله:
• وجه دوم استدلال به روایت:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - بررسی سند روایات زنای سابق بر عقد
• 2 - شبهه اشتراک قاسم در سند روایت عبد الرحمن بن أبی عبد الله و جواب از آن
• 3 - نقل روایات زنای سابق بر عقد و بررسی متن آنها
• اشاره
• روایت اول:
• روایت دوم:
• روایت سوم:
• 4 - توجه به چند نکته
• نکته اول: توضیح فقره «ان شاء ترکها»:
• نکته دوم: مورد روایت این است که مرد دخول کرده است،
• نکته سوم: عده ای از قدماء مانند مرحوم شیخ مفید، موضوع خیار فسخ را زن محدوده که حد بر او جاری شده قرار داده اند.
• 5 - روایت معارض با روایات بالا
• اشاره
• روایت اول: صحیحه رفاعه بن موسی:
• روایت دوم: مصححه رفاعه بن موسی:
• 6 - وجه جمع بین دو طائفه معارض از روایات
• اشاره
• شبهه اعراض از روایات اثبات کننده حق فسخ:
• 7 - حکم زنای بعد العقد
• 8 - حکم زنای مرد قبل از عقد و قبل از دخول
• اشاره
• خلاصه درس این جلسه:
• زنای مرد بعد از عقد و قبل از دخول و مسئلۀ خیار
• اشاره
• الف) نقل و بررسی روایات
• اشاره
• 1) روایات تفریق
• روایت طلحه بن زید
• صحیحۀ علی بن جعفر
• معتبرۀ حنان
• 2) روایات معارض و دامنۀ آن
• صحیحۀ رفاعه
• روایات «الحرام لا یحرم الحلال»
• روایات حاصرۀ موجبات خیار
• 3) جمع بین روایات
• کلام مرحوم صاحب حدائق و نقد استاد «دام ظله» نسبت به آن
• نظر استاد «دام ظله»