کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• 1382/9/26 چهارشنبه درس شمارۀ (586) کتاب النکاح/سال ششم
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) در این جلسه حکم ارتداد أحد الزوجین قبل از دخول از حیث پرداخت مهر مورد بحث و بررسی قرار گرفته
• اشاره
• متن شرایع:
• 1 - ارتداد زوجه قبل از دخول و عدم استحقاق مهر
• 2 - ادله عدم استحقاق زوجه مرتده نسبت به مهریه
• 3 - بررسی استدلال صاحب حدائق
• 4 - کلام صاحب حدائق در مورد معارض روایت
• 5 - نقد استاد مد ظله
• 6 - بیان استاد مد ظله
• ب) ارتداد زوج و لزوم پرداخت نصف مهر یا تمام آن
• اشاره
• 1 - کلام صاحب جواهر
• 2 - اشکال استاد مد ظله به کلام صاحب جواهر
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• ادامه بحث درباره مهریه زنی که شوهرش مرتد شده است:
• اشاره
• 2 - نقد استاد مد ظله:
• 3 - کلام صاحب جواهر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف - بررسی حکم زوجیت کتابیه بعد از اسلام شوهرش
• 1 - کلام محقق در شرایع:
• 2 - استدلال به اجماع در حکم به بقاء زوجیت
• 3 - توضیح کلامی از صاحب جواهر
• ب - بررسی روایات مسئله
• اشاره
• 1 - صحیحه عبد الله بن سنان:
• 2 - صحیحه حلبی:
• 3 - روایت دعائم الاسلام
• 4 - نقد استاد - مد ظله - نسبت بر استدلال به روایات فوق در محل بحث
• ج - اشاره به بحث اسلام زن و بقاء شوهر بر کفر
• اشاره
• 1 - روایت عبید بن زراره
• 2 - توضیحی درباره متن حدیث و ارتباط آن با محل بحث ما
• 3 - بررسی سند روایت عبید بن زراره و اثبات وثاقت قاسم بن محمد جوهری
• اشاره
• روایت ابن ابی عمیر از قاسم بن محمد جوهری
• روایت صفوان بن یحیی از قاسم بن محمد جوهری
• ج - نقل سایر روایات محل بحث
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اولویت جواز نکاح استدامه از جواز نکاح ابتداءً در کلام صاحب جواهر
• اشاره
• توضیح و تکمیل کلام صاحب جواهر و دفاع از کلام ایشان
• مفاد آیه لا تُمْسِکُوا بِعِصَمِ الْکَوافِرِ
• بقیه روایات مسئله
• روایت اول: روایت دعائم الاسلام:
• روایت سوم: مرسله ابن ابی عمیر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ادامه بحث درباره اسلام زوج و استدامه نکاح
• متن شرایع:
• 1) تذکر نکته ای در کلام صاحب جواهر رحمه الله
• 2) استدامه نکاح در مسئله فوق مشروط به کتابی بودن زوج نیست
• 3) آیا کتابیه بودن زوجه، در استدامه نکاح بعد از اسلام زوج لازم است؟
• 4) نظر استاد مد ظله
• ب) توضیحی پیرامون مرسله ابن ابی عمیر
• اشاره
• 1) مضی عدّه که موجب انفساخ می شود ناقل است یا کاشف؟
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اسلام زوج بعد از کفر و بررسی اعتبار کتابی بودن زوج
• اعتبار شرط کتابی بودن یا ذمّی بودن در ناحیه زوج در کلمات قدماء
• عدم اعتبار ذمّی بودن مرد به حسب ادله
• اشاره
• اعتبار یا عدم اعتبار این شرط در ناحیه زن در کلمات فقهاء
• مقتضای ادله آیا اشتراط ذمیّه بودن زن است یا نه؟
• نقد کلام صاحب ریاض
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اگر زوجه کتابی مسلمان شد، آیا عقد نکاح آنها منفسخ می شود یا خیر؟
• اشاره
• الف) نقل روایاتی که دلالت دارد بر اینکه با اسلام زوجه، عقد منفسخ می شود:
• ب) نقل روایاتی که دلالت دارد بر اینکه با اسلام زوجه عقد منفسخ نمی شود:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بررسی روایات دال بر بقاء زوجیت کتابیه مسلمان شده
• 1 - مرسله جمیل بن دراج
• 2 - موقوفه یا مضمره یونس
• 3 - مرسله ابن ابی عمیر
• اشاره
• بررسی و توضیح دلالت مرسله ابن ابی عمیر
• دفع توهم اجماع بر اشتراط ذمی بودن زن در بقاء زوجیت
• بیان وجه اختصاص ذکر حکم در روایت به زن
• 4 - روایت عبید بن زراره
• 5 - روایت دعائم الاسلام
• 6 - عبد الله بن جعفر (فی قرب الاسناد)
• اشاره
• بررسی دلالت روایت:
• بررسی سند روایت:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بحثی درباره دو روایت مربوط به میراث:
• ب) روایات معارض با روایات مربوط به بقای عقد
• روایت اول: صحیحه عبد الله بن سنان:
• روایت دوم: صحیحه بزنطی:
• روایت سوم: روایت سکونی:
• روایت چهارم: جعفریات
• روایت پنجم: روایت سکونی
• روایت ششم: روایت منصور بن حازم
• ج) چگونگی جمع بین روایات متعارض:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اگر زوجه کتابی مسلمان شود ولی زوج کتابی بر دین خود باقی بماند آیا نکاح باقی می ماند یا منفسخ می گردد؟
• الف) دسته بندی روایات وارد در مسئله
• 1 - دسته اول (روایات دال بر بقاء نکاح)
• 2 - دسته دوم (روایات دال بر عدم بقاء نکاح و لزوم رعایت عده)
• ب) بیان جمع بین دو دسته از روایات
• اشاره
• 1 - جمع روایات توسط شیخ طوسی رحمه الله:
• 3 - جمع دوم روایات در روضه المتقین
• 4 - بررسی این جمع ها توسط استاد مد ظله:
• 5 - نظر صاحب حدائق رحمه الله
• 6 - توضیح نظر صاحب حدائق رحمه الله
• 7 - نظر استاد مد ظله در مورد مطلب صاحب حدائق رحمه الله
• 8 - توضیح بیشتر عبارت شیخ طوسی در تهذیب و استبصار
• ج) بررسی مرجحات هر کدام از دو دسته روایات
• اشاره
• 2 - ترجیح یکی از دو دسته از روایات به وسیله مخالفت با عامه.
• 3 - ترجیح یک دسته از روایات به وسیله موافقت با کتاب
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• تمسک فقهاء از جمله فیض به آیه نفی سبیل برای تقدیم روایت منصور
• اشاره
• جواب صاحب حدائق از تمسک به آیه
• اشکال استاد مد ظله بر صاحب حدائق:
• اشکال استاد بر تمسک بر آیه در مقام
• بررسی مسئله اسلام زوج و دلائل صاحب ریاض و جواهر:
• اشاره
• اما دلایل صاحب جواهر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) مرجحات در تعارض خبرین
• 1 - نظر آقای خویی (رحمه الله)
• تقریر محل نزاع
• بیان قاعده در بحث
• استدراک
• ب) توضیحی پیرامون کلام شیخ
• اشاره
• نکته ای دیگر
• د) اشتباهی از شیخ طوسی
• متن شرایع:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ادله بقاء نکاح در فرض اسلام زوج (کلام صاحب جواهر)
• اشاره
• 1 - صحیحه عبد الله بن سنان و تقریب استدلال به آن
• 2 - مناقشه استاد مد ظله به تقریب فوق
• 4 - نظر استاد مد ظله در مورد اعتبار روایات موقوفه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اسلام زوج کتابیه
• اشاره
• نظر صاحب حدائق
• اشاره
• دلیل اول: اجماع
• اشکال صاحب حدائق به روایت مرسله ابن ابی عمیر
• توضیحی درباره مدلول این روایت
• نقد استاد مد ظله نسبت به فرمایش صاحب حدائق
• اشاره
• اشکال اول بر صاحب حدائق
• منشأ کلام صاحب حدائق
• ادله مسئله از نظر استاد مد ظله
• اشاره
• دلیل اول: برای اثبات بقاء عقد در صورت اسلام زوج می توان به روایت یونس استدلال کرد.
• تناقضی در کلام صاحب جواهر
• دلیل دوم: مرسله ابن ابی عمیر از محمد بن مسلم
• نظر مرحوم آقای خویی در تعارض بین روایات
• دلیل سوم: مرسله جمیل بن دراج
• نتیجه بحث
• بعضی از فروع مسئله
• الف) محدودیت در ناحیه زوجه:
• حکم مسئله از نظر روایات
• ب) محدودیت در ناحیه زوج
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بیان صور مختلف انتقال از دینی به دین دیگر:
• ب) تذکری به روش عملی مرحوم آقای بروجردی در ارتباط با کلمات فقهای سابق:
• ج) مطالعه برخی از عبائر سابقین در زمینه مسئله مورد بحث:
• 1 - عبارت مرحوم محقق در شرایع:
• 2 - عبارت مرحوم شیخ در خلاف (مسئله 103):
• 3 - عبارت مرحوم شیخ در خلاف (مسئله 104):
• 4 - عبارت مرحوم شیخ در مبسوط:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اشاره به کلام شیخ در خلاف
• اختلاف کلام شیخ در مبسوط و خلاف
• اشاره به تاریخچه فقهی مسئله و اختلاف فقهاء در موضوع آن
• بررسی ادله مسئله
• ظاهر استدلال صاحب شرایع
• اشاره
• اشکال های وارد بر این استدلال
• اشاره به ضعف استدلال به اجماع در مسئله
• تقریر استدلال معقول در فرض مسلمان بودن زوج
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• عبارت شرایع و توضیحی پیرامون آن
• عنوان مسئله در کتب فریقین
• روایات مسئله نزد عامّه
• اشاره
• روایت طبق نقل جامع ترمذی
• روایات مسئله نزد خاصه
• اشاره
• روایت اول: این روایت در کافی و تهذیب نقل شده است.
• روایت دوم: الجعفریات
• روایت سوم: الدعائم
• روایت چهارم: العوالی:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) روایات متعدد در مورد اسلام زوج بر بیش از چهار زن و اطمینان به صدور آنها از معصوم علیه السلام
• ب) آیا با تمسک به ترک استفصال می توان حکم به تخییر و انتخابی که در روایات آمده است را در مورد عدم اسلام زنان یا امه بودن آنها نیز ثابت دانست؟
• ج) مقتضای قاعده اولیه در مورد اسلام آوردن بر اکثر از اربع زوجات چیست؟
• 1 - ذکر فرعی از فروع مسئله که فقهاء در ذیل آن مقتضای قاعده را صحت ازدواج و انتخاب ذکر کرده اند.
• 2 - نظر استاد مد ظله درباره مقتضای قاعده اولیه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث درباره این بود که مرد غیر مسلمانی (کتابی) که بیش از مقدار حدّ نصاب زوجه داشت ، اگر مسلمان شد،
• اشاره
• الف: روایات مسئله
• 1 - روایات عامه
• 2 - روایت خاصه
• ب: تأمل از لحاظ در عقد واحد بودن یا در عقود متعدد بودن
• ج: بررسی روایات مسائل مشابه و دسته بندی آنها
• 1 - دسته اول: روایات دال بر حق اختیار زوج
• 2 - دسته دوم: روایات دال بر اعتبار من تقدم اسمها عند العقد
• روایت عنبسه بن مصعب:
• 3 - جمع بندی بین دو دسته روایات
• د: تأمل در روایت از جهت مسلمان شدن بعضی زوجات و مسلمان نشدن بعض دیگر
• ه: طرح فرعی دیگر در مسئله
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) حکم عناوین محرمه ای که قبل از مسلمان شدن کافر بر او حرام نبود، بعد از اسلام او چیست؟
• 1 - نقل کلام فقهاء:
• 2 - مناقشه استاد مد ظله بر کلام صاحب جواهر
• اشاره
• اشکال صغروی:
• اشکال کبروی به کلام صاحب جواهر
• 3 - بررسی دلیل مسئله به نظر استاد مد ظله
• 4 - بحث اصولی (تمسک به عام نسبت به مصداقی که در قسمتی از زمان از آن خارج شده):
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) تحقیق درباره مستند اجرای حکم حرمت بر عناوین محرمه ای که قبل از اسلام کافر، تخصیصاً برای او حرام نبوده، با استفاده از برخی روایات:
• 1 - اشاره ای به مباحث جلسه گذشته:
• 2 - نظر صاحب جواهر:
• 3 - نقد استاد مد ظله:
• ب) پی گیری تحقیق در مسئله مورد بحث با استفاده از یک مبحث اصولی:
• 1 - طرح مسئله اصولی تمسک به عام نسبت به مصداقی که در قسمتی از زمان، از آن خارج گردیده:
• 2 - نظر مرحوم شیخ در رسائل و مکاسب:
• 3 - مختار مرحوم آخوند در کفایه:
• 4 - اشکال استاد مد ظله به فرمایشات مرحوم شیخ و مرحوم آخوند:
• 5 - بیان مختار استاد - مد ظله - در مسئله:
• 6 - تطبیق مسئله بر ما نحن فیه:
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) اشاره به حکم نکاح کافر کتابی که اسلام آورده و زوجات او بیش از حدّ نصاب نیست:
• اشاره
• 2 - توضیح و نظر استاد مد ظله:
• ب) بررسی حکم اجبار زوجه ذمیّه بر غسل از سوی شوهر مسلمان وی:
• 1 - متن شرایع با توضیحی از استاد مد ظله:
• 2 - شبهه عدم امکان اجبار بر امر عبادی متوقف بر قصد قربت:
• 3 - پاسخ شبهه مذکور و دفاع از عبارت مرحوم محقق:
• 4 - حق استمتاع مرد از زوجه و وظایف او در این زمینه:
• ج) تحقیقی درباره جواز منع زوجه از شرب خمر و اکل لم خنزیر:
• 1 - متن شرایع با توضیحی از استاد:
• 2 - تمسک به صحیحه معاویه بن وهب:
• 3 - ایراد صاحب جواهر قدس سرّه بر استدلال به صحیحه معاویه بن وهب با توضیح استاد مد ظله:
• 4 - نظر استاد مد ظله:
• د) کیفیت اختیار چهار زن از میان زنانی که تعدادشان بیش از حد نصاب است
• اشاره
• 1 - ذکر یک مقدمه:
• 2 - وسیله تحقق اختیار:
• 4 - احتمالات اربعه در مسئله اختیار:
• 5 - اقرب احتمالات در مسئله از نظر استاد مد ظله:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) کیفیت اختیار
• متن شرایع:
• 1 - اختیار توسط الفاظی چون «اخترک» و «أمسکتک»
• 2 - اختیار به واسطه صیغه «طلاق»
• ب اشکال به دلالت صیغه طلاق بر انتخاب و پاسخ مرحوم صاحب جواهر به آن
• اشاره
• نظر استاد مد ظله در مورد تحقق اختیار به واسطه «طلاق»
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) تفاوت خطاب طلقتکن به زنان زائد بر حدّ نصاب با خطاب اخترت فراقکن
• ب) آیا بقاء نکاح زوجات کمتر از حد نصاب احتیاج به انشاء بقاء نکاح دارد؟
• ج) بررسی اشکالات وارد بر کلام صاحب شرایع
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ادامه تحقیق درباره مقصد صاحب جواهر از ابطال زوجیت به وسیله انتخاب:
• 1 - یادآوری برداشت استاد مد ظله از کلام صاحب جواهر:
• 2 - تصحیح برداشت استاد مد ظله از عبارت صاحب جواهر:
• ب) تفاوت اراده طلاق زنان زائد بر حد نصاب با اراده فراق از آنان:
• 1 - کلام مرحوم محقق با توضیح استاد مد ظله:
• 2 - اشکال صاحب جواهر مبنی بر کفایت فرض منکوحه بودن از سوی قاصد طلاق به فرمایش مرحوم محقق:
• ج) بررسی حکم نکاح مادر و دختری که در عقد کافر بوده اند:
• 1 - متن شرایع با توضیح استاد مد ظله:
• 2 - نظر شیخ طوسی در خلاف و مبسوط:
• 3 - دو توجیه برای فرمایش شیخ توسط علامه در مختلف:
• 5 - اشکال جواهر به پاسخ علامه:
• 6 - تأیید کلام جواهر توسط استاد مد ظله و ردّ فرمایش شیخ:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• فتوای شیخ در جواز اختیار ام یا بنت در صورت اسلام آوردن کافر، بعد از ازدواج و قبل از دخول به آنها
• اشاره
• توجیه اول برای فتوای شیخ
• توجیه دوم
• بیان فسخ بودن جدایی ناشی از اختلاف دین
• بررسی حکم مهریه زن مسلمان شده قبل از دخول
• اشاره
• دلیل اول صاحب جواهر بر سقوط مهریه
• اشاره
• بررسی استدلال صاحب جواهر
• دلیل دوم: صحیحه عبد الرحمن بن الحجاج
• اشاره
• اشاره به دو احتمال خصوصیت در موثقه سکونی و ردّ آنها
• بیان ترجّح صحاح در مقابل موثقات
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - (تکمله) راجع به توجیه فتوای سابق شیخ رحمه الله
• 2 - حکم مهریه در صورت اسلام زوج قبل از دخول
• اشاره
• بررسی ادله اقوال
• الف - اشاره به سببیت عقد نسبت به ملکیت تمام مهر
• ب) منشأ قول صاحب جواهر
• اشکال این قول
• ج) ادله تنصیف مهر در صورت فسخ قبل از دخول
• 3 - حکم مهریه در صورت اسلام بعد از دخول
• اشاره
• بیان مقصود از تقارن در اسلام زوجین
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1) استدراک از بحث قبل:
• 2) شک در تقدم و تأخر اسلام زوجین
• 3) فروض مسئله:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• عبارت محقق:
• شرح عبارت محقق
• ب حکم عدم تعیین مهر
• اشاره
• بررسی حکم عدم تعیین مهر با دخول به او
• ج حکم مهر قرار دادن خمر و خنزیر
• اشاره
• بررسی وجوه مختلف مهر بودن خمر توسط جواهر
• اشاره
• مختار صاحب جواهر:
• اشکال وارد بر مختار صاحب جواهر
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) اختلاف دین زوجین به منزله طلاق نیست، بلکه فسخ است.
• 1 - متن شرایع:
• 3 - عدم دلالت تعبیر وارد در روایات بحث ارتداد، بر تنصیف مهر در صورت اسلام زوج
• 4 - قوله رحمه الله «و لو لم یسمّ مهراً و الحال هذه کان لها المتعه کالمطلقه و فیه تردد» به همراه نقد گفتار صاحب جواهر
• اشاره
• الف) کلام مرحوم صاحب جواهر
• ب) بررسی سند دو روایت (اثبات وثاقت «طلحه بن زید» و «جعفر بن محمد بن مسرور»)
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث دربارۀ اتحاد جعفر بن محمد بن مسرور با جعفر بن محمد بن قولویه صاحب کامل الزیارات
• الف - طرح بحث
• ب - اشاره به ادله عدم اتحاد
• اشاره
• 1 - کلام صاحب قاموس الرجال
• 2 - نقد کلام قاموس الرجال توسط استاد مد ظله
• ج - اشاره به ادله اتحاد
• اشاره
• 1 - نقل عبارت نجاشی در ترجمه ابن قولویه و در ترجمه ابن مسرور علی
• 2 - قرائن اتحاد ابن مسرور و ابن قولویه
• قرینه اول:
• 1 - حسین بن محمد بن عامر
• 2 - محمد بن عبد الله بن جعفر حمیری
• 3 - پدر ابن مسرور
• 4 - قاسم بن محمد بن علی بن ابراهیم همدانی
• 5 - حسن بن عبد الله بن محمد بن عیسی
• قرینه دوم:
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) یادآوری مسئله تنزیل مرتد به منزله میّت:
• اشاره
• 2 - فرمایش مرحوم شهید اول در دروس:
• 3 - نقد استاد مد ظله:
• 1 - اشاره ای به نظر مشهور و نظر شهید در مورد کاشفیت و ناقلیت بقاء بر ارتداد:
• 2 - نظر صاحب شرایع در مورد حکم مهر المثل بنا بر مبنای مشهور:
• 3 - فرمایش صاحب جواهر و تأیید آن توسط استاد مد ظله:
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) پرداخت مهر المثل مبتنی بر بینونت حقیقی زوجین است:
• ب) بررسی مفاد روایت أبو بکر حضرمی:
• 1 - متن روایت بنا بر نقل کافی و توضیحی درباره آن:
• 2 - احتمالات سه گانه درباره نحوه بینونت بنا بر نقل کافی:
• 3 - متن روایت بنا بر نقل صدوق و شیخ:
• 4 - اختلاف متن کافی با تهذیب و فقیه و سبب آن:
• 5 - توجیه روایت بنا بر نقل صدوق و شیخ:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مسئله ششم از مسائل اختلاف زوج و زوجه در اسلام و کفر
• اشاره
• اما بنا بر کشف که صاحب جواهر طبق کشف مسئله را تمام کرده است حکم مسئله چیست؟
• اشاره
• فرمایش صاحب جواهر در مقام
• مناقشه در کلام صاحب جواهر قدس سرّه
• توجیه کلام صاحب جواهر و نقد آن
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) ادامه بررسی حکم ازدواج وثنی تازه مسلمان با خواهر زوجه سابق یا خامسه:
• 1 - کلام صاحب جواهر:
• 2 - توضیح بیشتر استاد مد ظله:
• 3 - نقد استاد مد ظله:
• 4 - عدم جریان استصحاب استدامه کفر از نظر صاحب جواهر و توجیهی برای آن:
• 5 - نقد استاد مد ظله:
• 6 - طرح یک اشکال:
• 7 - پاسخ اشکال توسط صاحب جواهر و تأیید استاد مد ظله:
• ب) بررسی حکم ازدواج شوهر غیر مسلمان وثنیه ای که اسلام آورده، با خواهر زوجه اش در ایام عده او:
• 1 - متن شرایع:
• 2 - توضیح:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• ادامه بررسی جریان استصحاب استقبالی در مسئله
• اشاره
• اشاره به عدم جریان اصاله السلامه در مقام
• بیان عدم جریان اصاله الاحتیاط در مقام
• اشاره به یکی از خصوصیات دخالت در مطلوبیت و عدم آن
• بیان مختار و تجدید نظر در مسئله
• بررسی حکم ازدواج کافر با خواهرزنش بعد از اسلام زنش
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف - بررسی مسئله هفتم حکم مردی که بعد از اسلام مرتد شده که گاه زن کافر در عده مسلمان شده و گاه مسلمان نشده
• 1 - متن مسئله:
• 2 - توضیح مسئله و بیان صاحب جواهر رحمه الله در فرض اول مسئله
• 3 - نقد استاد - مد ظله - بر کلام صاحب جواهر رحمه الله
• ب - مروری بر روایات مسئله
• 1 - روایت سکونی:
• 2 - روایت منصور بن حازم
• 3 - روایت محمد بن مسلم
• 4 - نگاه کلی به روایات و بررسی حکم مسئله
• ج - بررسی فرض دوم مسئله هفتم
• 1 - کلام صاحب جواهر رحمه الله
• 2 - بررسی کلام صاحب جواهر رحمه الله توسط استاد - مد ظله -:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) احتمالاتی که در کیفیت انفساخ عقد مطرح شده است.
• 1 - به نحو کشف:
• 2 - به نحو نقل:
• 3 - مراعی بودن عقد در عده:
• ب) بررسی روایت
• 1 - متن روایت محمد بن مسلم (مرسله ابن ابی عمیر)
• 2 - بیان روایت
• ج) بررسی حکم عقد وثنی که اسلام بیاورد و در زمان عده وثنیه، مرتد شود.
• د) بررسی حکم عقد وثنیه ای که مسلمان شود و زوج مرتد گردد.
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بررسی جواز اختیار زن بعد از فوت او
• اشاره
• 1 - اشکال مقدر حکم به جواز اختیار
• 2 - جواب محقق از اشکال
• 3 - شبهه موجود در شمول ادله اختیار نسبت به زن فوت شده
• 4 - جواب صاحب جواهر از شبهه مذکور (با توضیح استاد (مد ظله))
• 5 - اشکال اول بر کلام صاحب جواهر
• 6 - اشکال دوم بر کلام جواهر
• 7 - بیان جریان استصحاب تعلیقی در موارد عدم اختیار قبل از فوت
• 8 - اشاره به حکومت استصحاب تعلیقی بر استصحاب تنجیزی محتمل در موارد آن
• ب) حکم فوت زوج قبل از اختیار زن های فوت شده
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• حکم وثنی و وثنیّه ای که مسلمان شده اند و عدد زن ها بیشتر از مقداری است که شرع اسلام صحیح می داند
• اقوال در مسئله
• اشاره
• مناقشه در کلام صاحب جواهر
• تصویر زوجیت مبهم
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) اجرای قرعه برای تعیین زن ها در فرض موت زوج و زوجات
• متن شرایع:
• 2 - اشکال دوم اینکه: اصولاً قاعده «القرعه لکل امر مشکل» در جایی جاری می شود که راه حل دیگری برای حل مشکل به غیر از اجرای قرعه نباشد.
• اشاره
• 1 - بیان راه حلی ابتدایی برای حل مسئله
• 2 - اشکال استاد مد ظله به راه حل فوق
• 3 - راه حل استاد مد ظله برای رفع اشکال با تمسک به قاعده قرعه و عدم جواز تنصیف
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف: تذکری راجع به مسئله قبل
• ب: اعتداد تمامی زن ها در صورت فوت زوج قبل از اختیار
• 1 - لزوم احتیاط در اطراف علم اجمالی و اشکال استاد بر این بیان:
• 2 - لزوم احتیاط با تمسک به استصحاب بقاء زوجیت و اشکال استاد بر این بیان
• 3 - لزوم احتیاط با تمسک به اصاله الاحتیاط در باب فروج و اشکال استاد بر این بیان
• 4 - بیانی از استاد برای لزوم احتیاط با تحفظ بر مبنای محقق رحمه الله و صاحب جواهر رحمه الله
• 5 - بیانی از استاد برای لزوم اعتداد همگی با توجه به مبنای زوجیت لا بعین
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مقتضای اصل تکلیفی و اصل وضعی در کلمات فقهاء در مقام
• اشاره
• مناقشه در بیان متقدم
• جریان اصل محکوم با اصل حاکم، طبق تحقیق و ادامه بحث
• اشاره
• مقایسه دو فتوای محقق حلی قدس سرّه در مقام
• مبدأ عدّه انفساخ
• حکم نفقه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بررسی حکم نفقه زن در صورت اسلام آوردن
• کلام محقق:
• اشکال صاحب جواهر بر محقق
• اشاره
• اشکال استاد (مد ظله) بر جواهر رحمه الله
• بررسی حکم عدم کفائت توسط استاد (مد ظله)
• بررسی حکم مسئله نفقه زنان زائد بر چهار توسط استاد (مد ظله)
• بررسی اصولی تقدم لا ضرر و لا حرج بر احتیاط
• نظر مرحوم آقای آخوند رحمه الله در مسئله
• اشکال استاد (مد ظله) بر مرحوم آخوند رحمه الله
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• اشکال اول بر جریان قاعده لا ضرر در مورد بحث
• اشاره
• جواب از اشکال مذکور
• اشکال دوم بر جریان لا ضرر
• اشاره
• بررسی اشکال مذکور
• بررسی حکم نفقه در صورت اسلام مرد و عدم اسلام زن
• کلام محقق:
• اشاره
• تأمل صاحب جواهر در کلام محقق
• نظر استاد (مد ظله)
• احتمالات کلام صاحب جواهر در صورت شک در تمکین معتبر در وجوب نفقه
• فروع موجود در مسئله
• فرع اول: اختلاف زن و مرد در اسلام آوردن مرد، قبل از دخول یا بعد از دخول
• نظر استاد (مد ظله) در مسئله
• فرع دوم: اختلاف زن و مرد در متقارن بودن یا نبودن اسلام آن ها
• نظر استاد (مد ظله)
• فرع سوم: اختلاف زن و مرد در فاصله بین اسلام آوردن ها
• فرع چهارم: نحوه تقسیم ارث در صورت فوت زوج قبل از اختیار
• اشکال صاحب جواهر بر محقق رحمه الله
• فرع پنجم: تقسیم ارث در صورت وارث نبودن بعضی از زن های بیش از حد نصاب