کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• 1381/10/28 شنبه درس شماره (494) کتاب النکاح/سال پنجم
• اشاره
• خلاصه درس این جلسه:
• بحث در رضاع و شروط آن
• متن شرایع:
• اثبات محرّم بودن رضاع فی الجمله
• شرط اول تحریم: ناشی بودن شیر از نکاح
• معنای کلمه نکاح در عبارت شرایع
• حکم مسئله درّ لبن
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) آیا خوردن شیر حیوان یا شیر زن در فرض عدم مباشرت باعث نشر حرمت می شود؟
• 1) بررسی اقوال مسئله:
• 2) بررسی روایات مسئله:
• اشاره
• روایت اول: صحیحۀ برید العجلی
• روایت دوم: روایت یونس بن یعقوب
• روایت سوم: روایت عبد الله بن سنان
• ج) آیا خوردن از شیر ولد زنا باعث نشر حرمت می شود؟
• اشاره
• خلاصه درس این جلسه:
• حکم نشر حرمت به وسیلۀ زنا
• اشاره
• نظر علامه در کتب دیگرش:
• روایت دائم الاسلام:
• روایت عبد الله بن سنان:
• آیا ولد الزنا، شرعاً ولد حساب نمی شود؟
• توجیه استاد مد ظلّه:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1) استدلال به صحیحۀ عبد الله بن سنان بر عدم نشر حرمت به لبن زنا
• 2) ایراد صاحب ریاض بر این استدلال
• 3) توضیح کلام صاحب ریاض
• 4) معنای لبن الفحل در سؤال سائل چیست؟
• 5) احتمال مختار در توجیه سؤال سائل
• 6) تمسک به عمومات و اطلاقات ادلۀ رضاع در باب زنا و نقد آن
• 7) ادّعای انصراف مطلق از فرد نادر و نقد آن
• 8) وطی به شبهه آیا موجب نشر حرمت است یا نه؟
• 9) دلیل تردید صاحب مدارک و کلام صاحب ریاض
• 10) نقد کلام مدارک و ریاض
• 11) توجیهی برای فتوای صاحب ریاض به حرمت
• اشاره
• خلاصۀ درس گذشته و این جلسه:
• الف) بررسی و نقد کلام صاحب ریاض در مورد شیر ولد شبهه و الحاق آن به رضاع مُحرِّم.
• ب) دلالت صحیحه عبد الله بن سنان بر عدم نشر حرمت به واسطه شیر زنا و عدم دلالت آن نسبت به شیر شبهه
• ج) نظر استاد مد ظله در مورد نشر حرمت به واسطه شیر وطی شبهه
• د) بررسی کفایت یا عدم کفایت شیر حمل در نشر حرمت
• اشاره
• خلاصه این درس:
• متن الشرائع:
• نظر استاد در مورد اجماع و نقل کلمات:
• دنبالۀ عبارت شیخ رحمه الله
• دنبالۀ عبارت:
• اشکال استاد مد ظلّه به جریان استصحاب:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) عدم تمامیت استصحاب برای اثبات انتساب شیر به حمل اول
• ب) اگر شیر، اثر هر دو حمل باشد موجب نشر حرمت می شود؟
• ج) اعتبار کمیّت برای نشر حرمت
• اشاره
• 1) کلام صاحب جواهر رحمه الله
• 2) نقد کلام صاحب جواهر
• 3) بررسی مسئله کمیت از جهت روایات
• 1 - مکاتبۀ علی بن مهزیار که صحیحه نیز می باشد:
• 2 - روایت دوم: «محمد بن احمد بن یحیی (صاحب نوادر الحکمه)
• 3 - روایت سوم: «محمد بن احمد بن یحیی عن احمد بن محمد
• 4 - روایت چهارم مرسله ابن ابی عمیر است
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• توجیه صاحب وسائل رحمه الله
• اشاره
• نقد استاد مد ظله:
• مختار استاد مد ظله:
• توجیه استاد برای حمل شیخ بر تقیّه
• اشاره
• الف) انبات لحم و اشتداد عظم در اثر خوردن شیر.
• ب) یک شبانه روز کامل،
• ج) پانزده رضعه و یا ده رضعه -
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• تحدید رضاع محرّم و اشاره به اقوال در مسئله
• اشاره
• روایات تحدید به إنبات لحم و دم
• الف) صحیحۀ عبید بن زراره
• ب) صحیحۀ حماد بن عثمان
• ج) صحیحۀ محمد بن مسلم
• د) محمد بن یحیی عن أحمد بن فضّال
• توضیح سندی:
• ه) عن ابن فضال عن علی بن عتبه عن عبید بن زراره
• توضیح سندی:
• و) صحیحۀ ابن ابی یعفور
• ز) مرسلۀ ابن ابی عمیر:
• توضیح متنی:
• روایات تحدید به إنبات لحم و اشتداد عظم
• اشاره
• الف) محمد بن یعقوب عن الحسین بن محمد
• توضیح سندی:
• ب) صحیحۀ علی بن رئاب
• ج) محمد بن احمد بن یحیی عن هارون بن مسلم
• توضیح سندی:
• د) محمد بن یعقوب عن علی بن ابراهیم عن أبیه
• توضیح:
• ه) محمد بن یعقوب عن علی بن ابراهیم عن أبیه
• توضیح سندی:
• و) فقه الرضا:
• توضیح:
• ز) نبوی:
• جمع بین روایات و ادّعای تلازم دو عنوان از طرف برخی از فقهاء
• ادّعای عدم تلازم و توجیه عطف با واو بر اساس آن
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) ادامه بحث در جمع بین روایات وارد شده در تعیین «اثر» ( انبات لحم و اشتداد عظم)
• 1) ذکر توجیهی برای کلام مرحوم شهید اول و پاسخ به آن
• اشاره
• ملاحظه:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• بحث در این است که آیا کدام یک از آثار رضاع موجب انتشار حرمت می گردد؟
• اشاره
• الف) بررسی کلام صاحب مدارک در نهایه المرام:
• 1) طرح دو سؤال از کلام ایشان:
• 2) توجیه کلام نهایه المرام توسط استاد مد ظله در پاسخ به سؤال اول:
• 3) توجیه استظهار صاحب مدارک توسط استاد مد ظله در پاسخ به سؤال دوم
• 4) اشکال استاد مد ظله به استعمال اوْ در متلازمین:
• 5) اشکال استاد مد ظله به توجیه خودشان نسبت به استظهار نهایه المرام
• ب) جمع روایات بنا بر پذیرش تلازم بین دو عنوان:
• ج) جمع روایات بنا بر آنکه تلازم بین دو عنوان را نپذیریم:
• اشاره
• 1) جمع روایات از نظر صاحب جواهر در صورت شک نسبت به تلازم:
• 2 - اشکال استاد مد ظله به کلام صاحب جواهر:
• 3) جمع روایات بنا بر فرض احراز عدم تلازم بین دو عنوان:
• 4) جمع صاحب جواهر با توضیح استاد مد ظله:
• 5) نظر استاد مد ظله:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف تکمله ای بر جمع میان روایات دال بر اعتبار اثر
• 1) یادآوری و ذکر دو تصور در جمع بین روایات
• 2) بیان تصور سوم در مقام
• 3) مناقشۀ استاد مد ظله بر تصور مذکور
• ب) جمع میان ملاکات سه گانه (اثر، عدد، زمان)
• اشاره
• 1) بیان تصورات محتمله در مقام
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• کیفیت جمع بین روایات انبات و روایات انبات و اشتداد
• احتمال جمع سوم و نقد آن
• اشاره
• نقد احتمال سوم:
• مختار استاد مد ظله در جمع بین روایات
• تحدیدات ثلاثه در رضاع مُحرِّم
• اشاره
• احتمالات متصوره در مقام ثبوت
• اشاره
• تصویر اول: أحد التحدیدات الثلاثه موجب نشر حرمت است هر کدام زودتر حاصل شد موجب نشر حرمت می شود
• تصویر دوم: اینکه أثر اصالت داشته باشد و دو عنوان دیگر طریق و معرّف باشد
• تصویر سوم: عکس تصویر دوم است
• تصویر چهارم: اینکه مجموع الأمور معتبر باشد
• اقوال در مسئله
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بررسی علت ثبوتی نشر حرمت
• 1) کلام مرحوم صاحب جواهر دربارۀ علت ثبوتی نشر حرمت
• 2) نقد کلام مرحوم صاحب جواهر توسط استاد مد ظله
• ب روایات مختلف در مسئله
• ج) مختار استاد مد ظله
• اشاره
• خلاصۀ درس:
• الف: بررسی عددی که در انتشار حرمت معتبر است.
• ب: رفع ابهام از کلام صاحب جواهر و بیان اشکالات و سهو در آن
• اشاره
• 1 - نقل کلام جواهر:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• کلام علامه در تذکره:
• شهرت متأخرین بر اعتبار پانزده:
• اشاره
• جمع بین این دو دسته روایات نافی و مثبت:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• گفته شد برای تقریب قول به کفایت ده رضعه چند وجه است:
• الف) یکی اینکه قائل به انقلاب نسبت شویم
• ب) وجه دوم در تقریب کفایت ده رضعه، این است که ابتداءً به روایتی که شاهد جمع بین آن دو دسته روایات متعارضه می باشد.
• ج) راه دیگر برای تقریب قول به کفایت ده رضعه رجوع به مرجحات باب تعارض می باشد
• د) بنابراین فرض که روایت عبید بن زراره را جزء ادلّه عشره ندانیم که ما نمی دانیم
• روایت عبید بن زراره:
• روایت مسعده بن زیاد عبدی:
• روایت مسعده بن صدقه:
• اشاره
• بحث سندی:
• روایت عمر بن یزید:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مرجّحیت سنّت؟:
• ثمره وجود اطلاق در مقام:
• اشاره
• روایت اول روایت برید عجلی
• روایت دوم روایت عبد الله بن سنان است:
• آیا اطلاق مقامی مرجح عند التعارض می باشد؟
• نکته ای راجع به روایت مسعده:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) بررسی روایات وارده در تحدید عدد معتبر در رضاع
• 1) روایت فضیل بن یسار
• 2) بحث سندی و وثاقت «محمد بن سنان»
• ب) بحثی مبسوط دربارۀ کلمه «المجبوره» و اختلاف نسخ در این زمینه
• اشاره
• 1) کلام مرحوم آقای خویی
• 2) نقد استاد مد ظله
• 3) ترجیح نسخۀ «المجبوره» (با جیم)
• 4) ذکر احتمالات دیگر در نسخۀ کلمه «المجبوره»
• ج) جمع بندی نهایی در مورد متن روایت فضیل بن یسار
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• مستند قائلین به کفایت ده رضعه:
• اشاره
• کلام مجلسی اول:
• اشاره
• کلامی از میرداماد رحمه الله:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• آیا واقعاً در دوران بین زیاده و نقیصه، اصاله عدم زیاده جاری است
• اشاره
• قول آقای خویی مبنی بر تعدّد واقعه:
• اشاره
• نقد استاد بر کلام مرحوم آقای خویی:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• نقد کلام مرحوم آقای خویی توسط استاد مد ظلّه:
• بحث کبروی ترجیح روایت اضبط:
• دلیل سابق استاد بر تعدّی از مرجحات منصوصه:
• ایراد استاد مد ظلّه به بیان خود:
• اشاره
• ایراد دوّم:
• آیا بین روایت فضیل بن یسار و روایت زیاد بن سوقه تعارض است؟
• نقد فرمایش نراقی:
• بازگشت به حدیث فضیل:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• فرمایش مرحوم نراقی در مستند
• اشاره
• نقد و بررسی کلام مرحوم نراقی
• کلام شیخ انصاری رحمه الله و اعتراض محقق خویی رحمه الله بر ایشان
• اشاره
• نقد کلام محقق خویی رحمه الله
• نقد قسمت دوم کلام شیخ
• مناقشۀ مرحوم آقای خویی در کلام شیخ انصاری
• اشاره
• نقد کلام محقق خویی قدس سرّه
• اشاره
• خلاصۀ درس:
• بیان مختار شیخ انصاری:
• اشاره
• نقد مختار مرحوم شیخ (رحمه الله)
• تذکر یک نکته در کلام شهید ثانی
• اشاره
• اشکال بر مرحوم شهید ثانی:
• بررسی روایات و جمع بین آنها:
• تساقط یا ترجیح؟
• موافقت با احتیاط
• رفع تعارض و توجیه این دو روایت
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• 1 - مناقشه استاد - مد ظله - بر نسبت اتفاق علما به کشف اللثام توسط صاحب جواهر.
• 2 - بررسی اقوال فقهاء
• 3 - مناقشه استاد - مد ظله - در تمامیت اجماع
• اشاره
• خلاصۀ درس:
• 1) مروری بر روایات دالّ بر اعتبار یک شبانه روز:
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• دلیل نشر حرمت در رضاع یک شبانه روز موثقۀ زیاد بن سوقه است
• اشاره
• مرحله اول: اعتبار روایت زیاد بن سوقه
• مرحله دوم: بررسی معارضات روایت زیاد بن سوقه
• اشاره
• روایت اول: صحیحه علاء بن رزین
• سند روایت:
• نکته حدیثی:
• جمع بین صحیحه علاء و موثقه زیاد بن سوقه
• روایت دوم: صحیحه زراره
• بحث سندی:
• روایت سوم: روایت مجلسی
• بررسی سند روایت:
• از دو راه ممکن است حکم به صحت طریق کرد:
• راه اول تصحیح سند:
• راه دوم تصحیح سند:
• راه سوم تصحیح سند:
• اشکال خلاف اجماع بودن روایات معارض
• اشاره
• بررسی کلام صاحب حدائق (آیا روایات سنه و سنتین خلاف اجماع است؟)
• اشکال کبروی در خلاف اجماع بودن روایات معارض
• اشاره
• نقد توجیه شیخ طوسی رحمه الله و پاسخ آن
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• الف) رفع اشکالات صاحب حدائق (رحمه الله) از کلام صاحب مدارک (رحمه الله)
• ب) اشکال مرحوم نراقی به دلالت موثقه زیاد بن سوقه
• اشاره
• 1) پاسخ استاد مد ظله از اشکال مرحوم نراقی
• ج) نتیجه گیری نهایی در اصل بحث (اعتبار زمان یک شبانه روز در نشر حرمت)
• د) آیا تلفیق زمان کفایت می کند؟
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• کلام مرحوم نراقی و نقد استاد مد ظله:
• قیود سه گانه رضعات
• متن شرایع:
• تفسیر کمال الرضعه
• معیار در کامل یا ناقص بودن رضعه
• اشاره
• خلاصۀ درس این جلسه:
• کامل بودن رضعات از جمله اموری است که در نشر حرمت معتبر است.
• الف) بررسی کلمات فقهاء:
• ب) بررسی دلیل اعتبار کمال در تعداد رضعه محرّم:
• دلیل اول: تبادر عرفی
• ج) معنای رضعه کامل:
• د) آیا شرطِ «کمال الرضعه» اختصاص به تقدیر عددی رضاع دارد یا اعم از عددی و زمانی است؟
• ه) دلیل دوم: روایات مسئله:
• 1) روایت فقه رضوی:
• 2) روایت فضیل بن یسار:
• 3 و 4) روایت ابن ابی یعفور و مرسله ابن ابی عمیر:
• بررسی دلالت روایت اول:
• و) اشکال مرحوم نراقی به استدلال به این دو روایت و جواب استاد مد ظلّه
• ز) بیان صاحب مستند در اعتبار رضاع کامل در تقدیر زمانی:
• اشاره
• مناقشه استاد مد ظله: