فهرست
- 1378/8/23 یکشنبه درس شمارۀ (152) کتاب النکاح/سال دوم
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 7 (حلّ مشکلات عبارتی):
- 1) متن مسئله
- 2) توضیحی دربارۀ کلمۀ «اشکال» در متن
- 3) طرح اشکالی درباره مورد سوم جواز ترک وطی
- 4) پاسخ مورد سومِ جواز ترک وطی، توسط استاد مدّ ظلّه
- 5) مقدمه ای در تبیین وجه سوم پاسخ ایراد فوق تکلیف کفّار به فروع
- 6) توضیح وجه سوم پاسخ از اشکال عدم صحت تجویز در مورد سوم
- ب) بررسی حکم مسئله 7:
- 1) ادعای اجماع در مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بحثی دربارۀ ادعای اجماع در مسئلۀ مورد بحث (حرمت ترک وطی زوجه بیش از چهار ماه):
- 1) استناد به اجماع در کلمات فقهاء
- 2) وقوع اشتباه در مستند مرحوم نراقی (ره)
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - دربارۀ اجماع مورد ادّعا
- ب) بررسی مناقشۀ مرحوم آقای خوئی ره در حجیت اجماع مذکور:
- 1) تقریب استدلال مرحوم آقای خوئی (ره)
- 2) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به تقریب مذکور
- 3) اشکال نقضی استاد - مدّ ظلّه -
- 5) تفصیل میان مسائل اصلی و فرعی (ضابطۀ احراز اتّصال فتوا به زمان معصوم (علیه السلام))
- ج) بررسی چگونگی استناد به انصراف برای اعتبار انزال در وطی:
- 1) مناقشه در تمسک به «انصراف» برای اعتبار انزال در وطی
- 2) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به مناقشۀ مزبور
- 3) نتیجه گیری استاد - مدّ ظلّه - در ما نحن فیه
- 4) اشکالی در فتاوای برخی فقها در این باره
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی فرمایش مرحوم شیخ مفید «ره»
- 1) نقل عبارت رسالۀ احکام النساء:
- 2) نظر استاد - مدّ ظلّه
- ب): دلیل دوّم قاعدۀ لا ضرر و قاعدۀ لا حرج
- 1) نقل فرمایش مرحوم صاحب جواهر
- 2) خدشۀ آقای خوئی در تمسک به لا ضرر و لا حرج
- ج): بررسی مستند چهار ماه در مسئله
- 1) مستند اول - فعل عمر
- 2) نظر استاد - مدّ ظلّه العالی
- 3) نظر مرحوم آقای خوئی دربارۀ اجنبی بودن این استدلال از بحث
- 4) نظر استاد - مدّ ظلّه
- 5) مستند دوم - فرمایش مرحوم مجلسی (ره) در روضه المتقین
- 6) نظر استاد - مدّ ظلّه
- د): دلیل سوم، روایات خاصه
- اشاره
- 1) متن روایت:
- 2) بررسی سند
- 3) توضیحی درباره معنا و متن حدیث
- اشاره
- خلاصۀ مطالب این جلسه:
- 1) تکمله ای بر بحث گذشته - استدلال به لا ضرر و لا حرج (دلیل اول):
- اشاره
- 2) ادامۀ ادله حرمت ترک وطی (دلیل دوم):
- اشاره
- الف) اشکال اخص بودن دلیل از مدعی،
- اشاره
- دفاع استاد «مدّ ظلّه» از مرحوم فیض «ره»:
- *نتیجۀ بررسی اقوال فقهاء:
- ب) استدلال به ادلۀ رافع ضرر و حرج
- 3 - بررسی روایت حفص (دلیل سوم)
- اشاره
- سند روایت:
- دلالت روایت:
- تقریب استدلال به روایت:
- مناقشه استاد در استدلال به روایت:
- 4 - بررسی روایت محمد بن جعفر (دلیل چهارم)
- اشاره
- اولین تقریب استدلال:
- اشاره
- نقد استدلال:
- تقریب دوم استدلال:
- اشاره
- نقد استدلال به روایت:
- 5 - بررسی روایات باب ایلاء (دلیل پنجم)
- اشاره
- نقد استدلال:
- تقریب کامل تر استدلال:
- اشاره
- خلاصۀ مطالب این جلسه:
- کلام صاحب جواهر در مسئله:
- نقد استدراک صاحب جواهر:
- نظر نهایی استاد مد ظله العالی
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی حکم لزوم مباشرت در عقد ازدواج موقّت
- 1) تقویت دلیل لزوم در متعه
- 4) تفصیل بیشتر در مسئله قدر متیقن
- 5) تفصیل بیشتر در بحث انصراف
- 6) نقد جریان قاعده حرج و نفی ضرر در متعه
- ب): بررسی حکم لزوم مباشرت در برخی فروع مسئله
- 1) لزوم مباشرت در غیر زن جوان
- 2) حکم ترک وطی در سفر غیر واجب
- 3) تحقیق استاد - مدّ ظلّه - در مفاد "عنده" در صحیح صفوان
- 4) تقویت وجه لزوم قید "حضر" در حکم به وجوب مباشرت و نقد آن
- 5) بررسی حکم ترک مباشرت به جهت سفر واجب
- 6) توضیحی درباره فرق باب تزاحم و باب ورود
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): چگونگی رابطۀ حق استمتاع با سفر واجب:
- 1) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به استدلال مرحوم آقای خوئی «ره» (یادآوری و تکمیل)
- 2) استدراکی بر پاسخ پیشین استاد - مدّ ظلّه
- 3) نظر نهائی استاد - مدّ ظلّه
- ب): بحث دربارۀ سایر فقرات مسئله 7
- 1) ادامۀ متن مسئله 7:
- 2) عدم توقف وجوب وطی بر مطالبۀ زوجه:
- 3) جواز ترک وطی با رضایت زوجه یا اشتراط در هنگام عقد:
- 4) جواز ترک وطئ در فرض ضرر مرد یا زن:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): موارد سقوط حق زوجه در وطی أربعه اشهر
- 1) متن عروه: ادامه مسئله (7):...
- 2) کلمات اعلام دربارۀ غیبت اختیاری زوجه
- 3) کلام استاد - مدّ ظله - در مسئله
- 4) ناشزه شدن زوجه:
- ب): چگونگی و مقدار وطی واجب
- ج): اختصاصی وجوب وطی به زوجه
- 1) سپس سیّد می فرماید که این حکم شامل مملوکه غیر زوجه نمی شود
- د):
- 1) متن عروه
- 2) مراد از عدم قدرت در مفروض مسئله
- 3) چگونگی و مقدار حکومت ادلّه نفی حرج بر احکام اولیه
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 8 عروه:
- اشاره
- 1) کثرت شهوت به حدی است که برای زن حرجی است زن نمی تواند خود را حفظ نموده به معصیت می افتد.
- 3) فرض سوم آن است که اصلاً اختیاری در کار نباشد.
- اشاره
- حل اشکال عبارتی در کلام سید رحمه الله:
- اشاره
- 1) کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله در وجه احتیاط:
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- 3) کلام مرحوم آقای خویی در وجه احتیاط:
- اشاره
- تکمله فرمایش مرحوم آقای خویی:
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله:
- 5) نظر استاد رحمه الله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) ادامه بررسی مسئله 8:
- 1) تذکری در توضیح بحث سابق (مسئله 8):
- 2) دلیل دیگری بر حرمت ترک مباشرت در صورت ضرر:
- ب) بررسی مسئله 9:
- 1) متن مسئله:
- 2) توضیح مسئله:
- 3) بررسی لزوم و عدم لزوم ارضاء زن:
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم:
- 5) خاطره ای علمی از مرحوم آقا سید احمد خوانساری قدس سرّه:
- 6) توضیح اشکال به مرحوم آقای حکیم:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی متن و سند روایت کراجکی در کنز الفوائد:
- اشاره
- 1) عدم امکان استناد به متن حدیث:
- 2) اشکالات موجود در سند روایت:
- اشاره
- 1) حسین بن محمد بن علی الصیرفی:
- 2) محمد بن علی جعابی:
- 3) قاسم بن محمد بن جعفر علوی:
- 4) احتمال سقط واسطه در حدیث:
- ب) استدلال مرحوم آقای حکیم «ره» به اطلاق ادله برای عدم وجوب استحلال:
- 1) مناقشه استاد «مدّ ظلّه» به استدلال مرحوم حکیم «ره»:
- 2) پاسخ استاد «مدّ ظلّه» به تقریب مذکور:
- نتیجه:
- ج) توضیح مسئله 1 (عدم جواز وطی صغیره):
- اشاره
- 2) توضیحاتی پیرامون مسئله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- 1) توصیه و تأکید استاد - مدّ ظلّه - بر رجوع به مآخذ اصلی
- 2) تأکید سنّی بودن ابن الصیرفی
- 3) رد مجهول بودن جعابی ارسال روایت کراجکی
- ب): لزوم احتیاط در استرضاء و استحلال
- ج): عدم جواز وطی زوجه قبل از اتمام نُه سال
- 1) دلیل اجماع
- 2) دلیل اولویت عرفیه در تسری حکم از جاریه به زوجه حرّه
- 3) بررسی روایات
- 1 - مرسله یعقوب بن یزید
- 2 - روایت زراره
- 3 - روایت ابی بصیر
- 4 - صحیحه حلبی
- 5 - روایت دعائم
- 6 - روایت عمار سجستانی
- 7 - روایت حلبی
- 8 - روایت طلحه بن زید
- 9 - روایت غیاث بن ابراهیم
- 10 - روایت حمران
- 11 - روایت حلبی
- د): رفع تنافی از ظاهر روایات در مورد نه یا ده سال
- 1) موارد اختلاف مطرح شده در روایات
- 2) احتمالات مطرح شده در توجیه تردید روایت زراره و ابو بصیر
- 3) جمع روایت غیاث با روایات نه سال
- ه): مختصری درباره حکم امه
- 1) نظر صاحب وسائل
- 2) نظر مرحوم آقای خوئی
- 3) اشکال مرحوم آقای خوئی
- 4) توضیح کلام ایشان توسط استاد - مدّ ظلّه
- 5) نقد استاد - مدّ ظلّه
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی مسئلۀ 2
- 1) متن مسئله
- 2) توضیح مسئله
- 3) اقوال فقهای تا عصر صاحب جواهر (ره)
- 4) ادعای اجماع در مسئله بر تحریم ابد
- 1) عبارت نزهه الناظر
- 2) عبارت فیض در مفاتیح الشرائع
- 3) عبارت صاحب مدارک در نهایه المرام
- *نتیجه بحث
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه نقل اقوال و بررسی اجماع در مسئله
- 1) کلام ابن برّاج در جواهر الفقه
- 2) بررسی ثبوت اجماع در مسئله
- 3) نسبتهای نادرست قول به تحریم ابد به فقهای متقدم
- 4) علت ادعای اجماع در مسئله
- ب): بررسی دلیل روایی مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامۀ بررسی مرسلۀ یعقوب بن یزید
- 1) اشکال به ارتباط مرسله با محل بحث (ازدواج با صغیره) و پاسخ آن
- 2) بررسی اعتبار روایت و بررسی کلام مرحوم آقای حکیم (ره)
- ب): بررسی اجماع بر عدم حرمت ابد به مجرّد دخول (بحث اوّل)
- اشاره
- 1) کلام شیخ طوسی (ره) در تهذیب و استبصار
- 2) بحث صاحب جواهر (ره) درباره مخالفین در مسئله و نقد آن
- 3) تفصیل بحث درباره عبارات سرائر و نهایه
- 4) توضیح کلام صاحب جواهر (بحث دوّم)
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر و آقای حکیم قدس سرهم دربارۀ دلالت مرسلۀ یعقوب بن یزید:
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر رحمه الله (یادآوری و تکمیل):
- 2) نقد استاد - مدّ ظلّه - از کلام جواهر:
- اشاره
- الف) ادعای اجماع نسبت به عدم حرمت ابد به صرف دخول:
- ب) ادعای مخالفت قول به حرمت ابد با مذاق شارع:
- 4) نقد استاد - مدّ ظلّه -:
- ب) دلایل طرد مرسلۀ یعقوب بن یزید:
- اشاره
- 1) مخالفت با اجماع:
- 2) مخالفت با ظاهر روایات معتبر:
- اشاره
- اشکال مرحوم آقای حکیم در دلالت دو روایت:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): توضیح متن مورد بحث از مسئله 3 باب:
- 1) متن مسئله 2:
- ب): بررسی تفصیل مرحوم صاحب جواهر میان جهل به موضوع و جهل به حکم
- 1) تفصیل صاحب جواهر 1 میان جهل به حکم و جهل به موضوع:
- 2) تقریب کلام صاحب جواهر توسط استاد - مدّ ظلّه -
- 3) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به تقریب مذکور:
- ج): نقل نظر بزرگان معاصر و نتیجه گیری بحث
- 1) نظر مرحوم آقای حکیم «ره»
- 2) نظر مرحوم آقای خویی «ره»
- 3) نقد استاد - مدّ ظلّه -
- 4) نتیجه بحث:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): جاهل به حکم یا موضوع
- اشاره
- 1) مراد از جاهل
- 2) دلیل استثنای جاهل
- ب): صغیر و مجنون
- ج): پس از اندمال جراحت
- 1) بررسی حکم مسئله
- 2) بیان اشکال در استدلال به روایت
- 3) جواب از اشکال:
- 4) بررسی جریان استصحاب پس از بهبودی جراحات:
- اشاره
- مبنای مرحوم آقای داماد در مسئله
- مبنای مرحوم آقای خوئی در مسئله
- شبهۀ بقاء موضوع در جریان استصحاب:
- د): پس از طلاق و عقد مجدد
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) ثبوت دیه در صورت افضاء:
- 1) قول مرحوم سید در عروه به وجوب دیه در افضاء:
- 3) نقد استاد «مدّ ظلّه» بر استدلال به روایت:
- 4) استدلال به قضاوت امیر المؤمنین علیه السلام بر وجوب دیه در افضاء:
- ب) تتمه مسئله 2 عروه:
- اشاره
- 1) بررسی اقوال فقهاء در مسئله:
- 2) بررسی صحیحۀ حمران:
- اشاره
- *سند روایت:
- *متن روایت:
- *جمع بین روایات:
- *تفسیرهای مختلف از مفاد صحیحۀ برید و حمران:
- تفسیر اول: نظریه محقق اردبیلی
- تفسیر دوم: نظریه کاشف اللثام
- تفسیر سوم: نظریه شیخ طوسی
- نتیجه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): روایاتی که در افضاء اثبات ضمان کرده است:
- 1) روایت غیاث بن ابراهیم
- 2) روایت حلبی:
- 3) روایت طلحه بن زید:
- 4) روایت حلبی:
- 5) روایت غیاث:
- ب): روایاتی که از آنها ثبوت دیه استفاده می شود:
- 1) روایت حمران:
- 2) روایت دعائم الاسلام:
- 3) صحیحه سلیمان بن خالد
- 4) روایت قضایاء امیر المؤمنین علیه السلام:
- ج) روایاتی که اثبات مهر نموده است:
- د) روایتی که اثبات ارش نموده است:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): آیا به مجرد افضاء صغیره، زن از حباله زوجیت خارج می گردد؟
- 1) طرح مسئله
- 2) احتمال استاد مدّ ظلّه درباره روایت برید
- 3) مناقشه استاد مدّ ظلّه در احتمال فوق
- ب): تأثیر مرگ زن افضاء شده در مسئله دیه
- 1) کلام صاحب جواهر - ره - در مفاد دو روایت حمران و برید
- 2) نقد کلام صاحب جواهر - ره - توسط استاد مدّ ظلّه
- 3) کلام محقق اردبیلی - ره - در مفاد روایت حمران و برید
- 4) نقد کلام محقق اردبیلی - ره -
- 5) کلام کاشف اللثام در مفاد روایت حمران و برید و نقد صاحب جواهر بر آن
- *خلاصه و نتیجه بحث
- *نظر نهایی استاد مدّ ظلّه در مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه بحث از دیه افضاء شده:
- 1) جمع بین روایات حمران و برید با روایات ضمان (یادآوری و تکمیل)
- 2) متن عروه
- 3) تسامح در عبارت عروه
- 4) نظر استاد - مدّ ظلّه - در مسئله
- ب): وجوب نفقه زن افضاء شده
- 1) متن عروه
- 2) استدلال بر مطلب
- 3) اشاره به یکی از ادله فرق بین ازدواج و پاسخ به آن:
- ج): بیان مراد از افضاء در موضوع روایات:
- 1) متن عروه
- 2) اقوال در معنای افضاء
- اشاره
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) مفهوم و حکم افضا در روایات مربوطه:
- 1) نظر صاحب عروه رحمه الله:
- 2) نظر و استدلال مرحوم آقای خویی رحمه الله
- 3) نقد کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله:
- 4) نظر صاحب جواهر و مرحوم آقای حکیم رحمه الله:
- 6) نظر استاد مد ظله دربارۀ مفهوم افضاء و حکم آن:
- ب) بحث دربارۀ افضاء در غیر زوجۀ صغیره:
- 1) عبارت عروه:
- 2) تسامحی در عبارت عروه:
- 3) کلام مرحوم آقای حکیم در معنای عبارت عروه:
- 4) نقد کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله:
- 6) دلایل حکم مزبور در غیر زوجه صغیره:
- اشاره
- بررسی مسئله 4 عروه:
- اشاره
- بررسی روایات:
- اشاره
- روایت اول موثقه سکونی
- روایت دوم مرسله صدوق
- روایت سوم: صحیفۀ سلیمان بن خالد
- روایت پنجم:
- ادامه مسئله 4:
- اشاره
- کلام محقق (ره) دربارۀ دیۀ افضاء مملوکه
- اشاره
- نقد کلام محقق (ره)
- ادامه مسئله 4 عروه:
- مسئله 5
- اشاره
- مسامحه در تعبیر مرحوم سیّد (ره)
- دلیل وجوب انفاق در افضاء کبیره
- اشاره
- دلیل اول (اجماع)
- بررسی اجماع:
- دلیل دوم: (صحیحۀ حمران عن ابی عبد الله علیه السلام)
- دلیل سوم: (صحیحۀ برید بن معاویه عن ابی جعفر علیه السلام)
- بیان صاحب جواهر (ره) در حل تعارض دو صحیحۀ حمران و برید و صحیحۀ حلبی
- بیان مرحوم آقای حکیم در معنای صحیحۀ حمران
- نقد کلام آقای حکیم (ره)
- اشاره
- ادامۀ مسئلۀ 5 عروه
- خلاصه درس قبل و این جلسه:
- نظر صاحب جواهر در حل تعارض بین روایات:
- نظر استاد مد ظله:
- نظر استاد مد ظله در جمع بیان روایات:
- مسئله (6) عروه
- اشاره
- دیه افضاء صغیر بر خود اوست یا بر عاقله؟
- کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- نقد کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- دلیل ثبوت دیه بر عاقله به طور عام
- شبهه در استدلال به حدیث عمد الصبی خطأ تحمله العاقله
- مسئله 7: عروه
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 8 از فصل احکام دخول در زوجه
- 1) متن عروه
- 2) بیانات مرحوم آیت الله خوئی:
- ب) بیان مقدّمه جهت روشن شدن عدم جریان استصحاب حکم:
- ج) جواب استاد «مد ظله» به فرمایش مرحوم آقای خویی (ره)
- د) پاسخ اشکال دوم مرحوم آقای خویی (ره): (تقدم استصحاب موضوعی بر استصحاب حکمی)
- اشاره
- مناقشه در پاسخ دوم:
- مناقشه در پاسخ اول:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- ادامۀ بحث مسئله هشتم:
- اشاره
- اشکال سوم به جریان استصحاب حکمی (این استصحاب اخص از مدعا است)
- ادامۀ مسئله:
- اشاره
- کلام مرحوم آقای حکیم (ره) و مرحوم آقای خویی (ره) در توجیه کلام سیّد (ره)
- اشکال مرحوم آقای حکیم (ره) و مرحوم آقای خویی (ره) به کلام سیّد (ره):
- بررسی کلام عَلَمَیْن در توجیه کلام مرحوم سیّد (ره):
- توجیه اصل مثبت در کلام مرحوم سیّد (ره):
- مناقشه در کلام مرحوم سیّد (ره)
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): نقد دیدگاه مرحوم سید پیرامون حرمت ابدی و مثبت بودن اصل:
- اشاره
- 1) نظر مرحوم آقای حکیم ره:
- 2) نقد استاد - مدّ ظلّه - به کلام مرحوم آقای حکیم ره
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - پیرامون کلام مرحوم سید:
- ب): بررسی حکم وجوب دیه و نفقه
- اشاره
- 1) توجیه مرحوم آقای حکیم:
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به کلام مرحوم سید در مورد وجوب دیه
- 3) دفاع مرحوم آقای خوئی از مرحوم سید:
- 5) نقد استاد - مدّ ظلّه - به لبّی بودن مخصص اطلاق صحیحه حلبی:
- 6) نقد استاد - مدّ ظلّه - در وجه فتوای مرحوم سید به وجوب دیه و انفاق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): تکملۀ بحث پیشین
- ب): بررسی مسئله 9 باب 2
- 1): متن مسئله:
- 2): بیان نظر مرحوم سید:
- 3): توضیح استاد مد ظله:
- 4): اشکال و پاسخ:
- 1): متن مسئله:
- 2): توضیح استاد مد ظله:
- 4): اقوال در مسئله:
- 5): ادامه متن مسئله 10 (عدم سقوط نفقه با عدم مکنت زوج):
- 6): ادامه متن مسئله 10 (حکم امتناع زوج از پرداخت نفقه):
- 7) ادامۀ مسئلۀ 10 (مراد از عبارت: حکما حکم الزوجه):
- 8): نقدی بر عبارت مسئله:
- نتیجه گیری:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی سقوط نفقه افضاء با نشوز
- 1) تقریب اشکالی به کلام مصنف
- 2) پاسخ اشکال
- 3) تمثیلی در توضیح بیشتر کلام مصنّف
- 4) حکم مسئله
- ب): بررسی حکم ثبوت حق برای زن مفضاه پس از مرگ شوهر
- 1) توضیح کلام صاحب جواهر و محقق اردبیلی توسط استاد - مدّ ظلّه -
- 2) بررسی کلام فوق
- 3) اشکالی در جریان استصحاب و پاسخ آن
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه
- 1) طرح بحث (یادآوری)
- 2) تقریب اوّل برگرفته از کلام مرحوم آقای حکیم
- 3) تقریب دوم برگرفته از کلام مرحوم آقای حکیم
- 1) بررسی تقریب اول
- اشاره
- اثبات تدریجی بودن اشتغال ذمه به نفقه افضاء
- 2) بررسی تقریب دوم
- 3) اشکال استاد - مدّ ظلّه - به فرق بین نشوز زوجه و مرگ زوج
- ج): مروری بر مسئله 10 و نتیجه گیری
- اشاره
- 2) رابطه نفقه افضاء با نفقه اقارب
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) حکم تعدد زوجات در عقد نکاح و تعدّد اماء در ملک یمین:
- 1) تعدد زوجات در عقد دائم:
- 2) حکم تملّک و تحلیل امه و تعدد زوجات در عقد انقطاعی:
- 3) تسامحی در عبارت مرحوم سیّد قدس سرّه:
- 5) اشتراک حرّ و عبد در عدم جواز جمع بین سه امه و یک حرّه:
- 6) اشکال مرحوم آقای خویی قدس سرّه به کلام مرحوم سید قدس سرّه:
- 7) نقد استاد (مدّ ظله):
- 8) نظر استاد (مدّ ظله) دربارۀ کلام مرحوم سید قدس سرّه:
- ب) حکم عبد و امه مبعّض در الحاق و عدم الحاق به حر یا عبد و امه:
- 1) متن عروه:
- 2) نظر مرحوم آقای خویی قدس سرّه:
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم قدس سرّه:
- 4) نظر استاد (مدّ ظلّه):
- 5) نظر مرحوم سید قدس سرّه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی حکم عبد و امه مبعض از نظر جواز تزویج:
- اشاره
- 1) نظر مرحوم سید:
- 2) نقض استاد - مدّ ظلّه -
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - و مرحوم آقای حکیم «ره» در نادرستی کنار گذاشتن ادلّه اجتهادی:
- 4) نقد استاد - مدّ ظلّه - به جریان استصحاب حکم رقیت:
- 5) نظر مرحوم آقای حکیم دربارۀ استصحاب مذکور:
- اشاره
- *توضیحی از استاد - مدّ ظلّه -
- 6) نظر مرحوم آقای حکیم در جریان ادله اصل برائت:
- 7) نقد استاد - مدّ ظلّه - بر کلام مرحوم آقای حکیم:
- 8) فرمایش مرحوم آقای خوئی در مورد امه مبعضه:
- 9) نظر استاد - مدّ ظلّه -
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح استاد - مدّ ظلّه -
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- 1) تحریر محل بحث
- 2) بررسی حکم مسئله در مورد مطلقه رجعیه
- 3) بررسی حکم مسئله در مورد مطلقه بائنه
- 4) فرمایش مرحوم حکیم در مورد عبارت سید و توضیح آن:
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم «ره»
- 6) بررسی کلام سید در مورد حمل مطلقات بر کراهت
- 7) اشکالی به تعبیر مرحوم سید «ره» در عروه
- 8) آیا از تعلیل وارد در روایات «اذا برئت عصمتها» می توان تعدی به غیر آن موردی که مطلقه خواهر آن زنی است که زوج می خواهد با او ازدواج کند کرد؟
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): آیا نسبت به اینکه در طلاق بائن، زوج می تواند در عدّه مطلقه، زن دیگری بگیرد، اجماعی وجود دارد؟:
- 1) کلام مرحوم حکیم «ره» و ادعای اجماع:
- 2) اشکال آقای خوئی «ره» به کلام مرحوم حکیم «ره»:
- 3) تحقیق استاد «مد ظله» نسبت به ادعای اجماع:
- ب): دلیل قائلین بعدم جواز نکاح زوج قبل از انقضاء عدّه مطلقه مطلقاً (طلاق رجعی و بائن):
- ج) ادله قائلین به تفصیل:
- اشاره
- 1) دلیل اول:
- اشاره
- پاسخ استاد «مد ظله»:
- 2) دلیل دوم:
- اشاره
- پاسخ شهید ثانی به این استدلال همراه با توضیح استاد «مد ظله»:
- د) تعارض بین اطلاق از معانی آیه شریفه «فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ...» با اطلاق ادلّه ناهیه:
- اشاره
- خلاصۀ این جلسه:
- الف) ادامه بحث در مورد ازدواج با زن پنجم در عدّه زن مطلقه چهارم:
- اشاره
- 1) نظر محقق کرکی «ره»:
- 2) نظر شهید ثانی:
- 3) نظر مرحوم آقای خویی «ره»:
- 4) نقد فرمایش آقای خویی «ره» توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- 5) توجیه نظر محقق کرکی «ره» توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- 6) اشکالات استاد «مدّ ظلّه» به استدلال محقق کرکی:
- اشاره
- 1 - رأی آقایان در مورد مخصّص بودن علت:
- 2 نظر استاد «مدّ ظلّه» در مورد مخصّص بودن علت:
- 7) نظر نهایی استاد «مدّ ظلّه» در مسئله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) انقلاب نسبت میان ادلۀ متنافیه:
- ب) نظر استاد «مدّ ظلّه» در ملاک انقلاب نسبت:
- ج) استثناء از ملاک کلی، در انقلاب نسبت:
- د) تطبیق بحث انقلاب نسبت، در ما نحن فیه:
- اشاره
- 1) تقریب بحث، بنا بر مبنای مرحوم آقای خویی در مطلقه رجعیّه:
- 2) تقریب مسئله، طبق مبنای مشهور در مطلقه رجعیه:
- ه) ادامه مسئله 4:
- اشاره
- 1) حمل اخبار بر کراهت:
- 2) در آن فرضی که خامسه اخت مطلقه باشد:
- 3) حکم معتدّۀ به غیر عدّه طلاق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) جواز تزویج خامسه بعد از فوت رابعه:
- 1) متن عروه:
- 2) بیان نظر مرحوم سیّد «ره»:
- 3) بیان مرحوم آقای حکیم «ره» و نقد استاد «مدّ ظلّه» بر ایشان:
- 4) نظر مرحوم آقای خویی با توضیحی از استاد «مدّ ظلّه»:
- 5) نقد استاد «مدّ ظلّه» بر کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- ب) جواز تزویج خامسه در طلاق قبل الدخول:
- 1) متن عروه:
- ج) حرمت تزویج مرأه در عدّه غیر:
- 1) متن عروه:
- 3) وجه عدم جواز ازدواج در عدّه غیر:
- 4) اشکال به استدلال فوق:
- اشاره
- *1) عزم به معنای اراده است
- نقد استاد «مدّ ظلّه»:
- *2) اگر بلافاصله پس از فوت مردی، کسی تصمیم بگیرد بعد از تمام شدن عده وفات با زن او ازدواج کند قطعاً خلاف شرع نیست.
- نقد استاد «مدّ ظلّه» بر تقریب و بیان راه حل:
- *3) دو تقریب از استاد «مدّ ظلّه» در جواب اشکال به آیه شریفه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- ب) ازدواج با معتده:
- اشاره
- 1) بطلان ازدواج با معتده:
- دلیل اول: آیۀ شریفۀ «وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ»
- اشکال استدلال به آیه «وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ»
- دلیل دوم: آیات عدّه و تربّص
- مناقشه در دلیل دوّم
- نتیجه نهایی بحث:
- اشاره
- طائفه اوّل: مثبت مطلق حرمت ابدی
- طائفه دوم: نافی مطلق حرمت ابدی
- طائفه سوم: مفصّل در حرمت ابد بین علم و جهل
- طائفه چهارم: مفصّل در حرمت ابدی بین دخول و عدم دخول
- تقریب اول در جمع بین روایات
- مناقشه استاد مد ظله بر تقریب اول
- تقریب دوم در جمع بین روایات:
- مناقشه در تقریب دوم در جمع بین روایات
- تقریب سوم در جمع بین روایات
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) روایاتی که می توانند شاهد بین روایات متعارض باشند:
- ب) روایتی که حرمت ابد را مطلقاً نفی می کند:
- ج) روایاتی که مطلقاً حرمت ابد را اثبات کرده اند:
- 1) روایت محمد بن مسلم:
- 2) روایت عبد الله بن سنان:
- د) روایاتی که بین علم و جهل تفصیل داده اند:
- 1) صحیحه اسحاق بن عمار:
- 2) صحیحه عبد الرحمن بن حجّاج:
- ه) بحث پیرامون فقه الحدیث صحیحه عبد الرحمن بن حجاج:
- 1) ارتباط این روایت به بحث برائت و اشتغال:
- 2) تفصیل بین جهل به حکم و جهل به موضوع (اشکال مرحوم شیخ):
- 3) نظر مرحوم آخوند خراسانی «ره» در حل اشکال شیخ «ره»:
- 4) اشکال مرحوم حاج شیخ عبد لکریم در درر بر مرحوم آخوند:
- 5) اشکال استاد «مدّ ظلّه» بر مرحوم آخوند:
- 6) نظر مرحوم حاج شیخ در حل اشکال شیخ انصاری «ره»:
- 7) اشکال استاد «مدّ ظلّه» به بیان شیخ «ره»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی مجدد فرمایش مرحوم میرزای شیرازی:
- اشاره
- 1) اشاره مجدد به سخن مرحوم میرزا «ره»:
- 2) اشکال استاد «مدّ ظلّه» به سخن میرزا «ره»:
- 3) رجوع استاد «مدّ ظلّه» از اشکال مذکور:
- 4) یادآوری اشکال حاج شیخ «ره» در درر الفوائد:
- ب): بیان مرحوم حاج شیخ در معنای روایت:
- 1) ایشان روایت را طور دیگری معنا کرده اند:
- 3) تقریب دیگری از سخن مرحوم حاج شیخ «ره»:
- 4) پاسخ استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- *جواب مرحوم شیخ «ره» از اشکال فوق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه بررسی روایاتی که علم را منشأ ثبوت حرمت ابد ذکر نموده است:
- 1) صحیحه عبد الرحمن بن حجاج:
- 2) تقریب استدلال مرحوم امام قدس سرّه:
- 3) نقد کلام مرحوم امام قدس سرّه
- ب): بررسی روایاتی که معیار حرمت ابد را دخول و عدم دخول قرار داده اند:
- اشاره
- 1) روایت صحیحه حلبی:
- 2) صحیحه محمد بن مسلم:
- 3) موثقه محمد بن مسلم:
- 4) موثقه سلیمان بن خالد:
- 5) صحیفه حلبی:
- اشاره
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- 6 - صحیحه ابن سنان:
- 7 - روایت حمران:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) کفایت علم احد الزوجین در ثبوت حرمت ابد:
- 1) طرح مسئله و دفع یک شبهه:
- 2) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ج) عدم لحوق ایام استبراء به عدّه در حرمت ابد:
- اشاره
- *مسامحه در عبارت مرحوم سیّد:
- 1) متن عروه:
- 2) تذکر مرحوم آقای خویی «ره»:
- ه) عدم الحاق وطی به شبهه و زنا در عدّه، به تزویج در حرمت ابد:
- 1) متن عروه:
- و) احکام تزویج فاسد:
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح استاد «مدّ ظلّه»:
- 3) خروج دو مورد از أمثله مرحوم سیّد از محل کلام:
- 4) سهوی از مرحوم آقای خویی «ره»:
- 5) توجیه عبارت مرحوم سیّد:
- 6) تفصیل مرحوم صاحب جواهر در عقد فاسد:
- 7) اشکال مرحوم حکیم به صاحب جواهر:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) توضیحی، نسبت به بحث، جلسات گذشته:
- ب) آیا سببیّت تزویج در عدّه برای حرمت ابد مربوط به تزویجی است که لو لا العده صحیح است یا اعم از آن است؟
- 1) نظر مرحوم آقای خویی «ره»:
- 2) تقریب کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 3) مناقشه استاد «مدّ ظلّه» در کلام آقای خویی «ره»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی یک اشکال در بحث سابق:
- 1) طرح اشکال:
- 2) مقدمه ای در پاسخ اشکال:
- 3) توضیح پاسخ اشکال:
- ب) بررسی مسئله 2:
- 1) متن مسئله:
- 3) تفسیر عبارت متن توسط مرحوم آقای خویی:
- 4) مناقشه تفسیر فوق توسط استاد مد ظله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ایرادهایی که متوجّه کلام صاحب عروه «ره» شده است:
- 1) مرحوم آقای خویی:
- 2) پاسخ استاد «مد ظله» به اشکال آقای خویی «ره»:
- 3) یادآوری نزاع صحیح و اعمّ در رابطه با بحث کنونی:
- 5) اشکال استاد «مد ظله» به کلام مرحوم سیّد «ره»
- ب): حکم ازدواج با زنی که در عدۀ خود شخص است:
- 1) متن عروه:
- 2) توضیحات عبارت عروه:
- 3) توضیح بیشتر عبارت عروه:
- 4) مقصود از موجبات انفساخ در کلام عروه چیست؟:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) در عده طلاق و وطی به شبهه و عده متعه و فسخ:
- 1) مرحوم حکیم:
- 2) مرحوم آقای خویی:
- 3) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) در عده انفساخ:
- اشاره
- 1) کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 2) اشکال مرحوم آقای خویی به کلام آقای حکیم «ره»:
- 3) نقد کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 4) ادامه بررسی مسئله 3 عروه:
- 5) نظر مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 6) نقد کلام مرحوم حکیم توسط آقای خویی:
- 7) نقد جواب مرحوم آقای خویی:
- 8) تتمه مسئله 3:
- 9) نظر مرحوم آقای حکیم «ره» و نقد آقای خویی «ره»:
- 10) نقد کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 11) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) تتمه مسئله (3) عروه:
- اشاره
- توضیح:
- قول مشهور:
- قول دوم:
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ج) ادامه بررسی مسئله (3) عروه:
- اشاره
- توضیح؛
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 4:
- 1) متن مسئله:
- 2) توضیح مسئله و کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 3) نقد مرحوم آقای خویی بر کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 4) بررسی کلام بزرگان، توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) توضیح بیشتر بحث:
- 1) سه تقریب برای اثبات اشتراط دخول در حال عدّه:
- 2) نگاهی به روایات باب:
- 3) نتیجه بحث:
- 4) تذکر یک نکته لفظی:
- اشاره
- خلاصۀ این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 5 (شک در عدّه):
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح شقوق مسئله:
- 3) تذکر دو نکته:
- اشاره
- نقد کلام مرحوم آقای حکیم توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) امکان حکم به حرمت ابد به مجرد استصحاب عدّه:
- 1) اشاره به بحث اصولی قیام امارات و اصول مقام قطع:
- اشاره
- نظر مرحوم آخوند «ره» و پاسخ به آن:
- 3) نظر مرحوم حاج آقا رضا و مرحوم حاج شیخ عبد الکریم:
- 4) نظر مرحوم میرزای نائینی:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- بررسی نظریۀ اول:
- نظریه دوم:
- توضیح سوم:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی روایات مربوط به تصدیق قول زن در اموری مانند عدّه و حیض:
- 1) روایات قابل استناد در این مسئله:
- 2) متن روایات مربوطه:
- ب) بررسی فرمایش مرحوم آقای خویی دربارۀ اختصاص تصدیق قول زن نسبت به حالت فعلی:
- 1) فرمایش مرحوم آقای خویی:
- 2) نقد استاد «مدّ ظلّه»:
- 3) تفصیل فقهاء دربارۀ مطلب:
- 4) روایات قابل استناد برای موضوع مورد بحث:
- ج) توضیح و بررسی مسائل 6 تا 8 باب:
- 1) مسئله 6:
- 2) متن مسئله 7:
- 3) بررسی و توضیح مسئله 7:
- 4) متن مسئله 8:
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- 1378/8/23 یکشنبه درس شمارۀ (152) کتاب النکاح/سال دوم
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 7 (حلّ مشکلات عبارتی):
- 1) متن مسئله
- 2) توضیحی دربارۀ کلمۀ «اشکال» در متن
- 3) طرح اشکالی درباره مورد سوم جواز ترک وطی
- 4) پاسخ مورد سومِ جواز ترک وطی، توسط استاد مدّ ظلّه
- 5) مقدمه ای در تبیین وجه سوم پاسخ ایراد فوق تکلیف کفّار به فروع
- 6) توضیح وجه سوم پاسخ از اشکال عدم صحت تجویز در مورد سوم
- ب) بررسی حکم مسئله 7:
- 1) ادعای اجماع در مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بحثی دربارۀ ادعای اجماع در مسئلۀ مورد بحث (حرمت ترک وطی زوجه بیش از چهار ماه):
- 1) استناد به اجماع در کلمات فقهاء
- 2) وقوع اشتباه در مستند مرحوم نراقی (ره)
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - دربارۀ اجماع مورد ادّعا
- ب) بررسی مناقشۀ مرحوم آقای خوئی ره در حجیت اجماع مذکور:
- 1) تقریب استدلال مرحوم آقای خوئی (ره)
- 2) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به تقریب مذکور
- 3) اشکال نقضی استاد - مدّ ظلّه -
- 5) تفصیل میان مسائل اصلی و فرعی (ضابطۀ احراز اتّصال فتوا به زمان معصوم (علیه السلام))
- ج) بررسی چگونگی استناد به انصراف برای اعتبار انزال در وطی:
- 1) مناقشه در تمسک به «انصراف» برای اعتبار انزال در وطی
- 2) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به مناقشۀ مزبور
- 3) نتیجه گیری استاد - مدّ ظلّه - در ما نحن فیه
- 4) اشکالی در فتاوای برخی فقها در این باره
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی فرمایش مرحوم شیخ مفید «ره»
- 1) نقل عبارت رسالۀ احکام النساء:
- 2) نظر استاد - مدّ ظلّه
- ب): دلیل دوّم قاعدۀ لا ضرر و قاعدۀ لا حرج
- 1) نقل فرمایش مرحوم صاحب جواهر
- 2) خدشۀ آقای خوئی در تمسک به لا ضرر و لا حرج
- ج): بررسی مستند چهار ماه در مسئله
- 1) مستند اول - فعل عمر
- 2) نظر استاد - مدّ ظلّه العالی
- 3) نظر مرحوم آقای خوئی دربارۀ اجنبی بودن این استدلال از بحث
- 4) نظر استاد - مدّ ظلّه
- 5) مستند دوم - فرمایش مرحوم مجلسی (ره) در روضه المتقین
- 6) نظر استاد - مدّ ظلّه
- د): دلیل سوم، روایات خاصه
- اشاره
- 1) متن روایت:
- 2) بررسی سند
- 3) توضیحی درباره معنا و متن حدیث
- اشاره
- خلاصۀ مطالب این جلسه:
- 1) تکمله ای بر بحث گذشته - استدلال به لا ضرر و لا حرج (دلیل اول):
- اشاره
- 2) ادامۀ ادله حرمت ترک وطی (دلیل دوم):
- اشاره
- الف) اشکال اخص بودن دلیل از مدعی،
- اشاره
- دفاع استاد «مدّ ظلّه» از مرحوم فیض «ره»:
- *نتیجۀ بررسی اقوال فقهاء:
- ب) استدلال به ادلۀ رافع ضرر و حرج
- 3 - بررسی روایت حفص (دلیل سوم)
- اشاره
- سند روایت:
- دلالت روایت:
- تقریب استدلال به روایت:
- مناقشه استاد در استدلال به روایت:
- 4 - بررسی روایت محمد بن جعفر (دلیل چهارم)
- اشاره
- اولین تقریب استدلال:
- اشاره
- نقد استدلال:
- تقریب دوم استدلال:
- اشاره
- نقد استدلال به روایت:
- 5 - بررسی روایات باب ایلاء (دلیل پنجم)
- اشاره
- نقد استدلال:
- تقریب کامل تر استدلال:
- اشاره
- خلاصۀ مطالب این جلسه:
- کلام صاحب جواهر در مسئله:
- نقد استدراک صاحب جواهر:
- نظر نهایی استاد مد ظله العالی
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی حکم لزوم مباشرت در عقد ازدواج موقّت
- 1) تقویت دلیل لزوم در متعه
- 4) تفصیل بیشتر در مسئله قدر متیقن
- 5) تفصیل بیشتر در بحث انصراف
- 6) نقد جریان قاعده حرج و نفی ضرر در متعه
- ب): بررسی حکم لزوم مباشرت در برخی فروع مسئله
- 1) لزوم مباشرت در غیر زن جوان
- 2) حکم ترک وطی در سفر غیر واجب
- 3) تحقیق استاد - مدّ ظلّه - در مفاد "عنده" در صحیح صفوان
- 4) تقویت وجه لزوم قید "حضر" در حکم به وجوب مباشرت و نقد آن
- 5) بررسی حکم ترک مباشرت به جهت سفر واجب
- 6) توضیحی درباره فرق باب تزاحم و باب ورود
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): چگونگی رابطۀ حق استمتاع با سفر واجب:
- 1) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به استدلال مرحوم آقای خوئی «ره» (یادآوری و تکمیل)
- 2) استدراکی بر پاسخ پیشین استاد - مدّ ظلّه
- 3) نظر نهائی استاد - مدّ ظلّه
- ب): بحث دربارۀ سایر فقرات مسئله 7
- 1) ادامۀ متن مسئله 7:
- 2) عدم توقف وجوب وطی بر مطالبۀ زوجه:
- 3) جواز ترک وطی با رضایت زوجه یا اشتراط در هنگام عقد:
- 4) جواز ترک وطئ در فرض ضرر مرد یا زن:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): موارد سقوط حق زوجه در وطی أربعه اشهر
- 1) متن عروه: ادامه مسئله (7):...
- 2) کلمات اعلام دربارۀ غیبت اختیاری زوجه
- 3) کلام استاد - مدّ ظله - در مسئله
- 4) ناشزه شدن زوجه:
- ب): چگونگی و مقدار وطی واجب
- ج): اختصاصی وجوب وطی به زوجه
- 1) سپس سیّد می فرماید که این حکم شامل مملوکه غیر زوجه نمی شود
- د):
- 1) متن عروه
- 2) مراد از عدم قدرت در مفروض مسئله
- 3) چگونگی و مقدار حکومت ادلّه نفی حرج بر احکام اولیه
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 8 عروه:
- اشاره
- 1) کثرت شهوت به حدی است که برای زن حرجی است زن نمی تواند خود را حفظ نموده به معصیت می افتد.
- 3) فرض سوم آن است که اصلاً اختیاری در کار نباشد.
- اشاره
- حل اشکال عبارتی در کلام سید رحمه الله:
- اشاره
- 1) کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله در وجه احتیاط:
- 2) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- 3) کلام مرحوم آقای خویی در وجه احتیاط:
- اشاره
- تکمله فرمایش مرحوم آقای خویی:
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله:
- 5) نظر استاد رحمه الله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) ادامه بررسی مسئله 8:
- 1) تذکری در توضیح بحث سابق (مسئله 8):
- 2) دلیل دیگری بر حرمت ترک مباشرت در صورت ضرر:
- ب) بررسی مسئله 9:
- 1) متن مسئله:
- 2) توضیح مسئله:
- 3) بررسی لزوم و عدم لزوم ارضاء زن:
- 4) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم:
- 5) خاطره ای علمی از مرحوم آقا سید احمد خوانساری قدس سرّه:
- 6) توضیح اشکال به مرحوم آقای حکیم:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی متن و سند روایت کراجکی در کنز الفوائد:
- اشاره
- 1) عدم امکان استناد به متن حدیث:
- 2) اشکالات موجود در سند روایت:
- اشاره
- 1) حسین بن محمد بن علی الصیرفی:
- 2) محمد بن علی جعابی:
- 3) قاسم بن محمد بن جعفر علوی:
- 4) احتمال سقط واسطه در حدیث:
- ب) استدلال مرحوم آقای حکیم «ره» به اطلاق ادله برای عدم وجوب استحلال:
- 1) مناقشه استاد «مدّ ظلّه» به استدلال مرحوم حکیم «ره»:
- 2) پاسخ استاد «مدّ ظلّه» به تقریب مذکور:
- نتیجه:
- ج) توضیح مسئله 1 (عدم جواز وطی صغیره):
- اشاره
- 2) توضیحاتی پیرامون مسئله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- 1) توصیه و تأکید استاد - مدّ ظلّه - بر رجوع به مآخذ اصلی
- 2) تأکید سنّی بودن ابن الصیرفی
- 3) رد مجهول بودن جعابی ارسال روایت کراجکی
- ب): لزوم احتیاط در استرضاء و استحلال
- ج): عدم جواز وطی زوجه قبل از اتمام نُه سال
- 1) دلیل اجماع
- 2) دلیل اولویت عرفیه در تسری حکم از جاریه به زوجه حرّه
- 3) بررسی روایات
- 1 - مرسله یعقوب بن یزید
- 2 - روایت زراره
- 3 - روایت ابی بصیر
- 4 - صحیحه حلبی
- 5 - روایت دعائم
- 6 - روایت عمار سجستانی
- 7 - روایت حلبی
- 8 - روایت طلحه بن زید
- 9 - روایت غیاث بن ابراهیم
- 10 - روایت حمران
- 11 - روایت حلبی
- د): رفع تنافی از ظاهر روایات در مورد نه یا ده سال
- 1) موارد اختلاف مطرح شده در روایات
- 2) احتمالات مطرح شده در توجیه تردید روایت زراره و ابو بصیر
- 3) جمع روایت غیاث با روایات نه سال
- ه): مختصری درباره حکم امه
- 1) نظر صاحب وسائل
- 2) نظر مرحوم آقای خوئی
- 3) اشکال مرحوم آقای خوئی
- 4) توضیح کلام ایشان توسط استاد - مدّ ظلّه
- 5) نقد استاد - مدّ ظلّه
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی مسئلۀ 2
- 1) متن مسئله
- 2) توضیح مسئله
- 3) اقوال فقهای تا عصر صاحب جواهر (ره)
- 4) ادعای اجماع در مسئله بر تحریم ابد
- 1) عبارت نزهه الناظر
- 2) عبارت فیض در مفاتیح الشرائع
- 3) عبارت صاحب مدارک در نهایه المرام
- *نتیجه بحث
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه نقل اقوال و بررسی اجماع در مسئله
- 1) کلام ابن برّاج در جواهر الفقه
- 2) بررسی ثبوت اجماع در مسئله
- 3) نسبتهای نادرست قول به تحریم ابد به فقهای متقدم
- 4) علت ادعای اجماع در مسئله
- ب): بررسی دلیل روایی مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامۀ بررسی مرسلۀ یعقوب بن یزید
- 1) اشکال به ارتباط مرسله با محل بحث (ازدواج با صغیره) و پاسخ آن
- 2) بررسی اعتبار روایت و بررسی کلام مرحوم آقای حکیم (ره)
- ب): بررسی اجماع بر عدم حرمت ابد به مجرّد دخول (بحث اوّل)
- اشاره
- 1) کلام شیخ طوسی (ره) در تهذیب و استبصار
- 2) بحث صاحب جواهر (ره) درباره مخالفین در مسئله و نقد آن
- 3) تفصیل بحث درباره عبارات سرائر و نهایه
- 4) توضیح کلام صاحب جواهر (بحث دوّم)
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی کلام مرحوم صاحب جواهر و آقای حکیم قدس سرهم دربارۀ دلالت مرسلۀ یعقوب بن یزید:
- 1) کلام مرحوم صاحب جواهر رحمه الله (یادآوری و تکمیل):
- 2) نقد استاد - مدّ ظلّه - از کلام جواهر:
- اشاره
- الف) ادعای اجماع نسبت به عدم حرمت ابد به صرف دخول:
- ب) ادعای مخالفت قول به حرمت ابد با مذاق شارع:
- 4) نقد استاد - مدّ ظلّه -:
- ب) دلایل طرد مرسلۀ یعقوب بن یزید:
- اشاره
- 1) مخالفت با اجماع:
- 2) مخالفت با ظاهر روایات معتبر:
- اشاره
- اشکال مرحوم آقای حکیم در دلالت دو روایت:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): توضیح متن مورد بحث از مسئله 3 باب:
- 1) متن مسئله 2:
- ب): بررسی تفصیل مرحوم صاحب جواهر میان جهل به موضوع و جهل به حکم
- 1) تفصیل صاحب جواهر 1 میان جهل به حکم و جهل به موضوع:
- 2) تقریب کلام صاحب جواهر توسط استاد - مدّ ظلّه -
- 3) پاسخ استاد - مدّ ظلّه - به تقریب مذکور:
- ج): نقل نظر بزرگان معاصر و نتیجه گیری بحث
- 1) نظر مرحوم آقای حکیم «ره»
- 2) نظر مرحوم آقای خویی «ره»
- 3) نقد استاد - مدّ ظلّه -
- 4) نتیجه بحث:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): جاهل به حکم یا موضوع
- اشاره
- 1) مراد از جاهل
- 2) دلیل استثنای جاهل
- ب): صغیر و مجنون
- ج): پس از اندمال جراحت
- 1) بررسی حکم مسئله
- 2) بیان اشکال در استدلال به روایت
- 3) جواب از اشکال:
- 4) بررسی جریان استصحاب پس از بهبودی جراحات:
- اشاره
- مبنای مرحوم آقای داماد در مسئله
- مبنای مرحوم آقای خوئی در مسئله
- شبهۀ بقاء موضوع در جریان استصحاب:
- د): پس از طلاق و عقد مجدد
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) ثبوت دیه در صورت افضاء:
- 1) قول مرحوم سید در عروه به وجوب دیه در افضاء:
- 3) نقد استاد «مدّ ظلّه» بر استدلال به روایت:
- 4) استدلال به قضاوت امیر المؤمنین علیه السلام بر وجوب دیه در افضاء:
- ب) تتمه مسئله 2 عروه:
- اشاره
- 1) بررسی اقوال فقهاء در مسئله:
- 2) بررسی صحیحۀ حمران:
- اشاره
- *سند روایت:
- *متن روایت:
- *جمع بین روایات:
- *تفسیرهای مختلف از مفاد صحیحۀ برید و حمران:
- تفسیر اول: نظریه محقق اردبیلی
- تفسیر دوم: نظریه کاشف اللثام
- تفسیر سوم: نظریه شیخ طوسی
- نتیجه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): روایاتی که در افضاء اثبات ضمان کرده است:
- 1) روایت غیاث بن ابراهیم
- 2) روایت حلبی:
- 3) روایت طلحه بن زید:
- 4) روایت حلبی:
- 5) روایت غیاث:
- ب): روایاتی که از آنها ثبوت دیه استفاده می شود:
- 1) روایت حمران:
- 2) روایت دعائم الاسلام:
- 3) صحیحه سلیمان بن خالد
- 4) روایت قضایاء امیر المؤمنین علیه السلام:
- ج) روایاتی که اثبات مهر نموده است:
- د) روایتی که اثبات ارش نموده است:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): آیا به مجرد افضاء صغیره، زن از حباله زوجیت خارج می گردد؟
- 1) طرح مسئله
- 2) احتمال استاد مدّ ظلّه درباره روایت برید
- 3) مناقشه استاد مدّ ظلّه در احتمال فوق
- ب): تأثیر مرگ زن افضاء شده در مسئله دیه
- 1) کلام صاحب جواهر - ره - در مفاد دو روایت حمران و برید
- 2) نقد کلام صاحب جواهر - ره - توسط استاد مدّ ظلّه
- 3) کلام محقق اردبیلی - ره - در مفاد روایت حمران و برید
- 4) نقد کلام محقق اردبیلی - ره -
- 5) کلام کاشف اللثام در مفاد روایت حمران و برید و نقد صاحب جواهر بر آن
- *خلاصه و نتیجه بحث
- *نظر نهایی استاد مدّ ظلّه در مسئله
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه بحث از دیه افضاء شده:
- 1) جمع بین روایات حمران و برید با روایات ضمان (یادآوری و تکمیل)
- 2) متن عروه
- 3) تسامح در عبارت عروه
- 4) نظر استاد - مدّ ظلّه - در مسئله
- ب): وجوب نفقه زن افضاء شده
- 1) متن عروه
- 2) استدلال بر مطلب
- 3) اشاره به یکی از ادله فرق بین ازدواج و پاسخ به آن:
- ج): بیان مراد از افضاء در موضوع روایات:
- 1) متن عروه
- 2) اقوال در معنای افضاء
- اشاره
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) مفهوم و حکم افضا در روایات مربوطه:
- 1) نظر صاحب عروه رحمه الله:
- 2) نظر و استدلال مرحوم آقای خویی رحمه الله
- 3) نقد کلام مرحوم آقای خویی رحمه الله:
- 4) نظر صاحب جواهر و مرحوم آقای حکیم رحمه الله:
- 6) نظر استاد مد ظله دربارۀ مفهوم افضاء و حکم آن:
- ب) بحث دربارۀ افضاء در غیر زوجۀ صغیره:
- 1) عبارت عروه:
- 2) تسامحی در عبارت عروه:
- 3) کلام مرحوم آقای حکیم در معنای عبارت عروه:
- 4) نقد کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله:
- 6) دلایل حکم مزبور در غیر زوجه صغیره:
- اشاره
- بررسی مسئله 4 عروه:
- اشاره
- بررسی روایات:
- اشاره
- روایت اول موثقه سکونی
- روایت دوم مرسله صدوق
- روایت سوم: صحیفۀ سلیمان بن خالد
- روایت پنجم:
- ادامه مسئله 4:
- اشاره
- کلام محقق (ره) دربارۀ دیۀ افضاء مملوکه
- اشاره
- نقد کلام محقق (ره)
- ادامه مسئله 4 عروه:
- مسئله 5
- اشاره
- مسامحه در تعبیر مرحوم سیّد (ره)
- دلیل وجوب انفاق در افضاء کبیره
- اشاره
- دلیل اول (اجماع)
- بررسی اجماع:
- دلیل دوم: (صحیحۀ حمران عن ابی عبد الله علیه السلام)
- دلیل سوم: (صحیحۀ برید بن معاویه عن ابی جعفر علیه السلام)
- بیان صاحب جواهر (ره) در حل تعارض دو صحیحۀ حمران و برید و صحیحۀ حلبی
- بیان مرحوم آقای حکیم در معنای صحیحۀ حمران
- نقد کلام آقای حکیم (ره)
- اشاره
- ادامۀ مسئلۀ 5 عروه
- خلاصه درس قبل و این جلسه:
- نظر صاحب جواهر در حل تعارض بین روایات:
- نظر استاد مد ظله:
- نظر استاد مد ظله در جمع بیان روایات:
- مسئله (6) عروه
- اشاره
- دیه افضاء صغیر بر خود اوست یا بر عاقله؟
- کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- نقد کلام مرحوم آقای حکیم رحمه الله
- دلیل ثبوت دیه بر عاقله به طور عام
- شبهه در استدلال به حدیث عمد الصبی خطأ تحمله العاقله
- مسئله 7: عروه
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 8 از فصل احکام دخول در زوجه
- 1) متن عروه
- 2) بیانات مرحوم آیت الله خوئی:
- ب) بیان مقدّمه جهت روشن شدن عدم جریان استصحاب حکم:
- ج) جواب استاد «مد ظله» به فرمایش مرحوم آقای خویی (ره)
- د) پاسخ اشکال دوم مرحوم آقای خویی (ره): (تقدم استصحاب موضوعی بر استصحاب حکمی)
- اشاره
- مناقشه در پاسخ دوم:
- مناقشه در پاسخ اول:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- ادامۀ بحث مسئله هشتم:
- اشاره
- اشکال سوم به جریان استصحاب حکمی (این استصحاب اخص از مدعا است)
- ادامۀ مسئله:
- اشاره
- کلام مرحوم آقای حکیم (ره) و مرحوم آقای خویی (ره) در توجیه کلام سیّد (ره)
- اشکال مرحوم آقای حکیم (ره) و مرحوم آقای خویی (ره) به کلام سیّد (ره):
- بررسی کلام عَلَمَیْن در توجیه کلام مرحوم سیّد (ره):
- توجیه اصل مثبت در کلام مرحوم سیّد (ره):
- مناقشه در کلام مرحوم سیّد (ره)
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): نقد دیدگاه مرحوم سید پیرامون حرمت ابدی و مثبت بودن اصل:
- اشاره
- 1) نظر مرحوم آقای حکیم ره:
- 2) نقد استاد - مدّ ظلّه - به کلام مرحوم آقای حکیم ره
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - پیرامون کلام مرحوم سید:
- ب): بررسی حکم وجوب دیه و نفقه
- اشاره
- 1) توجیه مرحوم آقای حکیم:
- 2) اشکال مرحوم آقای حکیم به کلام مرحوم سید در مورد وجوب دیه
- 3) دفاع مرحوم آقای خوئی از مرحوم سید:
- 5) نقد استاد - مدّ ظلّه - به لبّی بودن مخصص اطلاق صحیحه حلبی:
- 6) نقد استاد - مدّ ظلّه - در وجه فتوای مرحوم سید به وجوب دیه و انفاق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): تکملۀ بحث پیشین
- ب): بررسی مسئله 9 باب 2
- 1): متن مسئله:
- 2): بیان نظر مرحوم سید:
- 3): توضیح استاد مد ظله:
- 4): اشکال و پاسخ:
- 1): متن مسئله:
- 2): توضیح استاد مد ظله:
- 4): اقوال در مسئله:
- 5): ادامه متن مسئله 10 (عدم سقوط نفقه با عدم مکنت زوج):
- 6): ادامه متن مسئله 10 (حکم امتناع زوج از پرداخت نفقه):
- 7) ادامۀ مسئلۀ 10 (مراد از عبارت: حکما حکم الزوجه):
- 8): نقدی بر عبارت مسئله:
- نتیجه گیری:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی سقوط نفقه افضاء با نشوز
- 1) تقریب اشکالی به کلام مصنف
- 2) پاسخ اشکال
- 3) تمثیلی در توضیح بیشتر کلام مصنّف
- 4) حکم مسئله
- ب): بررسی حکم ثبوت حق برای زن مفضاه پس از مرگ شوهر
- 1) توضیح کلام صاحب جواهر و محقق اردبیلی توسط استاد - مدّ ظلّه -
- 2) بررسی کلام فوق
- 3) اشکالی در جریان استصحاب و پاسخ آن
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): کلام مرحوم آقای حکیم قدس سرّه
- 1) طرح بحث (یادآوری)
- 2) تقریب اوّل برگرفته از کلام مرحوم آقای حکیم
- 3) تقریب دوم برگرفته از کلام مرحوم آقای حکیم
- 1) بررسی تقریب اول
- اشاره
- اثبات تدریجی بودن اشتغال ذمه به نفقه افضاء
- 2) بررسی تقریب دوم
- 3) اشکال استاد - مدّ ظلّه - به فرق بین نشوز زوجه و مرگ زوج
- ج): مروری بر مسئله 10 و نتیجه گیری
- اشاره
- 2) رابطه نفقه افضاء با نفقه اقارب
- اشاره
- خلاصۀ درس این جلسه:
- الف) حکم تعدد زوجات در عقد نکاح و تعدّد اماء در ملک یمین:
- 1) تعدد زوجات در عقد دائم:
- 2) حکم تملّک و تحلیل امه و تعدد زوجات در عقد انقطاعی:
- 3) تسامحی در عبارت مرحوم سیّد قدس سرّه:
- 5) اشتراک حرّ و عبد در عدم جواز جمع بین سه امه و یک حرّه:
- 6) اشکال مرحوم آقای خویی قدس سرّه به کلام مرحوم سید قدس سرّه:
- 7) نقد استاد (مدّ ظله):
- 8) نظر استاد (مدّ ظله) دربارۀ کلام مرحوم سید قدس سرّه:
- ب) حکم عبد و امه مبعّض در الحاق و عدم الحاق به حر یا عبد و امه:
- 1) متن عروه:
- 2) نظر مرحوم آقای خویی قدس سرّه:
- 3) نظر مرحوم آقای حکیم قدس سرّه:
- 4) نظر استاد (مدّ ظلّه):
- 5) نظر مرحوم سید قدس سرّه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی حکم عبد و امه مبعض از نظر جواز تزویج:
- اشاره
- 1) نظر مرحوم سید:
- 2) نقض استاد - مدّ ظلّه -
- 3) نظر استاد - مدّ ظلّه - و مرحوم آقای حکیم «ره» در نادرستی کنار گذاشتن ادلّه اجتهادی:
- 4) نقد استاد - مدّ ظلّه - به جریان استصحاب حکم رقیت:
- 5) نظر مرحوم آقای حکیم دربارۀ استصحاب مذکور:
- اشاره
- *توضیحی از استاد - مدّ ظلّه -
- 6) نظر مرحوم آقای حکیم در جریان ادله اصل برائت:
- 7) نقد استاد - مدّ ظلّه - بر کلام مرحوم آقای حکیم:
- 8) فرمایش مرحوم آقای خوئی در مورد امه مبعضه:
- 9) نظر استاد - مدّ ظلّه -
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح استاد - مدّ ظلّه -
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- 1) تحریر محل بحث
- 2) بررسی حکم مسئله در مورد مطلقه رجعیه
- 3) بررسی حکم مسئله در مورد مطلقه بائنه
- 4) فرمایش مرحوم حکیم در مورد عبارت سید و توضیح آن:
- 5) بررسی کلام مرحوم آقای حکیم «ره»
- 6) بررسی کلام سید در مورد حمل مطلقات بر کراهت
- 7) اشکالی به تعبیر مرحوم سید «ره» در عروه
- 8) آیا از تعلیل وارد در روایات «اذا برئت عصمتها» می توان تعدی به غیر آن موردی که مطلقه خواهر آن زنی است که زوج می خواهد با او ازدواج کند کرد؟
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): آیا نسبت به اینکه در طلاق بائن، زوج می تواند در عدّه مطلقه، زن دیگری بگیرد، اجماعی وجود دارد؟:
- 1) کلام مرحوم حکیم «ره» و ادعای اجماع:
- 2) اشکال آقای خوئی «ره» به کلام مرحوم حکیم «ره»:
- 3) تحقیق استاد «مد ظله» نسبت به ادعای اجماع:
- ب): دلیل قائلین بعدم جواز نکاح زوج قبل از انقضاء عدّه مطلقه مطلقاً (طلاق رجعی و بائن):
- ج) ادله قائلین به تفصیل:
- اشاره
- 1) دلیل اول:
- اشاره
- پاسخ استاد «مد ظله»:
- 2) دلیل دوم:
- اشاره
- پاسخ شهید ثانی به این استدلال همراه با توضیح استاد «مد ظله»:
- د) تعارض بین اطلاق از معانی آیه شریفه «فَانْکِحُوا ما طابَ لَکُمْ...» با اطلاق ادلّه ناهیه:
- اشاره
- خلاصۀ این جلسه:
- الف) ادامه بحث در مورد ازدواج با زن پنجم در عدّه زن مطلقه چهارم:
- اشاره
- 1) نظر محقق کرکی «ره»:
- 2) نظر شهید ثانی:
- 3) نظر مرحوم آقای خویی «ره»:
- 4) نقد فرمایش آقای خویی «ره» توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- 5) توجیه نظر محقق کرکی «ره» توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- 6) اشکالات استاد «مدّ ظلّه» به استدلال محقق کرکی:
- اشاره
- 1 - رأی آقایان در مورد مخصّص بودن علت:
- 2 نظر استاد «مدّ ظلّه» در مورد مخصّص بودن علت:
- 7) نظر نهایی استاد «مدّ ظلّه» در مسئله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) انقلاب نسبت میان ادلۀ متنافیه:
- ب) نظر استاد «مدّ ظلّه» در ملاک انقلاب نسبت:
- ج) استثناء از ملاک کلی، در انقلاب نسبت:
- د) تطبیق بحث انقلاب نسبت، در ما نحن فیه:
- اشاره
- 1) تقریب بحث، بنا بر مبنای مرحوم آقای خویی در مطلقه رجعیّه:
- 2) تقریب مسئله، طبق مبنای مشهور در مطلقه رجعیه:
- ه) ادامه مسئله 4:
- اشاره
- 1) حمل اخبار بر کراهت:
- 2) در آن فرضی که خامسه اخت مطلقه باشد:
- 3) حکم معتدّۀ به غیر عدّه طلاق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) جواز تزویج خامسه بعد از فوت رابعه:
- 1) متن عروه:
- 2) بیان نظر مرحوم سیّد «ره»:
- 3) بیان مرحوم آقای حکیم «ره» و نقد استاد «مدّ ظلّه» بر ایشان:
- 4) نظر مرحوم آقای خویی با توضیحی از استاد «مدّ ظلّه»:
- 5) نقد استاد «مدّ ظلّه» بر کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- ب) جواز تزویج خامسه در طلاق قبل الدخول:
- 1) متن عروه:
- ج) حرمت تزویج مرأه در عدّه غیر:
- 1) متن عروه:
- 3) وجه عدم جواز ازدواج در عدّه غیر:
- 4) اشکال به استدلال فوق:
- اشاره
- *1) عزم به معنای اراده است
- نقد استاد «مدّ ظلّه»:
- *2) اگر بلافاصله پس از فوت مردی، کسی تصمیم بگیرد بعد از تمام شدن عده وفات با زن او ازدواج کند قطعاً خلاف شرع نیست.
- نقد استاد «مدّ ظلّه» بر تقریب و بیان راه حل:
- *3) دو تقریب از استاد «مدّ ظلّه» در جواب اشکال به آیه شریفه:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- ب) ازدواج با معتده:
- اشاره
- 1) بطلان ازدواج با معتده:
- دلیل اول: آیۀ شریفۀ «وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ»
- اشکال استدلال به آیه «وَ لا تَعْزِمُوا عُقْدَهَ النِّکاحِ»
- دلیل دوم: آیات عدّه و تربّص
- مناقشه در دلیل دوّم
- نتیجه نهایی بحث:
- اشاره
- طائفه اوّل: مثبت مطلق حرمت ابدی
- طائفه دوم: نافی مطلق حرمت ابدی
- طائفه سوم: مفصّل در حرمت ابد بین علم و جهل
- طائفه چهارم: مفصّل در حرمت ابدی بین دخول و عدم دخول
- تقریب اول در جمع بین روایات
- مناقشه استاد مد ظله بر تقریب اول
- تقریب دوم در جمع بین روایات:
- مناقشه در تقریب دوم در جمع بین روایات
- تقریب سوم در جمع بین روایات
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) روایاتی که می توانند شاهد بین روایات متعارض باشند:
- ب) روایتی که حرمت ابد را مطلقاً نفی می کند:
- ج) روایاتی که مطلقاً حرمت ابد را اثبات کرده اند:
- 1) روایت محمد بن مسلم:
- 2) روایت عبد الله بن سنان:
- د) روایاتی که بین علم و جهل تفصیل داده اند:
- 1) صحیحه اسحاق بن عمار:
- 2) صحیحه عبد الرحمن بن حجّاج:
- ه) بحث پیرامون فقه الحدیث صحیحه عبد الرحمن بن حجاج:
- 1) ارتباط این روایت به بحث برائت و اشتغال:
- 2) تفصیل بین جهل به حکم و جهل به موضوع (اشکال مرحوم شیخ):
- 3) نظر مرحوم آخوند خراسانی «ره» در حل اشکال شیخ «ره»:
- 4) اشکال مرحوم حاج شیخ عبد لکریم در درر بر مرحوم آخوند:
- 5) اشکال استاد «مدّ ظلّه» بر مرحوم آخوند:
- 6) نظر مرحوم حاج شیخ در حل اشکال شیخ انصاری «ره»:
- 7) اشکال استاد «مدّ ظلّه» به بیان شیخ «ره»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): بررسی مجدد فرمایش مرحوم میرزای شیرازی:
- اشاره
- 1) اشاره مجدد به سخن مرحوم میرزا «ره»:
- 2) اشکال استاد «مدّ ظلّه» به سخن میرزا «ره»:
- 3) رجوع استاد «مدّ ظلّه» از اشکال مذکور:
- 4) یادآوری اشکال حاج شیخ «ره» در درر الفوائد:
- ب): بیان مرحوم حاج شیخ در معنای روایت:
- 1) ایشان روایت را طور دیگری معنا کرده اند:
- 3) تقریب دیگری از سخن مرحوم حاج شیخ «ره»:
- 4) پاسخ استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- *جواب مرحوم شیخ «ره» از اشکال فوق:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ادامه بررسی روایاتی که علم را منشأ ثبوت حرمت ابد ذکر نموده است:
- 1) صحیحه عبد الرحمن بن حجاج:
- 2) تقریب استدلال مرحوم امام قدس سرّه:
- 3) نقد کلام مرحوم امام قدس سرّه
- ب): بررسی روایاتی که معیار حرمت ابد را دخول و عدم دخول قرار داده اند:
- اشاره
- 1) روایت صحیحه حلبی:
- 2) صحیحه محمد بن مسلم:
- 3) موثقه محمد بن مسلم:
- 4) موثقه سلیمان بن خالد:
- 5) صحیفه حلبی:
- اشاره
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- 6 - صحیحه ابن سنان:
- 7 - روایت حمران:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) کفایت علم احد الزوجین در ثبوت حرمت ابد:
- 1) طرح مسئله و دفع یک شبهه:
- 2) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ج) عدم لحوق ایام استبراء به عدّه در حرمت ابد:
- اشاره
- *مسامحه در عبارت مرحوم سیّد:
- 1) متن عروه:
- 2) تذکر مرحوم آقای خویی «ره»:
- ه) عدم الحاق وطی به شبهه و زنا در عدّه، به تزویج در حرمت ابد:
- 1) متن عروه:
- و) احکام تزویج فاسد:
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح استاد «مدّ ظلّه»:
- 3) خروج دو مورد از أمثله مرحوم سیّد از محل کلام:
- 4) سهوی از مرحوم آقای خویی «ره»:
- 5) توجیه عبارت مرحوم سیّد:
- 6) تفصیل مرحوم صاحب جواهر در عقد فاسد:
- 7) اشکال مرحوم حکیم به صاحب جواهر:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) توضیحی، نسبت به بحث، جلسات گذشته:
- ب) آیا سببیّت تزویج در عدّه برای حرمت ابد مربوط به تزویجی است که لو لا العده صحیح است یا اعم از آن است؟
- 1) نظر مرحوم آقای خویی «ره»:
- 2) تقریب کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 3) مناقشه استاد «مدّ ظلّه» در کلام آقای خویی «ره»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی یک اشکال در بحث سابق:
- 1) طرح اشکال:
- 2) مقدمه ای در پاسخ اشکال:
- 3) توضیح پاسخ اشکال:
- ب) بررسی مسئله 2:
- 1) متن مسئله:
- 3) تفسیر عبارت متن توسط مرحوم آقای خویی:
- 4) مناقشه تفسیر فوق توسط استاد مد ظله:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف): ایرادهایی که متوجّه کلام صاحب عروه «ره» شده است:
- 1) مرحوم آقای خویی:
- 2) پاسخ استاد «مد ظله» به اشکال آقای خویی «ره»:
- 3) یادآوری نزاع صحیح و اعمّ در رابطه با بحث کنونی:
- 5) اشکال استاد «مد ظله» به کلام مرحوم سیّد «ره»
- ب): حکم ازدواج با زنی که در عدۀ خود شخص است:
- 1) متن عروه:
- 2) توضیحات عبارت عروه:
- 3) توضیح بیشتر عبارت عروه:
- 4) مقصود از موجبات انفساخ در کلام عروه چیست؟:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) در عده طلاق و وطی به شبهه و عده متعه و فسخ:
- 1) مرحوم حکیم:
- 2) مرحوم آقای خویی:
- 3) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) در عده انفساخ:
- اشاره
- 1) کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 2) اشکال مرحوم آقای خویی به کلام آقای حکیم «ره»:
- 3) نقد کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 4) ادامه بررسی مسئله 3 عروه:
- 5) نظر مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 6) نقد کلام مرحوم حکیم توسط آقای خویی:
- 7) نقد جواب مرحوم آقای خویی:
- 8) تتمه مسئله 3:
- 9) نظر مرحوم آقای حکیم «ره» و نقد آقای خویی «ره»:
- 10) نقد کلام مرحوم آقای خویی «ره»:
- 11) نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) تتمه مسئله (3) عروه:
- اشاره
- توضیح:
- قول مشهور:
- قول دوم:
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- ج) ادامه بررسی مسئله (3) عروه:
- اشاره
- توضیح؛
- نظر استاد «مدّ ظلّه»:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 4:
- 1) متن مسئله:
- 2) توضیح مسئله و کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 3) نقد مرحوم آقای خویی بر کلام مرحوم آقای حکیم «ره»:
- 4) بررسی کلام بزرگان، توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) توضیح بیشتر بحث:
- 1) سه تقریب برای اثبات اشتراط دخول در حال عدّه:
- 2) نگاهی به روایات باب:
- 3) نتیجه بحث:
- 4) تذکر یک نکته لفظی:
- اشاره
- خلاصۀ این جلسه:
- الف) بررسی مسئله 5 (شک در عدّه):
- 1) متن عروه:
- 2) توضیح شقوق مسئله:
- 3) تذکر دو نکته:
- اشاره
- نقد کلام مرحوم آقای حکیم توسط استاد «مدّ ظلّه»:
- ب) امکان حکم به حرمت ابد به مجرد استصحاب عدّه:
- 1) اشاره به بحث اصولی قیام امارات و اصول مقام قطع:
- اشاره
- نظر مرحوم آخوند «ره» و پاسخ به آن:
- 3) نظر مرحوم حاج آقا رضا و مرحوم حاج شیخ عبد الکریم:
- 4) نظر مرحوم میرزای نائینی:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- بررسی نظریۀ اول:
- نظریه دوم:
- توضیح سوم:
- اشاره
- خلاصۀ درس قبل و این جلسه:
- الف) بررسی روایات مربوط به تصدیق قول زن در اموری مانند عدّه و حیض:
- 1) روایات قابل استناد در این مسئله:
- 2) متن روایات مربوطه:
- ب) بررسی فرمایش مرحوم آقای خویی دربارۀ اختصاص تصدیق قول زن نسبت به حالت فعلی:
- 1) فرمایش مرحوم آقای خویی:
- 2) نقد استاد «مدّ ظلّه»:
- 3) تفصیل فقهاء دربارۀ مطلب:
- 4) روایات قابل استناد برای موضوع مورد بحث:
- ج) توضیح و بررسی مسائل 6 تا 8 باب:
- 1) مسئله 6:
- 2) متن مسئله 7:
- 3) بررسی و توضیح مسئله 7:
- 4) متن مسئله 8:
اطلاعات کتاب
عنوان: نکاح : تقریرات درس آیت الله شبیری زنجانی جلد 5
نویسنده: سید محمد کاظم طباطبایی یزدی
ناشر: موسسه پژوهشی رای پرداز
تعداد صفحات: 1849
جلد: 1
موضوعات: ازدواج, فقه, زناشویی