فهرست
- پیش گفتار
- معنای غیبت
- اشاره
- ریشه ی لغت غیبت و اشاره ای به ملاک تشخیص آن
- بررسی ادلّه ی حرمت غیبت
- اشاره
- آیات دالّ بر حرمت غیبت
- اشاره
- 1. آیه ی نهی از غیبت
- 2. آیه ی توبیخ لُمَزَه
- 3. آیه ی نهی از جهر به قول سوء
- اشاره
- مناقشه در استدلال شیخ- قدس سره -
- مصداق جالبی برای آیه ی شریفه در روایات
- 4. آیه ی مذمّت حبّ إشاعه ی فحشا
- اشاره
- مناقشه در استدلال
- تفسیر روایی آیه ی شریفه
- روایات دالّ بر حرمت غیبت
- اشاره
- _ روایت جامع الاخبار
- _ روایت اجتناب غیبت
- _ روایت مشی در عیب دیگران
- _ روایت غیبت کننده ی تائب
- _ روایت أکل حسنات
- آیا غیبت از کبائر است؟
- اشاره
- وجه مخالفت برخی با کبیره بودن غیبت
- تحقیقی در معنای گناهان کبیره
- اقوال مختلف در معنای کبیره
- اطلاقات کبیره در روایات
- ادلّه ی شیخ- قدس سره - بر کبیره بودن غیبت
- ادلّه ی دیگری بر کبیره بودن غیبت
- استدلال به روایت أنس
- استدلال به آیه ی مذمّت از حُبّ إشاعه ی فحشا
- نتیجه ی بحث کبیره بودن غیبت
- آیا منحصراً غیبت «مؤمن» حرام است؟
- حکم غیبت صبیّ ممیّز
- حکم غیبت صبیّ غیر ممیّز و مجنون
- حقیقت غیبت چیست؟
- اشاره
- قیود مورد بحث در تعریف غیبت
- وجود عیب در غیبت شونده
- مستوریت عیب
- عدم رضایت غیبت شونده
- اشاره
- دیدگاه حضرت امام- قدس سره - در عدم لزوم وجود عیب، برای تحقّق غیبت
- آیا مستور بودن عیب، شرط تحقّق غیبت است؟
- نقد و بررسی دیدگاه حضرت امام- قدس سره -
- بررسی اقوال لغویین در تبیین حقیقت غیبت
- اشاره
- نتیجه ی بررسی اقوال
- مناقشه در تعاریف لغویین
- اشاره به معنای غیبت در روایات و تعریف فقها از غیبت
- اشاره
- نقل دو تعریف از غیبت توسط شهید ثانی- قدس سره -
- تعریف محقّق کَرَکی- قدس سره - از غیبت
- تعریف نراقی اوّل - قدس سره - از غیبت
- تعریف شیخ بهایی- قدس سره - از غیبت
- تعریف نراقی ثانی- قدس سره - از غیبت
- تفسیر مرحوم شیخ- قدس سره - از عبارت «ذکرک أخاک بما یکرهه»
- اشاره
- تفصیل مرحوم شیخ- قدس سره - در تعریف غیبت
- نقد و بررسی
- قول مختار در تعریف غیبت
- تنبیهات مرحوم شیخ (قدس سره)
- اشاره
- امر اوّل: نقش قصد انتقاص در تحقّق غیبت در دیدگاه شهید ثانی- قدس سره -
- اشاره
- مناقشه در کلام شهید ثانی- قدس سره -
- اشاره
- آیا گفتن بیماری دیگران نزد پزشک، غیبت است؟
- امر دوم: آیا حدیث نفس هم غیبت است؟
- امر سوم: حکم غیبت مؤمن میّت
- امر چهارم: حکم غیبت به کنایه
- امر پنجم: حرمت غیبت، اعم از ذکر عیوب دینی و دنیایی است
- اشاره
- نحوه ی عمل در مثبتَین
- امر ششم: آیا کشف عیب مخفی شخص نامعیّن، غیبت است؟
- اشاره
- اگر تعلیل عیب موجب تعمیم به دیگران شود، باعث تعدّد حرمت هم می شود؟
- حکم ذکر عیب مستور شخص نامعیّن، اگر موجب حطّ شأن جمعی شود
- امر هفتم: آیا ذکر عیب مستور کسی در حضور او غیبت است؟
- امر هشتم: دواعی غیبت
- اشاره
- دواعی غیبت در مصباح الشریعه
- بررسی اعتبار کتاب مصباح الشریعه
- توضیحات شهید ثانی- قدس سره - درباره ی دواعی غیبت
- اشاره
- 1. تشفّی الغیظ (تسکین عصبانیّت)
- 2. مساعده قوم (همراهی با دیگران)
- 3. اسقاط اثر الشهاده علیه (پیشگیری از قبول شهادت دیگری)
- 4. تبرئه النفس (تبرئه ی خود با اتّهام به دیگری)
- 5. اراده التصنّع و المباهاه (خود را بَر ساختن و اظهار فخر کردن)
- 6. الحسد
- 7. المطایبه و المحاکاه (شوخی و ادای دیگری را تقلید کردن)
- 8. السخریه (تمسخر)
- 9. الترحمُّ و التغمُّم (دلسوزی)
- 10. الغضب لله تعالی (غیرت دینی)
- کفّاره ی غیبت
- اشاره
- هفت احتمال در کفّاره ی غیبت
- تأسیس اصل در کفّاره ی غیبت
- اشاره
- قول به اصل احتیاط در کفّاره ی غیبت
- مناقشه در ادلّه ی قائلین به اصل احتیاط
- سخن آخر در تأسیس اصل
- ادلّه ی وجوب کفّاره در غیبت
- اشاره
- آیا ترک غیبت، حقِّ برادر مؤمن است؟
- روایات لزوم استرضاء و استحلال
- اسلام دین رأفت نه خشونت
- جمع بندی استدلال ها و پاسخ کلّی بر لزوم استحلال
- مناقشه در وجه اعتباری
- مناقشه در استدلال به روایات
- آیا استغفار للمغتاب (بالفتح) واجب است؟
- اشاره
- ادلّه ی وجوب استغفار برای مغتاب
- نتیجه ی بحث استغفار للمغتاب
- وجه جمع بین وجوب استحلال و وجوب استغفار للمغتاب چیست؟
- توضیح کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در وجه جمع
- اشاره
- استدراک جناب شیخ- قدس سره -
- نقد و بررسی نظر شیخ- قدس سره -
- آیا اگر مغتاب از غیبت مطّلع شد، استحلال لازم است؟
- اشاره
- استدلال به روایت مصباح الشریعه
- کلام شهید ثانی- قدس سره - در وجه جمع
- تنها وظیفه ی قطعی غیبت کننده: استغفار از گناه خود
- مستثنیات غیبت
- اشاره
- نمونه هایی از برتری مصحلت غیبت بر مصلحت ترک آن
- پرهیز از افراط و تفریط
- قاعده و ملاک مرحوم شیخ- قدس سره - در موارد جواز غیبت
- دو قسم اصلی مستثنیات غیبت، از دیدگاه شیخ انصاری- قدس سره -
- اشاره
- الف) عدم خروج غیبت از حرمت، به قاعده ی لاضرر یا لاحرج با توجّه به امتنانی بودن این دو قاعده
- ب) جواز غیبت، به ملاک تزاحم
- مناقشه در نحوه ی ورود شیخ- قدس سره - به بحث مستثنیات غیبت
- موارد استثنا
- اشاره
- 1. غیبت متجاهر به فسق
- اشاره
- ادّعای مرحوم شیخ- قدس سره - در جواز لعن متجاهر به فسق و مناقشه در آن
- ادلّه ی جواز غیبت متجاهر به فسق
- _ روایت هارون بن جهم
- نتیجه ی نهایی در حکم غیبت متجاهر به فسق
- آیا جواز غیبت متجاهر به فسق، مشروط به غرض صحیح است؟
- آیا غیبت متجاهر در غیر موردی که تجاهر به آن دارد، جایز است؟
- آیا غیبت گناهانِ «دون ما تجاهر به» بالاولویه جایز است؟
- اشاره
- نقد و بررسی فتوای شیخ- قدس سره - در جواز غیبت «دون ما تجاهر به»
- سخن مرحوم شیخ- قدس سره - در غیبت مرتکبین قبایح معروفه
- اشاره
- مناقشه در دیدگاه شیخ- قدس سره -
- حکم غیبت کسی که در مکانی متجاهر و در مکان دیگر متستّر است، برای اهل مکان تستّر؟
- تحقّق تجاهر از منظر مرحوم شیخ- قدس سره - در صورت عدم ارائه ی محملی برای فسق
- 2. غیبت ظالم در مقام تظلّم (انتصار مظلوم)
- اشاره
- آیاتی که برای جواز غیبت مظلوم از ظالم، به آن استدلال شده است
- الف) آیه ی نفی سبیل برای کسی که در مقام انتصار است
- ب) آیه ی جواز جهر به قول برای مظلوم
- فروعات جواز غیبت در مقام تظلّم
- فرع اوّل: جواز غیبت ظالم حتّی در غیر مورد ظلم
- فرع دوم: آیا غیبت از ظالم نزد هر کسی جایز است؟
- فرع سوم: آیا غیبت به عنوان شکایت از ترک اولی، جایز است؟
- شواهد روایی بر جواز غیبت در مقام تظلّم
- مجوّزات غیبت به دلیل مزاحمت غرض أهم
- 3. وجوب نُصح مستشیر
- اشاره
- نقد و بررسی دیدگاه شیخ در جواز غیبت به خاطر وجوب نصح مستشیر
- 4. استفتا
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر عدم حرمت غیبت در صورت استفتا
- الف) استدلال به قاعده ی تزاحم
- ب) استدلال به روایت عوالی اللئالی
- ج) استدلال به صحیحه ی عبدالله بن سنان
- _ صحیحه ی عبدالله بن سنان
- سخن آخر در حکم غیبت در مقام استفتا
- 5. غیبت به قصد ردع از ارتکاب فعل حرام
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت، در مقام قصد ردع عاصی از ارتکاب منکر
- الف) قاعده ی تزاحم
- ب) غیبت به قصد ردع منکر، مصداق احسان است
- ج) غیبت به قصد ردع منکر، مشمول اطلاق ادلّه ی نهی از منکر است
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت به قصد حسم مادّه ی فساد
- الف) تزاحم
- ب) تمسّک به صحیحه ی داود بن سِرحان
- 7. جرح شهود
- اشاره
- حکم جرح رُوات کاذب
- حکم غیبت کسی که بدون علم، چیزی را به دین نسبت می دهد
- حکم جرح مفتیان بدون صلاحیت (مدّعیان مقام افتاء)
- حکم غیبت داوطلبان تصدّی مشاغل مهم در نظام جمهوری اسلامی
- حکم غیبت در مقام شهادت برای اقامه ی حدود
- 8. غیبت به جهت دفع ضرر از غیبت شونده
- اشاره
- ادلّه ی جواز غیبت برای دفع ضرر از غیبت شونده
- الف) قاعده ی تزاحم
- ب) غیبت به جهت دفع ضرر، مصداق «احسان» است
- نمونه ای تاریخی از تلاش امام صادق- علیه السلام - برای دفع ضرر از اصحاب
- اشکال سیّد خویی- قدس سره - بر استدلال روایی مرحوم شیخ- قدس سره - برای جواز غیبت به جهت دفع ضرر
- اشاره
- نقد اشکال سید خویی- قدس سره -
- 9. ذکر عیبی که صفت ممیّزه ی شخص باشد به نحوی که بدون آن شناخته نمی شود
- اشاره
- دلیل مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت به عیب ممیّزه
- نقد کلام مرحوم شیخ- قدس سره -
- تفصیل در موارد جواز ذکر عیوبی مثل حولاء، اعور و...
- 10. غیبت نزد کسی که به دلیل اطلاع از عیب، شنیدنش تأثیری در او نداشته باشد
- 11. غیبت برای ردّ ادّعای نسبت دروغین
- اشاره
- کلام سیّد خویی- قدس سره - مبنی بر جواز غیبتِ مدّعی نسَب، در صورت ترتّب أثر شرعی
- 12. قدح در مطالب باطلِ کسی که بالملازمه دالّ بر نقصان اوست
- سخن پایانی در مستثنیات غیبت
- حکم استماع غیبت
- اشاره
- کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در حکم استماع غیبت
- اشاره
- مناقشه در کثرت روایات دالّ بر حرمت استماع غیبت
- ادلّه ی حرمت استماع غیبت
- 1. روایت غرر الحکم و درر الکلم: «السامع للغیبه أحد المغتابین»
- 2. روایتی از امیرالمؤمنین - علیه السلام - در کتاب اختصاص
- اشاره
- بررسی سند روایت اختصاص
- 3. روایتی از امام صادق - علیه السلام - در مجموعه ی شهید- قدس سره -
- 4. روایتی از رسول اکرم- صلی الله علیه و آله و سلم - در «لُب اللباب» قطب راوندی
- 5. حدیث مناهی «نهی النبی- صلی الله علیه و آله و سلم - عن الغیبه و الاستماع الیها»
- اشاره
- مناقشه ی بعض اعاظم در دلالت حدیث مناهی
- بررسی مناقشه ی سیّد خویی- قدس سره - در حمل ذیل روایت بر سماع قهری
- اشاره
- اشکال دیگری بر استدلال به حدیث مناهی برای اثبات جواز استماع غیبت
- نقد این اشکال
- بررسی سند حدیث مناهی
- 6. روایت شهید ثانی- قدس سره - در کشف الریبه
- اشاره
- نحوه ی استدلال شهید ثانی- قدس سره - به این روایت
- نقد استدلال شهید ثانی- قدس سره -
- 7. روایات دالّ بر لزوم ردّ غیبت
- اشاره
- سخن آخر در دلالت روایات لزوم ردّ غیبت، بر حرمت استماع
- دلیل ما بر حرمت استماع غیبت
- استفاده ی حرمت استماع غیبت، از طریق عناوین ملازم با آن
- اشاره
- 1. رضایت به فعل حرام
- 2. دفع منکر
- 3. تشویق منکر
- حکم استماع، در صورت جواز غیبت
- اشاره
- احتمالات مختلف در مسأله
- اشاره
- 1. شنیدن غیبتی که تخصّصاً از موضوع غیبت خارج است
- 2. شنیدن غیبتی که برای غیبت کننده به خاطر اضطرار، تقیّه و یا عدم بلوغ، جایز است
- 3. شنیدن غیبت ظالم در مقام انتصار
- حکم استماع در صورت شک در جواز غیبت
- اشاره
- شکّ در جواز غیبت به خاطر شکّ در مثل مظلومیّت مغتاب
- قول مختار در مقام شک
- آیا وجوب ردّ غیبت، همان وجوب نهی از منکر است؟
- وحدت ردّ غیبت با نهی از منکر در نظر محقّق ایروانی- قدس سره -
- آیا با شک در این که غیبت کننده مجوّز دارد، ردّ غیبت واجب است؟
- اشاره
- ملاحظاتی در ردّ غیبت
- آیا با علم به این که غیبت کننده مجوز غیبت دارد، باز ردّ غیبت واجب است؟
- آیا مدح در حضور و غیبت در غیاب، عقاب را دو برابر می کند؟
- ذو اللسانین یا ذو وجهین چه کسانی هستند؟
- اشاره
- توضیحی درباره ی استفاده ی توثیقات عامّه از کامل الزیارات
- استفاده ی توثیقات عامّه از تفسیر علی بن ابراهیم
- توثیق مشایخ اصحاب اجماع
- نتیجه گیری از روایات ذو وجهین
- آیا غیبت بر بهتان هم اطلاق می شود؟
- اشاره
- بهتان غیابی در نگاه شیخ انصاری- قدس سره - دارای سه عقاب کذب، غیبت و مرکّب است:
- اشاره
- نقد کلام مرحوم شیخ
- دو نکته ی مهم در تتمیم بحث غیبت
- 1. آیا رضایت غیبت شونده موجب حلّیت غیبت می شود؟
- 2. آیا با إخبار ثقه، استحقاق غیبت شخص ثابت می شود؟
- حقوق اخوان در کلام مرحوم شیخ (قدس سره)
- اشاره
- کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در اختصاص حقوق إخوان به عاملین آن
- اشاره
- اشکال سیّد خویی- قدس سره - بر کلام مرحوم شیخ
- نقد کلام سید خویی- قدس سره -
- کتاب نامه
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- پیش گفتار
- معنای غیبت
- اشاره
- ریشه ی لغت غیبت و اشاره ای به ملاک تشخیص آن
- بررسی ادلّه ی حرمت غیبت
- اشاره
- آیات دالّ بر حرمت غیبت
- اشاره
- 1. آیه ی نهی از غیبت
- 2. آیه ی توبیخ لُمَزَه
- 3. آیه ی نهی از جهر به قول سوء
- اشاره
- مناقشه در استدلال شیخ- قدس سره -
- مصداق جالبی برای آیه ی شریفه در روایات
- 4. آیه ی مذمّت حبّ إشاعه ی فحشا
- اشاره
- مناقشه در استدلال
- تفسیر روایی آیه ی شریفه
- روایات دالّ بر حرمت غیبت
- اشاره
- _ روایت جامع الاخبار
- _ روایت اجتناب غیبت
- _ روایت مشی در عیب دیگران
- _ روایت غیبت کننده ی تائب
- _ روایت أکل حسنات
- آیا غیبت از کبائر است؟
- اشاره
- وجه مخالفت برخی با کبیره بودن غیبت
- تحقیقی در معنای گناهان کبیره
- اقوال مختلف در معنای کبیره
- اطلاقات کبیره در روایات
- ادلّه ی شیخ- قدس سره - بر کبیره بودن غیبت
- ادلّه ی دیگری بر کبیره بودن غیبت
- استدلال به روایت أنس
- استدلال به آیه ی مذمّت از حُبّ إشاعه ی فحشا
- نتیجه ی بحث کبیره بودن غیبت
- آیا منحصراً غیبت «مؤمن» حرام است؟
- حکم غیبت صبیّ ممیّز
- حکم غیبت صبیّ غیر ممیّز و مجنون
- حقیقت غیبت چیست؟
- اشاره
- قیود مورد بحث در تعریف غیبت
- وجود عیب در غیبت شونده
- مستوریت عیب
- عدم رضایت غیبت شونده
- اشاره
- دیدگاه حضرت امام- قدس سره - در عدم لزوم وجود عیب، برای تحقّق غیبت
- آیا مستور بودن عیب، شرط تحقّق غیبت است؟
- نقد و بررسی دیدگاه حضرت امام- قدس سره -
- بررسی اقوال لغویین در تبیین حقیقت غیبت
- اشاره
- نتیجه ی بررسی اقوال
- مناقشه در تعاریف لغویین
- اشاره به معنای غیبت در روایات و تعریف فقها از غیبت
- اشاره
- نقل دو تعریف از غیبت توسط شهید ثانی- قدس سره -
- تعریف محقّق کَرَکی- قدس سره - از غیبت
- تعریف نراقی اوّل - قدس سره - از غیبت
- تعریف شیخ بهایی- قدس سره - از غیبت
- تعریف نراقی ثانی- قدس سره - از غیبت
- تفسیر مرحوم شیخ- قدس سره - از عبارت «ذکرک أخاک بما یکرهه»
- اشاره
- تفصیل مرحوم شیخ- قدس سره - در تعریف غیبت
- نقد و بررسی
- قول مختار در تعریف غیبت
- تنبیهات مرحوم شیخ (قدس سره)
- اشاره
- امر اوّل: نقش قصد انتقاص در تحقّق غیبت در دیدگاه شهید ثانی- قدس سره -
- اشاره
- مناقشه در کلام شهید ثانی- قدس سره -
- اشاره
- آیا گفتن بیماری دیگران نزد پزشک، غیبت است؟
- امر دوم: آیا حدیث نفس هم غیبت است؟
- امر سوم: حکم غیبت مؤمن میّت
- امر چهارم: حکم غیبت به کنایه
- امر پنجم: حرمت غیبت، اعم از ذکر عیوب دینی و دنیایی است
- اشاره
- نحوه ی عمل در مثبتَین
- امر ششم: آیا کشف عیب مخفی شخص نامعیّن، غیبت است؟
- اشاره
- اگر تعلیل عیب موجب تعمیم به دیگران شود، باعث تعدّد حرمت هم می شود؟
- حکم ذکر عیب مستور شخص نامعیّن، اگر موجب حطّ شأن جمعی شود
- امر هفتم: آیا ذکر عیب مستور کسی در حضور او غیبت است؟
- امر هشتم: دواعی غیبت
- اشاره
- دواعی غیبت در مصباح الشریعه
- بررسی اعتبار کتاب مصباح الشریعه
- توضیحات شهید ثانی- قدس سره - درباره ی دواعی غیبت
- اشاره
- 1. تشفّی الغیظ (تسکین عصبانیّت)
- 2. مساعده قوم (همراهی با دیگران)
- 3. اسقاط اثر الشهاده علیه (پیشگیری از قبول شهادت دیگری)
- 4. تبرئه النفس (تبرئه ی خود با اتّهام به دیگری)
- 5. اراده التصنّع و المباهاه (خود را بَر ساختن و اظهار فخر کردن)
- 6. الحسد
- 7. المطایبه و المحاکاه (شوخی و ادای دیگری را تقلید کردن)
- 8. السخریه (تمسخر)
- 9. الترحمُّ و التغمُّم (دلسوزی)
- 10. الغضب لله تعالی (غیرت دینی)
- کفّاره ی غیبت
- اشاره
- هفت احتمال در کفّاره ی غیبت
- تأسیس اصل در کفّاره ی غیبت
- اشاره
- قول به اصل احتیاط در کفّاره ی غیبت
- مناقشه در ادلّه ی قائلین به اصل احتیاط
- سخن آخر در تأسیس اصل
- ادلّه ی وجوب کفّاره در غیبت
- اشاره
- آیا ترک غیبت، حقِّ برادر مؤمن است؟
- روایات لزوم استرضاء و استحلال
- اسلام دین رأفت نه خشونت
- جمع بندی استدلال ها و پاسخ کلّی بر لزوم استحلال
- مناقشه در وجه اعتباری
- مناقشه در استدلال به روایات
- آیا استغفار للمغتاب (بالفتح) واجب است؟
- اشاره
- ادلّه ی وجوب استغفار برای مغتاب
- نتیجه ی بحث استغفار للمغتاب
- وجه جمع بین وجوب استحلال و وجوب استغفار للمغتاب چیست؟
- توضیح کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در وجه جمع
- اشاره
- استدراک جناب شیخ- قدس سره -
- نقد و بررسی نظر شیخ- قدس سره -
- آیا اگر مغتاب از غیبت مطّلع شد، استحلال لازم است؟
- اشاره
- استدلال به روایت مصباح الشریعه
- کلام شهید ثانی- قدس سره - در وجه جمع
- تنها وظیفه ی قطعی غیبت کننده: استغفار از گناه خود
- مستثنیات غیبت
- اشاره
- نمونه هایی از برتری مصحلت غیبت بر مصلحت ترک آن
- پرهیز از افراط و تفریط
- قاعده و ملاک مرحوم شیخ- قدس سره - در موارد جواز غیبت
- دو قسم اصلی مستثنیات غیبت، از دیدگاه شیخ انصاری- قدس سره -
- اشاره
- الف) عدم خروج غیبت از حرمت، به قاعده ی لاضرر یا لاحرج با توجّه به امتنانی بودن این دو قاعده
- ب) جواز غیبت، به ملاک تزاحم
- مناقشه در نحوه ی ورود شیخ- قدس سره - به بحث مستثنیات غیبت
- موارد استثنا
- اشاره
- 1. غیبت متجاهر به فسق
- اشاره
- ادّعای مرحوم شیخ- قدس سره - در جواز لعن متجاهر به فسق و مناقشه در آن
- ادلّه ی جواز غیبت متجاهر به فسق
- _ روایت هارون بن جهم
- نتیجه ی نهایی در حکم غیبت متجاهر به فسق
- آیا جواز غیبت متجاهر به فسق، مشروط به غرض صحیح است؟
- آیا غیبت متجاهر در غیر موردی که تجاهر به آن دارد، جایز است؟
- آیا غیبت گناهانِ «دون ما تجاهر به» بالاولویه جایز است؟
- اشاره
- نقد و بررسی فتوای شیخ- قدس سره - در جواز غیبت «دون ما تجاهر به»
- سخن مرحوم شیخ- قدس سره - در غیبت مرتکبین قبایح معروفه
- اشاره
- مناقشه در دیدگاه شیخ- قدس سره -
- حکم غیبت کسی که در مکانی متجاهر و در مکان دیگر متستّر است، برای اهل مکان تستّر؟
- تحقّق تجاهر از منظر مرحوم شیخ- قدس سره - در صورت عدم ارائه ی محملی برای فسق
- 2. غیبت ظالم در مقام تظلّم (انتصار مظلوم)
- اشاره
- آیاتی که برای جواز غیبت مظلوم از ظالم، به آن استدلال شده است
- الف) آیه ی نفی سبیل برای کسی که در مقام انتصار است
- ب) آیه ی جواز جهر به قول برای مظلوم
- فروعات جواز غیبت در مقام تظلّم
- فرع اوّل: جواز غیبت ظالم حتّی در غیر مورد ظلم
- فرع دوم: آیا غیبت از ظالم نزد هر کسی جایز است؟
- فرع سوم: آیا غیبت به عنوان شکایت از ترک اولی، جایز است؟
- شواهد روایی بر جواز غیبت در مقام تظلّم
- مجوّزات غیبت به دلیل مزاحمت غرض أهم
- 3. وجوب نُصح مستشیر
- اشاره
- نقد و بررسی دیدگاه شیخ در جواز غیبت به خاطر وجوب نصح مستشیر
- 4. استفتا
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر عدم حرمت غیبت در صورت استفتا
- الف) استدلال به قاعده ی تزاحم
- ب) استدلال به روایت عوالی اللئالی
- ج) استدلال به صحیحه ی عبدالله بن سنان
- _ صحیحه ی عبدالله بن سنان
- سخن آخر در حکم غیبت در مقام استفتا
- 5. غیبت به قصد ردع از ارتکاب فعل حرام
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت، در مقام قصد ردع عاصی از ارتکاب منکر
- الف) قاعده ی تزاحم
- ب) غیبت به قصد ردع منکر، مصداق احسان است
- ج) غیبت به قصد ردع منکر، مشمول اطلاق ادلّه ی نهی از منکر است
- اشاره
- ادلّه ی مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت به قصد حسم مادّه ی فساد
- الف) تزاحم
- ب) تمسّک به صحیحه ی داود بن سِرحان
- 7. جرح شهود
- اشاره
- حکم جرح رُوات کاذب
- حکم غیبت کسی که بدون علم، چیزی را به دین نسبت می دهد
- حکم جرح مفتیان بدون صلاحیت (مدّعیان مقام افتاء)
- حکم غیبت داوطلبان تصدّی مشاغل مهم در نظام جمهوری اسلامی
- حکم غیبت در مقام شهادت برای اقامه ی حدود
- 8. غیبت به جهت دفع ضرر از غیبت شونده
- اشاره
- ادلّه ی جواز غیبت برای دفع ضرر از غیبت شونده
- الف) قاعده ی تزاحم
- ب) غیبت به جهت دفع ضرر، مصداق «احسان» است
- نمونه ای تاریخی از تلاش امام صادق- علیه السلام - برای دفع ضرر از اصحاب
- اشکال سیّد خویی- قدس سره - بر استدلال روایی مرحوم شیخ- قدس سره - برای جواز غیبت به جهت دفع ضرر
- اشاره
- نقد اشکال سید خویی- قدس سره -
- 9. ذکر عیبی که صفت ممیّزه ی شخص باشد به نحوی که بدون آن شناخته نمی شود
- اشاره
- دلیل مرحوم شیخ- قدس سره - بر جواز غیبت به عیب ممیّزه
- نقد کلام مرحوم شیخ- قدس سره -
- تفصیل در موارد جواز ذکر عیوبی مثل حولاء، اعور و...
- 10. غیبت نزد کسی که به دلیل اطلاع از عیب، شنیدنش تأثیری در او نداشته باشد
- 11. غیبت برای ردّ ادّعای نسبت دروغین
- اشاره
- کلام سیّد خویی- قدس سره - مبنی بر جواز غیبتِ مدّعی نسَب، در صورت ترتّب أثر شرعی
- 12. قدح در مطالب باطلِ کسی که بالملازمه دالّ بر نقصان اوست
- سخن پایانی در مستثنیات غیبت
- حکم استماع غیبت
- اشاره
- کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در حکم استماع غیبت
- اشاره
- مناقشه در کثرت روایات دالّ بر حرمت استماع غیبت
- ادلّه ی حرمت استماع غیبت
- 1. روایت غرر الحکم و درر الکلم: «السامع للغیبه أحد المغتابین»
- 2. روایتی از امیرالمؤمنین - علیه السلام - در کتاب اختصاص
- اشاره
- بررسی سند روایت اختصاص
- 3. روایتی از امام صادق - علیه السلام - در مجموعه ی شهید- قدس سره -
- 4. روایتی از رسول اکرم- صلی الله علیه و آله و سلم - در «لُب اللباب» قطب راوندی
- 5. حدیث مناهی «نهی النبی- صلی الله علیه و آله و سلم - عن الغیبه و الاستماع الیها»
- اشاره
- مناقشه ی بعض اعاظم در دلالت حدیث مناهی
- بررسی مناقشه ی سیّد خویی- قدس سره - در حمل ذیل روایت بر سماع قهری
- اشاره
- اشکال دیگری بر استدلال به حدیث مناهی برای اثبات جواز استماع غیبت
- نقد این اشکال
- بررسی سند حدیث مناهی
- 6. روایت شهید ثانی- قدس سره - در کشف الریبه
- اشاره
- نحوه ی استدلال شهید ثانی- قدس سره - به این روایت
- نقد استدلال شهید ثانی- قدس سره -
- 7. روایات دالّ بر لزوم ردّ غیبت
- اشاره
- سخن آخر در دلالت روایات لزوم ردّ غیبت، بر حرمت استماع
- دلیل ما بر حرمت استماع غیبت
- استفاده ی حرمت استماع غیبت، از طریق عناوین ملازم با آن
- اشاره
- 1. رضایت به فعل حرام
- 2. دفع منکر
- 3. تشویق منکر
- حکم استماع، در صورت جواز غیبت
- اشاره
- احتمالات مختلف در مسأله
- اشاره
- 1. شنیدن غیبتی که تخصّصاً از موضوع غیبت خارج است
- 2. شنیدن غیبتی که برای غیبت کننده به خاطر اضطرار، تقیّه و یا عدم بلوغ، جایز است
- 3. شنیدن غیبت ظالم در مقام انتصار
- حکم استماع در صورت شک در جواز غیبت
- اشاره
- شکّ در جواز غیبت به خاطر شکّ در مثل مظلومیّت مغتاب
- قول مختار در مقام شک
- آیا وجوب ردّ غیبت، همان وجوب نهی از منکر است؟
- وحدت ردّ غیبت با نهی از منکر در نظر محقّق ایروانی- قدس سره -
- آیا با شک در این که غیبت کننده مجوّز دارد، ردّ غیبت واجب است؟
- اشاره
- ملاحظاتی در ردّ غیبت
- آیا با علم به این که غیبت کننده مجوز غیبت دارد، باز ردّ غیبت واجب است؟
- آیا مدح در حضور و غیبت در غیاب، عقاب را دو برابر می کند؟
- ذو اللسانین یا ذو وجهین چه کسانی هستند؟
- اشاره
- توضیحی درباره ی استفاده ی توثیقات عامّه از کامل الزیارات
- استفاده ی توثیقات عامّه از تفسیر علی بن ابراهیم
- توثیق مشایخ اصحاب اجماع
- نتیجه گیری از روایات ذو وجهین
- آیا غیبت بر بهتان هم اطلاق می شود؟
- اشاره
- بهتان غیابی در نگاه شیخ انصاری- قدس سره - دارای سه عقاب کذب، غیبت و مرکّب است:
- اشاره
- نقد کلام مرحوم شیخ
- دو نکته ی مهم در تتمیم بحث غیبت
- 1. آیا رضایت غیبت شونده موجب حلّیت غیبت می شود؟
- 2. آیا با إخبار ثقه، استحقاق غیبت شخص ثابت می شود؟
- حقوق اخوان در کلام مرحوم شیخ (قدس سره)
- اشاره
- کلام مرحوم شیخ- قدس سره - در اختصاص حقوق إخوان به عاملین آن
- اشاره
- اشکال سیّد خویی- قدس سره - بر کلام مرحوم شیخ
- نقد کلام سید خویی- قدس سره -
- کتاب نامه
اطلاعات کتاب
عنوان: بررسی گسترده ی فقهی غیبت
نویسنده: آیت الله سید محمّدرضا مدرّسی طباطبایی یزدی
ناشر: انتشارات کریمه اهل بیت
تعداد صفحات: 525
جلد: 1
موضوعات: احکام, غیبت, اخلاق