مقدمه
اشاره
بِسْمِ اللَّه الرحمن الرحيم
اخوان الصفا دربارهي ريشه موسيقي ميگويند:
«يكي از اسباب وضع قواعد و قوانين موسيقي اينست كه چون حوادث و وقايعي از ناحيه موجبان نجومي و تاثيرات كه كواكب و اجرام مساوي پديد ميآيد مانند قحط و غلاء و خشك سالي و جز آنها، خواستند راهي پيدا كنند كه از اين گونه بليات و حوادث ناگوار نجات يابند و به جهت اين كه هنگام اشتغال به عبادت حالت رقت قلبي به آنها دست دهد، ا لحاني به كار ميبردند كه لحن محزون ميناميدند. كم كم لحن ديگري را استخراج نمودند به نام مشجع، كه رؤساي لشكر در جنگها به كار ميبردند و لحن ديگري استخراج كردند كه در بيمارستانها و اوقات سحر، براي تخفيف مرضها به كار ميبردند و بسياري از امراض را به وسيله آن الحان علاج ميكردند.
لحن ديگري را استخراج كردند كه در هنگام انجام كارهاي دشوار مانند حمّالي، بنايي و ملاحي به كار ميبردند تا بدين وسيله دشواري كار را احساس نكنند.
لحن ديگري استخراج كردند كه در هنگام فرح و لذت و سرور و عروسيها و وليمهها به كار ميرفت. الحاني خاص براي حيوانات و تشويق آنها درست كردند كه شتربانان آن را در سفر به كار بردند و يا در تاريكي شب به كار بردند تا اين كه شتران به نشاط آيند و بار را بر آنها سبك نمايد. همين طور گوسفند چرانها وگاو چرانها و اسب چرانها در هنگام آب دادن به حيوانات سوت ميزنند و صفير ميكشند كه اين خود لحني از موسيقي است.
همين طور شكارچيان الحاني در تاريكي شب به كار ميبردند تا طيور و حيوانات به آنها نزديك شوند. زنان براي اطفال خود الحاني درست كردند تا گريه آنها را آرام نموده، خوابشان نمايند. (معارف معاريف)
اين حالاتي از موسيقيست كه در زمان گذشته استفاده ميشده، ولي در حال حاضر با موسيقي چگونه برخورد ميشود؟
