سحرخیزی در قرآن کریم
آیات قرآن در موضوع سحر و سحرخیزی ، فراخوانی است که گاه از برتری وقت سحر و شکوه سحرخیزی و نشانه ها و یادگارها و نکات باریک و حقیقت های آن به گونه آشکار و بی پرده یاد کرده و همه را به شب خیزی فراخوانده و نیز در آیاتی با اشاره به سحرخیزی پیروان دیگر ادیان ، آن را فضیلتی آسمانی و فرابشری دانسته است . ما با بهره جویی از تفسیرهای روایی به هر دو دسته این آیات اشاره خواهیم کرد :
1 یا ایها المزمل ، قم الیل الا قلیلا ، نصفه او انقص منه قلیلا ، او زد علیه و رتل القرآن ترتیل ؛ ای جامه به خود پیچیده ، شب را جز اندکی بپاخیز ، نیمی از شب را یا کمی از آن کم کن ، یا بر نصف آن بیفزا ، و قرآن را با دقت و تأمل بخوان . [1]
2 ان ناشئه اللیل هی اشد وطأ و اقوم قلیل ؛به یقین نماز و عبادت شبانه پابرجاتر و گفتاری ماندگارتر است . [2]
مرحوم کلینی ، شیخ صدوق و شیخ طوسی با سندهای معتبر به نقل هشام بن سالم از امام صادق(علیه السلام) روایت کرده اند که مقصود از این آیه ، سحرخیزی کسی است که قصد او از آن جز الله عزوجل نیست . [3]
مرحوم طبرسی می گوید : مقصود از «ناشئه اللیل» ساعات شبانه است که پی در پی پدید می آیند . از امام باقر(علیه السلام) و امام صادق(علیه السلام) نقل است که مقصود از این آیه ، سحری خیزی برای نماز شب است . [4] و
نماز شب «اشد وطأ» بسیار عمل سنگین و پرمشقت است؛ زیرا شب ، زمان استراحت است و عمل عبادی در آن زحمت دارد .
سپس می گوید : برخی نیز «وطأ» را «وطاءا» به کسر واو و با مد خوانده اند . بنابراین ، قرائت «اشد وطاءا» یعنی بین گوش و چشم ، موافقت است و دل و زبان و گوش نمازگزار برای فهمیدن و اندیشیدن هماهنگ است؛ زیرا قلب انسان در دل شب به چیزی از امور دنیا ، اشتغال ندارد و نماز شب ، سخن استواری است . از امام صادق(علیه السلام) ذیل این ایه نیز روایت است که مقصود سحرخیزی کسی است که جز الله تعالی را نمی خواهد . [5]
پس عبادتی در دل شب پابرجاتر و پایدارتر است که هدف از آن خود الله جل و علا باشد .
