کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• سخن ناشر
• مقدمه پژوهشگاه بین المللی المصطفی(صلی الله علیه و آله)
• مقدمه مؤلف
• بخش نخست: مباحث مقدماتی
• اشاره
• درس 1 و2:مباحث مقدماتی
• تعریف علم تاریخ
• انواع پژوهش در تاریخ
• اشاره
• 1- تاریخ نقلی
• 2- تاریخ تحلیلی
• 3- فلسفه علم تاریخ (formal Philosophy Of History)
• 4- فلسفه نظری تاریخ (speculative Philosophy Of History)
• تمایز فلسفه علم تاریخ با فلسفه نظری تاریخ
• محورهای تاریخ نگاری نقلی و تحلیلی
• اشاره
• 1- تاریخ کتبی و شفاهی
• 2- تاریخ سیاسی
• 3- تاریخ اجتماعی
• 4- تاریخ ترکیبی
• 5- تاریخ فرهنگ و تمدن
• 6- سیره نگاری
• 7- تاریخ عمومی و تقویمی
• 8- نسب نگاری
• 9- تاریخ نگاری محلی
• معرفی چند اثر در فلسفه تاریخ
• اشاره
• 1- فلسفه تاریخ
• 2- تاریخ در ترازو
• 3- مقدمه ای بر فلسفه تاریخ
• 4- تاریخ چیست
• 5- سنت های اجتماعی و فلسفه تاریخ در مکتب قرآن
• 6- آثار استاد شهید مطهری
• 7- جامعه و تاریخ از دیدگاه قرآن
• 8- قرآن و سنن الهی در اجتماع بشر
• بخش دوم: فلسفه علم تاریخ
• اشاره
• درس 3 و4:علمیت تاریخ
• تمایز علمیت و عینیت تاریخ
• معانی علم
• اشاره
• 1- مطلق آگاهی (knowledge)
• 2- رشته علمی (discipline)
• 3- رشته علمی تجربی (science)
• شرایط رشته علمی (DISCIPLINE) بودن
• 1- داشتن موضوع بحث واحد
• 2- وحدت روش تحقیق
• 3- وجود نظم و انضباط درونی
• آیا تاریخ، یک «رشته علمی» است ؟
• اشاره
• 1- تبیین علّی و معلولی در علوم تجربی
• 2- تبیین علّی ویژه تاریخ
• نقد و بررسی ادله منکران علمیت تاریخ
• اشاره
• 1- دلیل اول
• 2- دلیل دوم
• 3- دلیل سوم
• 4- دلیل چهارم
• 5- دلیل پنجم
• 6- دلیل ششم
• 7- دلیل هفتم
• درس 5 و6 : عینیت تاریخ
• مقصود از عینیت تاریخ
• ارزیابی حقیقت نمایی تاریخ
• موانع نیل به عینیت مطلق
• 1- ذهن گرایی
• 2- تکیه ناروا بر ارزش ها
• 3- کشف علت
• 4- تاریخ نگاری درباری
• 5- بیم ملامت گران
• تاریخ و ارزش ها
• پیش بینی در تاریخ
• 1- تمایز پیش بینی و پیش گویی
• 2- پیش بینی و پیش گویی در علوم تجربی
• 3- طرح دیدگاه ها در باره پیش بینی در تاریخ
• 4- نقد و بررسی دیدگاه ها درباره پیش بینی در تاریخ
• بخش سوم: فلسفه نظری تاریخ
• اشاره
• درس 7و8:قانونمندی تاریخ از منظر عقل
• اشاره
• مفهوم قانون
• انواع قانون
• اشاره
• 1- انواع قانون حقیقی
• 2- شروط لازم برای قانون حقیقی
• مفاهیم تصادف
• اشاره
• 1- از بین رفتن علت ناقصه یا شرط پنهان
• 2- برخورد دو سلسله از علت ها و معلول های مستقل
• 3- تحقق امر غیر مقصود
• 4- مقصود نبودن از سوی فاعل قریب
• 5- انتساب به یک علت جزیی غیرمترقبه
• 6- بطلان اصل علیت
• عدم ملازمه میان قانونمندی تاریخ و اصالت فلسفی آن
• پیامدهای انکار قانون مشترک در جامعه و تاریخ
• نظریه ها در باب قانونمندی یا تصادفی بودن تاریخ
• 1- نظریه نخست
• اشاره
• الف) دلیل اول
• ب) دلیل دوم
• ج) دلیل سوم
• 2- نظریه دوم
• 3- نظریه سوم
• بررسی نظریات
• درس 9 و10:قانونمندی تاریخ از منظر وحی
• اشاره
• دلایل قانونمندی تاریخ در قرآن
• اشاره
• 1- آیات سنت
• 2- آیات عبرت
• 3- آیات «سیر در زمین»
• 4- آیات نشانه بودن سرگذشت اقوام
• قوانین تاریخی و آزادی انسان
• اشاره
• 1- نظریات در باب نقش انسان در ساختن تاریخ
• الف) نظریه جبرگرایانه
• ب) نظریه آزادی محدود و کنترل شده
• ج) نظریه اختیارگرایانه
• 2- نقد نظریه نخست و دوم
• 3- آزادی انسان در تاریخ از منظر قرآن
• اشاره
• الف) انتخاب مسیر هدایت و گمراهی
• ب) استفاده از بصیرت و آگاهی خویش
• ج) انتخاب هدف و روش زندگی
• د) آزادی گروه ها و امت ها در حرکت خویش
• ه) کارنامه ویژه هر امت در قیامت
• و) استقلال انسان در برابر جامعه و تاریخ
• درس 11 و12:عوامل محرک تاریخ
• مفهوم عوامل محرک تاریخ
• طرح دیدگاه ها
• 1- دیدگاه مکاتب بشری
• اشاره
• الف)تباهی قدرت
• ب) عامل عصبیت
• ج) مبارزه جناح های مرتجع و پیشرو
• د) عامل هجوم و دفاع
• ه) جغرافیاگرایی
• و) عنصر زور و عوامل سیاسی
• ز) تکامل ابزار تولید
• ح) انباشت علم و دانش
• ط) قهرمانان و شخصیّت ها
• ی ) وحی و نبوت
• ک) اراده الهی
• 2- دیدگاه اسلام
• درس 13 و14:سنت های الهی در تاریخ(1)
• مقصود از سنت های الهی در تاریخ
• فایده شناخت سنت های الهی حاکم بر تاریخ
• انواع سنت های الهی
• سنت های عامِ الهی حاکم بر تاریخ
• اشاره
• الف) سنت هدایت توسط پیامبران
• ب) سنت تنگی و رنج برای پذیرش حق
• ج) سنت ابتلا
• د) سنت اجل جامعه ها
• ه) سنت تقدیر معیشت
• و) سنت تفاوت ها
• ز) سنت تأثیر زیربنایی انسان در تغییرات اجتماعی
• ح) سنت امداد
• ط) سنت بقای امور مفید برای مردم
• ی ) سنت مبارزه مَلأ و مترفان (خوش گذرانان) با پیامبران
• ک) سنت امهال
• درس 15 و16:سنت های الهی در تاریخ (2)
• سنت های خاصِ الهی حاکم بر حرکت تاریخ
• اشاره
• 1- سنت های مخصوص اهل حق
• الف) سنت ازدیاد نعمت در پرتو شکر
• ب) سنت هدایت گام به گام
• ج) سنت تأثیر ایمان و عمل صالح در رفاه اجتماعی
• د) سنت تحبیب و تزیین ایمان و کراهت کفر
• ه) سنت غلبه مؤمنان بر کافران
• و) سنت فروپاشی اقتدار جوامع در اثر طرد پیامبران
• 2- سنت های مخصوص اهل باطل
• الف) سنت گمراهی گام به گام
• ب) سنت تزیین اعمال
• ج) سنت شکست از دشمنان
• د) سنت تسلط مجرمان و مترفان
• ه) سنت املا یا استدراج
• و) سنت عذاب استیصال
• کتاب نامه