کتابخانه عمومی بالقرآن
خانه
کتابها
نویسندگان
موضوعات
☰
منو
×
خانه
کتابها
نویسندگان
موضوعات
فهرست
المقدمه
أما المقدمه
اشاره
1 - فصل فی فضل العلم من القرآن
2 - فصل فیما روی عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم فی فضل العلم
3 - فصل فیما روی عن طریق الخاصه فی فضل العلم
4 - فصل فی ما روی عن التفسیر المنسوب إلی العسکری ع فی فضل العلم
5 - فصل فی فضل العلم من الکتب السالفه و الحکم القدیمه
6 - فصل فی فضل العلم من الآثار و تحقیقات بعض العلماء
7 - فصل فی دلیل العقل علی فضل العلم
الباب الأول فی آداب المعلم و المتعلم
النوع الأول آداب اشترکا فیها
القسم الأول آدابهما فی أنفسهما
الأمر الأول أول ما یجب علیهما
الاشاره
[فصل 1 - القرآن و الإخلاص
[فصل 2 - ما روی عن النبی ص و الإخلاص
[فصل 3 ما روی عن طریق الخاصه فی لزوم الإخلاص فی طلب العلم و بذله
[فصل 4: فی لزوم الإخلاص من الآثار و کلام الأنبیا]
[فصل 5 - فی مکاید الشیطان و أهمیه الإخلاص]
و الأمر الثانی استعمال ما یعلمه کل منهما شیئا فشیئا
[الامر الثالث:] فی التوکل علی الله تعالی و الاعتماد علیه
[الامر] الرابع حسن الخلق
[الامر] الخامس أن یکون عفیف النفس
القسم الثانی آدابهما فی درسهما و اشتغالهما
[1-] أن لا یزال کل منهما مجتهدا فی الاشتغال
[2-] أن لا یسأل أحدا تعنتا و تعجیزا
3 عدم الاستنکاف من التعلم مّمن هو دونه
4 الانقیاد للحقّ بالرجوع عند الهفوه
5. تأمُّلُ ما یریدُ أن یورده أو یسألَ عنه قبلَ إبرازه
6. عدم حضور مجلس الدرس إلاّ مُتَطَهّراً من الحدَدَث و الخَبَث
النوع الثانی: آداب یَخْتَصُّ بها المعلّم
اشاره
القسمُ الأوّلُ: آدابه فی نفسه مضافهً إلی ما تقدَّم
اشاره
1. أنْ لا یَنْتَصِبَ للتدریس حتّی تَکْمُلَ أهلیَّتُه، و یَظْهَرَ استحقاقُه لذلک علی صَفَحاتِ
2. صیانهُ العلم و ترکُ إذلاله و بذله لغیر أهله
3. العملُ بعلمه زیاده علی ما تَقدَّم فی الأمر المشترک
4. حسن الخلق و التواضع زیاده علی الأمر المشترک
5. عدم الامتناع من تعلیم أحد لکونه غیر صحیح النیَّه
6. بذل العلم عند وجود المستحق و عدم البخل به
[7-] أن یحترز من مخالفه أفعاله لأقواله
[8-] إظهار الحق بحسب الطاقه من غیر مجامله لأحد
القسم الثانی: آداب المعلمّ مع طَلَبَته
1. تأدیبُهُم بالآداب السَّنیََّه و تعویدهم الصیاته
2. ترغیبهم فی العلم و تذکیرهم بفضائله و فضائل العلماء
3. حُبَّه لهم ما یحبَّ لنفسه و کراهتَه لهم ما یکره لنفسه
4. زجرهم عن سوء الأخلاق و ارتکاب المحرّمات و المکروهات
5. التواضع للمتعلّمین و عدم التعاظم علیهم
6. السؤال عن أحوال الغائب زائداً علی العاده
7. استعلام أسماء طلبته و أنسابهم و کناهم
8. السَّماحهُ ببذل ما حصَّله من العلم، و التلَطَّفَ فی الإفاده
9. صدَّ المتعلّم عن أن یشتغل بغیر الواجب قبله
10. الحرص علی تعلیمهم و الاهتمام بذلک و إیثاره علی حوائجه
11. ذکره فی تضاعیف الکلام ما یناسبه من قواعد الفنّ
12. تحریضهم علی الاشتغال و مطالبتهم بأعاده محفوظاتهم
13. طرح مستفاد المسائل الدقیقه لهم و اختیار أفهامهم
14. إنصافهم فی البحث و الاعتراف بفائده یقولها بعضهم
15. عدم إظهاره للطلبه تفضیل بعضهم علی بعض عنده
16. تقدیم الأسبق فالأسبق فی التعلیم إذا ازدحموا
17. إیصاءُ الطالب بالرّفق إذا سلک فوق ما یقتضیه حاله
18. عدم تقبیح العلوم التی وراء ما یتکفّل به من العلوم
19. عدم التأذّی ممّن یقرأ علیه إذا قرأ علی غیره لمصلحه
20. القیام بنظام أمر الطالب و أمر الناس بالأخذ عنه إذا تأهَّل للتّعلیم
القسم الثالث: آدابه فی درسه
اشاره
1 أنْ لا یخرُجَ إلی الدرس إلاّ کامِلَ الأُهْبَهِ
2 الدعاء عند خروجه مرید للدرس بالدعاء المروی
3 التسلیم علی من حضر إذا وصل إلی المجلس و صلاه رکعتین
4 الجلوس بسکینه و وقار و تواضع و خشوع و إطراق
5 الجلوس مستقبل القبله
6 نیّه تعلیم العلم و تبلیغ الأحکام قبل شروع الدرس
7 الاستقرار علی سمت واحد و الصیانه عن الزحف و کثره المزاح
8 الجلوس فی موضع یبرز و جهه فیه لجمیع الحاضرین
9 حسن خلقه مع جلسائه و القیام لهم
10 تلاوه القرآن و الدعاء و نحوه قبل الشروع فی الدرس
11 تفهیم الدرس بأیسر الطرق و أعذب ما یمکنه من الألفاظ
12 تقدیم الأشرف فالأشرف من الدروس إذا تعدَّدَتْ
13 عدم تطویل مجلسه تطویلاً مملاً و عدم تقصیره تقصیراً مخلاً
14 عدم الاشتغال بالدرس و به ما یشوش فکره
15 عدم کون مایؤذی الحاضرین فی مجلسه
16 مراعاه مصلحه الجماعه فی تقدیم وقت الحضور و تأخیره
17 عدم رفع صوته زیاده علی الحاجه و عدم حفضه
18 صیانه مجلسه عن اللَّغط و اختلاف جهات البحث
19 زجر من تعدّی فی بحث أو ظهر منه ترک إنصاف
20. الإرفاق بهم فی خطابهم و سماع سؤالهم
21. التودد للغریب و الانبساط له
22. الإمساک عن مسأله شرع فیها إذا أقبل بعض الفضلاء حتی یجلس
23. قول «لا أدری» و مثله إذا سئل عن شیء لا یعرفه
24. المبادره إلی النبیه علی فساد تقریر توهمه صواباً
25. النبیه عند فراغ الدرس أو إرادته بما یدل علیه
26. ختم الدرس بذکر شیء من الحکم و المواعظ
27. ختم المجلس بالدعاء کما بدأ به
28. المکث قلیلاً بعد قیام الجماعه
29. نصب نقیب فطن کیس لهم
30. الدعاء إذا قام من مجلسه بما ورد
النوع الثالث: الآداب المختصه بالمتعلم
اشاره
القسم الأوّل: آدابه فی نفسه
اشاره
1. تحسین نیبته و تطهیر قلبه من الأدناس
2. اغتنام التحصیل فی الفراغ و حاله الشباب
3. قطع ما یقدر علیه من العوائق و العلائق المانعه
4. ترک التزویج حتی قضاء و طره من العلم
5. عدم العشره مع من یشغله عن مطلوبه
6. الحرص علی التعلم و المواظبه علیه فی جمیع الأوقات
7. علو الهمه و عدم الرضا بالیسیر و ترک التسویف
8. الأخذ فی ترتیب التعلم بالأولی و الأهم
القسم الثانی: آدابه مع شیخه و قدوته و ما یجب علیه من تعظیم حرمته
اشاره
مقدّمه: حق العالم علی المتعلم
اشاره
فیما حکاه الله عز و جل عن موسی ع حین خاطب الخضر ع
حکایه
فوائد الأدب
[فوائد کثیره من أدب المعلم و إعزازه المستفاده من قصه الخضر مع موسی
1. تقدیم النظر فیمن بأخذ عنه العلم
2. الاعتقاد فی شیخه أنه الأب الحقیقی و الواد الروحانی
3. اعتقاد أنه مریض النفس و أن شیخه طیب مرضه
4. نظر اشیخ بعین الاحترام و ضرب الصفحه عن عیوبه
5. التواضع للشیخ زیاده علی التواضع للعلماء و غیرهم
6. عدم الإنکار علی الشیخ و التآمر علیه
7. تبجیل الشیخ فی غیبته و حضوره
8. تعظیم حرمه الشیخ فی نفسه و اقتدؤه به و مراعاه هدیه
9. شکر الشیخ علی توقیفه له علی ما فیه فضیله
10. الصبر علی جفوه تصدر من شیخه و تأویل أفعاله
11. الاجتهاد علی السبق بالحضور إلی المجلس قبل حضور الشیخ
12. عدم الدخول علی الشیخ فی غیر المجلس العام بغیر إذنه
13. الدخول علی الشیخ کامل الهیاه، فارغ القلب
14. عدم القراءه علی الشیخ عند شهغل قلبه و ملله
15. التسلیم و الخروج إذا دخل علی الشیخ و عنده من یتحدث فکتوا
16. انتظار الشیخ إذا حضر مکانه فلم یجده
17. عدم طلب الإقراء من الشیخ فی وقت یشق علیه
18. الجلوس بین یدی الشیخ جلسه الأدب بسکون و خضوع
19. عدم الاستناد بحضره الشیخ إلی حائط أو مخده و نحو ذلک
20. الإصفاء إلی الشیخ و الإقبال بکلیته علیه
21. عدم رفع صوته رفعاً بلیغاً و المساره و غمز شخص، و نحو ذلک
22. حسن خطابه مع الشیخ بقدر الإمکان
23. عدم المبادره إلی ذکر إشکال لم یذکره و الإشاره إلی ذلک بألطف إشاره
24. التحفظ من مخاطبه الشیخ بما لا یلیق خطابه به
25. عدم الاستهزاء إذا سبق لسان الشیخ إلی تحریف کلمه
26. عدم سبق الشیخ إلی شرح مسأله أو جواب سؤال
27. عدم قطع کلام الشیخ و مسابقته فیه و مساوقته به
28. الإصفاء إلی الشیخ إذا ذکر کلاماً و هو یحفظ ذلک
29. عدم تکرار سؤال ما یعلمه و استفهام ما یفهمه
30. عدم السؤال عن شیء فی غیر موضعه
31. اغتنام سؤاله عند طیب نفسه و فراغه
32. عد مالاستحیاء من السؤال عمّا إشکل علیه
33. عدم قول: «نعم» إذا قال الشیخ: «أفهمت» قبل اتضاح المقصود
34. حضور ذنه فی جهه الشیخ
35. تناول ما ناوله الشیخ بالیمنی و مناولته الشیخ بالیمنی
36. إعداد القلم للشیخ إذا ناوله لیکتب به
37. نشر السجاده أولاً إذا ناول الشیخ إیاها، و نحو ذلک
38. المبادره إلی أخذ السجاده إذا قام الشیخ، و نحو ذلک
39. القیام لقیام الشیخ و عدم الجلوس و هو قائم
40. کونه أمام الشخی باللیل و وراءه بالنهار، و نحو ذلک
القسم الثالث: آدابه فی درسه و قراءته، و ما یعتمده حینئذ مع شیخه و رفقهته
اشاره
1. الابتداء أولاً بحفظ کاب الله تعالی حفظاً متقناً
2. الاقتصار من المطالعه علی ما یحتمله فهمه
3. الاعتناء بتصحیح درسه قبل حفظه تصحیحاً متقناً
4. إحضار الدواه و القلم للتصحیح، و ضبط ما یصححه
5. المذاکره بالمحفوظات و إدامه الفکر فیها
6. تقسیم أوقات لیله و نهاره علی ما یحصله
7. التبکیر بدرسه و جعل ابتدائه یوم الخمیس أو یوم السبت
8. التبکیر بسماع الحدیث و عدم إهمال الاشتغال به
9. الاعناء بروایه کتبه التی قرأها أو طالعها
10. الانتقال إلی المبسوطات إذا بحث المختصرات
11. المبالغه فی الجد و التشمیر و عدم القناعه بالیسیر
12. ملازمه حلقه یخه بل جمیع مجالسه إذا أمکن
13. التسلیم علی الحاضرین و تخصیص الشیخ بزیاده تحبه
14. عدم تخطی رقاب الحاضرین، و الجلوس حیث ینتهی به المجلس
15. الحرص علی قربه من الشیخ حیث یکون منزلته
16. التأدب مع رفقته و حاضری المجلس
17. عدم مزاحمه غیره فی مجلسه و إیثار قیامه له
18. عدم الجلوس فی وسط الحلقه و قدام غیره لغیر ضروره
19. عدم الجلوس بین أخوین أو متصاحبین إلا برضاهما
20. ترحیب الحاضرین بالقادم و التوسعه له إذا جاء
21. عدم التکلم فی أثناء درس غیره بما لا یتعلق به
22. عدم المشارکه مع أحد من الجماعه فی حدیثه مع الشیخ
23. عدم نهی من أساء علی غیره إلا بإشاره الشیخ
24. مراعاه النوبه إذا أراد القراءه، و الاستعاذه و نحوه بعده
25. الجلوس بین یدی الشیخ علی ما تقدم تفصیله
26. استیذان الشیخ قبل القراءه، و الستعاذه و نحوه بعده
27. مذاکره من یرافقه من مواظبی مجلس الشیخ
28. کون المذاکره فی غیر مجلس الشیخ أو بعد انصرافه
29. مراعاه الأدب المتقدم أو قریباً منه مع کبیرهم و معیدهم
30. وجوب إرشاد الرفقه علی من علم منهم بنوع من العلم و الکمال
الباب الثانی فی آداب الفتوی و المفتی و المستفتی
اشاره
النوع الرابع فی أحکام المستفتی و آدابه و صفته)
المقدمه فی أهمیه الإفتاء
اشاره
[التحذیر منه فی الآیات
النوع الأول الأمور المعتبره فی کل مفت
النوع الثانی فی أحکام المفتی و آدابه
اشاره
[1-] الإفتاء و تحصیل مرتبته و کونهما فرضاً کفایهً
[2-] ألا یفتی فی حال تغیر خلقه و شغل قلبه
[3-] إذا أفتی فی واقعه ثم تغیر اجتهاده
[4-] إذا أفتی فی حادثه ثم حدث مثلها
[5-] لا یجوز أن یفتی بما یتعلق بألفاظ الأیمان
النوع الثالث فی آداب الفتوی
اشاره
[1-] یلزم المفتی أن یبین الجواب بیانا یزیل الإشکال
[2-] أن تکون عبارته واضحه صحیحه
[3-] إذا کان فی المسأله تفصیل لا یطلق الجواب
[4-] إذا کان فی الرقعه مسائل فالأحسن ترتیب الجواب علی ترتیب السؤال
[5-] لیس من الأدب کون السؤال بخط المفتی
[6-] لیس له أن یکتب السؤال علی ما علمه من صوره الواقعه
[7-] إذا کان المستفتی بعید الفهم فلیرفق به
[8-] لیتأمل الرقعه کلمه کلمه تأملا شافیا
[9-] إذا وجد فیها کلمه مشتبهه سأل المستفتی عنها
[10-] أن یقرأها علی حاضریه ممن هو أهل لذلک
[11-] لیکتب الجواب بخط واضح وسط
[12-] إذا کتب الجواب أعاد نظره فیه و تأمله
[13-] إذا کان هو المبتدئ […]
[14-] یستحب عند إراده الإفتاء أن یستعیذ بالله
[15-] أن یکتب فی أول فتواه الحمد لله
[16-] أن یکتب المفتی بالمداد دون الحبر
[17-] أن یختصر جوابه غالبا
[18-] إذا سئل [مما ینبغی إراقه دم المستفتی
[19-] إذا سئل عن میراث
[20-] أن یلصق الجواب بآخر الاستفتاء و لا یدع فرجه
[21-] إذا ظهر للمفتی أن الجواب خلاف غرض المستفتی
[22-] إذا رأی المفتی المصلحه أن یفتی العامی بما فیه تغلیظ
[23-] یجب علی المفتی عند اجتماع رقاع بحضرته أن یقدم الأسبق فالأسبق
[24-] إذا رأی المفتی رقعه الاستفتاء و فیها خط غیره ممن هو أهل للفتوی
[25-] إذا لم یفهم المفتی السؤال أصلا
[26-] أن یذکر المفتی فی فتواه حجه مختصره قریبه من آیه أو حدیث
النوع الرابع فی أحکام المستفتی و آدابه و صفته
اشاره
[1-] فی صفته
[2-] أن لا یستفتی إلا من عرف أو غلب علی ظنه علمه
[3-] إذا اجتمع اثنان فأکثر ممن یجوز استفتاؤهم
[4-] فی جواز تقلید المجتهد المیت
[5-] لو تعدَّد المفتی و تساوَوْا فی العلم و الدین
[6-] إذا استفتی فأجیب ثم حدثت تلک الواقعه مره أخری
[7-] له أن یستفتی بنفسه و أن یبعث ثقه یعتمد خبره أو رقعه
[8-] أن یتأدب مع المفتی
[9-] إذا أراد جمع خط مفتیین فی ورقه واحده
[10-] أن یکون کاتب الرقعه ممن یحسن السؤال
[11-] لا یدع الدعاء فی الرقعه للمفتی
[12-] إذا لم یجد صاحب الواقعه مفتیا فی البلد وجب علیه الرحله إلیه
الباب الثالث فی المناظره و شروطها و آدابها
اشاره
الفصل الأول فی شروطها و آدابها
اشاره
[1-] أن یقصد بها إصابه الحق
[2-] أن لا یکون ثم ما هو أهم من المناظره
[3-] أن یکون المناظر فی الدین مجتهدا
[4-] أن یناظر فی واقعه مهمه
[5-] أن تکون المناظره فی الخلوه أحب إلیه
[6-] أن یکون فی طلب الحق کمنشد ضاله
[7-] أن لا یمنع معینه من الانتقال من دلیل إلی دلیل
[8-] أن یناظر مع من هو مستقل بالعلم
الفصل الثانی فی آفات المناظره و ما یتولد منها من مُهلکات الأخلاق
اشاره
[1-] الاستکبار عن الحق و کراهته
[2-] الریاء
[3-] الغضب
[4-] الحقد
[5-] الحسد
[6-] الهجر و القطیعه
[7-] الکلام فیه بما لا یحل
[8-] الکبر و الترفع
[9-] التجسس و تتبع العورات
[10-] الفرح بمساءه الناس و الغم بسرورهم
[11-] تزکیه النفس و الثناء علیها
[12-] النفاق
الباب الرابع فی آداب الکتابه و الکتب التی هی آله العلم
اشاره
[1-] الکتابه من أجل المطالب الدینیه-
[2-] یجب علی الکاتب إخلاص النیه لله تعالی
[3-] ینبغی لطالب العلم أن یعتنی بتحصیل الکتب المحتاج إلیها
[4-] أن لا یشتغل بنسخها إن أمکنه تحصیلها بشراء و نحوه
[5-] یستحب إعاره الکتب لمن لا ضرر علیه فیها
[6-] إذا استعار کتابا وجب علیه حفظه
[7-] لا یجوز أن یصلح کتاب غیره
[8-] إذا نسخ من الکتاب أو طالعه فلا یضعه علی الأرض مفروشا منشورا
[9-] إذا وضع الکتب مصفوفه فلتکن علی کرسی أو تحتها خشب أو رف
[10-] أن لا یجعل الکتاب خزانه للکراریس أو غیرها
[11-] إذا استعار کتابا ینبغی له أن یتفقده عند أخذه و رده
[12-] إذا نسخ شیئا من کتب العلم الشرعیه فینبغی أن یکون علی طهاره
[13-] لا یهتم المشتغل بالعلم بالمبالغه فی حسن الخط
[14-] لا ینبغی أن یکون القلم صلبا جدا
[15-] ینبغی أن لا یقرمط الحروف
[16-] کرهوا فی الکتابه فصل مضاف اسم الله تعالی منه
[17-] علیه مقابله کتابه بأصل صحیح موثوق به
[18-] إذا صحح الکتاب بالمقابله فینبغی أن یضبط مواضع الحاجه
[19-] ینبغی أن یکتب علی ما صححه و ضبطه فی الکتاب
[20-] إذا وقع فی الکتاب زیاده أو کتب فیه شی ء علی غیر وجهه […]
[21-] إذا أراد تخریج شی ء سقط و یسمی اللحق […]
[22-] إذا صحح الکتاب علی الشیخ أو فی المقابله […]
[23-] أن یفصل بین کل کلامین أو حدیثین بدائره أو ترجمه أو قلم غلیظ
[24-] لا بأس بکتابه الحواشی و الفوائد
[25-] ینبغی کتابه التراجم و الأبواب و الفصول و نحو ذلک بالحمره
[خاتمه]
اشاره
المطلب الأول فی أقسام العلوم الشرعیه و ما تتوقف علیه من العلوم العقلیه و الأدبیه و فیه فصلان
الفصل الأول فی أقسام العلوم الشرعیه الأصلیه
اشاره
فأما علم الکلام
و أما علم الکتاب
و أما علم الحدیث
و أما الفقه
الفصل الثانی فی العلوم الفرعیه
المطلب الثانی فی مراتب أحکام العلم الشرعی و ما ألحق به
المطلب الثالث فی ترتیب العلوم بالنظر إلی المتعلم
تتمه الکتاب فی نصائح مهمه لطلاب العلوم
آداب تعلیم و تعلم در اسلام (ترجمه منیه المرید)
مشخصات کتاب
مقدمه
مقدمه تحریر جدید و تحریر نخست
اما مزایای تحریر جدید کتاب
مقدمه تحریر نخست
شهید ثانی
زندگی نامه شهید ثانی
نام و نسب و بیت شهید ثانی:
سیما و اندام شهید ثانی:
شهید ثانی همزمان با حیات پدر:
سفرهای علمی
بازگشت دائمی به موطن اصلی
اساتید شهید ثانی
مؤلفات و آثار علمی شهید ثانی
شهید ثانی از دیدگاه علماء و دانشمندان اسلامی
نیل به مرحله اجتهاد و افتاء:
شهید ثانی و مقام او در شاعری
یش بینی شهید ثانی درباره شهادت خود:
آغاز ترجمه کتاب «منیه المرید»
شرف و فضیلت علم و دانش و دانشمندان و دانشجویان از دیدگاههای مختلف
فرازهائی دیگر از شکوه و عظمت علم و علماء
چهار گروه از گروههای مختلف جامعه انسانی - در منطق قرآن کریم - در سایه ایمان
امتیازات ویژه علماء و دانشمندان
الف - در قرآن کریم، علماء و دانشمندان با پنج امتیاز برجسته از سایر گروهها ممتازند
1 ایمان
2 اعتقاد به توحید و یگانگی خداوند
3 اندوه و تاثر و گریستن از بیم پروردگار
4 خشوع و انعطاف درونی
5 ترس و بیم از خدا
خاتمه
ب - والائی مقام علم و علماء و متعلمان در منطق سنت و احادیث نبوی
اشاره
سخنان رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم)
ج - فضیلت علم و علماء و متعلمان از نظرگاههای امامان شیعه (علیهم السلام)
اشاره
علم و دانش بر مال و ثروت، به هفت دلیل مزیت و برتری دارد
ارزش شخصیت هر فردی به مقدار معلومات و معارف او است
د - سخنان معصومان چهارده گانه در باب علم
1 پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)
2 امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)
3 فاطمه زهراء (سلام الله علیها)
4 امام حسن مجتبی (علیه السلام)
5 امام حسین (علیه السلام)
6 علی بن الحسین، امام سجاد (علیه السلام)
7 محمد بن علی، امام باقر (علیه السلام)
8 جعفر بن محمد، امام صادق (علیه السلام)
9 موسی بن جعفر، امام کاظم (علیه السلام)
10 علی بن موسی، امام رضا (علیه السلام)
11 محمد بن علی، امام جواد (علیه السلام)
12 علی بن محمد، امام علی النقی (علیه السلام)
13 حسن بن علی، امام حسن عسکری (علیه السلام)
14 حضرت ولی عصر، امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
ه - اهمیت و ارزش علم و دانش از نظرگاههای حکماء و کتب کهن آسمانی
لقمان
تورات
زبور
انجیل
و - سخن فرزانگان دین و دانش درباره علم و علماء و دانشجویان
ابی ذر غفاری
وهب بن منبه (128)
سخن عارفان در مزایای علم
آثار نیک همنشینی با دانشمندان
نتیجه
ز - رهنمودهای عقل و خرد در فضیلت علم و علماء
باب 1 آداب و وظائف معلم و شاگرد
نوع 1 آداب و وظایف مشترک معلم و شاگرد
اشاره
الف - رهنمودهای قرآن کریم برای ایجاد اخلاص نیت
ب - سخنان پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در اهمیت اخلاص نیت
ج - احادیث شیعی درباره خلوص نیت
د - راه و رسم اخلاص نیت در سخنان بزرگان و راهبران دینی
ه - شیطان برای از میان بردن اخلاص دانشمندان همواره در کمین است
اشاره
قلت اخلاص برخی از علماء
علائم فریب خوردگی از شیطان
شیطان از در دیگری وارد می شود
چشمه دیگری از نیرنگهای شیطانی
راه گریز از تیررس نیرنگهای شیطان
شیطان از هر دری وارد می شود
الف - احادیث درباره به کار گرفتن علم:
ب - نکته های جالب و مثالهای هشداردهنده درباره دانشمندان فاقد عمل
ج - باید دید که شیطان چگونه دام گستری می کند.
د - پالایش دل از رذائل اخلاقی:
ه - چند نمونه و مثال عبرت انگیز درباره دانشمندان غیرواقعی
3 - به کار بستن علم، و توجه و توکل به خدا، و برخورداری از جهت یابی صحیح
4 - حسن خلق و فروتنی و کوشش در تکمیل نفس
5 - عفت نفس و علو همت
6 - قیام به وظائف و شعائر دینی و تأدب به موازین اخلاقی
بخش دوم: آداب و وظائف معلم و شاگرد در درس و سایر اشتغالات
1 - مداومت و استمرار بحث و اشتغالات علمی
2 - خودداری از مراء و جدال و ستیزه جوئی در بحث
3 - نباید از یادگیری و تحصیل علم و آگاهی در هیچ شرایطی استنکاف نمود
4 - انعطاف و تسلیم بودن در برابر حق
5 - آمادگی قبلی معلم و شاگرد برای درس
6 - رعایت نظافت و پاکیزگی، و لزوم آراستن ظاهر
نوع 2 آداب و وظائف ویژه معلم
اشاره
1 - احراز صلاحیت و شایستگی در امر تعلیم
2 - حفظ حیثیات و شئون علم و دانش
3 - به کار گرفتن علم
4 - حسن خلق و فروتنی
5 - دریغ نورزیدن از تعلیم علم
6 - کوشش در بذل و اعطاء و انفاق علم
7 - احتراز از مواضع تهمت و لزوم هماهنگی رفتار و گفتار معلم
8 - شهامت معلم در اظهار حق، و جلوگیری از تخلف
بخش دوم: آداب و وظائف ویژه معلم با شاگردان و دانشجویان
2 - تشویق - یا - ایجاد شوق و دلبستگی به علم و دانش در شاگردان
3 - لزوم مواسات و دلسوزی معلم نسبت به شاگردان
4 - استفاده از روشهای مختلف تنبیه برای منع از تخلف شاگردان
5 - فروتنی و نرمش معلم نسبت به شاگردان
6 - تفقد از احوال دانشجویان - یا وظیفه معلم در صورت غیبت شاگرد از جلسه درس
7 - اطلاع از نام و مشخصات شاگرد
8 - القاء مطالب علمی باید در خور استعداد شاگردان باشد
9 - تفهیم ترتب و تسلسل منطقی اشتغالات دینی و علمی به شاگردان
10 - کوشش در تقریب مطالب به ذهن شاگردان و رعایت استعداد آنها
11 - ذکر ضوابط و قواعد کلی علوم ضمن تدریس آنها
12 - تشویق شاگردان به اشتغالات علمی و تحریص بر تکرار دروس و آزمایش هوش و استعداد آنها
13 - طرح مسائل دقیق و پرسش کردن از شاگردان و آزمایش هوش
14 - احترام به شخصیت شاگرد و اعتراف به اهمیت افکار او
15 - رعایت مساوات در التفات و محبت به شاگردان
16 - رعایت نوبت شاگردان زیاد در شروع به تدریس
17 - رعایت امتیاز استعداد و تفاوتهای هوش شاگردان
18 - عدم تقبیح علومی که معلم در آن تخصص ندارد
19 - ارشاد شاگردان به معلمان شایسته
بخش سوم: آداب و وظائف ویژه معلم در امر تدریس و جلسه درس
1 - آراستن و پیراستن ظاهر به منظور تجلیل از مقام علم و دانش
2 - دعاء و حفظ همبستگی معلم با خدا در حین شروع به انجام وظیفه
3 - ادامه و استمرار این همبستگی با خدا برای توفیق در درس
4 - جلوس آمیخته با وقار و نزاکت و ادب
5 - تعیین و تنظیم جهت و سمت جلوس معلم در جلسه درس
6 - پالایش قصد و هدف
7 - حفظ وقار و متانت در جلسه درس
8 - طرز توجه و نگاه معلم به شاگردان باید حساب شده باشد
9 - احترام ویژه به شاگردان بافضیلت و قدردانی از مزایای آنها
10 - تلاوت قرآن و خواندن دعاء قبل از تدریس
11 - استفاده از بهترین قواعد و روش تدریس و تفهیم
12 - رعایت ترتب منطقی علوم و دانشها در امر تدریس
13 - رعایت اعتدال و اقتصاد در بیان و توضیح مطالب
14 - مصونیت معلم از عوارض مخل مزاجی و روحی
15 - توجه به فضای جلسه درس - یا - جلسه درس و اهمیت هوای آزاد
16 - رعایت مصالح شاگردان و مصالح اهم در تقدیم و تأخیر وقت تدریس
17 - رعایت تناسب صدا با محیط درس
18 - حزم و احتیاط برای حفظ نظم و پاسداری از آرامش، و پیشگیری از مراء و جدال در جلسه درس
19 - ایجاد انضباط و حس مسئولیت اخلاقی در شاگردان
20 - رفق و مدارا در مورد کیفیت پاسخ به پرسشهای شاگردان
21 - محبت و التفات معلم و گشاده روئی او نسبت به شاگرد تازه وارد
22 - وظیفه معلم، همزمان با ورود عالم و دانشمند به جلسه درس
23 - اعتراف به عجز و ناتوانی در مسائلی که بدانها احاطه ندارد
24 - تذکر لغزش و اشتباه، قبل از پایان یافتن درس
25 - اعلام به پایان یافتن درس
26 - باید درسها با نصایح اخلاقی پایان گیرد
27 - ختم جلسه درس با دعاء
28 - درنگ نمودن در جلسه درس پس از پایان گرفتن آن
29 - تعیین مهتر و رئیس برای شاگردان
30 - دعاء به هنگام برخاستن از جلسه درس
بخش 1 آداب و وظائف شاگرد نسبت به خود
1 - تصفیه و پالایش دل از آلودگی ها
2 - فرصت های زندگانی را باید غنیمت شمرد
3 - گسیختن علائق و عوائق مادی از خویشتن
4 - پرهیز از تأهل و تشکیل خانواده
5 - بر حذر بودن از معاشرت نادرست
6 - مداومت بر تحرک و کوشش علمی
7 - علو همت و کوشش در پویائی از مقام والای علمی
8 - رعایت مدارج علوم و دانشها از لحاظ اهمیت
بخش 2 آداب و آئین زندگانی شاگرد با استاد
مقدمه
1 - ضرورت کاوش و جستجو از استاد و معلم لایق و شایس
2 - باید استاد را به عنوان پدر واقعی و روحانی تلقی کرد
3 - استاد را باید به عنوان پزشک معالج جان و روان برشمرد
4 - ارج نهادن به استاد و تجلیل از مقام علم و دانش
5 - تواضع و فروتنی در برابر استاد
6 - لزوم ترجیح رأی و نظریه استاد بر رأی و نظریه خود
7 - باید از استاد به احترام یاد کرد
8 - حق شناسی از استاد و سرمشق گفتن از او
9 - سپاسگزاری از ارشاد و هشدارهای استاد
10 - تحمل جور و تندرویهای استاد
11 - باید در انتظار استاد و شرفیابی از محضر او به سر برد
12 - رعایت ادب و نزاکت برای ورود به مجلس خصوصی استاد
13 - آراستن و پیراستن برون، و آمادگی درون به هنگام ورود بر استاد
14 - آمادگی روحی و ذهنی شاگرد برای درس
15 - عدم ایجاد مزاحمت برای اشتغالات استاد
16 - نباید شاگرد مانع استراحت استاد گردد
17 - وقت تدریس را نباید بر استاد تحمیل نمود
18 - تنظیم کیفیت جلوس شاگرد در محضر استاد
19 - تعیین جهت جلوس. شاگرد، کجا و چگونه در جلسه درس قرار گیرد؟
20 - شاگرد باید مراقب حرکات و رفتار و حالات خود در محضر استاد باشد
21 - تنظیم صدا و مواظبت از رفتار و گفتار در پیشگاه استاد
22 - رعایت لطف بیان هنگام گفتگوی با استاد
23 - جبران و تدارک کمبودهای سخن استاد با اشارات لطیف
24 - رعایت ادب و نزاکت در خطاب به استاد
25 - نادیده گرفتن سبق لسان و لغزش زبان استاد
26 - پیشدستی نکردن شاگرد به پاسخ پرسش ها در محضر استاد
27 - لزوم تمرکز حواس و استماع دقیق به سخنان استاد
28 - ارج نهادن به توضیحات استاد
29 - عدم تکرار سؤال های فرساینده و تلف کننده فرصت
30 - سؤال به موقع شاگرد
31 - دلنشین بودن سؤال شاگرد
32 - نباید از سؤال و پرسش - و خاطر شرم و حیاء دریغ ورزید
33 - شهامت شاگرد در اعتراف به عدم درک مطلب علمی
34 - ایجاد آمادگی برای سرعت انتقال در فهم سخن استاد
35 - رعایت نزاکت و ادب در اخذ و عطاء
36 - رعایت نکته های باریکتر از مو، در ارج نهادن به مقام استاد
37 - حفظ حریم استاد بهنگام جلوس و اقامه نماز
38 - کوشش های بی دریغ شاگرد نسبت به استاد
39 - بی بند و بار نبودن شاگرد از لحاظ جلوس در محضر استاد
40 - باید حرکت و راه رفتن در معیت استاد، نمایانگر احترام و محبت به او باشد
بخش 3 آداب و وظائف شاگرد در دانش آموختن و قرائت درس و تکیه گاههای او در رابطه با استاد و رفقاء و همدرسها
اشاره
1 - ضرورت حفظ کردن قرآن کریم - یا - نخستین و اساسی ترین ماده درسی شاگردان
2 - باید مطالعات و اشتغالات علمی شاگرد، در خور فهم و استعداد او باشد
3 - تصحیح درس و معلومات قبل از اندوختن آن در حافظه
4 - باید جبران لغزش های استاد توام با حفظ حرمت او صورت گیرد
5 - استمرار در سعی و کوشش و بررسی محفوظات
6 - برنامه ریزی ساعات شبانه روزی برای اشتغالات علمی
7 - انتخاب روز و ساعت ویژه برای آغاز به درس
8 - شدت اهتمام در مطالعه و بررسی مسائل مربوط به درس حدیث
9 - دقت و بررسی مطالعات و محفوظات و منابع آن ها
10 - صیانت و پاسداری از دانش و سرمایه های علمی از طریق کتابت و نگارش آن
11 - اغتنام فرصت دوران نشاط و جوانی و لزوم والائی همت
12 - حفظ همبستگی و ادامه استمرار شرکت در جلسات درس
13 - رعایت آداب ورود به جلسه درس
14 - رعایت موازین جلوس در جوار معلم
15 - رعایت حق اولویت دیگران نسبت به محل جلوس
16 - رعایت ادب و نزاکت نسبت به حاضران جلسه درس
17 - نباید محل جلوس دیگران را اشغال کرد
18 - شاگرد باید در رده حلقه درس قرار گیرد
19 - نباید هنگام جلوس، میان دو فرد مانوس، جدائی انداخت
20 - رعایت آسایش حاضران
21 - عدم مداخله در درس دیگران
22 - عدم مداخله و مشارکت در سخن دیگران
23 - ادب نگاهداشتن با استاد و شاگردان
24 - رعایت نوبت در درس
25 - رعایت موازین جلوس در محضر استاد
26 - کسب اجازه از محضر استاد و خواندن دعاء به هنگام قرائت درس
27 - اهتمام به مذاکره و تکرار و اعاده سخنان استاد
28 - حفظ حرمت استاد به گاه مباحثه و اعاده درس
29 - رعایت موازین اخلاقی در نحوه مذاکرات علمی
30 - وظائف علمی و اخلاقی دانشجویان برجسته
باب 2 آداب فتوی و مفتی و مستفتی
اشاره
مقدمه:
الف - آیات قرآنی راجع به صادر کردن حکم و فتوی
ب - احادیث مربوط به فتوی
ج - گفتار بزرگان دین درباره حساس بودن مسئله صدور فتوی
نوع اول: شرائط و اموری که باید هر مفتی واجد آنها باشد
نوع دوم: احکام و آداب مفتی
نوع سوم: در آداب فتوی و صادر کردن حکم
نوع چهارم: در احکام و آداب و مشخصات مستفتی
باب 3 در مناظره و شرایط و آداب و آفات آن
فصل اول: در شرائط و آداب بحث و مناظره
مقدمه
1 باید مناظره به منظور اثبات حق انجام گیرد نه به خاطر تظاهر و ریاء
2 اولویت و اهمیت والای امر به معروف و نهی از منکر نسبت به مناظره
3 اجتهاد - یا - شرط مناظره در احکام دینی
4 حق و حقیقت - یا - هدف اساسی مناظره
5 شایسته است جلسه مناظره از تیررس دید مردم بدور باشد
6 باید مناظره کننده، پویای حق باشد
7 ضرورت به کار داشتن انصاف در مناظره
8 مناظره باید با افراد برجسته علمی صورت گیرد
فصل دوم: آفات و نتایج سوء بحث و مناظره نادرست
مقدمه
1 عدم پذیرش حق از رهگذر مناظره توام با جدال و ستیزه جوئی
2 تظاهر و ریاکاری
3 خشم و غضب
4 حقد و کینه توزی
5 رشک و حسد
6 بریدن از افراد و کناره جوئی از مردم
7 سخنان ناروا و گفتارهای حرام
8 تکبر و خود بزرگ بینی و برتری جوئی نسبت به دیگران
9 کنجکاوی از عیوب مردم و خرده گیری از آنها
10 بدخواهی و احساس شادی از اندوه و بدبختی دیگران
11 تزکیه نفس و خودستائی
12 نفاق و دوروئی
خاتمه
باب 4 آداب و آئین نگارش و نگاهداری کتاب
1 اهمیت کتابت و نگارش و فوائد آن
2 باید نویسنده دارای خلوص نیت باشد
3 اهمیت جمع آوری کتب مفید و مورد نیاز
4 استنساخ کتب در چه شرائطی روا است؟
5 فوائد معنوی عاریه و امانت دادن کتب به دیگران
6 لزوم صیانت و اعاده سریع کتب عاریتی به صاحبان آنها
7 حدود استفاده و بهره گیری از کتب عاریتی
8 دقت در نگاهداری کتاب به هنگام مطالعه و استنساخ
9 کیفیت چیدن کتب و ترتیب آنها
10 نباید کتاب را دست افزار حوائج روزمره قرار داده، و به آن صدمه ای وارد ساخت
11 باید کتب خریداری شده را - به منظور اطمینان به صحت و تمامیت آن - بازبینی و وارسی کرد
12 باید نگارش نام خداوند متعال و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیهم السلام) و بزرگان دین (رضوان الله علیهم) ، با تجلیل و احترام از آنها توام باشد.
13 نباید نویسنده، اهتمام خویش را به حسن خط محدود سازد؛ بلکه باید روشن و خوانا بنویسد
14 کیفیت انتخاب و آماده ساختن قلم برای نگارش
15 شیوه نگارش حروف و کلمات
16 پیوسته نگاری کلمات وابسته بهم
17 اطمینان به صحت نوشتار از طریق مقابله آن با نسخه مورد اعتماد
18 بکاربردن مشخصات املائی در مورد حروف و کلمات
19 نکاتی که باید پس از تصحیح کتاب رعایت گردد = تدارک اشتباهات
20 راه و رسم پیراستن نوشته های زائد و بکاربردن عمل «ضرب» در نوشتار
21 کیفیت تخریج و تدارک عبارت از قلم افتاده در نبشتار
22 فوائد مقابله و تصحیح کتاب در معیت شخصیتهای علمی مورد اعتماد
23 بکاربردن مشخصات املائی و تنوع قلم در راس مطالب
24 کیفیت حاشیه نویسی و نگارش نکات سودمند درهامش کتاب
25 عناوین و ابواب و فصول و شرح و متن کتاب را باید چگونه نوشت؟
خاتمه: درباره مطالب مهم و باارزش
فصل 1 در اقسام علوم شرعی و دانشهای اصیل دینی - کلام
1 علم کلام
2 علم کتاب
3 علم حدیث
اشاره
الف - علم روایت
ب - علم درایه
سخنان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره اهمیت حدیث
سخنان امام صادق (علیه السلام) درباره ارزش و اهمیت حدیث
4 فقه
فصل 2 علوم و دانشهای فرعی دین
اشاره
اما معرفت به خداوند متعال و متعلقات آن
اما کتاب عزیز، یعنی قرآن کریم
اما حدیث نبوی
اما فقه
اما کلام
اما منطق
مطلب 2 درجات و مراتب اهمیت علوم دینی و مسائل مربوط به آن
اشاره
الف - واجب عینی
ب - واجب کفائی
ج - سنت و وظائف مستحب
د - علومی که تحصیل آن ها مطلقا و یا به طور مشروط حرام است
ه - دانشهائی که تعلیم و تعلم آنها مکروه است
و - علوم و دانشهای مباح
مطلب 3 ترتیب و تسلسل علوم دینی در رابطه با محصل و دانشجو
اشاره
1 حفظ قرآن کریم و تجوید آن
2 علم صرف
3 علم نحو
4 علوم عربیت دیگر
5 فن منطق
6 علم کلام
7 علم اصول فقه
8 علم درایه الحدیث
9 قرائت حدیث
10 تفسیر آیاتی از قرآن کریم
11 کتب فقهی
12 تفسیر کامل کتاب آسمانی
اشاره
تنوع تفاسیر قرآن کریم
13 حکمت
14 حکمت عملی
15 علم حقیقی
16 عمل و رفتار
تتمه کتاب: سفارش و اندرزهای شهید ثانی به دانشجویان
مترجم این رساله
پیوست ترجمه کتاب منیه المرید
آداب سکنی و اقامت در مدارس
اشاره
1 انتخاب مدارس با توجه به حال و هدف بنیانگذاران و وقف کنندگان آنها
2 اجتناب از مدارسی که بنیانگذارانشان ناشناخته و یا فاقد تقوی به نظر می رسند
3 مُدرس
اشاره
وظائف مدرس و معلم ساکن در مدرسه
4 رعایت برنامه و وقت معین برای جلوس در مدرس و محل افاضه درس
5 ترک معاشرت بی ثمر با همگنان و اهتمام به اداء وظائف مربوط به اهداف مدرسه
6 رعایت حقوق اهل مدرسه و عفو و گذشت از بدیهای آنها
7 باید قبل از سکنای در مدرسه و انتخاب اتاق، همسایگان را ارزیابی کرد
8 آداب ورود و خروج و راه رفتن و بالا رفتن و پائین آمدن در مدرسه
9 باید از نشستن و راه رفتن در جای های نامناسب خودداری کرد
10 تجنب و خودداری از پاره ای اعمال مباح در مدرسه
11 نکاتی ظریف درباره آداب مربوط به جلسه درس
الشیعه فی الاسلام
مشخصات کتاب
مقدمه المترجم
تعریف بالکاتب
مقدمه المؤلف
1 کیفیه نشؤ الشیعه و تطورهم
1 بدایه نشؤ الشیعه
2 سبب انفصال الاقلیه الشیعیه عن اکثریه السنه، و ظهور الاختلافات
3 موضوعا الخلافه و المرجعیه العلمیه
4 الطریقه السیاسیه للخلافه الانتخابیه، و مخالفتها للفکر الشیعی
5 انتها الخلافه الی امیرالمؤمنین (ع) و سیرته
6 ما حصل علیه الشیعه طوال خلافه الامام علی (ع) فی خمس سنوات
7 انتقال الخلافه الی معاویه و تحولها الی ملوکیه موروثه
8 الایام العصیبه التی مرت بالشیعه
9 استقرار ملوکیه بنی امیه
10 الشیعه فی القرن الثانی للهجره
11 الشیعه فی القرن الثالث للهجره
12 الشیعه فی القرن الرابع للهجره
13 الشیعه فی القرن الخامس و حتی القرن التاسع الهجری
14 الشیعه فی القرن العاشر و الحادی عشر للهجره
15 الشیعه فی القرن الثانی عشر و حتی القرن الرابع عشر للهجره
16 انشعاب بعض الفرق و انقراضها
17 الزیدیه
18 الاسماعیلیه و انشعاباتها
19 النزاریه و المستعلیه و الدروزیه و المقنعه
20 الشیعه الاثنا عشریه، و اختلافها مع الزیدیه و الاسماعیلیه
موجز عن تاریخ الشیعه الاثنی عشریه
2 الفکر الدینی لدی الشیعه
1 معنی الفکر الدینی
2 المصادر الرئیسیه للفکر الدینی فی الاسلام
3 الطرق التی یعرضها الاسلام للفکر الدینی
4 الاختلاف بین هذه الطرق الثلاثه
5 الطریق الاول: الظواهر الدینیه و اقسامها
الظواهر الدینیه و اقسامها
حدیث الصحابه
بحث آخر فی الکتاب و السنه
ظاهر القرآن و باطنه
تاویل القرآن
تتمه البحث عن الحدیث
الشیعه و العمل بالحدیث
التعلم و التعلیم العام فی الاسلام
الشیعه و العلوم النقلیه
6 الطریق الثانی: للمباحث العقلیه
التفکر العقلی و الفلسفی و الکلامی
مدی قدم الشیعه فی التفکر الفلسفی و الکلامی فی الاسلام
الشیعه یهتمون دائما بحقل الفلسفه و سائر العلوم العقلیه
لماذا استقرت الفلسفه عند الشیعه؟
خمسه من نوابغ علما الشیعه
7 الطریق الثالث: الکشف
الانسان و درکه للعرفان
ظهور العرفان فی الاسلام
ارشاد الکتاب و السنه الی معرفه النفس، و مناهجها
3 المعتقدات الاسلامیه من وجهه نظر الشی
معرفه اللّه
النظر الی الکون عن طریق المخلوقات و الواقعیات ضروره وجود اللّه تعالی
نظره اخری عن طریق ارتباط الانسان بالعالم خاتمه الفصل وحدانیه اللّه تعالی
وحدانیه اللّه تعالی
الذات و الصفات
معانی صفات اللّه تعالی
صفات الفعل
القضا و القدر
الانسان و الاختیار
معرفه النبی (ص)
نحو الهدف الهدایه العامه
الهدایه الخاصه
العقل و القانون
الشعور المرموز، او ما یسمی ب (الوحی)
الانبیا و عصمه النبوه
الانبیا و الشرائع السماویه
الانبیا و دلیل (الوحی) و النبوه
عدد الانبیا
الانبیا اولوالعزم، حمله الشرائع السماویه
نبوه محمد (ص)
النبی الاکرم (ص) و القرآن
معرفه المعاد
الانسان روح و جسم
مبحث فی حقیقه الروح من منظار آخر
الموت من وجهه نظر الاسلام
عالم البرزخ
یوم القیامه المعاد
بیان آخر
استمرار الخلقه و تعاقبها
معرفه الامام
معنی الامام
الامامه و خلافه النبی الاکرم (ص) فی الحکومه الاسلامیه
اشاره
تایید للاقوال السابقه
الامامه فی العلوم التشریعیه
الفرق بین النبی و الامام
الامامه فی باطن الاعمال
مما تقدم نستطیع ان نحصل علی النتائج التالیه:
ائمه الاسلام وقادته
موجز عن حیاه الائمه الاثنی عشر
الامام الاول
الامام الثانی
الامام الثالث
الامام الرابع
الامام الخامس
الامام السادس
الامام السابع
الامام الثامن
الامام التاسع
الامام العاشر
الامام الحادی عشر
الامام الثانی عشر
اشاره
النواب الخواص
بحث فی ظهور المهدی (عج) من وجهه نظر العامه
رد علی الشبهات
الخاتمه: البلاغ المعنوی للشیعه
شیعه در اسلام
مشخصات کتاب
پیشگفتار به قلم یکی از شاگردان استاد
شرح حال استاد
آثار علاّمه طباطبائی
مقدمه
اشاره
1 - دین
2 - اسلام
3 - شیعه
بخش اوّل: کیفیت پیدایش و نشو و نمای شیعه
1 آغاز پیدایش شیعه و کیفیت آن
2 سبب جدا شدن اقلیت شیعه از اکثریت سنی و بروز اختلاف
3 دو مسئله جانشینی و مرجعیت علمی
4 روش سیاسی خلافت انتخابی و مغایرت آن با نظر شیعه
5 انتهای خلافت به امیرالمؤمنین علی (ع) و روش آن حضرت
6 بهره ای که شیعه از خلافت پنجساله علی (ع) برداشت
7 انتقال خلافت به معاویه و تبدیل آن به سلطنت موروثی
8 سخت ترین روزگار برای شیعه
9 استقرار سلطنت بنی امیه
10 شیعه در قرن دوم هجری
11 شیعه در قرن سوم هجری
12 شیعه در قرن چهارم هجری
13 شیعه در قرن نهم هجری
14 شیعه در قرن دهم تا یازدهم هجری
15 شیعه در قرن دوازده تا چهاردهم هجری
16 انشعابات شیعه
17 شیعه زیدیه
18 شیعه اسماعیلیه و انشعاباتشان
19 شیعه دوازده امامی و فرق ایشان با زیدیه و اسماعیلیه
20 خاتمه فصل
21 خلاصه تاریخچه شیعه دوازده امامی
بخش دوّم: تفکر مذهبی شیعه
1 معنای تفکر مذهبی
2 مأخذ اساسی تفکر مذهبی در اسلام
3 راههایی که قرآن برای تفکر مذهبی نشان می دهد
اشاره
طریق اوّل: ظواهر دینی، اقسام ظواهر دینی
طریق دوّم: بحث عقلی
طریق سوم: کشف
بخش سوم: اعتقادات اسلامی از نظر شیعه دوازده امامی
1 - خداشناسی
2 - پیغمبر شناسی
3 - معادشناسی
4 - امام شناسی
معنای امام
امامت و جانشینی پیغمبر اکرم (ص) و حکومت اسلامی
در تایید سخنان گذشته
امامت در بیان معارف الهیّه
فرق میان نبی و امام
امامت در باطن اعمال
ائمه و پیشوایان اسلام
اجمالی از تاریخ زندگی دوازده امام (ع)
امام اوّل
امام دوّم
امام سوم
امام چهارم
امام پنجم
امام ششم
امام هفتم
امام هشتم
امام نهم
امام دهم
امام یازدهم
امام دوازدهم
پاورقی
از 1 تا 101
از 102 تا 202
از 203 تا 303
البهجه المرضیه (سیوطی)
مشخصات کتاب
الجزء الاول
خطبه الکتاب
الکلام و ما یتألف منه
المعرب و المبنی
باب النکره. المعرفه
مدخل؛ المعرفه و النکره (الضمیر)
الاول من المعارف: الضمیر
الثانی من المعارف العلم
الثالث من المعارف اسم الاشاره
الرابع من المعارف الموصول
الخامس من المعارف المعرف باداه التعریف
باب المبتداء و الخبر
مدخل؛ الابتداء
کان و أخواتها
فصلّ فی ما و لا ولات و إن المشبّهات بلیس
أفعال المقاربه
إنّ و أخواتها
لا التی لنفی الجنس
ظنّ و أخواتها
أعلم و أری
باب الفاعل و المفعول
النائب عن الفاعل
إشتغال العامل عن المعمول
تعدّی الفعل ولزومه
التنازع فی العمل
المفاعیل الخمسه
مدخل؛ المفعول به
المفعول له
المفعول فیه و هو المسمّی ظرفا
المفعول معه
الاستثناء
الحال
التمییز
حروف الجرّ
الإضافه
المضاف الی یاء المتکلم
الجزء الثانی
إعمال المصدر
إعمال اسم الفاعل
أبنیه المصادر
أبنیه أسماء الفاعلین و المفعولین
الصّفه المشبّهه باسم الفاعل
التعجّب
نِعْمَ وبئس و ما جری مجراهما
أفْعَلّ التفضیل
التوابع النّعت
النّعت
التوکید
العطف (بیان)
اشاره
ذو بیان
عطف النسق
البدل
النّداء
فصل فی احکام توابع المنادی
المنادی المضاف الی یاء المتکلّم
الأَسْماء اللّازِمَهِ للنِّداءَ
الاستغاثه
النّدبه
الترخیم
الاختصاص
التحذیر و الأغراء
أسماء الأفعال و الأصوات
نونا التوکید
ما لا ینصرف
إعراب الفعل
عوامل الجزم
الإخبار بالذی و الألف و اللام
العدد
کم وکأیِّن وکذا
الحکایه
التأنیث
المقصور و الممدود
کیفیَّه تَثْنِیَهِ المَقْصُورِ وَ المَهْدُودِ وَ جَمْعِهما تَصْحیحاً
جمع التکسیر
التصغیر
النّسَب
هذا باب الوقف
الإماله
التَّصْریفُ
فصلّ فی زباده همزه الوصل
الإبدال
فصل فی الحذف
الإدغام
المنطق للمظفر
مشخصات کتاب
المنطق
المدخل
الحاجه إلی المنطق
تعریف علم المنطق
العلم
تمهید
تعریف العلم
التصور و التصدیق
اشاره
بماذا یتعلق التصدیق و التصور؟
أقسام التصدیق
الجهل وأقسامه
اشاره
لیس الجهل المرکب من العلم
العلم ضروری ونظری
اشاره
توضیح فی الضروری
تعریف النظر أو الفکر
تمرینات
أبحاث المنطق
مدخل؛ أبحاث المنطق
الباب الأول: مباحث الألفاظ
الحاجه إلی مباحث الألفاظ
اشاره
1 الوجود الخارجی
2 الوجود الذهنی
3 الوجود اللفظی
4 الوجود الکتبی
النتیجه
الدلاله
تعریف الدلاله
أقسام الدلاله
1 الدلاله العقلیه
2 الدلاله الطبعیه
3 الدلاله الوضعیه
أقسام الدلاله الوضعیه
الدلاله اللفظیه
تمرینات
تقسیمات الألفاظ
اشاره
1 المختص. المشترک. المنقول. المرتجل. الحقیقه و المجاز
2 الترادف و التباین
1 تقابل النقیضین
2 تقابل الملکه وعدمها
3 تقابل الضدین
4 تقابل المتضایفین
تمرینات
3 - المفرد و المرکّب
تمرینات
الباب الثانی: مباحث الکلی
الکلی و الجزئی
الجزئی الاضافی
المتواطئ و المشکک
تمرینات
المفهوم و المصداق
العنوان و المعنون
تمرینات
النسب الأربع
اشاره
1 - (نسبه التساوی)
2 - (نسبه العموم و الخصوص مطلقاً)
3 - (نسبه العموم و الخصوص من وجه)
4 - (نسبه التباین)
النسب بین نقیضی الکلیین
اشاره
1 - (نقیضا المتساویین متساویین أیضاً)
2 - (نقیضا الأعم و الأخص مطلقاً بینهما عموم وخصوص مطلقاً)
3 - (نقیضا الأعم و الأخص من وجه متباینان تبایناً جزئیاً)
4 - (نقیضا المتباینین متباینان تبایناً جزئیاً) أیضاً
تمرینات
الکلیات الخمسه
اشاره
1 النوع
2 الجنس
3 الفصل
تقسیمات
الذاتی و العرضی
تنبیهات وتوضیحات
4 صنف:
5 الحمل وأنواعه
الکلی المنطقی و الطبیعی و العقلی
تمرینات
الباب الثالث: المعرف، وتلحق به القسمه
المقدمه فی مطلب ما وأی و هل ولم
المقدمه فی مطلب ما وأی و هل ولم
(ما) الحقیقیه
فروع المطالب
التعریف
أقسام التعریف
التعریف: حد ورسم.
1 الحد التام
2 الحد الناقص
3 الرسم التام
4 الرسم الناقص
التعریف بالمثال
التعریف بالتشبیه
اشاره
شروط التعریف
القسمه: تعریفها، فائدتها
تعریفها
فائدتها
أصول القسمه
1 لابد من ثمره
2 لابد من تباین الأقسام
3 أساس القسمه
4 جامعه مانعه
أنواع القسمه
اشاره
1 قسمه الکل إلی أجزائه، أو (القسمه الطبیعیه)
2 قسمه الکلی إلی جزئیاته، أو (القسمه المنطقیه)
أسالیب القسمه
اشاره
1 - طریقه القسمه الثنائیه:
2 - طریقه القسمه التفصیلیه:
التعریف بالقسمه
طریقه التحلیل العقلی
طریقه القسمه المنطقیه الثنائیه
تمرینات
الباب الرابع: القضایا وأحکامها
1 القضایا
القضیه
أقسام القضایا
أجزاء القضیه
أقسام القضیه باعتبار الموضوع
تقسیم الشرطیه
تقسیمات الحملیه
أنواع الموجهات
تمرینات
تقسیمات الشرطیه الأخری
تمرینات
2 فی أحکام القضایا أو النسب بینها
تمهید
التناقض
من ملحقات التناقض: التداخل و التضاد و الدخول تحت التضاد
العکوس
تمرینات
من ملحقات العکوس: النقض
تمرینات
الباب الخامس: الحجه وهیئه تألیفها أو مباحث الاستدلال
الحجه وهیئه تألیفها أو مباحث الاستدلال
طرق الاستدلال او اقسام الحجه
1 القیاس
اشاره
أقسام القیاس بحسب مادته وهیئته
الأشکال الأربعه
تنبیهات
تمرینات
الاقترانی الشرطی
القیاس الاستثنائی
خاتمه فی لواحق القیاس
القیاسات المرکبه
قیاس الخلف
قیاس المساواه
1 مصطلحات هذه الصناعه
2 وجه الحاجه الی الجدل
3 المقارنه بین الجدل و البرهان
4 تعریف الجدل
5 فوائد الجدل
6 السؤال و الجواب
7 مبادئ الجدل
8 مقدمات الجدل
9 مسائل الجدل
10 مطالب الجدل
11 ادوات هذه الصناعه
1 معنی الموضع
2 فائده الموضع وسر التسمیه
3 اصناف المواضع
4 مواضع الإثبات و الإبطال
5 مواضع الأولی و الآثر
1 تعلیمات للسائل
2 تعلیمات للمجیب
3 تعلیمات مشترکه للسائل و المجیب او اداب المناظره
2 الاستقراء
حل الشبهه
شبهه مستعصیه
أقسامه
تعریفه
3 التمثیل
تعریفه
ارکانه
قیمته العلمیه
تمرینات علی الاقیسه
الباب السادس: الصّناعات الخمس
تمهید
اشاره
المقدمه فی مبادئ الأقیسه
1. الیقینات
تمرینات
2. المظنونات
3 المشهورات
اشاره
1 الواجبات القبول
2 التأدیبات الصلاحیه
3 الخلقیات
4 الانفعالیات
5 العادیات
6 الاستقرائیات
4 الوهمیات
5 المسلمات
6 المقبولات
7 المشبهات
8 المخیلات
أقسام الأقیسه بحسب الماده
فائده الصناعات الخمس علی الاجمال
1 صناعه البرهان
1 حقیقه البرهان
2 البرهان قیاس
3 البرهان لمّی وانیَّ
4 أقسام البرهان الانَّی
5 الطریق الاساس الفکری لتحصیل البرهان
6 البرهان اللمی مطلق و غیر مطلق
7 معنی العله فی البرهان اللمی
8 تعقیب وتوضیح فی اخذ العلل حدودا وسطی
9 شروط مقدمات البرهان
10 معنی الذاتی فی کتاب البرهان
11 معنی الاوّلی
2 صناعه الجدل أو آداب المناظره
1 القواعد و الاصول
اشاره
1 (الأداه الأولی)
2 (الأداه الثانیه)
3 (الأداه الثالثه)
4 (الأداه الرابعه)
2 المواضع
الاشاره
و (الأول) لا یخلو عن أحد أمرین
و (الثانی) لا یخلو أیضا عن أحد أمرین
وعلی هذا فالمحمولات أربعه
3 الوصایا
3 صناعه الخطابه
1 الاصول و القواعد
2 الانواع
الاشاره
(القسم الأول) ما یتعلق بالأمور العظام، و هی أربعه:
(القسم الثانی) الرئیسی ما یتعلق بالامور الجزئیه
3 التوابع
4 صناعه الشعر
تمهید
تعریف الشعر
فائدته
السبب فی تاثیره علی النفوس
بماذا یکون الشعر شعراً
اکذبه اعذبه
القضایا المخیلات وتاثیرها
هل هناک قاعده للقضایا المخیلات؟
من أین تتولد ملکه الشعر؟
صله الشعر بالعقل الباطن
5 صناعه المغالطه
1 المقدمات
2 اجزاء الصناعه الذاتیه
الاشاره
1 ما فی اللفظ المفرد
2 ما فی اللفظ المرکب
فالمغالطات اللفظیه إذن تنحصر فی سته أنواع
الاشاره
1 المغالطه باشتراک الاسم
2 المغالطه فی هیئه اللفظ الذاتیه
3 المغالطه فی الاعراب و الاعجام
4 مغالطه المماراه
5 مغالطه ترکیب المفصل
6 مغالطه تفصیل المرکب
الاشاره
1 ایهام الانعکاس
2 أخذ ما بالعرض مکان ما بالذات
3 سوء اعتبار الحمل
4 جمع المسائل فی مسأله واحده
5 سوء التألیف
6 المصادره علی المطلوب
7 وضع ما لیس بعله عله
3 اجزاء الصناعه العرضیه
خاتمه؛ انتهی الجزء الثالث
☰ فهرست
↑
سایز
↓
اطلاعات
مرتبط
☰ فهرست
↑
اندازه متن
↓
اطلاعات
مرتبط
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
قبل
دروس حوزه - پایه دوم
صفحه
1
از
356
بعد
فهرست
×
المقدمه
أما المقدمه
اشاره
1 - فصل فی فضل العلم من القرآن
2 - فصل فیما روی عن النبی صلی الله علیه و آله و سلم فی فضل العلم
3 - فصل فیما روی عن طریق الخاصه فی فضل العلم
4 - فصل فی ما روی عن التفسیر المنسوب إلی العسکری ع فی فضل العلم
5 - فصل فی فضل العلم من الکتب السالفه و الحکم القدیمه
6 - فصل فی فضل العلم من الآثار و تحقیقات بعض العلماء
7 - فصل فی دلیل العقل علی فضل العلم
الباب الأول فی آداب المعلم و المتعلم
النوع الأول آداب اشترکا فیها
القسم الأول آدابهما فی أنفسهما
الأمر الأول أول ما یجب علیهما
الاشاره
[فصل 1 - القرآن و الإخلاص
[فصل 2 - ما روی عن النبی ص و الإخلاص
[فصل 3 ما روی عن طریق الخاصه فی لزوم الإخلاص فی طلب العلم و بذله
[فصل 4: فی لزوم الإخلاص من الآثار و کلام الأنبیا]
[فصل 5 - فی مکاید الشیطان و أهمیه الإخلاص]
و الأمر الثانی استعمال ما یعلمه کل منهما شیئا فشیئا
[الامر الثالث:] فی التوکل علی الله تعالی و الاعتماد علیه
[الامر] الرابع حسن الخلق
[الامر] الخامس أن یکون عفیف النفس
القسم الثانی آدابهما فی درسهما و اشتغالهما
[1-] أن لا یزال کل منهما مجتهدا فی الاشتغال
[2-] أن لا یسأل أحدا تعنتا و تعجیزا
3 عدم الاستنکاف من التعلم مّمن هو دونه
4 الانقیاد للحقّ بالرجوع عند الهفوه
5. تأمُّلُ ما یریدُ أن یورده أو یسألَ عنه قبلَ إبرازه
6. عدم حضور مجلس الدرس إلاّ مُتَطَهّراً من الحدَدَث و الخَبَث
النوع الثانی: آداب یَخْتَصُّ بها المعلّم
اشاره
القسمُ الأوّلُ: آدابه فی نفسه مضافهً إلی ما تقدَّم
اشاره
1. أنْ لا یَنْتَصِبَ للتدریس حتّی تَکْمُلَ أهلیَّتُه، و یَظْهَرَ استحقاقُه لذلک علی صَفَحاتِ
2. صیانهُ العلم و ترکُ إذلاله و بذله لغیر أهله
3. العملُ بعلمه زیاده علی ما تَقدَّم فی الأمر المشترک
4. حسن الخلق و التواضع زیاده علی الأمر المشترک
5. عدم الامتناع من تعلیم أحد لکونه غیر صحیح النیَّه
6. بذل العلم عند وجود المستحق و عدم البخل به
[7-] أن یحترز من مخالفه أفعاله لأقواله
[8-] إظهار الحق بحسب الطاقه من غیر مجامله لأحد
القسم الثانی: آداب المعلمّ مع طَلَبَته
1. تأدیبُهُم بالآداب السَّنیََّه و تعویدهم الصیاته
2. ترغیبهم فی العلم و تذکیرهم بفضائله و فضائل العلماء
3. حُبَّه لهم ما یحبَّ لنفسه و کراهتَه لهم ما یکره لنفسه
4. زجرهم عن سوء الأخلاق و ارتکاب المحرّمات و المکروهات
5. التواضع للمتعلّمین و عدم التعاظم علیهم
6. السؤال عن أحوال الغائب زائداً علی العاده
7. استعلام أسماء طلبته و أنسابهم و کناهم
8. السَّماحهُ ببذل ما حصَّله من العلم، و التلَطَّفَ فی الإفاده
9. صدَّ المتعلّم عن أن یشتغل بغیر الواجب قبله
10. الحرص علی تعلیمهم و الاهتمام بذلک و إیثاره علی حوائجه
11. ذکره فی تضاعیف الکلام ما یناسبه من قواعد الفنّ
12. تحریضهم علی الاشتغال و مطالبتهم بأعاده محفوظاتهم
13. طرح مستفاد المسائل الدقیقه لهم و اختیار أفهامهم
14. إنصافهم فی البحث و الاعتراف بفائده یقولها بعضهم
15. عدم إظهاره للطلبه تفضیل بعضهم علی بعض عنده
16. تقدیم الأسبق فالأسبق فی التعلیم إذا ازدحموا
17. إیصاءُ الطالب بالرّفق إذا سلک فوق ما یقتضیه حاله
18. عدم تقبیح العلوم التی وراء ما یتکفّل به من العلوم
19. عدم التأذّی ممّن یقرأ علیه إذا قرأ علی غیره لمصلحه
20. القیام بنظام أمر الطالب و أمر الناس بالأخذ عنه إذا تأهَّل للتّعلیم
القسم الثالث: آدابه فی درسه
اشاره
1 أنْ لا یخرُجَ إلی الدرس إلاّ کامِلَ الأُهْبَهِ
2 الدعاء عند خروجه مرید للدرس بالدعاء المروی
3 التسلیم علی من حضر إذا وصل إلی المجلس و صلاه رکعتین
4 الجلوس بسکینه و وقار و تواضع و خشوع و إطراق
5 الجلوس مستقبل القبله
6 نیّه تعلیم العلم و تبلیغ الأحکام قبل شروع الدرس
7 الاستقرار علی سمت واحد و الصیانه عن الزحف و کثره المزاح
8 الجلوس فی موضع یبرز و جهه فیه لجمیع الحاضرین
9 حسن خلقه مع جلسائه و القیام لهم
10 تلاوه القرآن و الدعاء و نحوه قبل الشروع فی الدرس
11 تفهیم الدرس بأیسر الطرق و أعذب ما یمکنه من الألفاظ
12 تقدیم الأشرف فالأشرف من الدروس إذا تعدَّدَتْ
13 عدم تطویل مجلسه تطویلاً مملاً و عدم تقصیره تقصیراً مخلاً
14 عدم الاشتغال بالدرس و به ما یشوش فکره
15 عدم کون مایؤذی الحاضرین فی مجلسه
16 مراعاه مصلحه الجماعه فی تقدیم وقت الحضور و تأخیره
17 عدم رفع صوته زیاده علی الحاجه و عدم حفضه
18 صیانه مجلسه عن اللَّغط و اختلاف جهات البحث
19 زجر من تعدّی فی بحث أو ظهر منه ترک إنصاف
20. الإرفاق بهم فی خطابهم و سماع سؤالهم
21. التودد للغریب و الانبساط له
22. الإمساک عن مسأله شرع فیها إذا أقبل بعض الفضلاء حتی یجلس
23. قول «لا أدری» و مثله إذا سئل عن شیء لا یعرفه
24. المبادره إلی النبیه علی فساد تقریر توهمه صواباً
25. النبیه عند فراغ الدرس أو إرادته بما یدل علیه
26. ختم الدرس بذکر شیء من الحکم و المواعظ
27. ختم المجلس بالدعاء کما بدأ به
28. المکث قلیلاً بعد قیام الجماعه
29. نصب نقیب فطن کیس لهم
30. الدعاء إذا قام من مجلسه بما ورد
النوع الثالث: الآداب المختصه بالمتعلم
اشاره
القسم الأوّل: آدابه فی نفسه
اشاره
1. تحسین نیبته و تطهیر قلبه من الأدناس
2. اغتنام التحصیل فی الفراغ و حاله الشباب
3. قطع ما یقدر علیه من العوائق و العلائق المانعه
4. ترک التزویج حتی قضاء و طره من العلم
5. عدم العشره مع من یشغله عن مطلوبه
6. الحرص علی التعلم و المواظبه علیه فی جمیع الأوقات
7. علو الهمه و عدم الرضا بالیسیر و ترک التسویف
8. الأخذ فی ترتیب التعلم بالأولی و الأهم
القسم الثانی: آدابه مع شیخه و قدوته و ما یجب علیه من تعظیم حرمته
اشاره
مقدّمه: حق العالم علی المتعلم
اشاره
فیما حکاه الله عز و جل عن موسی ع حین خاطب الخضر ع
حکایه
فوائد الأدب
[فوائد کثیره من أدب المعلم و إعزازه المستفاده من قصه الخضر مع موسی
1. تقدیم النظر فیمن بأخذ عنه العلم
2. الاعتقاد فی شیخه أنه الأب الحقیقی و الواد الروحانی
3. اعتقاد أنه مریض النفس و أن شیخه طیب مرضه
4. نظر اشیخ بعین الاحترام و ضرب الصفحه عن عیوبه
5. التواضع للشیخ زیاده علی التواضع للعلماء و غیرهم
6. عدم الإنکار علی الشیخ و التآمر علیه
7. تبجیل الشیخ فی غیبته و حضوره
8. تعظیم حرمه الشیخ فی نفسه و اقتدؤه به و مراعاه هدیه
9. شکر الشیخ علی توقیفه له علی ما فیه فضیله
10. الصبر علی جفوه تصدر من شیخه و تأویل أفعاله
11. الاجتهاد علی السبق بالحضور إلی المجلس قبل حضور الشیخ
12. عدم الدخول علی الشیخ فی غیر المجلس العام بغیر إذنه
13. الدخول علی الشیخ کامل الهیاه، فارغ القلب
14. عدم القراءه علی الشیخ عند شهغل قلبه و ملله
15. التسلیم و الخروج إذا دخل علی الشیخ و عنده من یتحدث فکتوا
16. انتظار الشیخ إذا حضر مکانه فلم یجده
17. عدم طلب الإقراء من الشیخ فی وقت یشق علیه
18. الجلوس بین یدی الشیخ جلسه الأدب بسکون و خضوع
19. عدم الاستناد بحضره الشیخ إلی حائط أو مخده و نحو ذلک
20. الإصفاء إلی الشیخ و الإقبال بکلیته علیه
21. عدم رفع صوته رفعاً بلیغاً و المساره و غمز شخص، و نحو ذلک
22. حسن خطابه مع الشیخ بقدر الإمکان
23. عدم المبادره إلی ذکر إشکال لم یذکره و الإشاره إلی ذلک بألطف إشاره
24. التحفظ من مخاطبه الشیخ بما لا یلیق خطابه به
25. عدم الاستهزاء إذا سبق لسان الشیخ إلی تحریف کلمه
26. عدم سبق الشیخ إلی شرح مسأله أو جواب سؤال
27. عدم قطع کلام الشیخ و مسابقته فیه و مساوقته به
28. الإصفاء إلی الشیخ إذا ذکر کلاماً و هو یحفظ ذلک
29. عدم تکرار سؤال ما یعلمه و استفهام ما یفهمه
30. عدم السؤال عن شیء فی غیر موضعه
31. اغتنام سؤاله عند طیب نفسه و فراغه
32. عد مالاستحیاء من السؤال عمّا إشکل علیه
33. عدم قول: «نعم» إذا قال الشیخ: «أفهمت» قبل اتضاح المقصود
34. حضور ذنه فی جهه الشیخ
35. تناول ما ناوله الشیخ بالیمنی و مناولته الشیخ بالیمنی
36. إعداد القلم للشیخ إذا ناوله لیکتب به
37. نشر السجاده أولاً إذا ناول الشیخ إیاها، و نحو ذلک
38. المبادره إلی أخذ السجاده إذا قام الشیخ، و نحو ذلک
39. القیام لقیام الشیخ و عدم الجلوس و هو قائم
40. کونه أمام الشخی باللیل و وراءه بالنهار، و نحو ذلک
القسم الثالث: آدابه فی درسه و قراءته، و ما یعتمده حینئذ مع شیخه و رفقهته
اشاره
1. الابتداء أولاً بحفظ کاب الله تعالی حفظاً متقناً
2. الاقتصار من المطالعه علی ما یحتمله فهمه
3. الاعتناء بتصحیح درسه قبل حفظه تصحیحاً متقناً
4. إحضار الدواه و القلم للتصحیح، و ضبط ما یصححه
5. المذاکره بالمحفوظات و إدامه الفکر فیها
6. تقسیم أوقات لیله و نهاره علی ما یحصله
7. التبکیر بدرسه و جعل ابتدائه یوم الخمیس أو یوم السبت
8. التبکیر بسماع الحدیث و عدم إهمال الاشتغال به
9. الاعناء بروایه کتبه التی قرأها أو طالعها
10. الانتقال إلی المبسوطات إذا بحث المختصرات
11. المبالغه فی الجد و التشمیر و عدم القناعه بالیسیر
12. ملازمه حلقه یخه بل جمیع مجالسه إذا أمکن
13. التسلیم علی الحاضرین و تخصیص الشیخ بزیاده تحبه
14. عدم تخطی رقاب الحاضرین، و الجلوس حیث ینتهی به المجلس
15. الحرص علی قربه من الشیخ حیث یکون منزلته
16. التأدب مع رفقته و حاضری المجلس
17. عدم مزاحمه غیره فی مجلسه و إیثار قیامه له
18. عدم الجلوس فی وسط الحلقه و قدام غیره لغیر ضروره
19. عدم الجلوس بین أخوین أو متصاحبین إلا برضاهما
20. ترحیب الحاضرین بالقادم و التوسعه له إذا جاء
21. عدم التکلم فی أثناء درس غیره بما لا یتعلق به
22. عدم المشارکه مع أحد من الجماعه فی حدیثه مع الشیخ
23. عدم نهی من أساء علی غیره إلا بإشاره الشیخ
24. مراعاه النوبه إذا أراد القراءه، و الاستعاذه و نحوه بعده
25. الجلوس بین یدی الشیخ علی ما تقدم تفصیله
26. استیذان الشیخ قبل القراءه، و الستعاذه و نحوه بعده
27. مذاکره من یرافقه من مواظبی مجلس الشیخ
28. کون المذاکره فی غیر مجلس الشیخ أو بعد انصرافه
29. مراعاه الأدب المتقدم أو قریباً منه مع کبیرهم و معیدهم
30. وجوب إرشاد الرفقه علی من علم منهم بنوع من العلم و الکمال
الباب الثانی فی آداب الفتوی و المفتی و المستفتی
اشاره
النوع الرابع فی أحکام المستفتی و آدابه و صفته)
المقدمه فی أهمیه الإفتاء
اشاره
[التحذیر منه فی الآیات
النوع الأول الأمور المعتبره فی کل مفت
النوع الثانی فی أحکام المفتی و آدابه
اشاره
[1-] الإفتاء و تحصیل مرتبته و کونهما فرضاً کفایهً
[2-] ألا یفتی فی حال تغیر خلقه و شغل قلبه
[3-] إذا أفتی فی واقعه ثم تغیر اجتهاده
[4-] إذا أفتی فی حادثه ثم حدث مثلها
[5-] لا یجوز أن یفتی بما یتعلق بألفاظ الأیمان
النوع الثالث فی آداب الفتوی
اشاره
[1-] یلزم المفتی أن یبین الجواب بیانا یزیل الإشکال
[2-] أن تکون عبارته واضحه صحیحه
[3-] إذا کان فی المسأله تفصیل لا یطلق الجواب
[4-] إذا کان فی الرقعه مسائل فالأحسن ترتیب الجواب علی ترتیب السؤال
[5-] لیس من الأدب کون السؤال بخط المفتی
[6-] لیس له أن یکتب السؤال علی ما علمه من صوره الواقعه
[7-] إذا کان المستفتی بعید الفهم فلیرفق به
[8-] لیتأمل الرقعه کلمه کلمه تأملا شافیا
[9-] إذا وجد فیها کلمه مشتبهه سأل المستفتی عنها
[10-] أن یقرأها علی حاضریه ممن هو أهل لذلک
[11-] لیکتب الجواب بخط واضح وسط
[12-] إذا کتب الجواب أعاد نظره فیه و تأمله
[13-] إذا کان هو المبتدئ […]
[14-] یستحب عند إراده الإفتاء أن یستعیذ بالله
[15-] أن یکتب فی أول فتواه الحمد لله
[16-] أن یکتب المفتی بالمداد دون الحبر
[17-] أن یختصر جوابه غالبا
[18-] إذا سئل [مما ینبغی إراقه دم المستفتی
[19-] إذا سئل عن میراث
[20-] أن یلصق الجواب بآخر الاستفتاء و لا یدع فرجه
[21-] إذا ظهر للمفتی أن الجواب خلاف غرض المستفتی
[22-] إذا رأی المفتی المصلحه أن یفتی العامی بما فیه تغلیظ
[23-] یجب علی المفتی عند اجتماع رقاع بحضرته أن یقدم الأسبق فالأسبق
[24-] إذا رأی المفتی رقعه الاستفتاء و فیها خط غیره ممن هو أهل للفتوی
[25-] إذا لم یفهم المفتی السؤال أصلا
[26-] أن یذکر المفتی فی فتواه حجه مختصره قریبه من آیه أو حدیث
النوع الرابع فی أحکام المستفتی و آدابه و صفته
اشاره
[1-] فی صفته
[2-] أن لا یستفتی إلا من عرف أو غلب علی ظنه علمه
[3-] إذا اجتمع اثنان فأکثر ممن یجوز استفتاؤهم
[4-] فی جواز تقلید المجتهد المیت
[5-] لو تعدَّد المفتی و تساوَوْا فی العلم و الدین
[6-] إذا استفتی فأجیب ثم حدثت تلک الواقعه مره أخری
[7-] له أن یستفتی بنفسه و أن یبعث ثقه یعتمد خبره أو رقعه
[8-] أن یتأدب مع المفتی
[9-] إذا أراد جمع خط مفتیین فی ورقه واحده
[10-] أن یکون کاتب الرقعه ممن یحسن السؤال
[11-] لا یدع الدعاء فی الرقعه للمفتی
[12-] إذا لم یجد صاحب الواقعه مفتیا فی البلد وجب علیه الرحله إلیه
الباب الثالث فی المناظره و شروطها و آدابها
اشاره
الفصل الأول فی شروطها و آدابها
اشاره
[1-] أن یقصد بها إصابه الحق
[2-] أن لا یکون ثم ما هو أهم من المناظره
[3-] أن یکون المناظر فی الدین مجتهدا
[4-] أن یناظر فی واقعه مهمه
[5-] أن تکون المناظره فی الخلوه أحب إلیه
[6-] أن یکون فی طلب الحق کمنشد ضاله
[7-] أن لا یمنع معینه من الانتقال من دلیل إلی دلیل
[8-] أن یناظر مع من هو مستقل بالعلم
الفصل الثانی فی آفات المناظره و ما یتولد منها من مُهلکات الأخلاق
اشاره
[1-] الاستکبار عن الحق و کراهته
[2-] الریاء
[3-] الغضب
[4-] الحقد
[5-] الحسد
[6-] الهجر و القطیعه
[7-] الکلام فیه بما لا یحل
[8-] الکبر و الترفع
[9-] التجسس و تتبع العورات
[10-] الفرح بمساءه الناس و الغم بسرورهم
[11-] تزکیه النفس و الثناء علیها
[12-] النفاق
الباب الرابع فی آداب الکتابه و الکتب التی هی آله العلم
اشاره
[1-] الکتابه من أجل المطالب الدینیه-
[2-] یجب علی الکاتب إخلاص النیه لله تعالی
[3-] ینبغی لطالب العلم أن یعتنی بتحصیل الکتب المحتاج إلیها
[4-] أن لا یشتغل بنسخها إن أمکنه تحصیلها بشراء و نحوه
[5-] یستحب إعاره الکتب لمن لا ضرر علیه فیها
[6-] إذا استعار کتابا وجب علیه حفظه
[7-] لا یجوز أن یصلح کتاب غیره
[8-] إذا نسخ من الکتاب أو طالعه فلا یضعه علی الأرض مفروشا منشورا
[9-] إذا وضع الکتب مصفوفه فلتکن علی کرسی أو تحتها خشب أو رف
[10-] أن لا یجعل الکتاب خزانه للکراریس أو غیرها
[11-] إذا استعار کتابا ینبغی له أن یتفقده عند أخذه و رده
[12-] إذا نسخ شیئا من کتب العلم الشرعیه فینبغی أن یکون علی طهاره
[13-] لا یهتم المشتغل بالعلم بالمبالغه فی حسن الخط
[14-] لا ینبغی أن یکون القلم صلبا جدا
[15-] ینبغی أن لا یقرمط الحروف
[16-] کرهوا فی الکتابه فصل مضاف اسم الله تعالی منه
[17-] علیه مقابله کتابه بأصل صحیح موثوق به
[18-] إذا صحح الکتاب بالمقابله فینبغی أن یضبط مواضع الحاجه
[19-] ینبغی أن یکتب علی ما صححه و ضبطه فی الکتاب
[20-] إذا وقع فی الکتاب زیاده أو کتب فیه شی ء علی غیر وجهه […]
[21-] إذا أراد تخریج شی ء سقط و یسمی اللحق […]
[22-] إذا صحح الکتاب علی الشیخ أو فی المقابله […]
[23-] أن یفصل بین کل کلامین أو حدیثین بدائره أو ترجمه أو قلم غلیظ
[24-] لا بأس بکتابه الحواشی و الفوائد
[25-] ینبغی کتابه التراجم و الأبواب و الفصول و نحو ذلک بالحمره
[خاتمه]
اشاره
المطلب الأول فی أقسام العلوم الشرعیه و ما تتوقف علیه من العلوم العقلیه و الأدبیه و فیه فصلان
الفصل الأول فی أقسام العلوم الشرعیه الأصلیه
اشاره
فأما علم الکلام
و أما علم الکتاب
و أما علم الحدیث
و أما الفقه
الفصل الثانی فی العلوم الفرعیه
المطلب الثانی فی مراتب أحکام العلم الشرعی و ما ألحق به
المطلب الثالث فی ترتیب العلوم بالنظر إلی المتعلم
تتمه الکتاب فی نصائح مهمه لطلاب العلوم
آداب تعلیم و تعلم در اسلام (ترجمه منیه المرید)
مشخصات کتاب
مقدمه
مقدمه تحریر جدید و تحریر نخست
اما مزایای تحریر جدید کتاب
مقدمه تحریر نخست
شهید ثانی
زندگی نامه شهید ثانی
نام و نسب و بیت شهید ثانی:
سیما و اندام شهید ثانی:
شهید ثانی همزمان با حیات پدر:
سفرهای علمی
بازگشت دائمی به موطن اصلی
اساتید شهید ثانی
مؤلفات و آثار علمی شهید ثانی
شهید ثانی از دیدگاه علماء و دانشمندان اسلامی
نیل به مرحله اجتهاد و افتاء:
شهید ثانی و مقام او در شاعری
یش بینی شهید ثانی درباره شهادت خود:
آغاز ترجمه کتاب «منیه المرید»
شرف و فضیلت علم و دانش و دانشمندان و دانشجویان از دیدگاههای مختلف
فرازهائی دیگر از شکوه و عظمت علم و علماء
چهار گروه از گروههای مختلف جامعه انسانی - در منطق قرآن کریم - در سایه ایمان
امتیازات ویژه علماء و دانشمندان
الف - در قرآن کریم، علماء و دانشمندان با پنج امتیاز برجسته از سایر گروهها ممتازند
1 ایمان
2 اعتقاد به توحید و یگانگی خداوند
3 اندوه و تاثر و گریستن از بیم پروردگار
4 خشوع و انعطاف درونی
5 ترس و بیم از خدا
خاتمه
ب - والائی مقام علم و علماء و متعلمان در منطق سنت و احادیث نبوی
اشاره
سخنان رسول گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم)
ج - فضیلت علم و علماء و متعلمان از نظرگاههای امامان شیعه (علیهم السلام)
اشاره
علم و دانش بر مال و ثروت، به هفت دلیل مزیت و برتری دارد
ارزش شخصیت هر فردی به مقدار معلومات و معارف او است
د - سخنان معصومان چهارده گانه در باب علم
1 پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم)
2 امیرالمؤمنین علی (علیه السلام)
3 فاطمه زهراء (سلام الله علیها)
4 امام حسن مجتبی (علیه السلام)
5 امام حسین (علیه السلام)
6 علی بن الحسین، امام سجاد (علیه السلام)
7 محمد بن علی، امام باقر (علیه السلام)
8 جعفر بن محمد، امام صادق (علیه السلام)
9 موسی بن جعفر، امام کاظم (علیه السلام)
10 علی بن موسی، امام رضا (علیه السلام)
11 محمد بن علی، امام جواد (علیه السلام)
12 علی بن محمد، امام علی النقی (علیه السلام)
13 حسن بن علی، امام حسن عسکری (علیه السلام)
14 حضرت ولی عصر، امام زمان (عجل الله تعالی فرجه الشریف)
ه - اهمیت و ارزش علم و دانش از نظرگاههای حکماء و کتب کهن آسمانی
لقمان
تورات
زبور
انجیل
و - سخن فرزانگان دین و دانش درباره علم و علماء و دانشجویان
ابی ذر غفاری
وهب بن منبه (128)
سخن عارفان در مزایای علم
آثار نیک همنشینی با دانشمندان
نتیجه
ز - رهنمودهای عقل و خرد در فضیلت علم و علماء
باب 1 آداب و وظائف معلم و شاگرد
نوع 1 آداب و وظایف مشترک معلم و شاگرد
اشاره
الف - رهنمودهای قرآن کریم برای ایجاد اخلاص نیت
ب - سخنان پیامبر گرامی اسلام (صلی الله علیه و آله و سلم) در اهمیت اخلاص نیت
ج - احادیث شیعی درباره خلوص نیت
د - راه و رسم اخلاص نیت در سخنان بزرگان و راهبران دینی
ه - شیطان برای از میان بردن اخلاص دانشمندان همواره در کمین است
اشاره
قلت اخلاص برخی از علماء
علائم فریب خوردگی از شیطان
شیطان از در دیگری وارد می شود
چشمه دیگری از نیرنگهای شیطانی
راه گریز از تیررس نیرنگهای شیطان
شیطان از هر دری وارد می شود
الف - احادیث درباره به کار گرفتن علم:
ب - نکته های جالب و مثالهای هشداردهنده درباره دانشمندان فاقد عمل
ج - باید دید که شیطان چگونه دام گستری می کند.
د - پالایش دل از رذائل اخلاقی:
ه - چند نمونه و مثال عبرت انگیز درباره دانشمندان غیرواقعی
3 - به کار بستن علم، و توجه و توکل به خدا، و برخورداری از جهت یابی صحیح
4 - حسن خلق و فروتنی و کوشش در تکمیل نفس
5 - عفت نفس و علو همت
6 - قیام به وظائف و شعائر دینی و تأدب به موازین اخلاقی
بخش دوم: آداب و وظائف معلم و شاگرد در درس و سایر اشتغالات
1 - مداومت و استمرار بحث و اشتغالات علمی
2 - خودداری از مراء و جدال و ستیزه جوئی در بحث
3 - نباید از یادگیری و تحصیل علم و آگاهی در هیچ شرایطی استنکاف نمود
4 - انعطاف و تسلیم بودن در برابر حق
5 - آمادگی قبلی معلم و شاگرد برای درس
6 - رعایت نظافت و پاکیزگی، و لزوم آراستن ظاهر
نوع 2 آداب و وظائف ویژه معلم
اشاره
1 - احراز صلاحیت و شایستگی در امر تعلیم
2 - حفظ حیثیات و شئون علم و دانش
3 - به کار گرفتن علم
4 - حسن خلق و فروتنی
5 - دریغ نورزیدن از تعلیم علم
6 - کوشش در بذل و اعطاء و انفاق علم
7 - احتراز از مواضع تهمت و لزوم هماهنگی رفتار و گفتار معلم
8 - شهامت معلم در اظهار حق، و جلوگیری از تخلف
بخش دوم: آداب و وظائف ویژه معلم با شاگردان و دانشجویان
2 - تشویق - یا - ایجاد شوق و دلبستگی به علم و دانش در شاگردان
3 - لزوم مواسات و دلسوزی معلم نسبت به شاگردان
4 - استفاده از روشهای مختلف تنبیه برای منع از تخلف شاگردان
5 - فروتنی و نرمش معلم نسبت به شاگردان
6 - تفقد از احوال دانشجویان - یا وظیفه معلم در صورت غیبت شاگرد از جلسه درس
7 - اطلاع از نام و مشخصات شاگرد
8 - القاء مطالب علمی باید در خور استعداد شاگردان باشد
9 - تفهیم ترتب و تسلسل منطقی اشتغالات دینی و علمی به شاگردان
10 - کوشش در تقریب مطالب به ذهن شاگردان و رعایت استعداد آنها
11 - ذکر ضوابط و قواعد کلی علوم ضمن تدریس آنها
12 - تشویق شاگردان به اشتغالات علمی و تحریص بر تکرار دروس و آزمایش هوش و استعداد آنها
13 - طرح مسائل دقیق و پرسش کردن از شاگردان و آزمایش هوش
14 - احترام به شخصیت شاگرد و اعتراف به اهمیت افکار او
15 - رعایت مساوات در التفات و محبت به شاگردان
16 - رعایت نوبت شاگردان زیاد در شروع به تدریس
17 - رعایت امتیاز استعداد و تفاوتهای هوش شاگردان
18 - عدم تقبیح علومی که معلم در آن تخصص ندارد
19 - ارشاد شاگردان به معلمان شایسته
بخش سوم: آداب و وظائف ویژه معلم در امر تدریس و جلسه درس
1 - آراستن و پیراستن ظاهر به منظور تجلیل از مقام علم و دانش
2 - دعاء و حفظ همبستگی معلم با خدا در حین شروع به انجام وظیفه
3 - ادامه و استمرار این همبستگی با خدا برای توفیق در درس
4 - جلوس آمیخته با وقار و نزاکت و ادب
5 - تعیین و تنظیم جهت و سمت جلوس معلم در جلسه درس
6 - پالایش قصد و هدف
7 - حفظ وقار و متانت در جلسه درس
8 - طرز توجه و نگاه معلم به شاگردان باید حساب شده باشد
9 - احترام ویژه به شاگردان بافضیلت و قدردانی از مزایای آنها
10 - تلاوت قرآن و خواندن دعاء قبل از تدریس
11 - استفاده از بهترین قواعد و روش تدریس و تفهیم
12 - رعایت ترتب منطقی علوم و دانشها در امر تدریس
13 - رعایت اعتدال و اقتصاد در بیان و توضیح مطالب
14 - مصونیت معلم از عوارض مخل مزاجی و روحی
15 - توجه به فضای جلسه درس - یا - جلسه درس و اهمیت هوای آزاد
16 - رعایت مصالح شاگردان و مصالح اهم در تقدیم و تأخیر وقت تدریس
17 - رعایت تناسب صدا با محیط درس
18 - حزم و احتیاط برای حفظ نظم و پاسداری از آرامش، و پیشگیری از مراء و جدال در جلسه درس
19 - ایجاد انضباط و حس مسئولیت اخلاقی در شاگردان
20 - رفق و مدارا در مورد کیفیت پاسخ به پرسشهای شاگردان
21 - محبت و التفات معلم و گشاده روئی او نسبت به شاگرد تازه وارد
22 - وظیفه معلم، همزمان با ورود عالم و دانشمند به جلسه درس
23 - اعتراف به عجز و ناتوانی در مسائلی که بدانها احاطه ندارد
24 - تذکر لغزش و اشتباه، قبل از پایان یافتن درس
25 - اعلام به پایان یافتن درس
26 - باید درسها با نصایح اخلاقی پایان گیرد
27 - ختم جلسه درس با دعاء
28 - درنگ نمودن در جلسه درس پس از پایان گرفتن آن
29 - تعیین مهتر و رئیس برای شاگردان
30 - دعاء به هنگام برخاستن از جلسه درس
بخش 1 آداب و وظائف شاگرد نسبت به خود
1 - تصفیه و پالایش دل از آلودگی ها
2 - فرصت های زندگانی را باید غنیمت شمرد
3 - گسیختن علائق و عوائق مادی از خویشتن
4 - پرهیز از تأهل و تشکیل خانواده
5 - بر حذر بودن از معاشرت نادرست
6 - مداومت بر تحرک و کوشش علمی
7 - علو همت و کوشش در پویائی از مقام والای علمی
8 - رعایت مدارج علوم و دانشها از لحاظ اهمیت
بخش 2 آداب و آئین زندگانی شاگرد با استاد
مقدمه
1 - ضرورت کاوش و جستجو از استاد و معلم لایق و شایس
2 - باید استاد را به عنوان پدر واقعی و روحانی تلقی کرد
3 - استاد را باید به عنوان پزشک معالج جان و روان برشمرد
4 - ارج نهادن به استاد و تجلیل از مقام علم و دانش
5 - تواضع و فروتنی در برابر استاد
6 - لزوم ترجیح رأی و نظریه استاد بر رأی و نظریه خود
7 - باید از استاد به احترام یاد کرد
8 - حق شناسی از استاد و سرمشق گفتن از او
9 - سپاسگزاری از ارشاد و هشدارهای استاد
10 - تحمل جور و تندرویهای استاد
11 - باید در انتظار استاد و شرفیابی از محضر او به سر برد
12 - رعایت ادب و نزاکت برای ورود به مجلس خصوصی استاد
13 - آراستن و پیراستن برون، و آمادگی درون به هنگام ورود بر استاد
14 - آمادگی روحی و ذهنی شاگرد برای درس
15 - عدم ایجاد مزاحمت برای اشتغالات استاد
16 - نباید شاگرد مانع استراحت استاد گردد
17 - وقت تدریس را نباید بر استاد تحمیل نمود
18 - تنظیم کیفیت جلوس شاگرد در محضر استاد
19 - تعیین جهت جلوس. شاگرد، کجا و چگونه در جلسه درس قرار گیرد؟
20 - شاگرد باید مراقب حرکات و رفتار و حالات خود در محضر استاد باشد
21 - تنظیم صدا و مواظبت از رفتار و گفتار در پیشگاه استاد
22 - رعایت لطف بیان هنگام گفتگوی با استاد
23 - جبران و تدارک کمبودهای سخن استاد با اشارات لطیف
24 - رعایت ادب و نزاکت در خطاب به استاد
25 - نادیده گرفتن سبق لسان و لغزش زبان استاد
26 - پیشدستی نکردن شاگرد به پاسخ پرسش ها در محضر استاد
27 - لزوم تمرکز حواس و استماع دقیق به سخنان استاد
28 - ارج نهادن به توضیحات استاد
29 - عدم تکرار سؤال های فرساینده و تلف کننده فرصت
30 - سؤال به موقع شاگرد
31 - دلنشین بودن سؤال شاگرد
32 - نباید از سؤال و پرسش - و خاطر شرم و حیاء دریغ ورزید
33 - شهامت شاگرد در اعتراف به عدم درک مطلب علمی
34 - ایجاد آمادگی برای سرعت انتقال در فهم سخن استاد
35 - رعایت نزاکت و ادب در اخذ و عطاء
36 - رعایت نکته های باریکتر از مو، در ارج نهادن به مقام استاد
37 - حفظ حریم استاد بهنگام جلوس و اقامه نماز
38 - کوشش های بی دریغ شاگرد نسبت به استاد
39 - بی بند و بار نبودن شاگرد از لحاظ جلوس در محضر استاد
40 - باید حرکت و راه رفتن در معیت استاد، نمایانگر احترام و محبت به او باشد
بخش 3 آداب و وظائف شاگرد در دانش آموختن و قرائت درس و تکیه گاههای او در رابطه با استاد و رفقاء و همدرسها
اشاره
1 - ضرورت حفظ کردن قرآن کریم - یا - نخستین و اساسی ترین ماده درسی شاگردان
2 - باید مطالعات و اشتغالات علمی شاگرد، در خور فهم و استعداد او باشد
3 - تصحیح درس و معلومات قبل از اندوختن آن در حافظه
4 - باید جبران لغزش های استاد توام با حفظ حرمت او صورت گیرد
5 - استمرار در سعی و کوشش و بررسی محفوظات
6 - برنامه ریزی ساعات شبانه روزی برای اشتغالات علمی
7 - انتخاب روز و ساعت ویژه برای آغاز به درس
8 - شدت اهتمام در مطالعه و بررسی مسائل مربوط به درس حدیث
9 - دقت و بررسی مطالعات و محفوظات و منابع آن ها
10 - صیانت و پاسداری از دانش و سرمایه های علمی از طریق کتابت و نگارش آن
11 - اغتنام فرصت دوران نشاط و جوانی و لزوم والائی همت
12 - حفظ همبستگی و ادامه استمرار شرکت در جلسات درس
13 - رعایت آداب ورود به جلسه درس
14 - رعایت موازین جلوس در جوار معلم
15 - رعایت حق اولویت دیگران نسبت به محل جلوس
16 - رعایت ادب و نزاکت نسبت به حاضران جلسه درس
17 - نباید محل جلوس دیگران را اشغال کرد
18 - شاگرد باید در رده حلقه درس قرار گیرد
19 - نباید هنگام جلوس، میان دو فرد مانوس، جدائی انداخت
20 - رعایت آسایش حاضران
21 - عدم مداخله در درس دیگران
22 - عدم مداخله و مشارکت در سخن دیگران
23 - ادب نگاهداشتن با استاد و شاگردان
24 - رعایت نوبت در درس
25 - رعایت موازین جلوس در محضر استاد
26 - کسب اجازه از محضر استاد و خواندن دعاء به هنگام قرائت درس
27 - اهتمام به مذاکره و تکرار و اعاده سخنان استاد
28 - حفظ حرمت استاد به گاه مباحثه و اعاده درس
29 - رعایت موازین اخلاقی در نحوه مذاکرات علمی
30 - وظائف علمی و اخلاقی دانشجویان برجسته
باب 2 آداب فتوی و مفتی و مستفتی
اشاره
مقدمه:
الف - آیات قرآنی راجع به صادر کردن حکم و فتوی
ب - احادیث مربوط به فتوی
ج - گفتار بزرگان دین درباره حساس بودن مسئله صدور فتوی
نوع اول: شرائط و اموری که باید هر مفتی واجد آنها باشد
نوع دوم: احکام و آداب مفتی
نوع سوم: در آداب فتوی و صادر کردن حکم
نوع چهارم: در احکام و آداب و مشخصات مستفتی
باب 3 در مناظره و شرایط و آداب و آفات آن
فصل اول: در شرائط و آداب بحث و مناظره
مقدمه
1 باید مناظره به منظور اثبات حق انجام گیرد نه به خاطر تظاهر و ریاء
2 اولویت و اهمیت والای امر به معروف و نهی از منکر نسبت به مناظره
3 اجتهاد - یا - شرط مناظره در احکام دینی
4 حق و حقیقت - یا - هدف اساسی مناظره
5 شایسته است جلسه مناظره از تیررس دید مردم بدور باشد
6 باید مناظره کننده، پویای حق باشد
7 ضرورت به کار داشتن انصاف در مناظره
8 مناظره باید با افراد برجسته علمی صورت گیرد
فصل دوم: آفات و نتایج سوء بحث و مناظره نادرست
مقدمه
1 عدم پذیرش حق از رهگذر مناظره توام با جدال و ستیزه جوئی
2 تظاهر و ریاکاری
3 خشم و غضب
4 حقد و کینه توزی
5 رشک و حسد
6 بریدن از افراد و کناره جوئی از مردم
7 سخنان ناروا و گفتارهای حرام
8 تکبر و خود بزرگ بینی و برتری جوئی نسبت به دیگران
9 کنجکاوی از عیوب مردم و خرده گیری از آنها
10 بدخواهی و احساس شادی از اندوه و بدبختی دیگران
11 تزکیه نفس و خودستائی
12 نفاق و دوروئی
خاتمه
باب 4 آداب و آئین نگارش و نگاهداری کتاب
1 اهمیت کتابت و نگارش و فوائد آن
2 باید نویسنده دارای خلوص نیت باشد
3 اهمیت جمع آوری کتب مفید و مورد نیاز
4 استنساخ کتب در چه شرائطی روا است؟
5 فوائد معنوی عاریه و امانت دادن کتب به دیگران
6 لزوم صیانت و اعاده سریع کتب عاریتی به صاحبان آنها
7 حدود استفاده و بهره گیری از کتب عاریتی
8 دقت در نگاهداری کتاب به هنگام مطالعه و استنساخ
9 کیفیت چیدن کتب و ترتیب آنها
10 نباید کتاب را دست افزار حوائج روزمره قرار داده، و به آن صدمه ای وارد ساخت
11 باید کتب خریداری شده را - به منظور اطمینان به صحت و تمامیت آن - بازبینی و وارسی کرد
12 باید نگارش نام خداوند متعال و پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله و سلم) و ائمه (علیهم السلام) و بزرگان دین (رضوان الله علیهم) ، با تجلیل و احترام از آنها توام باشد.
13 نباید نویسنده، اهتمام خویش را به حسن خط محدود سازد؛ بلکه باید روشن و خوانا بنویسد
14 کیفیت انتخاب و آماده ساختن قلم برای نگارش
15 شیوه نگارش حروف و کلمات
16 پیوسته نگاری کلمات وابسته بهم
17 اطمینان به صحت نوشتار از طریق مقابله آن با نسخه مورد اعتماد
18 بکاربردن مشخصات املائی در مورد حروف و کلمات
19 نکاتی که باید پس از تصحیح کتاب رعایت گردد = تدارک اشتباهات
20 راه و رسم پیراستن نوشته های زائد و بکاربردن عمل «ضرب» در نوشتار
21 کیفیت تخریج و تدارک عبارت از قلم افتاده در نبشتار
22 فوائد مقابله و تصحیح کتاب در معیت شخصیتهای علمی مورد اعتماد
23 بکاربردن مشخصات املائی و تنوع قلم در راس مطالب
24 کیفیت حاشیه نویسی و نگارش نکات سودمند درهامش کتاب
25 عناوین و ابواب و فصول و شرح و متن کتاب را باید چگونه نوشت؟
خاتمه: درباره مطالب مهم و باارزش
فصل 1 در اقسام علوم شرعی و دانشهای اصیل دینی - کلام
1 علم کلام
2 علم کتاب
3 علم حدیث
اشاره
الف - علم روایت
ب - علم درایه
سخنان پیامبر (صلی الله علیه و آله و سلم) درباره اهمیت حدیث
سخنان امام صادق (علیه السلام) درباره ارزش و اهمیت حدیث
4 فقه
فصل 2 علوم و دانشهای فرعی دین
اشاره
اما معرفت به خداوند متعال و متعلقات آن
اما کتاب عزیز، یعنی قرآن کریم
اما حدیث نبوی
اما فقه
اما کلام
اما منطق
مطلب 2 درجات و مراتب اهمیت علوم دینی و مسائل مربوط به آن
اشاره
الف - واجب عینی
ب - واجب کفائی
ج - سنت و وظائف مستحب
د - علومی که تحصیل آن ها مطلقا و یا به طور مشروط حرام است
ه - دانشهائی که تعلیم و تعلم آنها مکروه است
و - علوم و دانشهای مباح
مطلب 3 ترتیب و تسلسل علوم دینی در رابطه با محصل و دانشجو
اشاره
1 حفظ قرآن کریم و تجوید آن
2 علم صرف
3 علم نحو
4 علوم عربیت دیگر
5 فن منطق
6 علم کلام
7 علم اصول فقه
8 علم درایه الحدیث
9 قرائت حدیث
10 تفسیر آیاتی از قرآن کریم
11 کتب فقهی
12 تفسیر کامل کتاب آسمانی
اشاره
تنوع تفاسیر قرآن کریم
13 حکمت
14 حکمت عملی
15 علم حقیقی
16 عمل و رفتار
تتمه کتاب: سفارش و اندرزهای شهید ثانی به دانشجویان
مترجم این رساله
پیوست ترجمه کتاب منیه المرید
آداب سکنی و اقامت در مدارس
اشاره
1 انتخاب مدارس با توجه به حال و هدف بنیانگذاران و وقف کنندگان آنها
2 اجتناب از مدارسی که بنیانگذارانشان ناشناخته و یا فاقد تقوی به نظر می رسند
3 مُدرس
اشاره
وظائف مدرس و معلم ساکن در مدرسه
4 رعایت برنامه و وقت معین برای جلوس در مدرس و محل افاضه درس
5 ترک معاشرت بی ثمر با همگنان و اهتمام به اداء وظائف مربوط به اهداف مدرسه
6 رعایت حقوق اهل مدرسه و عفو و گذشت از بدیهای آنها
7 باید قبل از سکنای در مدرسه و انتخاب اتاق، همسایگان را ارزیابی کرد
8 آداب ورود و خروج و راه رفتن و بالا رفتن و پائین آمدن در مدرسه
9 باید از نشستن و راه رفتن در جای های نامناسب خودداری کرد
10 تجنب و خودداری از پاره ای اعمال مباح در مدرسه
11 نکاتی ظریف درباره آداب مربوط به جلسه درس
الشیعه فی الاسلام
مشخصات کتاب
مقدمه المترجم
تعریف بالکاتب
مقدمه المؤلف
1 کیفیه نشؤ الشیعه و تطورهم
1 بدایه نشؤ الشیعه
2 سبب انفصال الاقلیه الشیعیه عن اکثریه السنه، و ظهور الاختلافات
3 موضوعا الخلافه و المرجعیه العلمیه
4 الطریقه السیاسیه للخلافه الانتخابیه، و مخالفتها للفکر الشیعی
5 انتها الخلافه الی امیرالمؤمنین (ع) و سیرته
6 ما حصل علیه الشیعه طوال خلافه الامام علی (ع) فی خمس سنوات
7 انتقال الخلافه الی معاویه و تحولها الی ملوکیه موروثه
8 الایام العصیبه التی مرت بالشیعه
9 استقرار ملوکیه بنی امیه
10 الشیعه فی القرن الثانی للهجره
11 الشیعه فی القرن الثالث للهجره
12 الشیعه فی القرن الرابع للهجره
13 الشیعه فی القرن الخامس و حتی القرن التاسع الهجری
14 الشیعه فی القرن العاشر و الحادی عشر للهجره
15 الشیعه فی القرن الثانی عشر و حتی القرن الرابع عشر للهجره
16 انشعاب بعض الفرق و انقراضها
17 الزیدیه
18 الاسماعیلیه و انشعاباتها
19 النزاریه و المستعلیه و الدروزیه و المقنعه
20 الشیعه الاثنا عشریه، و اختلافها مع الزیدیه و الاسماعیلیه
موجز عن تاریخ الشیعه الاثنی عشریه
2 الفکر الدینی لدی الشیعه
1 معنی الفکر الدینی
2 المصادر الرئیسیه للفکر الدینی فی الاسلام
3 الطرق التی یعرضها الاسلام للفکر الدینی
4 الاختلاف بین هذه الطرق الثلاثه
5 الطریق الاول: الظواهر الدینیه و اقسامها
الظواهر الدینیه و اقسامها
حدیث الصحابه
بحث آخر فی الکتاب و السنه
ظاهر القرآن و باطنه
تاویل القرآن
تتمه البحث عن الحدیث
الشیعه و العمل بالحدیث
التعلم و التعلیم العام فی الاسلام
الشیعه و العلوم النقلیه
6 الطریق الثانی: للمباحث العقلیه
التفکر العقلی و الفلسفی و الکلامی
مدی قدم الشیعه فی التفکر الفلسفی و الکلامی فی الاسلام
الشیعه یهتمون دائما بحقل الفلسفه و سائر العلوم العقلیه
لماذا استقرت الفلسفه عند الشیعه؟
خمسه من نوابغ علما الشیعه
7 الطریق الثالث: الکشف
الانسان و درکه للعرفان
ظهور العرفان فی الاسلام
ارشاد الکتاب و السنه الی معرفه النفس، و مناهجها
3 المعتقدات الاسلامیه من وجهه نظر الشی
معرفه اللّه
النظر الی الکون عن طریق المخلوقات و الواقعیات ضروره وجود اللّه تعالی
نظره اخری عن طریق ارتباط الانسان بالعالم خاتمه الفصل وحدانیه اللّه تعالی
وحدانیه اللّه تعالی
الذات و الصفات
معانی صفات اللّه تعالی
صفات الفعل
القضا و القدر
الانسان و الاختیار
معرفه النبی (ص)
نحو الهدف الهدایه العامه
الهدایه الخاصه
العقل و القانون
الشعور المرموز، او ما یسمی ب (الوحی)
الانبیا و عصمه النبوه
الانبیا و الشرائع السماویه
الانبیا و دلیل (الوحی) و النبوه
عدد الانبیا
الانبیا اولوالعزم، حمله الشرائع السماویه
نبوه محمد (ص)
النبی الاکرم (ص) و القرآن
معرفه المعاد
الانسان روح و جسم
مبحث فی حقیقه الروح من منظار آخر
الموت من وجهه نظر الاسلام
عالم البرزخ
یوم القیامه المعاد
بیان آخر
استمرار الخلقه و تعاقبها
معرفه الامام
معنی الامام
الامامه و خلافه النبی الاکرم (ص) فی الحکومه الاسلامیه
اشاره
تایید للاقوال السابقه
الامامه فی العلوم التشریعیه
الفرق بین النبی و الامام
الامامه فی باطن الاعمال
مما تقدم نستطیع ان نحصل علی النتائج التالیه:
ائمه الاسلام وقادته
موجز عن حیاه الائمه الاثنی عشر
الامام الاول
الامام الثانی
الامام الثالث
الامام الرابع
الامام الخامس
الامام السادس
الامام السابع
الامام الثامن
الامام التاسع
الامام العاشر
الامام الحادی عشر
الامام الثانی عشر
اشاره
النواب الخواص
بحث فی ظهور المهدی (عج) من وجهه نظر العامه
رد علی الشبهات
الخاتمه: البلاغ المعنوی للشیعه
شیعه در اسلام
مشخصات کتاب
پیشگفتار به قلم یکی از شاگردان استاد
شرح حال استاد
آثار علاّمه طباطبائی
مقدمه
اشاره
1 - دین
2 - اسلام
3 - شیعه
بخش اوّل: کیفیت پیدایش و نشو و نمای شیعه
1 آغاز پیدایش شیعه و کیفیت آن
2 سبب جدا شدن اقلیت شیعه از اکثریت سنی و بروز اختلاف
3 دو مسئله جانشینی و مرجعیت علمی
4 روش سیاسی خلافت انتخابی و مغایرت آن با نظر شیعه
5 انتهای خلافت به امیرالمؤمنین علی (ع) و روش آن حضرت
6 بهره ای که شیعه از خلافت پنجساله علی (ع) برداشت
7 انتقال خلافت به معاویه و تبدیل آن به سلطنت موروثی
8 سخت ترین روزگار برای شیعه
9 استقرار سلطنت بنی امیه
10 شیعه در قرن دوم هجری
11 شیعه در قرن سوم هجری
12 شیعه در قرن چهارم هجری
13 شیعه در قرن نهم هجری
14 شیعه در قرن دهم تا یازدهم هجری
15 شیعه در قرن دوازده تا چهاردهم هجری
16 انشعابات شیعه
17 شیعه زیدیه
18 شیعه اسماعیلیه و انشعاباتشان
19 شیعه دوازده امامی و فرق ایشان با زیدیه و اسماعیلیه
20 خاتمه فصل
21 خلاصه تاریخچه شیعه دوازده امامی
بخش دوّم: تفکر مذهبی شیعه
1 معنای تفکر مذهبی
2 مأخذ اساسی تفکر مذهبی در اسلام
3 راههایی که قرآن برای تفکر مذهبی نشان می دهد
اشاره
طریق اوّل: ظواهر دینی، اقسام ظواهر دینی
طریق دوّم: بحث عقلی
طریق سوم: کشف
بخش سوم: اعتقادات اسلامی از نظر شیعه دوازده امامی
1 - خداشناسی
2 - پیغمبر شناسی
3 - معادشناسی
4 - امام شناسی
معنای امام
امامت و جانشینی پیغمبر اکرم (ص) و حکومت اسلامی
در تایید سخنان گذشته
امامت در بیان معارف الهیّه
فرق میان نبی و امام
امامت در باطن اعمال
ائمه و پیشوایان اسلام
اجمالی از تاریخ زندگی دوازده امام (ع)
امام اوّل
امام دوّم
امام سوم
امام چهارم
امام پنجم
امام ششم
امام هفتم
امام هشتم
امام نهم
امام دهم
امام یازدهم
امام دوازدهم
پاورقی
از 1 تا 101
از 102 تا 202
از 203 تا 303
البهجه المرضیه (سیوطی)
مشخصات کتاب
الجزء الاول
خطبه الکتاب
الکلام و ما یتألف منه
المعرب و المبنی
باب النکره. المعرفه
مدخل؛ المعرفه و النکره (الضمیر)
الاول من المعارف: الضمیر
الثانی من المعارف العلم
الثالث من المعارف اسم الاشاره
الرابع من المعارف الموصول
الخامس من المعارف المعرف باداه التعریف
باب المبتداء و الخبر
مدخل؛ الابتداء
کان و أخواتها
فصلّ فی ما و لا ولات و إن المشبّهات بلیس
أفعال المقاربه
إنّ و أخواتها
لا التی لنفی الجنس
ظنّ و أخواتها
أعلم و أری
باب الفاعل و المفعول
النائب عن الفاعل
إشتغال العامل عن المعمول
تعدّی الفعل ولزومه
التنازع فی العمل
المفاعیل الخمسه
مدخل؛ المفعول به
المفعول له
المفعول فیه و هو المسمّی ظرفا
المفعول معه
الاستثناء
الحال
التمییز
حروف الجرّ
الإضافه
المضاف الی یاء المتکلم
الجزء الثانی
إعمال المصدر
إعمال اسم الفاعل
أبنیه المصادر
أبنیه أسماء الفاعلین و المفعولین
الصّفه المشبّهه باسم الفاعل
التعجّب
نِعْمَ وبئس و ما جری مجراهما
أفْعَلّ التفضیل
التوابع النّعت
النّعت
التوکید
العطف (بیان)
اشاره
ذو بیان
عطف النسق
البدل
النّداء
فصل فی احکام توابع المنادی
المنادی المضاف الی یاء المتکلّم
الأَسْماء اللّازِمَهِ للنِّداءَ
الاستغاثه
النّدبه
الترخیم
الاختصاص
التحذیر و الأغراء
أسماء الأفعال و الأصوات
نونا التوکید
ما لا ینصرف
إعراب الفعل
عوامل الجزم
الإخبار بالذی و الألف و اللام
العدد
کم وکأیِّن وکذا
الحکایه
التأنیث
المقصور و الممدود
کیفیَّه تَثْنِیَهِ المَقْصُورِ وَ المَهْدُودِ وَ جَمْعِهما تَصْحیحاً
جمع التکسیر
التصغیر
النّسَب
هذا باب الوقف
الإماله
التَّصْریفُ
فصلّ فی زباده همزه الوصل
الإبدال
فصل فی الحذف
الإدغام
المنطق للمظفر
مشخصات کتاب
المنطق
المدخل
الحاجه إلی المنطق
تعریف علم المنطق
العلم
تمهید
تعریف العلم
التصور و التصدیق
اشاره
بماذا یتعلق التصدیق و التصور؟
أقسام التصدیق
الجهل وأقسامه
اشاره
لیس الجهل المرکب من العلم
العلم ضروری ونظری
اشاره
توضیح فی الضروری
تعریف النظر أو الفکر
تمرینات
أبحاث المنطق
مدخل؛ أبحاث المنطق
الباب الأول: مباحث الألفاظ
الحاجه إلی مباحث الألفاظ
اشاره
1 الوجود الخارجی
2 الوجود الذهنی
3 الوجود اللفظی
4 الوجود الکتبی
النتیجه
الدلاله
تعریف الدلاله
أقسام الدلاله
1 الدلاله العقلیه
2 الدلاله الطبعیه
3 الدلاله الوضعیه
أقسام الدلاله الوضعیه
الدلاله اللفظیه
تمرینات
تقسیمات الألفاظ
اشاره
1 المختص. المشترک. المنقول. المرتجل. الحقیقه و المجاز
2 الترادف و التباین
1 تقابل النقیضین
2 تقابل الملکه وعدمها
3 تقابل الضدین
4 تقابل المتضایفین
تمرینات
3 - المفرد و المرکّب
تمرینات
الباب الثانی: مباحث الکلی
الکلی و الجزئی
الجزئی الاضافی
المتواطئ و المشکک
تمرینات
المفهوم و المصداق
العنوان و المعنون
تمرینات
النسب الأربع
اشاره
1 - (نسبه التساوی)
2 - (نسبه العموم و الخصوص مطلقاً)
3 - (نسبه العموم و الخصوص من وجه)
4 - (نسبه التباین)
النسب بین نقیضی الکلیین
اشاره
1 - (نقیضا المتساویین متساویین أیضاً)
2 - (نقیضا الأعم و الأخص مطلقاً بینهما عموم وخصوص مطلقاً)
3 - (نقیضا الأعم و الأخص من وجه متباینان تبایناً جزئیاً)
4 - (نقیضا المتباینین متباینان تبایناً جزئیاً) أیضاً
تمرینات
الکلیات الخمسه
اشاره
1 النوع
2 الجنس
3 الفصل
تقسیمات
الذاتی و العرضی
تنبیهات وتوضیحات
4 صنف:
5 الحمل وأنواعه
الکلی المنطقی و الطبیعی و العقلی
تمرینات
الباب الثالث: المعرف، وتلحق به القسمه
المقدمه فی مطلب ما وأی و هل ولم
المقدمه فی مطلب ما وأی و هل ولم
(ما) الحقیقیه
فروع المطالب
التعریف
أقسام التعریف
التعریف: حد ورسم.
1 الحد التام
2 الحد الناقص
3 الرسم التام
4 الرسم الناقص
التعریف بالمثال
التعریف بالتشبیه
اشاره
شروط التعریف
القسمه: تعریفها، فائدتها
تعریفها
فائدتها
أصول القسمه
1 لابد من ثمره
2 لابد من تباین الأقسام
3 أساس القسمه
4 جامعه مانعه
أنواع القسمه
اشاره
1 قسمه الکل إلی أجزائه، أو (القسمه الطبیعیه)
2 قسمه الکلی إلی جزئیاته، أو (القسمه المنطقیه)
أسالیب القسمه
اشاره
1 - طریقه القسمه الثنائیه:
2 - طریقه القسمه التفصیلیه:
التعریف بالقسمه
طریقه التحلیل العقلی
طریقه القسمه المنطقیه الثنائیه
تمرینات
الباب الرابع: القضایا وأحکامها
1 القضایا
القضیه
أقسام القضایا
أجزاء القضیه
أقسام القضیه باعتبار الموضوع
تقسیم الشرطیه
تقسیمات الحملیه
أنواع الموجهات
تمرینات
تقسیمات الشرطیه الأخری
تمرینات
2 فی أحکام القضایا أو النسب بینها
تمهید
التناقض
من ملحقات التناقض: التداخل و التضاد و الدخول تحت التضاد
العکوس
تمرینات
من ملحقات العکوس: النقض
تمرینات
الباب الخامس: الحجه وهیئه تألیفها أو مباحث الاستدلال
الحجه وهیئه تألیفها أو مباحث الاستدلال
طرق الاستدلال او اقسام الحجه
1 القیاس
اشاره
أقسام القیاس بحسب مادته وهیئته
الأشکال الأربعه
تنبیهات
تمرینات
الاقترانی الشرطی
القیاس الاستثنائی
خاتمه فی لواحق القیاس
القیاسات المرکبه
قیاس الخلف
قیاس المساواه
1 مصطلحات هذه الصناعه
2 وجه الحاجه الی الجدل
3 المقارنه بین الجدل و البرهان
4 تعریف الجدل
5 فوائد الجدل
6 السؤال و الجواب
7 مبادئ الجدل
8 مقدمات الجدل
9 مسائل الجدل
10 مطالب الجدل
11 ادوات هذه الصناعه
1 معنی الموضع
2 فائده الموضع وسر التسمیه
3 اصناف المواضع
4 مواضع الإثبات و الإبطال
5 مواضع الأولی و الآثر
1 تعلیمات للسائل
2 تعلیمات للمجیب
3 تعلیمات مشترکه للسائل و المجیب او اداب المناظره
2 الاستقراء
حل الشبهه
شبهه مستعصیه
أقسامه
تعریفه
3 التمثیل
تعریفه
ارکانه
قیمته العلمیه
تمرینات علی الاقیسه
الباب السادس: الصّناعات الخمس
تمهید
اشاره
المقدمه فی مبادئ الأقیسه
1. الیقینات
تمرینات
2. المظنونات
3 المشهورات
اشاره
1 الواجبات القبول
2 التأدیبات الصلاحیه
3 الخلقیات
4 الانفعالیات
5 العادیات
6 الاستقرائیات
4 الوهمیات
5 المسلمات
6 المقبولات
7 المشبهات
8 المخیلات
أقسام الأقیسه بحسب الماده
فائده الصناعات الخمس علی الاجمال
1 صناعه البرهان
1 حقیقه البرهان
2 البرهان قیاس
3 البرهان لمّی وانیَّ
4 أقسام البرهان الانَّی
5 الطریق الاساس الفکری لتحصیل البرهان
6 البرهان اللمی مطلق و غیر مطلق
7 معنی العله فی البرهان اللمی
8 تعقیب وتوضیح فی اخذ العلل حدودا وسطی
9 شروط مقدمات البرهان
10 معنی الذاتی فی کتاب البرهان
11 معنی الاوّلی
2 صناعه الجدل أو آداب المناظره
1 القواعد و الاصول
اشاره
1 (الأداه الأولی)
2 (الأداه الثانیه)
3 (الأداه الثالثه)
4 (الأداه الرابعه)
2 المواضع
الاشاره
و (الأول) لا یخلو عن أحد أمرین
و (الثانی) لا یخلو أیضا عن أحد أمرین
وعلی هذا فالمحمولات أربعه
3 الوصایا
3 صناعه الخطابه
1 الاصول و القواعد
2 الانواع
الاشاره
(القسم الأول) ما یتعلق بالأمور العظام، و هی أربعه:
(القسم الثانی) الرئیسی ما یتعلق بالامور الجزئیه
3 التوابع
4 صناعه الشعر
تمهید
تعریف الشعر
فائدته
السبب فی تاثیره علی النفوس
بماذا یکون الشعر شعراً
اکذبه اعذبه
القضایا المخیلات وتاثیرها
هل هناک قاعده للقضایا المخیلات؟
من أین تتولد ملکه الشعر؟
صله الشعر بالعقل الباطن
5 صناعه المغالطه
1 المقدمات
2 اجزاء الصناعه الذاتیه
الاشاره
1 ما فی اللفظ المفرد
2 ما فی اللفظ المرکب
فالمغالطات اللفظیه إذن تنحصر فی سته أنواع
الاشاره
1 المغالطه باشتراک الاسم
2 المغالطه فی هیئه اللفظ الذاتیه
3 المغالطه فی الاعراب و الاعجام
4 مغالطه المماراه
5 مغالطه ترکیب المفصل
6 مغالطه تفصیل المرکب
الاشاره
1 ایهام الانعکاس
2 أخذ ما بالعرض مکان ما بالذات
3 سوء اعتبار الحمل
4 جمع المسائل فی مسأله واحده
5 سوء التألیف
6 المصادره علی المطلوب
7 وضع ما لیس بعله عله
3 اجزاء الصناعه العرضیه
خاتمه؛ انتهی الجزء الثالث
اطلاعات کتاب
×
عنوان:
دروس حوزه - پایه دوم
نویسنده:
ناشر:
تعداد صفحات:
356
جلد:
1
موضوعات:
کتابهای مرتبط
×