فهرست
- عام و خاص
- اشاره
- درس ششصد و هفدهم
- اشاره
- مقدمۀ دوم در اشکال بر تقسیم مطلق
- جواب استاد از اشکال بر تقسیم مطلق
- بیان لفظی قاعدۀ عقلی
- منشاء دلالت مطلق بر شمول
- تفاوت اطلاق«اعتق رقبه» با«احل الله البیع»
- پرسش:
- درس ششصد و هیجدهم
- اشاره
- تفاوت موارد در شمول اطلاق
- حکم وضعی و تکلیفی، منشأ تفاوت در دلالت اطلاق بر شمول و استیعاب
- دلالت عام بر شمول
- اشکال توقف دلالت عام بر مطلق
- تبیین دلالت الفاظ عموم
- لزوم یا عدم لزوم احتیاج الفاظ عموم به اطلاق
- پرسش:
- درس ششصد و نوزدهم
- اشاره
- عدم جریان مقدمات حکمت در دلالت عام بر استیعاب
- جواب مرحوم محقق حائری ره از اشکال مذکور
- اشکال نقضی محقق حائری ره بر مستشکل
- بیان استاد از فرمایش محقق حائری ره
- پرسش:
- درس ششصد و بیستم
- اشاره
- بیان امام راحل ره در تغایر مورد عموم با مورد اطلاق
- تفاوت متعلق حکم در مطلق و عام
- جریان اصاله عدم خطاء
- عدم جریان مقدمات حکمت در عام
- خلاصۀ مباحث گذشته
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و یکم
- اشاره
- نحوۀ دلالت نکرۀ در سیاق نفی بر عموم
- تفاوت نکره در سیاق نفی با الفاظ عموم
- نسبت طبیعت به وجود و عدم
- مفاد عرفی نکرۀ در سیاق نفی
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و دوم
- اشاره
- دلالت عرفی نکرۀ در سیاق نفی را بر عموم
- جریان مقدمات حکمت در شک در اطلاق و تقیید موضوع
- تفاوت الفاظ عموم با نکرۀ در سیاق نفی
- جریان اصاله عدم خطاء نسبت به مطلق
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و سوم
- اشاره
- دلالت محلّی به لام بر عموم
- دلالت مفرد معرف به لام بر عموم
- تفاوت البیع با کل البیع
- تفاوت مطلق و عام در متعلق
- عدم اطلاق شمولی در مفرد معرف به لام
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و چهارم
- اشاره
- دلالت جمع محلی به لام بر عموم
- ادعای دلالت جمع محلی به لام بر عام مجموعی
- عدم دلالت جمع محلی به لام بر عام مجموعی
- نتیجه گیری از بحث
- جریان اصاله العموم در شک در تخصیص عام
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و پنجم
- اشاره
- حکم شک در مخصص دوم در عام مخصص
- اقوال ثلاثه در مسأله در تخصیص عام
- نظریۀ مشهور در مورد مجاز
- نظر سکاکی در مورد مجاز
- فرمایش مرحوم شیخ محمد اصفهانی ره در مجاز
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و ششم
- اشاره
- تفاوت قول مشهور و قول سکاکی در تعریف مجاز
- رعایت لطایف و ظرایف ادبی در مجاز
- معنای شعر بنابر نظر مشهور در مجاز
- استعمال مجاز در آیۀ شریفه«وَ سْئَلِ الْقَرْیَهَ ...»
- اشکال به سکاکی در اعلام شخصیه و اسماء اجناس
- جواب استاد از اشکال مذکور به سکاکی
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و هفتم
- اشاره
- تفاوت نظر سکاکی با محقق اصفهانی ره در مجاز
- نظر مشهور و محقق خراسانی ره در مجاز
- بررسی اقوال در مجازیت عام بعد از تخصیص
- نظر مشهور و محقق خراسانی ره در مسأله
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و هشتم
- اشاره
- نظریۀ مشهور در مخصص منفصل
- نظریۀ مرحوم آخوند ره در مجازیت عام مخصص
- رعایت سیرۀ عقلاء در قانونگذاری
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و نهم
- اشاره
- عدم تعارض بین عام و خاص
- عدم تعارض بین عام و خاص
- عدم مجازیت اوامر اختباریه
- اشکال مهم محقق نائینی ره در مسأله عام و خاص
- بررسی فرمایش محقق نائینی ره
- پرسش:
- درس ششصد و سی ام
- اشاره
- توضیح محقق نائینی ره در عدم مجازیت عام مخصّص
- احتمالات ثلاثه در معنای عالم
- تعیّن احتمال سوم: استعمال در طبیعت مهمله
- بیان ایشان در انکار کلام آخوند ره در مورد ارادۀ جدّی و استعمالی
- توضیح استاد دربارۀ کلام مرحوم نائینی ره
- معنای مستعمل فیه عالم
- پرسش:
- درس ششصد و سی و یکم
- اشاره
- مناقشه در مقایسه مرحوم نائینی ره
- تفکیک بین اراده جدّی و استعمالی
- عدم تعارض بین عام و خاص
- احتمال چهارم: استعمال لفظ در طبیعت مهمله
- تغایر استعمال با وجود خارجی
- خلاصۀ بحث
- عدم دلیل بر ترجیح بعضی از مجازها بر یکدیگر
- پرسش:
- درس ششصد و سی و دوم
- اشاره
- تبیین اجمال مخصّص
- تردید مخصّص متصل بین اقل و اکثر
- علت عدم جواز تمسّک به اصاله العموم
- برگشت اصاله العموم به اصاله الظهور
- عدم جواز تمسّک به عام در شبهه مفهومیه
- عدم فرق بین جملۀ مشتمله بر استثنا با جمله مشتمله بر صفت
- پرسش:
- درس ششصد و سی و سوم
- اشاره
- تمسک به اصاله العموم نسبت به اکثر
- جواز تمسک به اصاله العموم
- مقدار سعۀ اصاله العموم
- تفصیل محقق حائری ره در تمسک به اصاله العموم
- اشکال استاد به کلام مرحوم حائری ره
- پرسش:
- درس ششصد و سی و چهارم
- اشاره
- اشکال کلام مرحوم حائری ره در مخصص منفصل
- وظیفه مکلف در صورت بنای متکلم بر انفصال مخصص
- مخصّص متصل مردد بین متباینین
- وظیفه متکلم هنگام مخصص متصل دائر بین متباینین
- مخصص منفصل مردد بین متباینین
- پرسش:
- درس ششصد و سی و پنجم
- اشاره
- وظیفۀ مکلّف هنگام اجمال در مخصص منفصل
- رجوع به اصل عملی در مقام
- کیفیت رجوع به اصاله الاشتغال
- کیفیت جریان اصاله البرائه
- تفصیل بین عموم مجموعی و عموم استغراقی
- پرسش:
- درس ششصد و سی و ششم
- اشاره
- موضوع و مجرای اصاله الاشتغال
- بیان تعارض بالعرض
- الحاق عام بدلی به عام مجموعی
- پرسش:
- درس ششصد و سی و هفتم
- اشاره
- عدم جواز تمسک به دلیل قبل از احراز موضوع
- فرق بین وصف و استثنا در مخصص متصل یا مخصص منفصل
- تمسّک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- تشابه مخصص متصل و منفصل در عدم تمسک به عام
- پرسش:
- درس ششصد و سی و هشتم
- اشاره
- دلیل جواز تمسّک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- معنا و توضیح حجیّت دلیل
- مراحل سه گانۀ اثبات حجیّت: اصل الظهور و فرق آن با اصاله الظهور
- تطابق اراده استعمالیه با اراده جدّیه
- پرسش:
- درس ششصد و سی و نهم
- اشاره
- نتیجۀ مراحل ثلاثه اثبات حجیّت در باب مخصّص
- عدم تطابق اراده جدیّه و اراده استعمالیه در مقام
- تعدد مراد جدّی در دلیل عام و خاص
- فرق بین دلیل خاص و عام
- فرق بین تمسّک به عام در مقام و شبهه مفهومیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهلم
- اشاره
- تفصیل مرحوم آخوند ره بین مخصّصات لفظیه و لبیّه
- دلیل جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصص لبّی
- فرق بین مخصص لفظی و لبّی از نظر عقلا
- لزوم احراز مسائل عقلی
- عدم فرق بین مخصصات لفظیه و لبّیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و یکم
- اشاره
- بیان مرحوم عراقی ره در تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصّص
- عدم لزوم احراز صغریات برای عقل
- عدم لزوم تشخیص صغرا بر مولا
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و دوم
- اشاره
- عدم جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- چگونگی خروج محقق عراقی ره از تمسّک به عام در شبهۀ مصداقیّۀ مخصص
- ارجاع مخصصات منفصله به مخصصات متصله
- خصوصیات مخصص لفظی منفصل
- جواز تمسک به عام در بعضی از مخصصات لبّیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و سوم
- اشاره
- تفصیل محقق نائینی ره بین مخصصات لبّیه
- لازمۀ دو خصوصیت مخصص لبّی
- توضیح معنای مخصص افرادی
- معنای مخصص عنوانی
- عدم فرق بین دو مثال مخصص لبّی
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و چهارم
- اشاره
- بررسی شبهه مصداقیه در عامین من وجه
- احتمال دخول عامین من وجه در مسألۀ اجتماع امر و نهی
- نتیجه دخول عامین من وجه در مسأله اجتماع امر و نهی
- بررسی قید مندوحه در اجتماع امر و نهی
- فرق بین مقام با مسأله اجتماع امر و نهی
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و پنجم
- اشاره
- حکم عامین من وجه در ماده اجتماع بنابر فرض تعارض
- عدم جریان اصل عملی با فرض عدم جریان یکی از دلیلین متعارضین
- حکم ماده اجتماع با جریان مرجحات خبریه
- بررسی دخول عامین من وجه در باب متعارضین
- نتیجۀ تبعیت حکم فعلی از مقتضی اقوا
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و ششم
- اشاره
- تمسّک به اصل عملی و استصحاب در دلیل عام و دلیل مخصّص
- تمسک به دلیل عام با وجود استصحاب
- اثر استصحاب بر دلیل در عنوان موضوع
- قول مرحوم آخوند ره در تمسک به اصل عدم ازلی
- نظر محقق عراقی ره در مسألۀ تمسک به اصل عدم ازلی
- تفصیل بین استصحاب عدم ازلی و غیر آن
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و هفتم
- اشاره
- بیان عدم تمسّک به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصّص
- مراحل حجیت یک دلیل
- اصاله التطابق بین ارادۀ استعمالیه و ارادۀ جدّیه
- عدم جریان استصحاب در موضوعات و عناوین
- عدم ترتب ملازمۀ عقلیه بر استصحابات موضوعیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و هشتم
- اشاره
- حکم رجوع به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصّص
- ارتباط تخصیص با عنوان عام برمبنای محقق عراقی ره
- بیان استاد در جریان یا عدم جریان استصحاب
- استصحاب عدم ازلی نزد محقق عراقی ره
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و نهم
- اشاره
- ثبوت عنوان مخصص به کمک استصحاب عدم ثبوت
- مراد از عوارض وجود
- اجزاء در واقعیت محکیه
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاهم
- اشاره
- مراد از قضایای حملیۀ مؤوّله
- معنای قضیۀ حملیه به حمل شایع صناعی
- اشکال استاد به مرحوم آخوند ره در ملاک حمل و اتحاد
- تغایر اعتباری بین دال و مدلول
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و یکم
- اشاره
- اتحاد وجودی در قضایای حملیه مؤوله
- حکایت تصوریه و تصدیقیه
- ملاک صدق و کذب قضایا
- عدم نسبت در قضایای سلبیه
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و دوم
- اشاره
- تقسیم قضیه به محصّله و معدوله
- فرق بین موجبۀ معدوله المحمول و سالبۀ محصّله
- موجبۀ سالبه المحمول
- نیاز به وجود موضوع در قضایا
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و سوم
- اشاره
- صور ثلاثه در رابطۀ عنوان مخصص با عام
- بازگشت قضیه موجبه سالبه المحمول به قضیه وصفیه
- تضییق امر عدمی در ارادۀ جدی مولا
- استصحاب عدم قریشی در کلام مرحوم آخوند ره
- بیان محقق حائری ره در استصحاب عدم قریشی
- جواب استاد از محقق حائری ره در استصحاب عدم قریشی
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و چهارم
- اشاره
- جریان استصحاب عدم ازلی از طریق سالبه محصّله
- شرطیت اتحاد موضوع و محمول در جریان استصحاب
- مثبت بودن استصحاب عدم ازلی
- فرق استصحاب مثبت با استصحابات معموله
- نتیجۀ بحث
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و پنجم
- اشاره
- جواز تمسک به اصاله العموم در موارد شک
- احرام قبل از میقات مؤید بر جواز تمسک به اصاله العموم
- روزه مقیّد به سفر مؤید دوم بر جواز تمسک به اصاله العموم
- فرق میان ما نحن فیه با مؤیدات
- راه حل مرحوم آخوند ره برای احرام قبل از میقات
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و ششم
- اشاره
- بررسی تلازم وجوب وفای به نذر با صحت عمل
- عنوان«لا نذر الا فی طاعه الله»
- وضوح معنای طاعه الله
- تخصیص عموم وجوب وفای به نذر
- حکومت«لا نذر الا فی طاعه الله» بر عموم وجوب وفای به نذر
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و هفتم
- اشاره
- نسبت دلیل حاکم و محکوم، در عام و خاص
- صحت وضوء به ماء مضاف از ادلۀ وجوب وفا یا تمسک به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصص
- ادلۀ در باب نذر احرام قبل المیقات
- راه جمع ادله در باب نذر احرام قبل المیقات
- شبهۀ مرحوم آقای حکیم ره و بیان لزوم دور
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و هشتم
- اشاره
- بیان عدم لزوم دور و صحت نذر متوقف بر رجحان متعلق
- عام قطعی و خاص معین و شک در تخصیص آن
- تشبیه ما نحن فیه با مسألۀ غسالۀ نجس
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و نهم
- اشاره
- بررسی حکم غساله از نظر طهارت و نجاست
- استفاده از صادق بودن عکس نقیض قضایا
- اصول عقلائیه و فرق آنها با اصول شرعیه
- شرط تمسّک به اصول عقلائیه
- عدم جواز تمسّک به اصول عقلائیه در مقام
- مجرای اصاله الحقیقه
- پرسش:
- درس ششصد و شصتم
- اشاره
- مجرای اصاله العموم
- فرق اصول عقلائیه و تعبّدیه
- تمسک به عام قبل از فحص از مخصّص
- حجیت اصاله العموم از نظر ظن نوعی و شخصی
- معنای اصل در مقام
- مقتضای تحقیق در عمل به اصول عقلائیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و یکم
- اشاره
- عدم اختصاص اصاله العموم به مخاطبین
- عدم جریان اصاله العموم در صورت علم به تخصیص
- خروج علم اجمالی از محل بحث
- بحث در مخصّصات منفصله
- اصل عدم خطا و اشتباه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و دوم
- اشاره
- مقتضای تحقیق در جریان اصاله العموم
- روش عقلا در قانونگذاری و علت آن
- علت تخصیص در قوانین شرعی
- موارد عدم جریان اصاله العموم
- عدم لزوم فحص در عمومات غیرقانونی
- فرق بین جملات انشائیه با قانون
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و سوم
- اشاره
- فرق بین فحص در باب عام و خاص و اصول عملیه
- معنای فحص در اصاله الاشتغال و اصاله التخییر
- معنای فحص در اصول عملیه از نظر مرحوم آخوند ره
- مراحل سه گانه اتصاف یک دلیل به حجیت
- عدم فرق بین فحص در باب عام و خاص و اصول عملیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و چهارم
- اشاره
- عدم جریان اصاله العموم با وجود علم به تخصیص
- عدم جریان اصاله العموم به واسطه علم اجمالی
- فحص کامل، شرط تمسک به اصاله العموم
- برتری علم اجمالی از بیّنه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و پنجم
- اشاره
- اخص بودن دلیل از مدعا در تمسک به عام قبل از تفحص از مخصص
- بیان محقق نائینی ره در جواب از اشکال
- تصور علم اجمالی بین اقل و اکثر
- علم اجمالی نشانه دار
- اشتغال یقینی و برائت یقینیه
- دایره علم اجمالی در ما نحن فیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و ششم
- اشاره
- جواب نقضی مرحوم امام ره از محقق نائینی ره
- جواب حلی امام ره: تقسیم معلوم بالاجمال
- حکم قسم اول معلوم بالاجمال
- لزوم احتیاط در شک در محصّل
- حکم قسم دوم معلوم بالاجمال
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و هفتم
- اشاره
- دایرۀ تنجّز علم اجمالی
- عدم تغییر حکم علم اجمالی بواسطه ضبط و نوشتن
- عدم مانع از جریان اصاله العموم
- لزوم احتیاط در صورت مکفی بودن فحص ناچیز
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و هشتم
- اشاره
- اختصاص خطاب به مشافهین و موجودین در زمان خطاب
- احتمالات موجود در اختصاص خطاب به مشافهین
- امکان خطاب معدوم
- لغوی بودن محل بحث
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و نهم
- اشاره
- عدم بحث از مسائل بدیهی عقلی در اصول
- ردّ نظریه حنابله مبنی بر جواز خطاب معدوم
- اشکال عقلی بودن محل بحث
- مفارقت عالم تکوین با عالم تشریع
- علت لغوی نبودن محل بحث
- پرسش:
- درس ششصد و هفتادم
- اشاره
- شمول تکالیف نسبت به معدومین
- امتناع تکلیف معدوم
- حجیّت آیات و روایات برای معدومین
- احتمال چهارم: استفاده از قاعدۀ اشتراک
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و یکم
- اشاره
- تقسیم قضایا: قضیۀ طبیعیه
- قضیۀ خارجیه
- قضیۀ حقیقیه
- قاعدۀ فرعیت و قضیه حقیقیه
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و دوم
- اشاره
- رفع مخالفت قضیۀ حقیقیه با قاعدۀ فرعیت
- شباهت قضیۀ حقیقیه به قضیۀ طبیعیه و خارجیه
- عدم دخالت خصوصیات فردیه در قضایای حقیقیه
- نقش لفظ کل در قضایای حقیقیه
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و سوم
- اشاره
- قضیۀ حقیقیه نزد محقق نائینی(ره)
- اشکال به تفسیر محقق نائینی ره از قضیۀ حقیقیه
- تقسیم احکام از جهت خطاب و عدم خطاب
- کیفیت تقنین احکام شرعی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و چهارم
- اشاره
- راه حل مرحوم آخوند ره برای خطابات شرعیه
- حقیقت وجود انشائی
- استفهام انشائی
- حقیقت مخاطب در احکام شرعی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و پنجم
- اشاره
- مخاطب و مخاطب در خطابات قرآنیه
- واقعیت در ابلاغ وحی به مردم
- قرآن کتاب پروردگار
- حکمت کتاب بودن معجزۀ رسول خدا(صلی الله علیه و آله)
- جمع قرآن در زمان رسول خدا(صلی الله علیه و آله)
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و ششم
- اشاره
- شفاهی نبودن خطابات قرآنیه
- خطابات کتبی
- تأیید مطلب به اشتراک احکام بین مؤمن و کافر
- ارتکاز عرف
- غیرواقعی بودن بحث در کتب اصولی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و هفتم
- اشاره
- ثمرۀ اختصاص داشتن خطابات به مشافهین
- حجیت ظواهر برای مشافهین
- خلط بین بحث حجیّت ظواهر و بحث مقصودین بافهام
- عدم حجیّت ظواهر برای غیر حاضرین
- صحّت تمسّک به خطابات برای غیر مشافهین
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و هشتم
- اشاره
- احتمال دخالت خصوصیت برای مشافهین
- عدم کارایی قاعدۀ اشتراک
- محصّل کلام مرحوم آخوند ره و تقسیم قیود حکم
- فرق بین قیود حکم در ترتیب ثمره
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و نهم
- اشاره
- رجوع ضمیر بعد از عام به بعض افراد
- تسامح در تعبیر به تخصیص
- کیفیت بحث تسامح در تعبیر به تخصیص
- دلیل رجوع ضمیر به بعضی از افراد
- پرسش:
- درس ششصد و هشتادم
- اشاره
- فرق بین دلیل عقلی و نقلی در بحث رجوع ضمیر عام
- سه احتمال در بحث رجوع ضمیر عام به بعض افراد
- عدم مجازیت عام بواسطۀ تخصیص
- نتیجۀ عدم مجازیت عام بواسطۀ تخصیص در مقام
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و یکم
- اشاره
- اشکال طریقه مرحوم آخوند ره در بحث رجوع ضمیر عام
- مجاز در کلمه و مجاز در اسناد
- سقوط اصاله الظهور از حجیت
- محدودۀ استفاده از اصاله الظهور
- اتحاد نتیجه هردو راه
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و دوم
- اشاره
- رجوع ضمیر به بعضی از افراد عام به حکم عقل
- استثنای عقیب جمل متعدده
- فرق مقام با مخصص متصل و منفصل
- تخصیص عام منطوقی به عام مفهومی
- عدم حجیت اجماع در مباحث عقلی
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و سوم
- اشاره
- عدم حجیّت اجماع در مسائل اصولیه
- معنای مفهوم موافق و مفهوم مخالف
- احتمالات موجود در معنای مفهوم موافق
- اول - القای خصوصیت
- کنائی بودن مفهوم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و چهارم
- اشاره
- احتمال ارادۀ فرد جلیّ در مقابل فرد قوی
- احتمال اولویت قطعیه
- فرق بین احتمال سوم و چهارم
- احتمال منصوص العله بودن
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و پنجم
- اشاره
- ارتباط احتمالات پنجگانه با مقصود متکلم
- مخصص بودن معنای کنائی
- مخصّصیت فرد جلیّ در مقابل عام
- کیفیت مخصّصیت منصوص العله
- خصوصیت احتمال چهارم از راه اولویت قطعیۀ عقلیه
- بیان مرحوم نائینی ره در احتمال چهارم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و ششم
- اشاره
- نقض کلام محقق نائینی ره در اولویت قطعیۀ عقلیه به معنی مفهوم موافقت
- روشن بودن حکم در غالب موارد
- مخصّصیت مفهوم موافق برای عام
- انکار مفهوم موافق
- مقدم داشتن مفهوم بر منطوق
- تقدیم احتمال اول: مخصّصیت مفهوم موافق برای عام
- طرد دو احتمال دیگر
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و هفتم
- اشاره
- تخصیص عام به مفهوم مخالف
- تمحّض بحث در عام و خاص
- خروج مسألۀ تقیید اطلاق از محل بحث
- کیفیت صغروی بودن بحث
- شباهت وجود مفهوم برای قضیه شرطیه به باب مفاهیم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و هشتم
- اشاره
- تقسیم عام و مفهوم از نظر مرحوم آخوند ره
- طریق ثبوت عام و مفهوم
- مثال برای ثبوت مفهوم و عام از راه واحد
- تمسک به اصول عملیه برای ثبوت مفهوم
- حکم ثبوت عام و مفهوم از دو طریق
- فارق بین فرض اخیر؛ استناد یکی به وضع و دیگری به اطلاق
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و نهم
- اشاره
- استثنای عقیب جمل متعدده
- تمحض بحث از نظر مقام اثبات و ثبوت
- اشکال استحاله در مقام ثبوت
- تقسیم استثنا و آلت استثنا
- استحالۀ رجوع استثنا به همه جملات
- پرسش:
- درس ششصد و نودم
- اشاره
- استحالۀ موجود در مستثنی
- امکان استعمال لفظ در اکثر از معنای واحد
- عدم ارتباط مقام با استعمال لفظ در اکثر از معنای واحد
- راه تخلّص از استحاله استعمال در اکثر از معنای واحد
- خلاصۀ جواب در مقام ثبوت
- پرسش:
- درس ششصد و نود و یکم
- اشاره
- اشتمال قضایا بر عقد الحمل و عقد الوضع
- رجوع استثنا به عقد الوضع
- تفصیل در جمل متعقب به استثنای واحد
- بطلان نظریۀ رجوع استثنا به عقدالوضع
- حکم استثنای عقیب جمل متعدده برحسب موارد
- حکم عقدالوضع واحد با وجود ضمیر در مستثنی
- حکم عقد الحمل واحد و عقدالوضع های متعدد
- پرسش:
- درس ششصد و نود و دوم
- اشاره
- تعدد عقد الوضع و عقد الحمل
- فقدان کلام از ظهور عرفی
- نقطۀ اشتراک صور ثلاثه
- حکم عدم ذکر ضمیر
- تصوّر صور ششگانه
- پرسش:
- درس ششصد و نود و سوم
- اشاره
- خلاصۀ بحث در استثنای عقیب جمل متعدده
- تفصیل مرحوم نائینی ره و ردّ آن
- فروض ششگانه مسأله
- حکم اختلاف در عقد الحمل و اتحاد در عقدالوضع
- حکم اختلاف عقد الوضع و اتحاد عقد الحمل
- حکم مستثنای مشتمل بر ضمیر
- پرسش:
- درس ششصد و نود و چهارم
- اشاره
- اقسام مستثنای غیرمشتمل بر ضمیر
- خلاف ظاهر بودن استثنای منقطع
- فرق صور اخیر با صورت مستثنای علم
- تقسیم مستثنای علم
- حکم اقسام مستثنای علم
- پرسش:
- درس ششصد و نود و پنجم
- اشاره
- مستثنای علم شخص و استعمال در اکثر از معنی واحد
- استعمال علم شخص در معنای جامع بین افراد
- دوران امر بین ظهور عقد الحمل و مجازیت علم شخص
- جواز استعمال در اکثر از معنای واحد
- تعدد عقد الحمل و عقد الوضع
- پرسش:
- درس ششصد و نود و ششم
- اشاره
- مرجع عندالاجمال
- امکان رجوع به اصاله العموم
- بطلان رجوع به اصاله العموم
- مجرای اصاله البرائه
- تمسک به اصاله العموم در کلام مرحوم نائینی ره
- بطلان کلام مرحوم نائینی ره
- پرسش:
- درس ششصد و نود و هفتم
- اشاره
- تخصیص کتاب به خبر واحد
- دلیل جواز تخصیص کتاب به خبر واحد
- لزوم کنار گذاشتن خبر واحد
- ظنی بودن صدور اخبار آحاد
- شبهۀ تحریف قرآن
- پرسش:
- درس ششصد و نود و هشتم
- اشاره
- جواز تخصیص کتاب به خبر واحد
- تخصیص قطعی الصدور به ظنی الصدور
- تعارض بین اصاله العموم با صدور خاص
- معارضۀ بین دلالت و صدور
- مقتضای رجوع به عقلا
- پرسش:
- درس ششصد و نود و نهم
- اشاره
- عدم شمول ادلۀ حجیت خبر واحد بر خبر مخالف کتاب
- مراد از اجماع در حجیت خبر واحد
- لازمۀ تحدید حجیت خبر واحد به غیرمخصص و مقید کتاب
- روایات ناهیه از عمل به اخبار مخالف کتاب
- روش قانونگذاری
- پرسش:
- درس هفتصدم
- اشاره
- عدم ارتباط روایات مخالف قرآن، با بحث عام و خاص
- جواز تخصیص آیه با آیه و محل نزاع بودن تخصیص آیه به خبر واحد
- عدم اختلاف در آیات قرآن و خارج بودن عام و خاص از دایرۀ اختلاف
- عدم تفاوت مخصص متصل و منفصل نسبت به آیات قرآن
- «ما خالف قول ربنا لم نقله...» روایت آبی از تخصیص
- نسخ، نوعی تخصیص؛ تفاوت نسخ با تخصیص اصطلاحی
- پرسش:
- درس هفتصد و یکم
- اشاره
- مقایسۀ تخصیص با نسخ
- فرق بین نسخ و تخصیص کتاب
- شباهت نسخ قرآن با قرآنیت قرآن
- خصوصیت تخصیص
- پرسش:
- درس هفتصد و دوم
- اشاره
- نسخ و تخصیص عام بوسیله خاص
- تقدم تخصیص بر نسخ
- حکم واقعی و حکم امتحانی
- حقیقت نسخ
- نسخ حکم قبل از وقت عمل
- پرسش:
- درس هفتصد و سوم
- اشاره
- تفصیل مرحوم نائینی ره درباره نسخ و تخصیص
- قضیۀ حقیقیۀ نزد مرحوم نائینی ره
- امکان نسخ و تخصیص باهم
- عدم دخالت فرض در قضیۀ حقیقیه
- عدم امکان نسخ در قضیۀ حقیقیه
- پرسش:
- درس هفتصد و چهارم
- اشاره
- حکم خاص وارد بعد از حضور وقت عمل به عام
- ندرت نسخ و کثرت تخصیص
- راه حل اشکال ورود خاص بعد از وقت عمل به عام
- تقسیم عموم صادر از مولا
- پرسش:
- درس هفتصد و پنجم
- اشاره
- اشکال تشخیص عام
- تأخیر بیان از وقت حاجت و اغراء به جهل
- لغویت عموم و عدم جواز اجرای اصاله العموم
- عدم اشکال در راه دوم مرحوم آخوند
- پرسش:
- درس هفتصد و ششم
- اشاره
- عدم اشاره به دو نوع بودن عمومات قرآنی
- عدم دخالت داشتن خاص بعدی در ماهیت عام قبلی
- منحصر نبودن راه حل اشکال به طریقۀ شیخ
- تقسیم امور متصفۀ به قبح
- راه حل اشکال قبح تأخیر بیان از وقت حاجت
- پرسش:
- درس هفتصد و هفتم
- اشاره
- بررسی علت قبح تأخیر بیان از وقت حاجت
- دلیل مخصص غیر لزومی
- تالی فاسد تأخیر بیان در دلیل غیر لزومی
- حقیقت قبح تأخیر بیان از وقت حاجت در مقام
- مشابهت مقام به باب امکان تعبد به ظن
- پرسش:
- درس هفتصد و هشتم
- اشاره
- مصلحت تأخیر بیان از وقت حاجت در مقام
- تدریج در بیان احکام اسلام در زمان رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)
- بروز چهرۀ واقعی اسلام در زمان ظهور ولیعصر(عج)
- صدور خاص قبل از عام
- صدور عام قبل از عمل به خاص قبلی
- احتمال مخصص بودن خاص قبلی برای عام بعدی
- احتمال ناسخیت عام بعدی نسبت به خاص قبلی
- پرسش:
- درس هفتصد و نهم
- اشاره
- حکم عام بعد از وقت عمل به خاص یا قبل از آن
- تقدیم تخصیص یا نسخ بر فرض امکان هردو
- نظر مرحوم آخوند در تقدیم تخصیص بر نسخ
- عدم جریان اصاله العموم با وجود مقدمات حکمت
- اشکالات بر کلام مرحوم آخوند ره در تقدیم خاص
- پرسش:
- درس هفتصد و دهم
- اشاره
- عدم استفاده اصل حکم و استمرار آن از یک دلیل
- تمسک به حدیث حلال محمد(صلی الله علیه و آله) حلال الی یوم القیامه
- معنای حدیث حلال محمد(صلی الله علیه و آله) حلال الی یوم القیامه
- عدم جریان اصاله الاطلاق در مقام
- مراد از عدم قرینه در مقدمات حکمت
- پرسش:
- درس هفتصد و یازدهم
- اشاره
- عدم لزوم لحاظ زمان عام و خاص در سیره فقها
- اقتضای تأخیر بیان از وقت حاجت برای قبح
- حقیقت نسخ و عدم ورود آن در مقام
- عدم نیاز به ملاحظه تاریخ عام و خاص
- پرسش:
- بحث مطلق و مقید
- اشاره
- درس هفتصد و دوازدهم
- اشاره
- مطلق و مقیّد؛ آخرین بحث مباحث الفاظ
- خصوصیت تعاریف لفظیه
- عدم جریان تعاریف شرح الاسمی در مسألۀ مطلق و مقید
- تعریف مطلق
- مراد از کلمۀ جنس در تعریف مطلق و مقید
- اتصاف معنا به اطلاق
- پرسش:
- درس هفتصد و سیزدهم
- اشاره
- عدم شیوع و سریان در مدلول لفظ مطلق
- شامل شدن تعریف مطلق بر الفاظ غیرمطلقه
- وجود اطلاق در معانی جزئیه
- نزاع شیخ و مشهور در باب واجب مشروط
- نظر مشهور در باب معانی حرفیه
- پرسش:
- درس هفتصد و چهاردهم
- اشاره
- تعریف مطلق
- تقابل بین اطلاق و تقیید
- نظر مرحوم آخوند ره در تقابل بین اطلاق و تقیید
- توسعه اطلاق و تقیید به غیر حکم
- پرسش:
- فهرست مطالب
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- عام و خاص
- اشاره
- درس ششصد و هفدهم
- اشاره
- مقدمۀ دوم در اشکال بر تقسیم مطلق
- جواب استاد از اشکال بر تقسیم مطلق
- بیان لفظی قاعدۀ عقلی
- منشاء دلالت مطلق بر شمول
- تفاوت اطلاق«اعتق رقبه» با«احل الله البیع»
- پرسش:
- درس ششصد و هیجدهم
- اشاره
- تفاوت موارد در شمول اطلاق
- حکم وضعی و تکلیفی، منشأ تفاوت در دلالت اطلاق بر شمول و استیعاب
- دلالت عام بر شمول
- اشکال توقف دلالت عام بر مطلق
- تبیین دلالت الفاظ عموم
- لزوم یا عدم لزوم احتیاج الفاظ عموم به اطلاق
- پرسش:
- درس ششصد و نوزدهم
- اشاره
- عدم جریان مقدمات حکمت در دلالت عام بر استیعاب
- جواب مرحوم محقق حائری ره از اشکال مذکور
- اشکال نقضی محقق حائری ره بر مستشکل
- بیان استاد از فرمایش محقق حائری ره
- پرسش:
- درس ششصد و بیستم
- اشاره
- بیان امام راحل ره در تغایر مورد عموم با مورد اطلاق
- تفاوت متعلق حکم در مطلق و عام
- جریان اصاله عدم خطاء
- عدم جریان مقدمات حکمت در عام
- خلاصۀ مباحث گذشته
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و یکم
- اشاره
- نحوۀ دلالت نکرۀ در سیاق نفی بر عموم
- تفاوت نکره در سیاق نفی با الفاظ عموم
- نسبت طبیعت به وجود و عدم
- مفاد عرفی نکرۀ در سیاق نفی
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و دوم
- اشاره
- دلالت عرفی نکرۀ در سیاق نفی را بر عموم
- جریان مقدمات حکمت در شک در اطلاق و تقیید موضوع
- تفاوت الفاظ عموم با نکرۀ در سیاق نفی
- جریان اصاله عدم خطاء نسبت به مطلق
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و سوم
- اشاره
- دلالت محلّی به لام بر عموم
- دلالت مفرد معرف به لام بر عموم
- تفاوت البیع با کل البیع
- تفاوت مطلق و عام در متعلق
- عدم اطلاق شمولی در مفرد معرف به لام
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و چهارم
- اشاره
- دلالت جمع محلی به لام بر عموم
- ادعای دلالت جمع محلی به لام بر عام مجموعی
- عدم دلالت جمع محلی به لام بر عام مجموعی
- نتیجه گیری از بحث
- جریان اصاله العموم در شک در تخصیص عام
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و پنجم
- اشاره
- حکم شک در مخصص دوم در عام مخصص
- اقوال ثلاثه در مسأله در تخصیص عام
- نظریۀ مشهور در مورد مجاز
- نظر سکاکی در مورد مجاز
- فرمایش مرحوم شیخ محمد اصفهانی ره در مجاز
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و ششم
- اشاره
- تفاوت قول مشهور و قول سکاکی در تعریف مجاز
- رعایت لطایف و ظرایف ادبی در مجاز
- معنای شعر بنابر نظر مشهور در مجاز
- استعمال مجاز در آیۀ شریفه«وَ سْئَلِ الْقَرْیَهَ ...»
- اشکال به سکاکی در اعلام شخصیه و اسماء اجناس
- جواب استاد از اشکال مذکور به سکاکی
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و هفتم
- اشاره
- تفاوت نظر سکاکی با محقق اصفهانی ره در مجاز
- نظر مشهور و محقق خراسانی ره در مجاز
- بررسی اقوال در مجازیت عام بعد از تخصیص
- نظر مشهور و محقق خراسانی ره در مسأله
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و هشتم
- اشاره
- نظریۀ مشهور در مخصص منفصل
- نظریۀ مرحوم آخوند ره در مجازیت عام مخصص
- رعایت سیرۀ عقلاء در قانونگذاری
- پرسش:
- درس ششصد و بیست و نهم
- اشاره
- عدم تعارض بین عام و خاص
- عدم تعارض بین عام و خاص
- عدم مجازیت اوامر اختباریه
- اشکال مهم محقق نائینی ره در مسأله عام و خاص
- بررسی فرمایش محقق نائینی ره
- پرسش:
- درس ششصد و سی ام
- اشاره
- توضیح محقق نائینی ره در عدم مجازیت عام مخصّص
- احتمالات ثلاثه در معنای عالم
- تعیّن احتمال سوم: استعمال در طبیعت مهمله
- بیان ایشان در انکار کلام آخوند ره در مورد ارادۀ جدّی و استعمالی
- توضیح استاد دربارۀ کلام مرحوم نائینی ره
- معنای مستعمل فیه عالم
- پرسش:
- درس ششصد و سی و یکم
- اشاره
- مناقشه در مقایسه مرحوم نائینی ره
- تفکیک بین اراده جدّی و استعمالی
- عدم تعارض بین عام و خاص
- احتمال چهارم: استعمال لفظ در طبیعت مهمله
- تغایر استعمال با وجود خارجی
- خلاصۀ بحث
- عدم دلیل بر ترجیح بعضی از مجازها بر یکدیگر
- پرسش:
- درس ششصد و سی و دوم
- اشاره
- تبیین اجمال مخصّص
- تردید مخصّص متصل بین اقل و اکثر
- علت عدم جواز تمسّک به اصاله العموم
- برگشت اصاله العموم به اصاله الظهور
- عدم جواز تمسّک به عام در شبهه مفهومیه
- عدم فرق بین جملۀ مشتمله بر استثنا با جمله مشتمله بر صفت
- پرسش:
- درس ششصد و سی و سوم
- اشاره
- تمسک به اصاله العموم نسبت به اکثر
- جواز تمسک به اصاله العموم
- مقدار سعۀ اصاله العموم
- تفصیل محقق حائری ره در تمسک به اصاله العموم
- اشکال استاد به کلام مرحوم حائری ره
- پرسش:
- درس ششصد و سی و چهارم
- اشاره
- اشکال کلام مرحوم حائری ره در مخصص منفصل
- وظیفه مکلف در صورت بنای متکلم بر انفصال مخصص
- مخصّص متصل مردد بین متباینین
- وظیفه متکلم هنگام مخصص متصل دائر بین متباینین
- مخصص منفصل مردد بین متباینین
- پرسش:
- درس ششصد و سی و پنجم
- اشاره
- وظیفۀ مکلّف هنگام اجمال در مخصص منفصل
- رجوع به اصل عملی در مقام
- کیفیت رجوع به اصاله الاشتغال
- کیفیت جریان اصاله البرائه
- تفصیل بین عموم مجموعی و عموم استغراقی
- پرسش:
- درس ششصد و سی و ششم
- اشاره
- موضوع و مجرای اصاله الاشتغال
- بیان تعارض بالعرض
- الحاق عام بدلی به عام مجموعی
- پرسش:
- درس ششصد و سی و هفتم
- اشاره
- عدم جواز تمسک به دلیل قبل از احراز موضوع
- فرق بین وصف و استثنا در مخصص متصل یا مخصص منفصل
- تمسّک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- تشابه مخصص متصل و منفصل در عدم تمسک به عام
- پرسش:
- درس ششصد و سی و هشتم
- اشاره
- دلیل جواز تمسّک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- معنا و توضیح حجیّت دلیل
- مراحل سه گانۀ اثبات حجیّت: اصل الظهور و فرق آن با اصاله الظهور
- تطابق اراده استعمالیه با اراده جدّیه
- پرسش:
- درس ششصد و سی و نهم
- اشاره
- نتیجۀ مراحل ثلاثه اثبات حجیّت در باب مخصّص
- عدم تطابق اراده جدیّه و اراده استعمالیه در مقام
- تعدد مراد جدّی در دلیل عام و خاص
- فرق بین دلیل خاص و عام
- فرق بین تمسّک به عام در مقام و شبهه مفهومیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهلم
- اشاره
- تفصیل مرحوم آخوند ره بین مخصّصات لفظیه و لبیّه
- دلیل جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصص لبّی
- فرق بین مخصص لفظی و لبّی از نظر عقلا
- لزوم احراز مسائل عقلی
- عدم فرق بین مخصصات لفظیه و لبّیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و یکم
- اشاره
- بیان مرحوم عراقی ره در تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصّص
- عدم لزوم احراز صغریات برای عقل
- عدم لزوم تشخیص صغرا بر مولا
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و دوم
- اشاره
- عدم جواز تمسک به عام در شبهه مصداقیه مخصص
- چگونگی خروج محقق عراقی ره از تمسّک به عام در شبهۀ مصداقیّۀ مخصص
- ارجاع مخصصات منفصله به مخصصات متصله
- خصوصیات مخصص لفظی منفصل
- جواز تمسک به عام در بعضی از مخصصات لبّیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و سوم
- اشاره
- تفصیل محقق نائینی ره بین مخصصات لبّیه
- لازمۀ دو خصوصیت مخصص لبّی
- توضیح معنای مخصص افرادی
- معنای مخصص عنوانی
- عدم فرق بین دو مثال مخصص لبّی
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و چهارم
- اشاره
- بررسی شبهه مصداقیه در عامین من وجه
- احتمال دخول عامین من وجه در مسألۀ اجتماع امر و نهی
- نتیجه دخول عامین من وجه در مسأله اجتماع امر و نهی
- بررسی قید مندوحه در اجتماع امر و نهی
- فرق بین مقام با مسأله اجتماع امر و نهی
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و پنجم
- اشاره
- حکم عامین من وجه در ماده اجتماع بنابر فرض تعارض
- عدم جریان اصل عملی با فرض عدم جریان یکی از دلیلین متعارضین
- حکم ماده اجتماع با جریان مرجحات خبریه
- بررسی دخول عامین من وجه در باب متعارضین
- نتیجۀ تبعیت حکم فعلی از مقتضی اقوا
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و ششم
- اشاره
- تمسّک به اصل عملی و استصحاب در دلیل عام و دلیل مخصّص
- تمسک به دلیل عام با وجود استصحاب
- اثر استصحاب بر دلیل در عنوان موضوع
- قول مرحوم آخوند ره در تمسک به اصل عدم ازلی
- نظر محقق عراقی ره در مسألۀ تمسک به اصل عدم ازلی
- تفصیل بین استصحاب عدم ازلی و غیر آن
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و هفتم
- اشاره
- بیان عدم تمسّک به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصّص
- مراحل حجیت یک دلیل
- اصاله التطابق بین ارادۀ استعمالیه و ارادۀ جدّیه
- عدم جریان استصحاب در موضوعات و عناوین
- عدم ترتب ملازمۀ عقلیه بر استصحابات موضوعیه
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و هشتم
- اشاره
- حکم رجوع به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصّص
- ارتباط تخصیص با عنوان عام برمبنای محقق عراقی ره
- بیان استاد در جریان یا عدم جریان استصحاب
- استصحاب عدم ازلی نزد محقق عراقی ره
- پرسش:
- درس ششصد و چهل و نهم
- اشاره
- ثبوت عنوان مخصص به کمک استصحاب عدم ثبوت
- مراد از عوارض وجود
- اجزاء در واقعیت محکیه
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاهم
- اشاره
- مراد از قضایای حملیۀ مؤوّله
- معنای قضیۀ حملیه به حمل شایع صناعی
- اشکال استاد به مرحوم آخوند ره در ملاک حمل و اتحاد
- تغایر اعتباری بین دال و مدلول
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و یکم
- اشاره
- اتحاد وجودی در قضایای حملیه مؤوله
- حکایت تصوریه و تصدیقیه
- ملاک صدق و کذب قضایا
- عدم نسبت در قضایای سلبیه
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و دوم
- اشاره
- تقسیم قضیه به محصّله و معدوله
- فرق بین موجبۀ معدوله المحمول و سالبۀ محصّله
- موجبۀ سالبه المحمول
- نیاز به وجود موضوع در قضایا
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و سوم
- اشاره
- صور ثلاثه در رابطۀ عنوان مخصص با عام
- بازگشت قضیه موجبه سالبه المحمول به قضیه وصفیه
- تضییق امر عدمی در ارادۀ جدی مولا
- استصحاب عدم قریشی در کلام مرحوم آخوند ره
- بیان محقق حائری ره در استصحاب عدم قریشی
- جواب استاد از محقق حائری ره در استصحاب عدم قریشی
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و چهارم
- اشاره
- جریان استصحاب عدم ازلی از طریق سالبه محصّله
- شرطیت اتحاد موضوع و محمول در جریان استصحاب
- مثبت بودن استصحاب عدم ازلی
- فرق استصحاب مثبت با استصحابات معموله
- نتیجۀ بحث
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و پنجم
- اشاره
- جواز تمسک به اصاله العموم در موارد شک
- احرام قبل از میقات مؤید بر جواز تمسک به اصاله العموم
- روزه مقیّد به سفر مؤید دوم بر جواز تمسک به اصاله العموم
- فرق میان ما نحن فیه با مؤیدات
- راه حل مرحوم آخوند ره برای احرام قبل از میقات
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و ششم
- اشاره
- بررسی تلازم وجوب وفای به نذر با صحت عمل
- عنوان«لا نذر الا فی طاعه الله»
- وضوح معنای طاعه الله
- تخصیص عموم وجوب وفای به نذر
- حکومت«لا نذر الا فی طاعه الله» بر عموم وجوب وفای به نذر
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و هفتم
- اشاره
- نسبت دلیل حاکم و محکوم، در عام و خاص
- صحت وضوء به ماء مضاف از ادلۀ وجوب وفا یا تمسک به عام در شبهۀ مصداقیۀ مخصص
- ادلۀ در باب نذر احرام قبل المیقات
- راه جمع ادله در باب نذر احرام قبل المیقات
- شبهۀ مرحوم آقای حکیم ره و بیان لزوم دور
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و هشتم
- اشاره
- بیان عدم لزوم دور و صحت نذر متوقف بر رجحان متعلق
- عام قطعی و خاص معین و شک در تخصیص آن
- تشبیه ما نحن فیه با مسألۀ غسالۀ نجس
- پرسش:
- درس ششصد و پنجاه و نهم
- اشاره
- بررسی حکم غساله از نظر طهارت و نجاست
- استفاده از صادق بودن عکس نقیض قضایا
- اصول عقلائیه و فرق آنها با اصول شرعیه
- شرط تمسّک به اصول عقلائیه
- عدم جواز تمسّک به اصول عقلائیه در مقام
- مجرای اصاله الحقیقه
- پرسش:
- درس ششصد و شصتم
- اشاره
- مجرای اصاله العموم
- فرق اصول عقلائیه و تعبّدیه
- تمسک به عام قبل از فحص از مخصّص
- حجیت اصاله العموم از نظر ظن نوعی و شخصی
- معنای اصل در مقام
- مقتضای تحقیق در عمل به اصول عقلائیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و یکم
- اشاره
- عدم اختصاص اصاله العموم به مخاطبین
- عدم جریان اصاله العموم در صورت علم به تخصیص
- خروج علم اجمالی از محل بحث
- بحث در مخصّصات منفصله
- اصل عدم خطا و اشتباه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و دوم
- اشاره
- مقتضای تحقیق در جریان اصاله العموم
- روش عقلا در قانونگذاری و علت آن
- علت تخصیص در قوانین شرعی
- موارد عدم جریان اصاله العموم
- عدم لزوم فحص در عمومات غیرقانونی
- فرق بین جملات انشائیه با قانون
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و سوم
- اشاره
- فرق بین فحص در باب عام و خاص و اصول عملیه
- معنای فحص در اصاله الاشتغال و اصاله التخییر
- معنای فحص در اصول عملیه از نظر مرحوم آخوند ره
- مراحل سه گانه اتصاف یک دلیل به حجیت
- عدم فرق بین فحص در باب عام و خاص و اصول عملیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و چهارم
- اشاره
- عدم جریان اصاله العموم با وجود علم به تخصیص
- عدم جریان اصاله العموم به واسطه علم اجمالی
- فحص کامل، شرط تمسک به اصاله العموم
- برتری علم اجمالی از بیّنه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و پنجم
- اشاره
- اخص بودن دلیل از مدعا در تمسک به عام قبل از تفحص از مخصص
- بیان محقق نائینی ره در جواب از اشکال
- تصور علم اجمالی بین اقل و اکثر
- علم اجمالی نشانه دار
- اشتغال یقینی و برائت یقینیه
- دایره علم اجمالی در ما نحن فیه
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و ششم
- اشاره
- جواب نقضی مرحوم امام ره از محقق نائینی ره
- جواب حلی امام ره: تقسیم معلوم بالاجمال
- حکم قسم اول معلوم بالاجمال
- لزوم احتیاط در شک در محصّل
- حکم قسم دوم معلوم بالاجمال
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و هفتم
- اشاره
- دایرۀ تنجّز علم اجمالی
- عدم تغییر حکم علم اجمالی بواسطه ضبط و نوشتن
- عدم مانع از جریان اصاله العموم
- لزوم احتیاط در صورت مکفی بودن فحص ناچیز
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و هشتم
- اشاره
- اختصاص خطاب به مشافهین و موجودین در زمان خطاب
- احتمالات موجود در اختصاص خطاب به مشافهین
- امکان خطاب معدوم
- لغوی بودن محل بحث
- پرسش:
- درس ششصد و شصت و نهم
- اشاره
- عدم بحث از مسائل بدیهی عقلی در اصول
- ردّ نظریه حنابله مبنی بر جواز خطاب معدوم
- اشکال عقلی بودن محل بحث
- مفارقت عالم تکوین با عالم تشریع
- علت لغوی نبودن محل بحث
- پرسش:
- درس ششصد و هفتادم
- اشاره
- شمول تکالیف نسبت به معدومین
- امتناع تکلیف معدوم
- حجیّت آیات و روایات برای معدومین
- احتمال چهارم: استفاده از قاعدۀ اشتراک
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و یکم
- اشاره
- تقسیم قضایا: قضیۀ طبیعیه
- قضیۀ خارجیه
- قضیۀ حقیقیه
- قاعدۀ فرعیت و قضیه حقیقیه
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و دوم
- اشاره
- رفع مخالفت قضیۀ حقیقیه با قاعدۀ فرعیت
- شباهت قضیۀ حقیقیه به قضیۀ طبیعیه و خارجیه
- عدم دخالت خصوصیات فردیه در قضایای حقیقیه
- نقش لفظ کل در قضایای حقیقیه
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و سوم
- اشاره
- قضیۀ حقیقیه نزد محقق نائینی(ره)
- اشکال به تفسیر محقق نائینی ره از قضیۀ حقیقیه
- تقسیم احکام از جهت خطاب و عدم خطاب
- کیفیت تقنین احکام شرعی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و چهارم
- اشاره
- راه حل مرحوم آخوند ره برای خطابات شرعیه
- حقیقت وجود انشائی
- استفهام انشائی
- حقیقت مخاطب در احکام شرعی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و پنجم
- اشاره
- مخاطب و مخاطب در خطابات قرآنیه
- واقعیت در ابلاغ وحی به مردم
- قرآن کتاب پروردگار
- حکمت کتاب بودن معجزۀ رسول خدا(صلی الله علیه و آله)
- جمع قرآن در زمان رسول خدا(صلی الله علیه و آله)
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و ششم
- اشاره
- شفاهی نبودن خطابات قرآنیه
- خطابات کتبی
- تأیید مطلب به اشتراک احکام بین مؤمن و کافر
- ارتکاز عرف
- غیرواقعی بودن بحث در کتب اصولی
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و هفتم
- اشاره
- ثمرۀ اختصاص داشتن خطابات به مشافهین
- حجیت ظواهر برای مشافهین
- خلط بین بحث حجیّت ظواهر و بحث مقصودین بافهام
- عدم حجیّت ظواهر برای غیر حاضرین
- صحّت تمسّک به خطابات برای غیر مشافهین
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و هشتم
- اشاره
- احتمال دخالت خصوصیت برای مشافهین
- عدم کارایی قاعدۀ اشتراک
- محصّل کلام مرحوم آخوند ره و تقسیم قیود حکم
- فرق بین قیود حکم در ترتیب ثمره
- پرسش:
- درس ششصد و هفتاد و نهم
- اشاره
- رجوع ضمیر بعد از عام به بعض افراد
- تسامح در تعبیر به تخصیص
- کیفیت بحث تسامح در تعبیر به تخصیص
- دلیل رجوع ضمیر به بعضی از افراد
- پرسش:
- درس ششصد و هشتادم
- اشاره
- فرق بین دلیل عقلی و نقلی در بحث رجوع ضمیر عام
- سه احتمال در بحث رجوع ضمیر عام به بعض افراد
- عدم مجازیت عام بواسطۀ تخصیص
- نتیجۀ عدم مجازیت عام بواسطۀ تخصیص در مقام
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و یکم
- اشاره
- اشکال طریقه مرحوم آخوند ره در بحث رجوع ضمیر عام
- مجاز در کلمه و مجاز در اسناد
- سقوط اصاله الظهور از حجیت
- محدودۀ استفاده از اصاله الظهور
- اتحاد نتیجه هردو راه
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و دوم
- اشاره
- رجوع ضمیر به بعضی از افراد عام به حکم عقل
- استثنای عقیب جمل متعدده
- فرق مقام با مخصص متصل و منفصل
- تخصیص عام منطوقی به عام مفهومی
- عدم حجیت اجماع در مباحث عقلی
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و سوم
- اشاره
- عدم حجیّت اجماع در مسائل اصولیه
- معنای مفهوم موافق و مفهوم مخالف
- احتمالات موجود در معنای مفهوم موافق
- اول - القای خصوصیت
- کنائی بودن مفهوم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و چهارم
- اشاره
- احتمال ارادۀ فرد جلیّ در مقابل فرد قوی
- احتمال اولویت قطعیه
- فرق بین احتمال سوم و چهارم
- احتمال منصوص العله بودن
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و پنجم
- اشاره
- ارتباط احتمالات پنجگانه با مقصود متکلم
- مخصص بودن معنای کنائی
- مخصّصیت فرد جلیّ در مقابل عام
- کیفیت مخصّصیت منصوص العله
- خصوصیت احتمال چهارم از راه اولویت قطعیۀ عقلیه
- بیان مرحوم نائینی ره در احتمال چهارم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و ششم
- اشاره
- نقض کلام محقق نائینی ره در اولویت قطعیۀ عقلیه به معنی مفهوم موافقت
- روشن بودن حکم در غالب موارد
- مخصّصیت مفهوم موافق برای عام
- انکار مفهوم موافق
- مقدم داشتن مفهوم بر منطوق
- تقدیم احتمال اول: مخصّصیت مفهوم موافق برای عام
- طرد دو احتمال دیگر
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و هفتم
- اشاره
- تخصیص عام به مفهوم مخالف
- تمحّض بحث در عام و خاص
- خروج مسألۀ تقیید اطلاق از محل بحث
- کیفیت صغروی بودن بحث
- شباهت وجود مفهوم برای قضیه شرطیه به باب مفاهیم
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و هشتم
- اشاره
- تقسیم عام و مفهوم از نظر مرحوم آخوند ره
- طریق ثبوت عام و مفهوم
- مثال برای ثبوت مفهوم و عام از راه واحد
- تمسک به اصول عملیه برای ثبوت مفهوم
- حکم ثبوت عام و مفهوم از دو طریق
- فارق بین فرض اخیر؛ استناد یکی به وضع و دیگری به اطلاق
- پرسش:
- درس ششصد و هشتاد و نهم
- اشاره
- استثنای عقیب جمل متعدده
- تمحض بحث از نظر مقام اثبات و ثبوت
- اشکال استحاله در مقام ثبوت
- تقسیم استثنا و آلت استثنا
- استحالۀ رجوع استثنا به همه جملات
- پرسش:
- درس ششصد و نودم
- اشاره
- استحالۀ موجود در مستثنی
- امکان استعمال لفظ در اکثر از معنای واحد
- عدم ارتباط مقام با استعمال لفظ در اکثر از معنای واحد
- راه تخلّص از استحاله استعمال در اکثر از معنای واحد
- خلاصۀ جواب در مقام ثبوت
- پرسش:
- درس ششصد و نود و یکم
- اشاره
- اشتمال قضایا بر عقد الحمل و عقد الوضع
- رجوع استثنا به عقد الوضع
- تفصیل در جمل متعقب به استثنای واحد
- بطلان نظریۀ رجوع استثنا به عقدالوضع
- حکم استثنای عقیب جمل متعدده برحسب موارد
- حکم عقدالوضع واحد با وجود ضمیر در مستثنی
- حکم عقد الحمل واحد و عقدالوضع های متعدد
- پرسش:
- درس ششصد و نود و دوم
- اشاره
- تعدد عقد الوضع و عقد الحمل
- فقدان کلام از ظهور عرفی
- نقطۀ اشتراک صور ثلاثه
- حکم عدم ذکر ضمیر
- تصوّر صور ششگانه
- پرسش:
- درس ششصد و نود و سوم
- اشاره
- خلاصۀ بحث در استثنای عقیب جمل متعدده
- تفصیل مرحوم نائینی ره و ردّ آن
- فروض ششگانه مسأله
- حکم اختلاف در عقد الحمل و اتحاد در عقدالوضع
- حکم اختلاف عقد الوضع و اتحاد عقد الحمل
- حکم مستثنای مشتمل بر ضمیر
- پرسش:
- درس ششصد و نود و چهارم
- اشاره
- اقسام مستثنای غیرمشتمل بر ضمیر
- خلاف ظاهر بودن استثنای منقطع
- فرق صور اخیر با صورت مستثنای علم
- تقسیم مستثنای علم
- حکم اقسام مستثنای علم
- پرسش:
- درس ششصد و نود و پنجم
- اشاره
- مستثنای علم شخص و استعمال در اکثر از معنی واحد
- استعمال علم شخص در معنای جامع بین افراد
- دوران امر بین ظهور عقد الحمل و مجازیت علم شخص
- جواز استعمال در اکثر از معنای واحد
- تعدد عقد الحمل و عقد الوضع
- پرسش:
- درس ششصد و نود و ششم
- اشاره
- مرجع عندالاجمال
- امکان رجوع به اصاله العموم
- بطلان رجوع به اصاله العموم
- مجرای اصاله البرائه
- تمسک به اصاله العموم در کلام مرحوم نائینی ره
- بطلان کلام مرحوم نائینی ره
- پرسش:
- درس ششصد و نود و هفتم
- اشاره
- تخصیص کتاب به خبر واحد
- دلیل جواز تخصیص کتاب به خبر واحد
- لزوم کنار گذاشتن خبر واحد
- ظنی بودن صدور اخبار آحاد
- شبهۀ تحریف قرآن
- پرسش:
- درس ششصد و نود و هشتم
- اشاره
- جواز تخصیص کتاب به خبر واحد
- تخصیص قطعی الصدور به ظنی الصدور
- تعارض بین اصاله العموم با صدور خاص
- معارضۀ بین دلالت و صدور
- مقتضای رجوع به عقلا
- پرسش:
- درس ششصد و نود و نهم
- اشاره
- عدم شمول ادلۀ حجیت خبر واحد بر خبر مخالف کتاب
- مراد از اجماع در حجیت خبر واحد
- لازمۀ تحدید حجیت خبر واحد به غیرمخصص و مقید کتاب
- روایات ناهیه از عمل به اخبار مخالف کتاب
- روش قانونگذاری
- پرسش:
- درس هفتصدم
- اشاره
- عدم ارتباط روایات مخالف قرآن، با بحث عام و خاص
- جواز تخصیص آیه با آیه و محل نزاع بودن تخصیص آیه به خبر واحد
- عدم اختلاف در آیات قرآن و خارج بودن عام و خاص از دایرۀ اختلاف
- عدم تفاوت مخصص متصل و منفصل نسبت به آیات قرآن
- «ما خالف قول ربنا لم نقله...» روایت آبی از تخصیص
- نسخ، نوعی تخصیص؛ تفاوت نسخ با تخصیص اصطلاحی
- پرسش:
- درس هفتصد و یکم
- اشاره
- مقایسۀ تخصیص با نسخ
- فرق بین نسخ و تخصیص کتاب
- شباهت نسخ قرآن با قرآنیت قرآن
- خصوصیت تخصیص
- پرسش:
- درس هفتصد و دوم
- اشاره
- نسخ و تخصیص عام بوسیله خاص
- تقدم تخصیص بر نسخ
- حکم واقعی و حکم امتحانی
- حقیقت نسخ
- نسخ حکم قبل از وقت عمل
- پرسش:
- درس هفتصد و سوم
- اشاره
- تفصیل مرحوم نائینی ره درباره نسخ و تخصیص
- قضیۀ حقیقیۀ نزد مرحوم نائینی ره
- امکان نسخ و تخصیص باهم
- عدم دخالت فرض در قضیۀ حقیقیه
- عدم امکان نسخ در قضیۀ حقیقیه
- پرسش:
- درس هفتصد و چهارم
- اشاره
- حکم خاص وارد بعد از حضور وقت عمل به عام
- ندرت نسخ و کثرت تخصیص
- راه حل اشکال ورود خاص بعد از وقت عمل به عام
- تقسیم عموم صادر از مولا
- پرسش:
- درس هفتصد و پنجم
- اشاره
- اشکال تشخیص عام
- تأخیر بیان از وقت حاجت و اغراء به جهل
- لغویت عموم و عدم جواز اجرای اصاله العموم
- عدم اشکال در راه دوم مرحوم آخوند
- پرسش:
- درس هفتصد و ششم
- اشاره
- عدم اشاره به دو نوع بودن عمومات قرآنی
- عدم دخالت داشتن خاص بعدی در ماهیت عام قبلی
- منحصر نبودن راه حل اشکال به طریقۀ شیخ
- تقسیم امور متصفۀ به قبح
- راه حل اشکال قبح تأخیر بیان از وقت حاجت
- پرسش:
- درس هفتصد و هفتم
- اشاره
- بررسی علت قبح تأخیر بیان از وقت حاجت
- دلیل مخصص غیر لزومی
- تالی فاسد تأخیر بیان در دلیل غیر لزومی
- حقیقت قبح تأخیر بیان از وقت حاجت در مقام
- مشابهت مقام به باب امکان تعبد به ظن
- پرسش:
- درس هفتصد و هشتم
- اشاره
- مصلحت تأخیر بیان از وقت حاجت در مقام
- تدریج در بیان احکام اسلام در زمان رسول اکرم(صلی الله علیه و آله)
- بروز چهرۀ واقعی اسلام در زمان ظهور ولیعصر(عج)
- صدور خاص قبل از عام
- صدور عام قبل از عمل به خاص قبلی
- احتمال مخصص بودن خاص قبلی برای عام بعدی
- احتمال ناسخیت عام بعدی نسبت به خاص قبلی
- پرسش:
- درس هفتصد و نهم
- اشاره
- حکم عام بعد از وقت عمل به خاص یا قبل از آن
- تقدیم تخصیص یا نسخ بر فرض امکان هردو
- نظر مرحوم آخوند در تقدیم تخصیص بر نسخ
- عدم جریان اصاله العموم با وجود مقدمات حکمت
- اشکالات بر کلام مرحوم آخوند ره در تقدیم خاص
- پرسش:
- درس هفتصد و دهم
- اشاره
- عدم استفاده اصل حکم و استمرار آن از یک دلیل
- تمسک به حدیث حلال محمد(صلی الله علیه و آله) حلال الی یوم القیامه
- معنای حدیث حلال محمد(صلی الله علیه و آله) حلال الی یوم القیامه
- عدم جریان اصاله الاطلاق در مقام
- مراد از عدم قرینه در مقدمات حکمت
- پرسش:
- درس هفتصد و یازدهم
- اشاره
- عدم لزوم لحاظ زمان عام و خاص در سیره فقها
- اقتضای تأخیر بیان از وقت حاجت برای قبح
- حقیقت نسخ و عدم ورود آن در مقام
- عدم نیاز به ملاحظه تاریخ عام و خاص
- پرسش:
- بحث مطلق و مقید
- اشاره
- درس هفتصد و دوازدهم
- اشاره
- مطلق و مقیّد؛ آخرین بحث مباحث الفاظ
- خصوصیت تعاریف لفظیه
- عدم جریان تعاریف شرح الاسمی در مسألۀ مطلق و مقید
- تعریف مطلق
- مراد از کلمۀ جنس در تعریف مطلق و مقید
- اتصاف معنا به اطلاق
- پرسش:
- درس هفتصد و سیزدهم
- اشاره
- عدم شیوع و سریان در مدلول لفظ مطلق
- شامل شدن تعریف مطلق بر الفاظ غیرمطلقه
- وجود اطلاق در معانی جزئیه
- نزاع شیخ و مشهور در باب واجب مشروط
- نظر مشهور در باب معانی حرفیه
- پرسش:
- درس هفتصد و چهاردهم
- اشاره
- تعریف مطلق
- تقابل بین اطلاق و تقیید
- نظر مرحوم آخوند ره در تقابل بین اطلاق و تقیید
- توسعه اطلاق و تقیید به غیر حکم
- پرسش:
- فهرست مطالب
اطلاعات کتاب
عنوان: سیری کامل در اصول فقه : دوره ده ساله دروس خارج اصول محمد فاضل لنکرانی جلد 8
نویسنده: فاضل لنکرانی
ناشر: فیضیه
تعداد صفحات: 638
جلد: 1
موضوعات: اصول فقه