فهرست
- [ادامه مقصد اول: اوامر]
- [ادامه صیغه امر]
- بحث ضدّ
- مقدّمات بحث
- اشاره
- مقدّمه اوّل: آیا مسأله ضدّ، یک مسأله اصولی است؟
- مقدّمه دوّم: مسأله ضدّ، جزء مباحث الفاظ است یا جزء مباحث عقلیّه؟
- مقدّمه سوّم: عنوان بحث ضدّ
- اشاره
- الف: بحث پیرامون «یقتضی»
- ب: بحث پیرامون «ضدّ»
- آیا امر به شیء، مقتضی نهی از ضدّ است؟
- برای اثبات اقتضاء، دو راه مطرح شده است:
- اشاره
- راه اوّل «مسأله مقدمیّت»
- اشاره
- مرحله اوّل: مقدّمیّت عدم یکی از ضدّین برای وجود ضدّ دیگر
- اشاره
- نظریه اوّل: عدم یکی از دو ضدّ، در تمام موارد، مقدّمه برای وجود ضدّ دیگر است
- نظریه دوّم: عدم یکی از دو ضدّ، در هیچ موردی مقدّمه برای وجود ضدّ دیگر نیست
- اشاره
- اشکال بر مرحوم آخوند:
- اشاره
- [ترتیب بحث نزد مرحوم قوچانی
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم قوچانی
- مرحله دوّم: ملازمه بین وجوب ذی المقدّمه و وجوب مقدّمه
- مرحله سوّم: آیا امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ عام است؟
- اشاره
- اقوال پیرامون مرحله سوّم
- اشاره
- تکمیل بحث
- راه دوّم برای اثبات اقتضاء[33] «مسأله ملازمه»
- اشاره
- مرحله اوّل: آیا ترک أحد الضدّین ملازم با وجود ضدّ دیگر است؟
- مرحله دوّم: اتحاد حکم در مورد متلازمین 35]
- اشاره
- بررسی دلیل اتحاد حکم متلازمین:
- آیا هر واقعهای دارای حکم است؟
- ثمره بحث در ارتباط با مسأله اقتضاء
- اشاره
- اشکال بر ثمره مذکور:
- اشاره
- طریق اوّل: نماز به جای ازاله، بنا بر هر دو قول- یعنی قول به اقتضاء و قول به عدم اقتضاء- صحیح است
- طریق دوّم برای انکار ثمره:
- اشاره
- بررسی طریق دوم برای انکار ثمره
- اشاره
- پاسخ مرحوم آخوند از قائلین به ترتّب:
- تحقیق پیرامون مسأله ترتب
- اشاره
- آیا شرطی که در ارتباط با واجب مهم مطرح است، شرط شرعی است یا عقلی؟
- اشاره
- 1- شرط شرعی
- 2- شرط عقلی
- اشاره
- نظریه امام خمینی رحمه الله در ارتباط با حکم:
- اشاره
- نحوه شرطیت عقلی قدرت و علم نسبت به تکلیف
- ادلّه دیگر بر نفی شرطیت علم و قدرت نسبت به تکلیف:
- رجوع به بحث ترتب
- بررسی مسأله ترتّب بنا بر مبنای مشهور
- اشاره
- 1- بحث در مقام ثبوت
- 2- بحث در مقام اثبات
- کلام مرحوم نائینی در ارتباط با ترتب
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی:
- خلاصه بحث ضدّ
- امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
- اشاره
- اشکال بر عنوان بحث:
- کلام مرحوم آخوند
- تحقیق امام خمینی رحمه الله پیرامون امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
- آیا اوامر و نواهی به طبایع تعلّق میگیرد یا به افراد؟
- تحریر محلّ نزاع:
- اشاره
- چند احتمال وجود دارد
- اشاره
- احتمال اوّل: مقصود از طبایع، ماهیات و حقایق و مقصود از افراد، وجودات طبیعت باشد
- احتمال دوّم: محلّ نزاع این باشد که «آیا اوامر و نواهی به طبایع تعلّق میگیرند یا به افراد؟»
- احتمال سوّم: این است که نزاع را مبتنی بر مسألهای لغوی بدانیم که به تناسب در علم اصول مطرح شده است.
- احتمال چهارم: مادّهای که متعلّق هیئت افعل است،
- احتمال پنجم: مرحوم آخوند فرموده است:
- تحقیقی پیرامون تحریر محلّ نزاع
- تحقیق پیرامون متعلّق احکام
- خلاصه بحث
- نسخ وجوب
- اشاره
- بحث در مقام ثبوت
- بحث در مقام اثبات
- اشاره
- راه اوّل: بعضی گفتهاند: جمع بین دو دلیل، اقتضای بقاء جواز- بلکه بقاء رجحان، یعنی استحباب- میکند،
- راه دوّم: بعضی خواستهاند از راه استصحاب کلّی قسم ثالث، بقاء جواز را ثابت کنند.
- نتیجه بحث نسخ وجوب و مقتضای اصل در مسئله
- واجب تخییری
- اشاره
- آیا نحوه تعلّق وجوب به اطراف آن 129] چگونه است؟
- اشاره
- قول اوّل: واجب تخییری، سنخی از واجب است که در آن هر دو طرف واجب، متعلّق وجوب قرار گرفتهاند
- قول دوّم: واقعیت واجب تخییری تفاوتی با واجب تعیینی ندارد ولی متعلّق وجوب، در واجب تعیینی، برای ما معلوم است امّا در واجب تخییری، برای ما معلوم نیست
- قول سوّم: در واجب تخییری هر دو طرفْ متعلّق وجوب واقع نشدهاند بلکه «أحد الشیئین لا علی التعیین» به عنوان متعلّق وجوب مطرح است
- قول چهارم: واجب تخییری، همان طرفی است که مکلّف در مقام عمل اختیار میکند.
- قول پنجم: مرحوم آخوند در این زمینه تفصیلی ذکر کرده
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- [قول ششم اشکال در مورد واجب تخییری
- اشاره
- حلّ اشکال و تحقیق درباره واجب تخییری
- قول مختار در مورد واجب تخییری
- تخییر در مورد اقلّ و اکثر
- اشاره
- تحقیق بحث
- بررسی کلام قائلین به استحاله
- اشاره
- 1- بحث در مورد اقلّ و اکثر تدریجی:
- اشاره
- اشکال مرحوم آخوند:
- اشکال مرحوم بروجردی:
- مناقشه در کلام مرحوم آخوند و مرحوم بروجردی:
- 2- بحث در مورد اقلّ و اکثر دفعی:
- واجب کفائی
- اشاره
- حقیقت واجب کفائی چیست؟
- آیا مکلّف در واجب کفائی کیست؟
- اشاره
- احتمال اوّل: مکلّف در واجب کفائی، مجموع مکلّفین- من حیث المجموع- میباشند،
- احتمال دوّم: مکلّف در واجب کفائی، «واحد غیر معین از مکلّفین» باشد
- احتمال سوّم: مکلّف در واجب کفائی «واحد مردّد از مکلّفین» باشد.
- احتمال چهارم: مرحوم نائینی معتقد است که مکلّف در واجب کفائی، «صِرف الوجودِ مکلّف» است
- احتمال پنجم:[153] فرق بین واجب عینی و واجب کفائی در ارتباط با مکلّف به است،
- تحقیق در مورد واجب کفائی
- واجب موقّت و غیر موقّت
- اشاره
- اقسام واجب موقّت
- اشکال در مورد واجب موسّع
- اشکال در مورد واجب مضیّق
- آیا قضاء تابع اداء است؟
- اشاره
- استثنائی در کلام مرحوم آخوند:
- بررسی استثنای مرحوم آخوند:
- اشاره
- مقدمه: یکی از ارکان استصحاب این است که در باب استصحاب باید قضیه متیقنه و قضیه مشکوکه از جهت موضوع و محمول متّحد بوده
- پس از بیان مقدّمه فوق میگوییم:
- نتیجه بحث
- مقصد دوّم: نواهی
- اشاره
- آیا متعلّق نواهی امری عدمی است یا وجودی؟
- اشاره
- تحقیق در ارتباط با متعلّق نواهی
- آیا مطلوب در نواهی «ترک فعل» است یا «کفّ نفس»؟
- [کلام مرحوم آخوند]
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- ملاک موافقت و مخالفت در باب اوامر و نواهی
- اشاره
- 1- راه حلّ مرحوم آخوند
- 2- راه حلّ مرحوم نائینی
- 3- راه حلّ مرحوم اصفهانی
- 4- راه حلّ مرحوم بروجردی
- اجتماع امر و نهی
- اشاره
- مقدمات بحث
- مقدّمه اوّل: مراد از کلمه «واحد» در عنوان بحث چیست؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه دوّم: فرق بین مسأله اجتماع امر و نهی و مسأله این که «آیا نهی متعلّق به عبادت، اقتضای فساد دارد؟»
- اشاره
- اشکال بر مرحوم آخوند:
- مقدّمه سوّم: آیا مسأله اجتماع امر و نهی، مسألهای اصولی است؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه چهارم آیا بحث اجتماع امر و نهی، بحثی لفظی است؟
- مقدّمه پنجم آیا محلّ نزاع اختصاص به وجوب و حرمت نفسی و تعیینی و عینی دارد یا شامل وجوب و حرمت غیری، تخییری و کفائی هم میشود؟
- مقدّمه ششم آیا اخذ قید «مندوحه» در محلّ نزاع لازم است؟
- اشاره
- اشکال مرحوم آخوند بر قائلین به اعتبار قید مندوحه
- نتیجه بحث
- مقدّمه هفتم ارتباط مسأله «اجتماع امر و نهی» با مسأله «تعلق اوامر و نواهی به طبایع یا افراد»
- مقدّمه هشتم اعتبار وجود مناط امر و نهی در محلّ اجتماع
- اشاره
- فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت حکم
- فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت موضوع
- مقدّمه نهم مرحوم آخوند در این مقدّمه پیرامون مقام اثبات بحث میکند
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند در مقدّمه هشتم و نهم:
- مقدّمه دهم ثمره نزاع در مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- مقام اوّل: ثمره نزاع بنا بر قول به جواز اجتماع امر و نهی
- اشاره
- کلام مرحوم نائینی:
- کلام مرحوم بروجردی
- مقام دوّم: ثمره نزاع بنا بر قول به امتناع اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نظریه اوّل: تقدیم جانب امر بر نهی
- نظریه دوّم: تقدیم جانب نهی بر جانب امر
- اشاره
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم نائینی
- مقدّمه یازدهم آیا نسبت بین دو عنوان محلّ بحث چیست؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی
- اقوال در مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نظریه اول: جواز اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نتیجه مقدمات سهگانه
- کلام مرحوم نائینی
- نظریه دوّم: امتناع اجتماع امر و نهی
- قائلین به امتناع اجتماع امر و نهی نیز راههایی را پیمودهاند
- اشاره
- راه اول: لازمه قول به جواز اجتماع این است که صلاة در دار غصبی، هم مأمور به باشد و هم منهی عنه،
- راه دوم: لازمه قول به جواز اجتماع این است که موجود خارجی واحد، که- به قول شما قائلین به جواز- دارای ترکیب اتحادی است، برای مولا هم محبوبیت و هم مبغوضیت داشته باشد.
- راه سوم برای اثبات امتناع: ممکن است گفته شود: وجود امر، کاشف از مصلحت ملزمه در مأمور به
- تضاد بین احکام تکلیفیه
- اشاره
- مطلب اول: تضاد چیست؟
- مطلب دوم: حقیقت و ماهیت حکم چیست؟
- اشاره
- احتمال اول: حکم عبارت از ارادهای است که دارای دو خصوصیت باشد:
- احتمال دوم: حکم، ارتباطی با اراده ندارد. بلکه حکم عبارت از بعث و زجر مولاست
- اشاره
- ادله عدم وجود تضاد بین بعث و زجر:
- احتمال سوم:
- اشاره
- بررسی احتمال سوم:
- دلیلی دیگر از قائلین به جواز اجتماع امر و نهی 310]
- اشاره
- بررسی دلیل فوق:
- اشاره
- [جواب مرحوم آخوند به این دلیل
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- اشکال بر مرحوم آخوند و صاحب فصول رحمه الله:
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر کلام مرحوم آخوند:
- راه دیگر برای مناقشه در کلام مرحوم آخوند
- تبصرهای در ارتباط با عنوان محل نزاع
- تذییل مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- اقوال در مسئله
- اشاره
- بررسی اقوال ششگانه
- اشاره
- استفاده از کلام امام خمینی رحمه الله:
- شواهد دیگر بر عدم انحلال تکالیف عامّه
- تکمیل بحث
- اشاره
- کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- اشکال بر ابو هاشم و اتباعش:
- کلام مرحوم نائینی:[345]
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی:
- آیا نهی از شیء مقتضی فساد آن است؟
- دو نکته در ارتباط با عنوان محلّ نزاع
- مقدّمات بحث
- مقدّمه اوّل: فرق بین مسأله نهی متعلّق به عبادت و مسأله اجتماع امر و نهی
- مقدّمه دوم: آیا مسأله نهی متعلق به عبادات و معاملات، مسألهای اصولی است؟
- مقدّمه سوّم: آیا مسأله نهی متعلّق به عبادات یا معاملات، از مسائل لفظی علم اصول است یا از مسائل عقلی آن؟
- اشاره
- کلام مرحوم حائری:
- مقدّمه چهارم: آیا عنوان «نهی» در محلّ بحث شامل نهی کراهتی هم میشود؟
- اشاره
- بعضی گفتهاند: نهی تنزیهی کراهتی از محلّ نزاع خارج است.
- اشاره
- دلیل اوّل:
- دلیل دوّم:
- مقدّمه پنجم: آیا نهی غیری داخل در محلّ نزاع است؟
- اشاره
- نظریه محقّق قمی رحمه الله
- نظریه مرحوم آخوند
- تحقیق در مسئله
- آیا نهی تبعی هم داخل در محلّ نزاع است؟
- مقدّمه ششم: آیا نهی میتواند به عبادت تعلّق بگیرد؟
- اشاره
- نکته:
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم آخوند:
- تحقیق بحث
- اشاره
- اشکال بر کلام امام خمینی رحمه الله
- مقدّمه هفتم: معنای «فساد» چیست؟
- اشاره
- اشکال امام خمینی رحمه الله به مرحوم آخوند:
- آیا صحّت و فساد دارای واقعیت میباشند؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- آیا صحّت و فساد به عنوان مجعول شرعی هستند؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه هشتم: اصل عملی در مسأله «آیا نهی دلالت بر فساد میکند؟»
- اشاره
- مقام اوّل: بحث در مسأله اصولی:
- اشاره
- 1- جهت لفظی: آیا نهی، ظهور در فساد منهی عنه دارد یا نه؟
- 2- جهت عقلی: آیا در باب عبادات و معاملات، بین حرمت و فساد ملازمه عقلیّه وجود دارد؟
- اشاره
- کلام مرحوم آخوند:
- کلام امام خمینی رحمه الله
- مقام دوّم: بحث در مسأله فقهی:
- اشاره
- جهت اوّل (معاملات):
- جهت دوّم (عبادات):
- مقدّمه نهم: اقسام نهی متعلّق به عبادت
- آیا نهی مقتضی فساد منهی عنه است؟
- اشاره
- مقام اوّل: بحث عبادات
- مقام دوّم: بحث معاملات
- [بحث در مقام ثبوت
- اشاره
- کلام شیخ انصاری رحمه الله
- نکته:
- بحث در مقام اثبات
- اشاره
- کلام شیخ انصاری رحمه الله برای اثبات ملازمه شرعی بین حرمت و فساد
- کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- تحقیق بحث
- اشاره
- مقام اوّل: معنای روایت:
- مقام دوّم: بحث در مورد ملازمه شرعی و عدم آن:
- کلام ابو حنیفه و شیبانی
- اشاره
- بررسی کلام ابو حنیفه در مورد معاملات:
- اشاره
- کلام مرحوم اصفهانی:
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم اصفهانی:
- بررسی کلام ابو حنیفه در باب عبادات:
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- [ادامه مقصد اول: اوامر]
- [ادامه صیغه امر]
- بحث ضدّ
- مقدّمات بحث
- اشاره
- مقدّمه اوّل: آیا مسأله ضدّ، یک مسأله اصولی است؟
- مقدّمه دوّم: مسأله ضدّ، جزء مباحث الفاظ است یا جزء مباحث عقلیّه؟
- مقدّمه سوّم: عنوان بحث ضدّ
- اشاره
- الف: بحث پیرامون «یقتضی»
- ب: بحث پیرامون «ضدّ»
- آیا امر به شیء، مقتضی نهی از ضدّ است؟
- برای اثبات اقتضاء، دو راه مطرح شده است:
- اشاره
- راه اوّل «مسأله مقدمیّت»
- اشاره
- مرحله اوّل: مقدّمیّت عدم یکی از ضدّین برای وجود ضدّ دیگر
- اشاره
- نظریه اوّل: عدم یکی از دو ضدّ، در تمام موارد، مقدّمه برای وجود ضدّ دیگر است
- نظریه دوّم: عدم یکی از دو ضدّ، در هیچ موردی مقدّمه برای وجود ضدّ دیگر نیست
- اشاره
- اشکال بر مرحوم آخوند:
- اشاره
- [ترتیب بحث نزد مرحوم قوچانی
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم قوچانی
- مرحله دوّم: ملازمه بین وجوب ذی المقدّمه و وجوب مقدّمه
- مرحله سوّم: آیا امر به شیء مقتضی نهی از ضدّ عام است؟
- اشاره
- اقوال پیرامون مرحله سوّم
- اشاره
- تکمیل بحث
- راه دوّم برای اثبات اقتضاء[33] «مسأله ملازمه»
- اشاره
- مرحله اوّل: آیا ترک أحد الضدّین ملازم با وجود ضدّ دیگر است؟
- مرحله دوّم: اتحاد حکم در مورد متلازمین 35]
- اشاره
- بررسی دلیل اتحاد حکم متلازمین:
- آیا هر واقعهای دارای حکم است؟
- ثمره بحث در ارتباط با مسأله اقتضاء
- اشاره
- اشکال بر ثمره مذکور:
- اشاره
- طریق اوّل: نماز به جای ازاله، بنا بر هر دو قول- یعنی قول به اقتضاء و قول به عدم اقتضاء- صحیح است
- طریق دوّم برای انکار ثمره:
- اشاره
- بررسی طریق دوم برای انکار ثمره
- اشاره
- پاسخ مرحوم آخوند از قائلین به ترتّب:
- تحقیق پیرامون مسأله ترتب
- اشاره
- آیا شرطی که در ارتباط با واجب مهم مطرح است، شرط شرعی است یا عقلی؟
- اشاره
- 1- شرط شرعی
- 2- شرط عقلی
- اشاره
- نظریه امام خمینی رحمه الله در ارتباط با حکم:
- اشاره
- نحوه شرطیت عقلی قدرت و علم نسبت به تکلیف
- ادلّه دیگر بر نفی شرطیت علم و قدرت نسبت به تکلیف:
- رجوع به بحث ترتب
- بررسی مسأله ترتّب بنا بر مبنای مشهور
- اشاره
- 1- بحث در مقام ثبوت
- 2- بحث در مقام اثبات
- کلام مرحوم نائینی در ارتباط با ترتب
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی:
- خلاصه بحث ضدّ
- امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
- اشاره
- اشکال بر عنوان بحث:
- کلام مرحوم آخوند
- تحقیق امام خمینی رحمه الله پیرامون امر آمر با علم به انتفاء شرط آن
- آیا اوامر و نواهی به طبایع تعلّق میگیرد یا به افراد؟
- تحریر محلّ نزاع:
- اشاره
- چند احتمال وجود دارد
- اشاره
- احتمال اوّل: مقصود از طبایع، ماهیات و حقایق و مقصود از افراد، وجودات طبیعت باشد
- احتمال دوّم: محلّ نزاع این باشد که «آیا اوامر و نواهی به طبایع تعلّق میگیرند یا به افراد؟»
- احتمال سوّم: این است که نزاع را مبتنی بر مسألهای لغوی بدانیم که به تناسب در علم اصول مطرح شده است.
- احتمال چهارم: مادّهای که متعلّق هیئت افعل است،
- احتمال پنجم: مرحوم آخوند فرموده است:
- تحقیقی پیرامون تحریر محلّ نزاع
- تحقیق پیرامون متعلّق احکام
- خلاصه بحث
- نسخ وجوب
- اشاره
- بحث در مقام ثبوت
- بحث در مقام اثبات
- اشاره
- راه اوّل: بعضی گفتهاند: جمع بین دو دلیل، اقتضای بقاء جواز- بلکه بقاء رجحان، یعنی استحباب- میکند،
- راه دوّم: بعضی خواستهاند از راه استصحاب کلّی قسم ثالث، بقاء جواز را ثابت کنند.
- نتیجه بحث نسخ وجوب و مقتضای اصل در مسئله
- واجب تخییری
- اشاره
- آیا نحوه تعلّق وجوب به اطراف آن 129] چگونه است؟
- اشاره
- قول اوّل: واجب تخییری، سنخی از واجب است که در آن هر دو طرف واجب، متعلّق وجوب قرار گرفتهاند
- قول دوّم: واقعیت واجب تخییری تفاوتی با واجب تعیینی ندارد ولی متعلّق وجوب، در واجب تعیینی، برای ما معلوم است امّا در واجب تخییری، برای ما معلوم نیست
- قول سوّم: در واجب تخییری هر دو طرفْ متعلّق وجوب واقع نشدهاند بلکه «أحد الشیئین لا علی التعیین» به عنوان متعلّق وجوب مطرح است
- قول چهارم: واجب تخییری، همان طرفی است که مکلّف در مقام عمل اختیار میکند.
- قول پنجم: مرحوم آخوند در این زمینه تفصیلی ذکر کرده
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- [قول ششم اشکال در مورد واجب تخییری
- اشاره
- حلّ اشکال و تحقیق درباره واجب تخییری
- قول مختار در مورد واجب تخییری
- تخییر در مورد اقلّ و اکثر
- اشاره
- تحقیق بحث
- بررسی کلام قائلین به استحاله
- اشاره
- 1- بحث در مورد اقلّ و اکثر تدریجی:
- اشاره
- اشکال مرحوم آخوند:
- اشکال مرحوم بروجردی:
- مناقشه در کلام مرحوم آخوند و مرحوم بروجردی:
- 2- بحث در مورد اقلّ و اکثر دفعی:
- واجب کفائی
- اشاره
- حقیقت واجب کفائی چیست؟
- آیا مکلّف در واجب کفائی کیست؟
- اشاره
- احتمال اوّل: مکلّف در واجب کفائی، مجموع مکلّفین- من حیث المجموع- میباشند،
- احتمال دوّم: مکلّف در واجب کفائی، «واحد غیر معین از مکلّفین» باشد
- احتمال سوّم: مکلّف در واجب کفائی «واحد مردّد از مکلّفین» باشد.
- احتمال چهارم: مرحوم نائینی معتقد است که مکلّف در واجب کفائی، «صِرف الوجودِ مکلّف» است
- احتمال پنجم:[153] فرق بین واجب عینی و واجب کفائی در ارتباط با مکلّف به است،
- تحقیق در مورد واجب کفائی
- واجب موقّت و غیر موقّت
- اشاره
- اقسام واجب موقّت
- اشکال در مورد واجب موسّع
- اشکال در مورد واجب مضیّق
- آیا قضاء تابع اداء است؟
- اشاره
- استثنائی در کلام مرحوم آخوند:
- بررسی استثنای مرحوم آخوند:
- اشاره
- مقدمه: یکی از ارکان استصحاب این است که در باب استصحاب باید قضیه متیقنه و قضیه مشکوکه از جهت موضوع و محمول متّحد بوده
- پس از بیان مقدّمه فوق میگوییم:
- نتیجه بحث
- مقصد دوّم: نواهی
- اشاره
- آیا متعلّق نواهی امری عدمی است یا وجودی؟
- اشاره
- تحقیق در ارتباط با متعلّق نواهی
- آیا مطلوب در نواهی «ترک فعل» است یا «کفّ نفس»؟
- [کلام مرحوم آخوند]
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- ملاک موافقت و مخالفت در باب اوامر و نواهی
- اشاره
- 1- راه حلّ مرحوم آخوند
- 2- راه حلّ مرحوم نائینی
- 3- راه حلّ مرحوم اصفهانی
- 4- راه حلّ مرحوم بروجردی
- اجتماع امر و نهی
- اشاره
- مقدمات بحث
- مقدّمه اوّل: مراد از کلمه «واحد» در عنوان بحث چیست؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه دوّم: فرق بین مسأله اجتماع امر و نهی و مسأله این که «آیا نهی متعلّق به عبادت، اقتضای فساد دارد؟»
- اشاره
- اشکال بر مرحوم آخوند:
- مقدّمه سوّم: آیا مسأله اجتماع امر و نهی، مسألهای اصولی است؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه چهارم آیا بحث اجتماع امر و نهی، بحثی لفظی است؟
- مقدّمه پنجم آیا محلّ نزاع اختصاص به وجوب و حرمت نفسی و تعیینی و عینی دارد یا شامل وجوب و حرمت غیری، تخییری و کفائی هم میشود؟
- مقدّمه ششم آیا اخذ قید «مندوحه» در محلّ نزاع لازم است؟
- اشاره
- اشکال مرحوم آخوند بر قائلین به اعتبار قید مندوحه
- نتیجه بحث
- مقدّمه هفتم ارتباط مسأله «اجتماع امر و نهی» با مسأله «تعلق اوامر و نواهی به طبایع یا افراد»
- مقدّمه هشتم اعتبار وجود مناط امر و نهی در محلّ اجتماع
- اشاره
- فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت حکم
- فرق باب تزاحم و باب تعارض از جهت موضوع
- مقدّمه نهم مرحوم آخوند در این مقدّمه پیرامون مقام اثبات بحث میکند
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند در مقدّمه هشتم و نهم:
- مقدّمه دهم ثمره نزاع در مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- مقام اوّل: ثمره نزاع بنا بر قول به جواز اجتماع امر و نهی
- اشاره
- کلام مرحوم نائینی:
- کلام مرحوم بروجردی
- مقام دوّم: ثمره نزاع بنا بر قول به امتناع اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نظریه اوّل: تقدیم جانب امر بر نهی
- نظریه دوّم: تقدیم جانب نهی بر جانب امر
- اشاره
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم نائینی
- مقدّمه یازدهم آیا نسبت بین دو عنوان محلّ بحث چیست؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی
- اقوال در مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نظریه اول: جواز اجتماع امر و نهی
- اشاره
- نتیجه مقدمات سهگانه
- کلام مرحوم نائینی
- نظریه دوّم: امتناع اجتماع امر و نهی
- قائلین به امتناع اجتماع امر و نهی نیز راههایی را پیمودهاند
- اشاره
- راه اول: لازمه قول به جواز اجتماع این است که صلاة در دار غصبی، هم مأمور به باشد و هم منهی عنه،
- راه دوم: لازمه قول به جواز اجتماع این است که موجود خارجی واحد، که- به قول شما قائلین به جواز- دارای ترکیب اتحادی است، برای مولا هم محبوبیت و هم مبغوضیت داشته باشد.
- راه سوم برای اثبات امتناع: ممکن است گفته شود: وجود امر، کاشف از مصلحت ملزمه در مأمور به
- تضاد بین احکام تکلیفیه
- اشاره
- مطلب اول: تضاد چیست؟
- مطلب دوم: حقیقت و ماهیت حکم چیست؟
- اشاره
- احتمال اول: حکم عبارت از ارادهای است که دارای دو خصوصیت باشد:
- احتمال دوم: حکم، ارتباطی با اراده ندارد. بلکه حکم عبارت از بعث و زجر مولاست
- اشاره
- ادله عدم وجود تضاد بین بعث و زجر:
- احتمال سوم:
- اشاره
- بررسی احتمال سوم:
- دلیلی دیگر از قائلین به جواز اجتماع امر و نهی 310]
- اشاره
- بررسی دلیل فوق:
- اشاره
- [جواب مرحوم آخوند به این دلیل
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- اشکال بر مرحوم آخوند و صاحب فصول رحمه الله:
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر کلام مرحوم آخوند:
- راه دیگر برای مناقشه در کلام مرحوم آخوند
- تبصرهای در ارتباط با عنوان محل نزاع
- تذییل مسأله اجتماع امر و نهی
- اشاره
- اقوال در مسئله
- اشاره
- بررسی اقوال ششگانه
- اشاره
- استفاده از کلام امام خمینی رحمه الله:
- شواهد دیگر بر عدم انحلال تکالیف عامّه
- تکمیل بحث
- اشاره
- کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- اشکال بر ابو هاشم و اتباعش:
- کلام مرحوم نائینی:[345]
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم نائینی:
- آیا نهی از شیء مقتضی فساد آن است؟
- دو نکته در ارتباط با عنوان محلّ نزاع
- مقدّمات بحث
- مقدّمه اوّل: فرق بین مسأله نهی متعلّق به عبادت و مسأله اجتماع امر و نهی
- مقدّمه دوم: آیا مسأله نهی متعلق به عبادات و معاملات، مسألهای اصولی است؟
- مقدّمه سوّم: آیا مسأله نهی متعلّق به عبادات یا معاملات، از مسائل لفظی علم اصول است یا از مسائل عقلی آن؟
- اشاره
- کلام مرحوم حائری:
- مقدّمه چهارم: آیا عنوان «نهی» در محلّ بحث شامل نهی کراهتی هم میشود؟
- اشاره
- بعضی گفتهاند: نهی تنزیهی کراهتی از محلّ نزاع خارج است.
- اشاره
- دلیل اوّل:
- دلیل دوّم:
- مقدّمه پنجم: آیا نهی غیری داخل در محلّ نزاع است؟
- اشاره
- نظریه محقّق قمی رحمه الله
- نظریه مرحوم آخوند
- تحقیق در مسئله
- آیا نهی تبعی هم داخل در محلّ نزاع است؟
- مقدّمه ششم: آیا نهی میتواند به عبادت تعلّق بگیرد؟
- اشاره
- نکته:
- اشکال امام خمینی رحمه الله بر مرحوم آخوند:
- تحقیق بحث
- اشاره
- اشکال بر کلام امام خمینی رحمه الله
- مقدّمه هفتم: معنای «فساد» چیست؟
- اشاره
- اشکال امام خمینی رحمه الله به مرحوم آخوند:
- آیا صحّت و فساد دارای واقعیت میباشند؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- آیا صحّت و فساد به عنوان مجعول شرعی هستند؟
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم آخوند:
- مقدّمه هشتم: اصل عملی در مسأله «آیا نهی دلالت بر فساد میکند؟»
- اشاره
- مقام اوّل: بحث در مسأله اصولی:
- اشاره
- 1- جهت لفظی: آیا نهی، ظهور در فساد منهی عنه دارد یا نه؟
- 2- جهت عقلی: آیا در باب عبادات و معاملات، بین حرمت و فساد ملازمه عقلیّه وجود دارد؟
- اشاره
- کلام مرحوم آخوند:
- کلام امام خمینی رحمه الله
- مقام دوّم: بحث در مسأله فقهی:
- اشاره
- جهت اوّل (معاملات):
- جهت دوّم (عبادات):
- مقدّمه نهم: اقسام نهی متعلّق به عبادت
- آیا نهی مقتضی فساد منهی عنه است؟
- اشاره
- مقام اوّل: بحث عبادات
- مقام دوّم: بحث معاملات
- [بحث در مقام ثبوت
- اشاره
- کلام شیخ انصاری رحمه الله
- نکته:
- بحث در مقام اثبات
- اشاره
- کلام شیخ انصاری رحمه الله برای اثبات ملازمه شرعی بین حرمت و فساد
- کلام مرحوم آخوند:
- اشاره
- تحقیق بحث
- اشاره
- مقام اوّل: معنای روایت:
- مقام دوّم: بحث در مورد ملازمه شرعی و عدم آن:
- کلام ابو حنیفه و شیبانی
- اشاره
- بررسی کلام ابو حنیفه در مورد معاملات:
- اشاره
- کلام مرحوم اصفهانی:
- اشاره
- بررسی کلام مرحوم اصفهانی:
- بررسی کلام ابو حنیفه در باب عبادات:
اطلاعات کتاب
عنوان: اصول فقه شیعه جلد 5
نویسنده: محمود ملکی اصفهانی، سعید ملکی اصفهانی
ناشر: مرکز فقهی ائمه اطهار ع
تعداد صفحات: 511
جلد: 1
موضوعات: اصول فقه