کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• [تقسیم مطالب]
• بخش اول: بیان اجمالی اهداف معنوی و اجتماعی حج
• اشاره
• [بیان أهداف حج در قرآن]
• [بیان أهداف حج در روایات]
• [أسرار روحی أعمال حج]
• [گناه و عقوبت ترک حج]
• بخش دوم: مشتمل بر بیان وجوب حج و عمره
• اشاره
• باب اول: مسائل ویژه حجهالاسلام
• اشاره
• فصل اول: وجوب فوری حَجَّهالاسلام
• «مسألۀ 1» حَجَّهالاسلام بر شخص مکلف مستطیع واجب است؛
• «مسألۀ 2» وجوب حج بر شخص مستطیع فوری است؛
• «مسألۀ 3» اگر رسیدن به حج بعد از حصول استطاعت، توقف بر مقدماتی- مانند تهیۀ اسباب مسافرت داشته باشد-
• فصل دوم: شرایط وجوب حَجَّهالاسلام
• اشاره
• شرط اول و دوم: «بلوغ» و «عقل»؛
• اشاره
• «مسألۀ 4» اگر غیر بالغ حج بجا آورد حج او صحیح است؛
• «مسألۀ 5» اگر بچۀ ممیّز برای حج محرم شود
• «مسألۀ 6» کسی که گمان می کرد بالغ نشده و قصد حج استحبابی کرد
• «مسألۀ 7» حج برای بچۀ ممیّز مستحب می باشد
• «مسألۀ 8» مستحب است ولیّ بچۀ غیر ممیّز، او را محرم کند
• «مسألۀ 9» مقصود از «ولیّ» در این مقام ظاهراً ولیّ شرعی بچه است؛
• «مسألۀ 10» پس از آنکه بچه محرم شد یا او را محرم کردند
• «مسألۀ 11» اگر پس از احرام بچه، ولیّ او را از محرمات احرام باز نداشت
• «مسألۀ 12» گوسفند قربانی حج کودک
• «مسألۀ 13» ولیّ بچه پس از احرام بچه باید او را وادار کند
• «مسألۀ 14» اگر ولیّ بچه او را محرم کرد
• «مسألۀ 15» اگر بچۀ نابالغ پیش از آنکه در میقات محرم شود بالغ گردد
• شرط سوم: «حرّیت و آزاد بودن» است؛
• شرط چهارم: اینکه انسان «مستطیع» باشد،
• اشاره
• «مسألۀ 16» «استطاعت مالی» یعنی داشتن توشۀ راه و وسیلۀ رفت و برگشت
• «مسألۀ 17» معتبر است در استطاعت مالی علاوه بر مخارج رفتن و انجام حج،
• «مسألۀ 18» معتبر است در استطاعت مالی علاوه بر مخارج رفت و برگشت
• «مسألۀ 19» اگر کسی مخارج حج را نداشته باشد
• «مسألۀ 20» کسی که فعلًا به ازدواج نیاز شدید دارد
• «مسألۀ 21» کسی که پول نقد یا مال موجود به مقدار استطاعت ندارد
• «مسألۀ 22» بر شخص غیر مستطیع واجب نیست پول قرض کند و به حج رود؛
• «مسألۀ 23» کسی که مخارج حج را دارد و دارای بدهی نیز می باشد،
• «مسألۀ 24» کسی که خمس یا زکات بدهکار است
• «مسألۀ 25» شخص مستطیع اگر پول ندارد لکن ملک دارد،
• «مسألۀ 26» کسانی که لوازم مازاد بر نیاز زندگی- مانند: فرش، لباس، جواهرات و اشیای قیمتی و عتیقه- دارند،
• «مسألۀ 27» اگر کرایۀ ماشین یا هواپیما زیاد باشد
• «مسألۀ 28» کسی که در راه حج برای خدمت،
• «مسألۀ 29» کسی که برای نیابت از دیگری اجیر می شود
• «مسألۀ 30» اگر کسی منزل گران قیمتی دارد
• «مسألۀ 31» اگر کسی زمین یا چیز دیگری را بفروشد که منزل مسکونی مورد نیاز خود را تهیه کند
• «مسألۀ 32» هرگاه کسی سرمایه یا ملک یا ابزار کار دارد
• «مسألۀ 33» زنی که مهرش برای مخارج حج کافی است
• «مسألۀ 34» اگر زن مستطیع شود و بتواند بدون همراهی شوهر و به وجود آمدن مشکلی به حج برود
• «مسألۀ 35» اگر کسی در وقت ازدواج به همسر خود وعدۀ یک حج بدهد،
• «مسألۀ 36» اگر زنی مستطیع است و برای حج ثبت نام کرده
• «مسألۀ 37» اگر کسی مستطیع شد جایز نیست با بخشش پول خود به پدر یا مادر یا دیگری و یا صرف آن در حج آنان، خود را از انجام حج عاجز کند؛
• «مسألۀ 38» کسی که استطاعت رفتن به حج دارد،
• «مسألۀ 39» با وجوه شرعیه مثل سهم امام و سهم سادات که به انسان به اندازۀ نیاز سالیانه پرداخت می شود،
• «مسألۀ 40» اگر کسی مستحق شرعی زکات یا خمس باشد
• «مسألۀ 41» اگر کسی شک کند مالی که دارد به اندازۀ استطاعت حج هست یا نه،
• «مسألۀ 42» میزان در وجوب حج، استطاعت از جایی است که فعلًا در آنجا می باشد.
• «مسألۀ 43» در مستطیع شدن فرقی نیست بین اینکه در ماههای حج
• «مسألۀ 44» اگر انسان مخارج سفر حج را ندارد
• «مسألۀ 45» اگر مالی را که برای حج کافی است به او ببخشند
• «مسألۀ 46» کسی که توانایی مسافرت به حج را ندارد
• «مسألۀ 47» اگر شخص غیر مستطیع پولی را تهیه و به پدر یا برادر یا یکی از دوستان خود که حج واجب خود را انجام داده است ببخشد
• «مسألۀ 48» در حج بذلی پول قربانی به عهدۀ بخشنده است؛
• «مسألۀ 49» کسی که برای حج به دیگری پول می بخشد
• «مسألۀ 50» معتبر است در استطاعت اینکه از ناحیۀ حج، سرمایه یا ملک یا محل کسب و یا شغلی که اساس زندگی اوست
• «مسألۀ 51» اگر باغ یا ملک یا کارخانه ای دارد که فعلًا درآمدی ندارد
• «مسألۀ 52» کسی که از راه کسب یا غیر آن مخارج رفت و برگشت
• «مسألۀ 53» معتبر است در وجوب حج- علاوه بر استطاعت مالی- استطاعت بدنی
• «مسألۀ 54» کسی که از همۀ جهات استطاعت دارد
• «مسألۀ 55» کسی که استطاعت حج پیدا کرد، باید خرجهای مقدماتی آن را بدهد؛
• «مسألۀ 56» مسلمانان کشورهایی که حکومتشان فاسد و غیر اسلامی است
• «مسألۀ 57» اشخاصی که در وقت اسم نوشتن برای حج استطاعت مالی دارند
• «مسألۀ 58» اگر کسی استطاعت مالی پیدا کرد ولی هنوز از طرف دولت ثبت نام اعلام نشده
• «مسألۀ 59» اگر کسی مستطیع شود و در اسم نوشتن و یا رفتن به حج و تهیۀ مقدمات کوتاهی کند
• «مسألۀ 60» کسی که بعد از استطاعت مالی بدون تأخیر در تهیۀ مقدمات حج کوشش نمود
• «مسألۀ 61» شخص مستطیع خودش باید به حج برود و حج دیگری از طرف او کافی نیست؛
• «مسألۀ 62» اگر زنی در زمان حیات شوهر استطاعت مالی نداشت
• «مسألۀ 63» کسی که حج بر او واجب و مستقر شده
• «مسألۀ 64» اگر کسی از سالهای پیش مستطیع بوده
• «مسألۀ 65» اگر کسی با داشتن استطاعت مالی به خوردن تریاک عادت دارد
• «مسألۀ 66» اگر رفتن به حج موجب ترک واجب یا فعل حرامی می شود،
• «مسألۀ 67» اگر کسی در مدینۀ منوّره یا در راه حج مریض شود
• «مسألۀ 68» اگر بخواهند شخص مریضِ عاجز از حج را به مکۀ معظّمه ببرند،
• «مسألۀ 69» اگر کسی بعد از انجام عمرۀ تمتّع مریض شود
• «مسألۀ 70» اگر کسی به گمان اینکه استطاعت دارد به قصد عمره و حج تمتعِ واجب همۀ اعمال را انجام داد
• «مسألۀ 71» اگر کسی به گمان اینکه مستطیع نیست قصد عمره و حج استحبابی کند
• «مسألۀ 72» کسی که در اثر ندانستن مسأله گمان می کرد مستطیع شده است
• «مسألۀ 73» اگر کسی با تقلید صحیح در گذشته به حج مشرف شده
• «مسألۀ 74» کسی که احتمال می دهد حجی که در سالهای پیش انجام داده صحیح نبوده
• «مسألۀ 75» کسی که حج واجب خود را انجام داده است
• «مسألۀ 76» اگر کسی که مستطیع است به قصد عمرۀ تمتّع محرم شود و پس از ورود در حرم «2» از دنیا برود
• «مسألۀ 77» بر مستطیع لازم نیست با پول خود به حج برود؛
• «مسألۀ 78» جایز نیست انسان با مال حرام به حج برود؛
• فصل سوم: وصیّت به حج
• «مسألۀ 79» اگر کسی حَجَّهالاسلام بر او واجب شده باشد و آثار مرگ بر او ظاهر شود
• «مسألۀ 80» اگر کسی از دنیا برود و حَجَّهالاسلام بر او واجب شده باشد،
• «مسألۀ 81» اگر کسی از دنیا برود و حَجَّهالاسلام بر او واجب باشد
• «مسألۀ 82» اگر کسی از دنیا برود و حَجَّهالاسلام بر او واجب باشد
• «مسألۀ 83» اگر کسی وصیت کرده باشد که شخص معیّنی برای او حج بجا آورد
• «مسألۀ 84» اگر وصیت کند برای او از مال معیّنی حَجّهالاسلام انجام شود
• «مسألۀ 85» اگر کسی از دنیا برود و حَجَّهالاسلام بر او واجب باشد،
• «مسألۀ 86» اگر حَجَّهالاسلام بر میّت واجب باشد
• «مسألۀ 87» به مجرد نایب گرفتن ذمّۀ میّت بری نمی شود.
• «مسألۀ 88» اگر حج بر میّت واجب باشد و مال نداشته باشد
• «مسألۀ 89» اگر شخصی مثلًا منزل یا ملک خود را به دیگری صلح کند
• «مسألۀ 90» اگر مالی که برای حج میّت در نظر گرفته شده به وصیّ میّت تحویل داده شود
• فصل چهارم: نیابت در حج
• «مسألۀ 91» در نایب چند شرط معتبر است:
• «مسألۀ 92» نایب لازم نیست در وقت اجیر شدن تمام اعمال و احکام حج را به تفصیل بداند؛
• «مسألۀ 93» لازم نیست نایب همجنس منوب عنه باشد؛
• «مسألۀ 94» نایب شدن «صَرُورَه»
• «مسألۀ 95» در منوب عنه یعنی کسی که به نیابت او حجّ بجا می آورند دو شرط معتبر است:
• «مسألۀ 96» در منوب عنه بلوغ و عقل معتبر نیست؛
• «مسألۀ 97» معنای نیابت این است که نایب عمل را به جای منوب عنه انجام دهد،
• «مسألۀ 98» نایب «طواف نساء»
• «مسألۀ 99» نایب نمودن کسی که وقتش از حج تمتع تنگ شده
• «مسألۀ 100» در حج واجب نایب شدن یک نفر از چند نفر
• «مسألۀ 101» در حج نیابتی پول احرام و قربانی بر عهدۀ نایب است؛
• «مسألۀ 102» کسی که حج بر او واجب و ثابت شده،
• «مسألۀ 103» اگر از میّت مالی نزد کسی به قرض یا امانت یا عاریه یا به نحوی دیگر وجود داشته باشد
• «مسألۀ 104» ذمّۀ منوب عنه فارغ نمی شود مگر به اینکه نایب اعمال را به طور صحیح انجام دهد؛
• «مسألۀ 105» «نایب» یا اجیر می شود بر فارغ کردن ذمّۀ میّت،
• «مسألۀ 106» کسی که برای حج تمتع اجیر شده می تواند اجیر دیگری شود برای طواف یا سعی
• «مسألۀ 107» کسی که مستطیع نیست و از راه دور به نیابت دیگری به حج می رود
• «مسألۀ 108» یک نفر نمی تواند در یک سال برای دو نفر یا چند نفر نایب شود؛
• «مسألۀ 109» اگر کسی اجیر شود که در سال معیّنی برای میّت حج بجا آورد
• «مسألۀ 110» اگر اجیر شود تا برای کسی حج بجا آورد و تصادفاً مریض و ناتوان گردد
• «مسألۀ 111» اگر کسی برای حج به مبلغ معینی اجیر شود و آن مبلغ کفاف حج را ندهد،
• «مسألۀ 112» اگر کسی اجیر شود خودش به نیابت دیگری حج بجا آورد،
• «مسألۀ 113» اگر کسی اجیر شود برای دیگری در سال معینی حج بجا آورد
• «مسألۀ 114» اجیر باید اعمال حج را مطابق وظیفۀ خودش که از راه اجتهاد یا تقلید صحیح احراز کرده انجام دهد.
• «مسألۀ 115» در حج مستحب جایز است چند نفر در یک سال به نیابت یک نفر حج بجا آورند؛
• فصل پنجم: حجّ استحبابی
• «مسألۀ 116» مستحب است کسانی که شرایط وجوب حج را ندارند در صورت امکان به حج بروند.
• «مسألۀ 117» مستحب است انسان هنگام خارج شدن از مکۀ معظّمه نیّت برگشتن کند؛
• «مسألۀ 118» مستحب است کسی که هزینۀ سفر حج را ندارد قرض کند و به حج برود،
• «مسألۀ 119» کسی که تمکن ندارد از مال خودش به حج برود،
• «مسألۀ 120» مستحب است انسان کسی را که تمکن از حج ندارد
• «مسألۀ 121» مستحب است انسان به نیابت از ائمۀ معصومین علیهم السلام و همچنین به نیابت پدر و مادر و خویشان و برادران و خواهران دینی خود
• «مسألۀ 122» زن شوهردار یا زنی که در عدّۀ رجعی «1» است
• فصل ششم: اقسام عمره
• «مسألۀ 123» عمره نیز مانند حج گاهی واجب است و گاهی مستحب؛
• «مسألۀ 124» عمره نیز مانند حج
• «مسألۀ 125» واجب است بر کسی که می خواهد وارد مکه شود با احرام حج یا احرام عمره وارد شود.
• «مسألۀ 126» عمره و حج همان گونه که به استطاعت واجب می شوند به نذر و عهد و قسم
• «مسألۀ 127» تکرار عمره نیز مانند حج، مستحب مؤکّد است؛
• «مسألۀ 128» عمرۀ مفرده با عمرۀ تمتّع در بیشتر اعمال مساویند؛
• «مسألۀ 129» عمرۀ مفرده با عمرۀ تمتّع چند فرق دارد:
• فصل هفتم: اقسام حج
• «مسألۀ 130» حج بر سه قسم است:
• «مسألۀ 131» آنچه در مسألۀ پیش گفته شد مربوط به حَجَّهالاسلام است؛
• «مسألۀ 132» کسی که از شهرهای دور بوده و به مکۀ معظّمه آمده
• «مسألۀ 133» شخص مجاور مکۀ معظّمه که تصمیم برگشت به وطن را داشته باشد،
• «مسألۀ 134» کسی که مجاور مکۀ معظّمه شده ولی هنوز وظیفه اش به حج افراد و قران تبدیل نشده،
• فصل هشتم: صورت حج تمتّع به نحو اجمال
• «مسألۀ 135» حج تمتّع مرکب است از دو عمل عبادی
• «مسألۀ 136» در عمرۀ تمتّع شش چیز واجب است:
• «مسألۀ 137» در حج تمتّع چهارده چیز واجب است:
• فصل نهم: شرایط حج تمتّع
• «مسألۀ 138» در حج تمتّع چند شرط معتبر است:
• «مسألۀ 139» لازم نیست انسان اعمال حج و عمره را پیش از احرام یاد گرفته باشد.
• «مسألۀ 140» پس از انجام عمرۀ تمتّع بنابر احتیاط واجب باید انسان در مکه بماند
• «مسألۀ 141» همان طور که شخص متمتّع «1» پس از انجام عمرۀ تمتّع بنابر احتیاط واجب نباید از مکه خارج شود،
• «مسألۀ 142» کسی که وظیفه اش حج تمتّع است در حال اختیار و وسعت وقت نمی تواند به حج افراد یا به حج قران عدول نماید.
• «مسألۀ 143» اگر زن در حال احرام در میقات حائض یا نُفَساء باشد
• «مسألۀ 144» اگر زن در حال احرام در میقات حائض یا نُفَساء است و نمی داند برای طواف عمره پاک می شود یا نه
• فصل دهم: صورت حج افراد و حج قران
• «مسألۀ 145» حج افراد عملی است مستقل و جدا از عمره
• «مسألۀ 146» حج افراد در صورت و اعمال مانند حج تمتّع است؛ فقط چند فرق دارد:
• «مسألۀ 147» حج قران که آن هم مثل حج افراد وظیفۀ اهل مکه
• فصل یازدهم: میقاتهای احرام
• اشاره
• اول: «مسجد شجره» است
• اشاره
• «مسألۀ 148» بنابر احتیاط واجب از خود مسجد و در داخل آن احرام ببندند
• «مسألۀ 149» جایز نیست احرام را از مسجد شجره تأخیر اندازند؛
• «مسألۀ 150» جنب و حائض می توانند در حال عبور از مسجد شجره احرام ببندند
• «مسألۀ 151» اگر جنب در اثر کثرت جمعیت نتواند در حال عبور از مسجد احرام ببندد
• «مسألۀ 152» اگر زن حائض نتواند در حال عبور از مسجد شجره احرام ببندد
• دوم: «جحفه» است؛
• سوم: «وادی عقیق» است؛
• اشاره
• «مسألۀ 153» افضل احرام از مسلخ است
• چهارم: «یَلَملَم» است
• پنجم: «قَرن المنازل» است؛
• ششم: منزل خود شخص است؛
• هفتم: «مکۀ معظّمه» است؛
• اشاره
• «مسألۀ 154» احرام حج تمتّع در هر جای مکۀ قدیم واقع شود کافی است؛
• هشتم: «جعرانه» است؛
• اشاره
• «مسألۀ 155» در حکم اهل مکه است کسی که دو سال یا بیشتر مجاور مکۀ معظّمه شده است؛
• نهم: «ادنی الحلّ» است،
• اشاره
• «مسألۀ 156» همۀ کسانی که درمکه تصمیم می گیرند عمرۀ مفرده بجا آورند میقات آنان ادنی الحلّ است.
• دهم: «فخّ» است؛
• یازدهم: محاذات یکی از میقاتهای پنجگانۀ نخست است،
• فصل دوازدهم: احکام میقاتها
• «مسألۀ 157» میقات یا به علم ثابت می شود و یابه شهادت دو مرد عادل
• «مسألۀ 158» احرام پیش از میقات جایز نیست؛
• «مسألۀ 159» همان گونه که تقدیم احرام بر میقات جایز نیست، تأخیر آن از میقات هم جایز نیست؛
• «مسألۀ 160» اگر کسی که قصد عمره یا حج دارد از جهت فراموشی و غفلت
• «مسألۀ 161» اگر زن حائض از روی ندانستن مسأله گمان می کرد نمی تواند در حال حیض احرام ببندد
• «مسألۀ 162» اگر کسی قصد عمره یا حج نداشت و برای کاری بدون احرام از میقات عبور کرد
• «مسألۀ 163» اگر شخص مستطیع با توجه و از روی علم و عمد بدون احرام از میقات عبور کرد،
• «مسألۀ 164» کسانی که در این زمانها با هواپیما به جده واردمی شوند،
• باب دوم: اعمال و شرایط و آداب عمرۀ تمتّع و آداب ورود به حرم و مکۀ معظّمه و مسجدالحرام
• اشاره
• فصل اول: احرام
• اشاره
• در احرام سه چیز واجب است:
• 1- نیّت
• دوم از واجبات احرام پوشیدن دو جامۀ احرام است
• سوم از واجبات احرام «تلبیه» یعنی گفتن لبَّیک می باشد،
• مستحبات احرام
• «مسألۀ 202» برای احرام چند چیز مستحب است:
• مکروهات احرام
• «مسألۀ 203» مکروهات احرام نیز چند چیز است:
• تروک و محرّمات احرام
• اشاره
• اول از محرّمات احرام «شکار حیوان وحشی صحرایی» است؛
• دوم از محرّمات احرام «جماع» است؛
• سوم از محرّمات احرام «بوسیدن زن» است.
• چهارم از محرّمات احرام «لمس بدن زن و بازی با زن» است.
• پنجم از محرّمات احرام «نگاه کردن به زن» است.
• ششم از محرّمات احرام «استمناء» است.
• هفتم از محرّمات احرام «عقد ازدواج» و نیز «گواه شدن بر عقد ازدواج» است.
• هشتم از محرّمات احرام «استعمال بوی خوش» است.
• نهم از محرّمات احرام «روغن مالی بدن» است.
• دهم از محرّمات احرام «سرمه کشیدن» است.
• یازدهم از محرّمات احرام «به دست کردن انگشتر به قصد زینت» است.
• دوازدهم از محرّمات احرام «زینت کردن و پوشیدن زیور» برای زن است.
• سیزدهم از محرّمات احرام «نگاه کردن در آینه» است.
• چهاردهم از محرّمات احرام «پوشیدن لباس دوخته» بر مردان است.
• پانزدهم از محرّمات احرام «دکمه گذاشتن و گره زدن جامه های احرام» است.
• شانزدهم از محرّمات احرام «پوشیدن جوراب و چکمه» برای مردان است.
• هفدهم از محرّمات احرام «پوشیدن سر» برای مردان است.
• هجدهم از محرّمات احرام «پوشاندن صورت» بر زنها است.
• نوزدهم از محرّمات احرام «سایه قرار دادن مرد است بالای سر خود هنگام سیر و حرکت»
• بیستم از محرّمات احرام «فسوق» است.
• بیست ویکم از محرّمات احرام «جدال» است.
• بیست و دوم از محرّمات احرام «کشتن جانوران بدن» است.
• بیست و سوم از محرّمات احرام «جدا کردن مو از بدن خود یا دیگری» است.
• بیست و چهارم از محرّمات احرام «بیرون آوردن خون از بدن خود» است.
• بیست و پنجم از محرّمات احرام بنابر احتیاط «کندن دندان» است.
• بیست و ششم از محرّمات احرام «ناخن گرفتن» است.
• بیست و هفتم از محرّمات احرام «برداشتن سلاح» است.
• بیست و هشتم از محرّمات احرام بنابر احتیاط «جنگ کردن و کشتی گرفتن» است.
• بیست و نهم از محرّمات احرام «کندن و بریدن درخت و گیاه حرم» است.
• مستحبات ورود به حرم
• «مسألۀ 365» برای داخل شدن در حرم خدا چند چیز مستحب است:
• «مسألۀ 366» مستحب است حاجی برای ورود به مکۀ معظّمه نیز غسل کند
• آداب ورود به مسجدالحرام
• «مسألۀ 367» مستحب است حاجی در حال ورود به مسجدالحرام با غسل باشد
• و مستحب است بر درب داخلی مسجدالحرام بایستد و بگوید:
• و هنگامی که داخل مسجد شد
• بعد کعبه را مخاطب قرار داده بگوید:
• و در روایتی دیگر وارد شده که درب مسجد می گویی:
• و هنگامی که محاذی حجرالأسود شدی بگو:
• پس به فرمایش شیخ صدوق (ره) نگاه کن به حجرالأسود و متوجه آن شو و بگو:
• و در روایت صحیحه از حضرت امام صادق علیه السلام نقل شده است:
• واگر نتوانستی همه را بخوانی بعضی را بخوان و بگو:
• فصل دوم: طواف خانۀ خدا واجبات، شرایط، احکام و آداب آن
• اشاره
• [طواف از ارکان عمرۀ تمتّع است]
• «مسألۀ 368» «طواف» از ارکان عمرۀ تمتّع است؛
• «مسألۀ 369» کسی که عمرۀ تمتّع را در اثر تأخیر طواف باطل کرده
• «مسألۀ 370» اگر کسی طواف را فراموش کرد
• «مسألۀ 371» محرم اگر به واسطۀ مرض خودش نتواند طواف کند
• «مسألۀ 372» شخص مریض را که طواف می دهند
• شرایط طواف
• اشاره
• اول «نیّت» است
• دوم از شرایط طواف «طهارت از حدث» است؛
• اول: اینکه پیش از رسیدن به نصف حقیقی طواف باشد؛
• دوم: اینکه پس از رسیدن به نصف و پیش ازتمام شدن شَوْط چهارم باشد؛
• سوم: اینکه بعد از تمام شدن شَوْط چهارم به اختیار، خود را مُحدث کند؛
• چهارم: اینکه پس از تمام شدن شوط چهارم بی اختیار حدث خارج شود؛
• سوم از شرایط طواف «پاک بودن بدن و لباس» است از خون و سایر نجاسات.
• چهارم از شرایط طواف «ختنه» است در مردها؛ و این شرط در زنها نیست.
• پنجم از شرایط طواف «پوشاندن عورت» است بنابر مشهور و احتیاط واجب.
• واجبات طواف
• اشاره
• اول و دوم: اینکه طواف از حجرالأسود شروع شود و به حجرالأسود نیز ختم شود.
• سوم از واجبات طواف: اینکه خانۀ کعبه را در همۀ شَوْطها در طرف چپ خود قرار دهد.
• چهارم از واجبات طواف: اینکه حجْر اسماعیل علیه السلام را نیز دور بزند؛
• پنجم از واجبات طواف: اینکه طواف دور همۀ کعبه و خارج از خود کعبه واقع شود.
• ششم از واجبات طواف:- بنابر مشهور- اینکه طواف بین کعبه و مقام ابراهیم علیه السلام واقع شود.
• هفتم و هشتم از واجبات طواف: اینکه طواف باید هفت شَوْط کامل باشد،
• اول: اینکه بعد از فراغت از هفت شَوْط شک کند آیا طواف را صحیح انجام داده یا نه؛
• دوم: اینکه بعد از فراغت از طواف و وارد شدن در واجب دیگری- مثل نماز طواف یا سعی- در عدد شَوْطها شک کند؛
• سوم: اینکه در آخر شَوْط باشد و یقین دارد که هفت شَوْط کامل طواف کرده
• چهارم: کسی که کثیرالشک و خارج از متعارف باشد؛
• اشاره
• اول: اینکه همۀ اطراف احتمال، کمتر از هفت باشد؛
• دوم: اینکه پیش از فراغت از طواف، بین هفت و کمتر شک کند.
• سوم: اینکه بین کمتر از هفت و بیشتر از هفت شک کند،
• چهارم: اینکه بین هفت و کمتر و زیادتر شک کند
• پنجم: اینکه پیش از رسیدن به حَجرالاسود و تمام شدن شَوْط،
• مسائل متفرقۀ طواف
• «مسألۀ 435» اگر در بین سعی صفا و مروه یادش آید که طواف را بجا نیاورده
• «مسألۀ 436» اگر مریض یا کودکی را به دوش گرفت تا طوافش دهد
• «مسألۀ 437» در حال طواف تکلّم کردن، خندیدن، شعر خواندن و مانند اینها اشکال ندارد؛
• «مسألۀ 438» آب خوردن در حال طواف
• «مسألۀ 439» لازم نیست در حال طواف روی طواف کننده به طرف جلو باشد؛
• «مسألۀ 440» هر گاه در حال طواف در قسمتی از آن اشکالی پیش آمد
• آداب و مستحبات طواف
• «مسألۀ 441» 1- مستحب است در حال طواف بگوید:
• 2- در حال طواف بگوید:
• 3- هر وقت به در خانۀ کعبه می رسد
• 4- وقتی که به حِجْر اسماعیل علیه السلام رسید،
• 5- وقتی که از حِجْر اسماعیل علیه السلام گذشت و به پشت کعبه رسید
• 6- وقتی که به رکن یمانی رسید دست بلند کند و بگوید:
• 7- در بین رکن یمانی و حَجرالاسود بگوید:
• 8- در شوط هفتم وقتی که به مستجار-
• 9- رکن یمانی را استلام کند،
• 10- مستحب است در هر شَوْط، ستونهای چهارگانۀ کعبه
• 11- در وقت استلام حَجَرالاسود بگوید:
• فصل سوم: نماز طواف
• اشاره
• «مسألۀ 442» واجب است بعد از تمام شدن طواف واجب دو رکعت نماز
• «مسألۀ 443» واجب است پس از تمام شدن طواف واجب بدون فاصلۀ عرفی نماز طواف را بخواند؛
• «مسألۀ 444» نماز طواف واجب را بنابر احتیاط واجب باید
• «مسألۀ 445» جایز است در نماز طواف پس از حمد هر سوره ای را که می خواهد بخواند؛
• «مسألۀ 446» نماز طواف را می تواند مانند نماز صبح بلند بخواند،
• «مسألۀ 447» اگر در رکعتهای نماز طواف شک کرد،
• «مسألۀ 448» اگر نماز طواف واجب را فراموش کند
• «مسألۀ 449» اگر نماز طواف واجب را فراموش کرد
• «مسألۀ 450» در حکم فراموشی نماز است اگر در اثر ندانستن مسأله آن را نخوانده است،
• «مسألۀ 451» اگر نماز طوافی را که فراموش کرده یا باطل بوده
• «مسألۀ 452» اگر عمداً و با علم به مسأله نماز طواف عمره یا حج را نخواند
• «مسألۀ 453» بر هر مکلف واجب است نماز خود و شرایط و واجبات و قرائت و ذکرهای واجب آن را به طور صحیح یاد بگیرد؛
• «مسألۀ 454» اگر نتوانست قرائت یا ذکرهای واجب نماز را یاد بگیرد
• «مسألۀ 455» نماز طواف را در همه وقت جایز است بخواند؛
• «مسألۀ 456» اگر کسی نماز طواف واجب را در حِجْر اسماعیل علیه السلام بجا آورد
• «مسألۀ 457» کسی که در عمرۀ تمتّع بعد از طواف وضویش باطل شده
• «مسألۀ 458» خواندن نماز طواف به جماعت در حال اختیار محل اشکال است؛
• «مسألۀ 459» اگر بین طواف واجب و نماز آن زیاد فاصله بیندازد،
• «مسألۀ 460» اگر قرائت نماز او غلط بوده
• مستحبات نماز طواف
• «مسألۀ 461» 1- بر حسب فرموده شیخ صدوق (ره) مستحب است بعد از نماز طواف، حمد و ثنای خدا را بجا آورد
• فصل چهارم: سعی بین صفا و مروه
• اشاره
• «مسألۀ 462» واجب است پس از نماز طواف سعی کند بین صفا و مروه
• «مسألۀ 463» سعی بین صفا و مروه باید هفت مرتبه باشد؛
• «مسألۀ 464» در سعی واجب است از صفا شروع کند،
• «مسألۀ 465» بنابر احتیاط واجب در سعی باید از اول کوه صفا، از پایین آن شروع کند
• «مسألۀ 466» در سعی جایز است بدون عذر نیز بر حیوان یا دوچرخه و مانند آن سوار شود
• «مسألۀ 467» واجب است رفت و برگشت بین صفا و مروه از راه متعارف باشد؛
• «مسألۀ 468» واجب است هنگام رفتن به طرف مروه متوجه مروه باشد؛
• «مسألۀ 469» سعی نیز مانند طواف از عبادات است و باید آن را به قصد قربت
• «مسألۀ 470» در سعی باید نیّت کند
• «مسألۀ 471» در سعی پوشاندن عورت و پاک بودن بدن و لباس و طهارت از حدث معتبر نیست.
• «مسألۀ 472» سعی نیز همانند طواف یکی از ارکان عمره و حج است.
• «مسألۀ 473» واجب است سعی را پس از طواف و نماز طواف بجا آورد؛
• «مسألۀ 474» اگر بیماری را به دوش بگیرد
• «مسألۀ 475» اگر کسی به هیچ گونه حتی سواره نتواند سعی را بجا آورد
• «مسألۀ 476» پس از نماز طواف لازم نیست فوراً و بلافاصله سعی را انجام دهد؛
• «مسألۀ 477» بنابر احتیاط واجب باید موالات عرفی را در سعی رعایت کند
• «مسألۀ 478» اگر بین صفا و مروه را چند طبقه کنند
• «مسألۀ 479» اگر عمداً زیادتر از هفت شوط سعی کند،
• «مسألۀ 480» اگر از روی اشتباه و فراموشی زیادتر از هفت شَوْط سعی کرده است،
• «مسألۀ 481» اگر عمداً بعضی از شَوْطهای سعی را در عمرۀ تمتّع ترک کند
• «مسألۀ 482» اگر از روی فراموشی بعضی از شَوْطهای سعی را ترک کرده است،
• «مسألۀ 483» اگر از روی فراموشی بعضی از شوطهای سعی را ترک کرد
• «مسألۀ 484» شک در عدد شَوْطهای سعی چند صورت دارد:
• «مسألۀ 485» اگر در روزی که طواف کرده است، فردای آن روز شک کند
• «مسألۀ 486» اگر پس از تمام شدن سعی و فراغت از آن شک کند
• «مسألۀ 487» اگر در حال طواف یا سعی پول یا چیز دیگر غصبی یا مالی که خمس آن داده نشده همراه دارد
• مستحبات سعی
• «مسألۀ 488» 1- مستحب است پس از نماز طواف و پیش از سعی از آب زمزم بنوشد
• فصل پنجم: تقصیر و احکام آن
• اشاره
• «مسألۀ 489» در عمرۀ تمتّع واجب است پس از سعی تقصیر کند؛
• «مسألۀ 490» بنابر اقویٰ کندن مو کافی نیست؛
• «مسألۀ 491» تقصیر باید بعد از سعی باشد؛
• «مسألۀ 492» تقصیر نیز از عبادات است
• «مسألۀ 493» پس از تقصیر آنچه به سبب احرام حرام شده بود حلال می شود؛
• «مسألۀ 494» پس از فراغت از سعی لازم نیست فوراً تقصیر کند؛
• «مسألۀ 495» اگر عمداً تقصیر را تا وقت احرام حج ترک کند
• «مسألۀ 496» اگر تقصیر را فراموش کرد
• «مسألۀ 497» اگر از روی ندانستن مسأله بعد از سعی و پیش از تقصیر با زن خود نزدیکی کند
• «مسألۀ 498» در عمرۀ تمتّع طواف نساء واجب نیست؛
• باب سوم: اعمال، احکام و آداب حج تمتّع
• اشاره
• فصل اول: احرام حج و مستحبات آن
• «مسألۀ 499» اولین واجب حج تمتع «نیّت حج تمتع» است
• «مسألۀ 500» پس از انجام عمرۀ تمتّع بنابر احتیاط واجب باید انسان در مکه بماند
• «مسألۀ 501» پس از تمام شدن عمرۀ تمتّع لازم نیست فوراً احرام حج ببندد؛
• «مسألۀ 502» اگر احرام حج تمتّع را فراموش کند
• «مسألۀ 503» بنابر احتیاط در حج تمتّع پس از احرام و پیش از رفتن به عرفات، طواف مستحب بجا نیاورد؛
• «مسألۀ 504» چیزهایی که در احرام عمرۀ تمتّع مستحب بود و در مسألۀ «202» به آنها اشاره شد
• اشاره
• 1- پس از اینکه در راه مشرف بر «ابطَح» شد به آواز بلند لبیّک بگوید؛
• 2- و وقتی که به منیٰ رسید بگوید:
• 3- و شب عرفه را در منیٰ بماند
• 4- و هنگام توجه به طرف عرفات این دعا را بخواند:
• فصل دوم: وقوف به عرفات
• اشاره
• «مسألۀ 505» واجب است مُحرم به احرام حج در ظهر روز عرفه- نهم ذیحجّه- در عرفات باشد
• «مسألۀ 506» وقوف به عرفات نیز مانند سایر اعمال حج از عبادات است
• «مسألۀ 507» مقصود از «وقوف» توقف کردن و بودن در آن مکان است
• «مسألۀ 508» هر چند از بعضی اخبار استفاده می شود که می توانند اول ظهر نماز ظهر و عصر را در خارج عرفات بخوانند
• «مسألۀ 509» عرفات بیابانی است در خارج حرم خدا،
• «مسألۀ 510» در عرفات کوهی است معروف به «جبل الرحمه» که جزو عرفات است.
• «مسألۀ 511» هر چند واجب است از بعد از ظهر تا مغرب شرعی در عرفات باشند ولی همۀ آن رکن حج نیست؛
• «مسألۀ 512» چنانکه گفته شد اگر با علم و عمد وقوف به عرفات را به طور کلی ترک کند،
• «مسألۀ 513» کسی که در اثر فراموشی یا دیر رسیدن به مکه یا اشتباه در ماه
• «مسألۀ 514» اگر کسی عمداً پیش از مغرب شرعی از عرفات کوچ کرد
• «مسألۀ 515» اگر ماه در نزد علما و قضات اهل سنّت در حجاز ثابت شد
• «مسألۀ 516» پس از رسیدن به عرفات مستحب است:
• 1- هنگام ظهر پس از قطع تلبیه «لااله إلااللّه» بگوید
• 2- غسل کند و نماز ظهر وعصر را با غسل و با یک اذان و دو اقامه بدون فاصله بجا آورد
• 3- وقوف در پایین کوه و در طرف چپ آن در زمینهای هموار باشد
• 4- در حال وقوف با طهارت باشد.
• 5- صد مرتبه: «اللّه اکبر» بگوید؛
• 6- این دعا را بخواند:
• 7- پس دستهای خود را به طرف بالابلند کند و بگوید:
• 8- این دعا را بخواند:
• 9- و بگوید:
• 10- رو به کعبه بایستد و صد مرتبه:
• 11- ده آیه از اول سورۀ بقره،
• 12- سورۀ: «قُل اعوذُ بِرَّبِ الفَلَق»
• 13- حمد خدا گوید بر همۀ نعمتهایش؛
• 14- پس بگوید:
• 15- و حاجتهای دنیایی و آخرتی خود را از خدا بخواهد؛
• 16- و نزدیک غروب آفتاب بگوید:
• 17- هر چه می تواند در حق برادران دینی خود دعا کند؛
• 18- بسیار خوب است که در این روز دعای حضرت سیّدالشهداء علیه السلام
• 19- پس از غروب آفتاب بگوید:
• 20- بسیار بگوید:
• فصل سوم: وقوف به مشعر
• اشاره
• «مسألۀ 517» شخص حاج پس از انجام وقوف به عرفات، در مغرب شب عید باید به طرف مشعرالحرام کوچ کند،
• «مسألۀ 518» وقوف در مشعر نیز از ارکان حج است
• «مسألۀ 519» وقوف در مشعر نیز مانند وقوف در عرفات از عبادات است
• «مسألۀ 520» بنابر احتیاط واجب در مشعر ذکر خدا را ترک نکند؛
• «مسألۀ 521» بنابر احتیاط واجب باید شب دهم را نیز تا طلوع فجر در مشعر به سر برد
• «مسألۀ 522» جایز است کمی پیش از طلوع آفتاب از مشعر به طرف منیٰ حرکت کند؛
• «مسألۀ 523» جایز است برای اشخاص ضعیف و معذور
• «مسألۀ 524» اگر در اثر فراموشی یا عذری دیگر وقوف از طلوع فجر تا طلوع آفتاب را به طور کلی ترک کند،
• «مسألۀ 525» از آنچه گذشت معلوم شد برای وقوف در مشعر سه وقت است:
• «مسألۀ 526» چون وقوف به عرفات دو وقت دارد:
• اشاره
• اول: هیچ یک از دو وقوف را به هیچ نحو درک نکند؛
• دوم: وقوف اختیاری عرفات و وقوف اختیاری مشعر را درک کند؛
• سوم: وقوف اختیاری عرفات و اضطراری مشعر را در روز عید درک کند؛
• چهارم: وقوف اختیاری مشعر را با اضطراری عرفات درک کند؛
• پنجم: وقوف اختیاری عرفات را با اضطراری مشعر در شب عید درک کند؛
• ششم: وقوف اضطراری عرفات را با اضطراری مشعر در روز عید درک کند.
• هفتم: وقوف اضطراری عرفات و اضطراری مشعر را در شب عید درک کند؛
• هشتم: فقط وقوف اختیاری عرفات را درک کند.
• نهم: فقط وقوف اضطراری عرفات را درک کند؛
• دهم: فقط وقوف اختیاری مشعر را درک کند؛
• یازدهم: فقط وقوف اضطراری مشعر را در روز عید درک کند.
• دوازدهم: فقط وقوف اضطراری مشعر را در شب عید درک کند.
• «مسألۀ 527» اگر کسی در بیابانی به گمان اینکه از عرفات است وقوف کند و بعد معلوم شود از عرفات نبوده و اشتباه کرده است،
• «مسألۀ 528» خدمه ای که حجشان حج نیابتی است
• «مسألۀ 529» اگر کسی غیر از معذورین عمومی در اثر ندانستن مسأله به وقوف اضطراری مشعر در شب عید اکتفا کرد
• مستحبات وقوف به مشعر
• «مسألۀ 530» 1- مستحب است با وقار و آرامش دل
• 2- در راه رفتن، میانه رو باشد
• 3- نماز مغرب و عشا را تا مشعر تأخیر اندازد؛
• 4- در وسط وادی، طرف راستِ راه پیاده شود؛
• 5- هر چه می تواند شب را به شب زنده داری
• 6- بعد از نماز صبح با طهارت حمد و ثنای خدا گوید؛
• 7- وقوف در مشعر را
• 8- در حال وقوف برای خود و پدر و مادر و اولاد و اهل و مال و برادران و خواهران مؤمن خود دعا کند؛
• 9- مستحب است ریگهایی را که در منیٰ برای رمی جمرات لازم است از مشعر جمع آوری کند؛
• 10- مستحب است در کوچ کردن به طرف منیٰ وقتی که به وادی مُحَسِّر رسید مقدار صد قدم مانند شتر تند حرکت کند؛
• فصل چهارم: واجبات منیٰ در روز عیدقربان
• «مسألۀ 531» پنجم و ششم و هفتم از واجبات حج اعمال سه گانۀ منیٰ است
• 1- رمی جمرۀ عقبه:
• «مسألۀ 532» اولین واجب منیٰ در روز عید «رمی جمرۀ عقبه» «1» است؛
• «مسألۀ 533» در ریگها سه شرط معتبر است:
• «مسألۀ 534» در رمی چند چیز معتبر است:
• «مسألۀ 535» وقت رمی جمره از طلوع آفتاب روز عید است تا مغرب شرعی؛
• «مسألۀ 536» کسانی که از رمی جمره در روز معذورند
• «مسألۀ 537» اگر احتمال دهد ریگهایی را که در حرم است از خارج حرم به حرم آورده باشند
• «مسألۀ 538» اگر احتمال دهد ریگهایی را که جمع آوری کرده بِکْر نباشند
• «مسألۀ 539» اگر شک کند آنچه را برای رمی جمع آوری کرده «حِصی»- یعنی ریگ- به آنها گفته می شود یا نه،
• «مسألۀ 540» اگر در عدد ریگهایی که انداخته یا در رسیدن آنها به جمره شک کرد،
• «مسألۀ 541» اگر پس از فراغت از رمی بلافاصله در صحت آن شک کرد،
• «مسألۀ 542» اگر معلوم شود ریگهایی را که انداخته به جمره نخورده است
• «مسألۀ 543» اگر چند ریگ را با هم بزند مانعی ندارد؛
• «مسألۀ 544» باید ریگ را با دست بزند؛
• «مسألۀ 545» جایز است سواره رمی کند؛
• «مسألۀ 546» طهارت از حدث و خبث در رمی معتبر نیست؛
• «مسألۀ 547» برای کودکان و بیماران و افراد بیهوش که قدرت رمی ندارند واجب است نایب بگیرند
• «مسألۀ 548» اگر بیمار یا بیهوش بعد از تمام شدن عمل نایب سالم شود،
• «مسألۀ 549» بر رمی در طبقۀ دوم جمرات،
• مستحبات رمی جمرات
• اول:
• دوم:
• سوم:
• چهارم:
• پنجم:
• ششم:
• هفتم:
• هشتم:
• نهم:
• دهم:
• یازدهم:
• دوازدهم:
• 2- قربانی و شرایط و مستحبات آن:
• «مسألۀ 551» دوم از واجبات منیٰ در روز عید در حج تمتّع «هَدْی» یعنی قربانی است.
• «مسألۀ 552» در شرایط عادی یک قربانی برای چند نفر کافی نیست؛
• «مسألۀ 553» قربانی باید در منیٰ باشد؛
• «مسألۀ 554» اگر قربانگاه را در خارج منیٰ درست کرده اند
• «مسألۀ 555» بنابر احتیاط واجب قربانی باید در روز باشد؛
• «مسألۀ 556» بنابر احتیاط واجب قربانی را از روز عید تأخیر نیندازد.
• «مسألۀ 557» اعمال منیٰ در روز عید قربان به ترتیب عبارت است از:
• «مسألۀ 558» قربانی نیز مانند سایر اعمال حج از عبادات است
• «مسألۀ 559» در حیوان قربانی چند شرط معتبر است:
• «مسألۀ 560» اگر در روز عید غیر از اخته یافت نمی شود
• «مسألۀ 561» اگر به طور کلی حیوان قربانی یافت نمی شود
• «مسألۀ 562» در قربانی دست کم یک گوسفند واجب است
• «مسألۀ 563» اگر حیوانی را به گمان صحیح و سالم بودن بخرد و قربانی کند و بعد معلوم شود مریض یا ناقص بوده است،
• «مسألۀ 564» اگر حیوانی را با احتمال لاغری بخرد و به امید چاق بودن با قصد قربت قربانی کند
• «مسألۀ 565» اگر بعد از قربانی کردن شک کند آیا حیوان واجد شرایط بوده است یا نه
• «مسألۀ 566» بنابر احتیاط اگر احتمال نقص یا عیب در حیوان می دهد آن را بررسی کند.
• «مسألۀ 567» اگر حیوان سالمی را برای قربانی بخرد و در راه قربانگاه زمین بخورد
• «مسألۀ 568» لازم نیست خود انسان ذبح کند
• «مسألۀ 569» اگر می خواهد برای ذبح نایب بگیرد باید به شخص مورد اطمینان نیابت دهد؛
• «مسألۀ 570» اگر نایب در خرید حیوان و ذبح نیابت داشته باشد
• «مسألۀ 571» بنابر احتیاط واجب ذبح کننده باید مؤمن اثناعشری باشد؛
• «مسألۀ 572» ولیّ بچه که او را مُحرم کرده است به احرام حج تمتّع،
• «مسألۀ 573» بنابر احتیاط در صورت امکان قربانی را سه قسمت کند:
• «مسألۀ 574» اگر نه قربانی دارد و نه پول آن را،
• «مسألۀ 575» اگر بدون مشقت می تواند قرض بگیرد
• «مسألۀ 576» اگر در اشیائی که در سفر با خود دارد چیز زایدی به اندازۀ پول قربانی وجود دارد
• «مسألۀ 577» اگر قربانی و پول آن را ندارد
• «مسألۀ 578» سه روز از ده روز روزه باید در ماه ذیحجّه واقع شود؛
• «مسألۀ 579» سه روز روزه باید پشت سر هم باشد؛
• «مسألۀ 580» اگر تا آخر ذیحجّه این سه روزه را نگرفت
• «مسألۀ 581» پس از گرفتن سه روزه باید هفت روز روزه پس از مراجعت به وطن خود بگیرد.
• «مسألۀ 582» بنابر احتیاط هفت روز را نیز پشت سرهم بگیرد.
• «مسألۀ 583» اگر روزه رانگرفت و از دنیا رفت،
• «مسألۀ 584» کسی که در حج اجیر دیگری است می تواند برای ذبح قربانی نایب بگیرد
• «مسألۀ 585» در شب عید قربانی کردن جایز نیست،
• «مسألۀ 586» کسی که در حال احرام است پیش از تقصیر یا تراشیدن سر
• «مسألۀ 587» اگر چند نفر پول روی هم گذاشتند و به کسی وکالت دادند که برود و گوسفند بخرد
• «مسألۀ 588» کسی که در اثر ندانستن مسأله گوسفند خود را برای ذبح به غیر مؤمن داده است
• «مسألۀ 589» سابقاً گفته شد که قربانی باید در منیٰ باشد
• «مسألۀ 590» اگر کسی بدون گرفتن وکالت از دیگری
• «مسألۀ 591» ذبح باید با کارد آهنی باشد
• «مسألۀ 592» اگر به کسی در خرید حیوان و ذبح آن وکالت داد
• «مسألۀ 593» اگر کسی به اعتقاد اینکه گوشتها تلف می شود و قربانی تضییع مال است قربانی نکرد
• «مسألۀ 594» محرم می تواند پیش از ذبحِ قربانی خود،
• «مسألۀ 595» قربانی را اگر از پول متعلَّق خمس
• «مسألۀ 596» اگر برای رمی جمرۀ عقبه نایب گرفت
• «مسألۀ 597» اگر قربانی را عمداً از روز عید تأخیر انداخت
• «مسألۀ 598» در قربانی چند چیز مستحب است:
• 3- تقصیر یا سر تراشیدن:
• «مسألۀ 599» سوم از واجبات منیٰ در روز عید
• «مسألۀ 600» خنثای مشکل «2» اگر از دو دستۀ اخیر نباشد
• «مسألۀ 601» در تراشیدن سر بنابر احتیاط همۀ سر را بتراشد.
• «مسألۀ 602» تقصیر و سر تراشیدن نیز مانند سایر اعمال حج از عبادات است
• «مسألۀ 603» در سر تراشیدن جایز است انسان سر خود را
• «مسألۀ 604» کسانی که باید سر خود را بتراشند اگر سرشان مو ندارد،
• «مسألۀ 605» کسانی که مخیّرند بین تقصیر و سرتراشیدن اگر سرشان مو ندارد
• «مسألۀ 606» در تقصیر تراشیدن ریش
• «مسألۀ 607» در تقصیر کافی بودن زدن موی زیر بغل و زیر شکم،
• «مسألۀ 608» وقت تقصیر و تراشیدن
• «مسألۀ 609» اگر در اثر فراموشی یا ندانستن مسأله، تقصیر یا سرتراشیدن را پیش از قربانی یا پیش از رمی جمره بجا آورد
• «مسألۀ 610» جای تقصیر و سرتراشیدن منیٰ است؛
• «مسألۀ 611» طواف و سعی را باید پس از تقصیر یا سر تراشیدن بجا آورد.
• «مسألۀ 612» پس از تقصیر یا سرتراشیدن همۀ محرمات احرام بر او حلال می شود مگر زن و بوی خوش،
• «مسألۀ 613» اگر قربانی از روز عید تأخیر افتاد
• «مسألۀ 614» اگر کسی را برای قربانی وکیل نماید
• «مسألۀ 615» کسانی که مخیّرند بین تقصیر و تراشیدن سر،
• «مسألۀ 616» کسی که وظیفه اش تراشیدن سر است
• «مسألۀ 617» مُحرم جایز نیست پیش از سر تراشیدن یا تقصیر، خودش سر دیگری را بتراشد یا موی او را بزند،
• «مسألۀ 618» اگر در اثر عدم امکان ذبح در منیٰ،
• «مسألۀ 619» اگر بچۀ ممیز تمام اعمال حج را به نحو صحیح انجام دهد
• «مسألۀ 620» در سر تراشیدن چند چیز مستحب است:
• فصل پنجم: اعمال مکۀ معظمه
• اشاره
• «مسألۀ 621» بعد از انجام سه واجب منیٰ در روز عید، واجب است به مکه برود
• «مسألۀ 622» طواف و نماز و سعی در اینجا از نظر کیفیت و واجبات و شرایط و احکام، مانند طواف و نماز و سعی عمره است؛
• «مسألۀ 623» محل انجام اعمال پنج گانۀ یاد شده بعد از اعمال منیٰ است
• «مسألۀ 624» برای چند طائفه جایز است طواف و نماز و سعی را پس از احرام حج و پیش از رفتن به عرفات انجام دهند:
• اول: زنی که بترسد
• دوم: پیرمرد یا پیرزنی که نتواند به مکه برگردد
• سوم: بیماری که بترسد پس از برگشتن
• چهارم: کسی که می داند تا آخر ذیحجّه در اثر ترس یا جهاتی دیگر نمی تواند به مکه برگردد،
• «مسألۀ 625» سه طائفۀ اول که طواف و سعی را جلو انداخته اند
• «مسألۀ 626» کسی که به جهتی از جهات می ترسد به مکه برگردد جایز است طواف نساء را نیز جلو بیندازد.
• «مسألۀ 627» اگر بعد از ورود به مکه نتواند بعضی از اعمال نامبرده را انجام دهد
• «مسألۀ 628» تروک و محرمات احرام حج در سه مرحله حلال می شوند:
• اول: بعد از تقصیر یا تراشیدن سر همۀ محرمات حلال می شوند،
• دوم: بعد از سعی صفا و مروه
• سوم: بعد از طواف نساء و نماز آن،
• «مسألۀ 629» برای کسانی که در اثر ترس از حیض یا مرض یا جهات دیگر طواف و سعی و طواف نساء را جلو انداخته اند،
• مسائل طواف نساء
• «مسألۀ 630» طواف نساء و نماز آن در کیفیت و واجبات و شرایط و احکام مانند طواف حج و نماز آن می باشد؛
• «مسألۀ 631» طواف نساء اختصاص به مرد ندارد؛
• «مسألۀ 632» بنابر احتیاط واجب بچۀ ممیّز که احرام بسته نیز برای حلال شدن زن یاشوهر برای او،
• «مسألۀ 633» طواف نساء و نماز آن هر چند واجبند، ولی رکن حج نیستند؛
• «مسألۀ 634» در حال اختیار باید طواف نساء را پس از سعی بجا آورد،
• «مسألۀ 635» اگر در اثر فراموشی یا ندانستن مسأله، طواف نساء و نماز آن را پیش از سعی بجا آورد،
• «مسألۀ 636» زنی که می ترسد حائض شود و نتواند طواف نساء را بجا آورد
• «مسألۀ 637» اگر زن حائض شد و کاروان او مهلت نمی دهند
• «مسألۀ 638» در حج اجاره ای نایب باید طواف نساء را به نیابت منوب عنه بجاآورد؛
• «مسألۀ 639» اگر کسی طواف نساء را که بر او واجب بوده بجا نیاورد تا از دنیا برود،
• «مسألۀ 640» اگر طواف نساء را فراموش کرد
• مستحبات طواف حج و نماز آن و سعی
• «مسألۀ 641» آنچه برای طواف و نماز طواف و سعی در عمره مستحب بود
• فصل ششم: اعمال منیٰ در ایام تشریق
• اشاره
• 1- بیتوتۀ در منیٰ یعنی ماندن شب در آنجا:
• «مسألۀ 642» بنابر مشهور بر حجاج واجب است شب یازدهم و دوازدهم ذیحجّه را
• «مسألۀ 643» بر چند طایفه واجب است در شب سیزدهم نیز در منیٰ بمانند:
• «مسألۀ 644» کسی که یکی از محرمات در حال احرام را غیر از آنچه گذشت انجام داده
• «مسألۀ 645» بنابر اقویٰ کسی که در احرام عمرۀ تمتع نیز از صید یا زن اجتناب نکرده
• «مسألۀ 646» در بیتوتۀ در منیٰ کافی است از مغرب شرعی تا نصف شب در آنجا بماند؛
• «مسألۀ 647» از برخی اخبار معتبره استفاده می شود که جایز است پیش از غروب آفتاب یا اول شب از منیٰ خارج شود؛
• «مسألۀ 648» بیتوتۀ در منیٰ مانند سایر اعمال حج از عبادات است
• «مسألۀ 649» لازم نیست در منیٰ بیدار بماند:
• «مسألۀ 650» بر چند طایفه بیتوته و ماندن شب در منیٰ واجب نیست:
• «مسألۀ 651» اگر بعد از ظهر روز دوازدهم از منیٰ کوچ کرد
• «مسألۀ 652» در ایام تشریق واجب نیست روزها در منیٰ بماند،
• «مسألۀ 653» اگر بیتوتۀ در منیٰ را بدون عذر ترک کرد،
• «مسألۀ 654» اگر اول شب در منیٰ ماند ولی پیش از نصف شب خارج شد
• «مسألۀ 655» اگر شب را به قصد عبادت در مکه ماند ولی خوابش برد
• «مسألۀ 656» اگر در اثر اشتباه در خارج منیٰ
• «مسألۀ 657» اگر برای طواف و سعی به مکه رفته بود
• «مسألۀ 658» بنابر احتیاط جای قربانیِ کفارات حج منیٰ است؛
• «مسألۀ 659» کسانی که از منیٰ روز دوازدهم کوچ می کنند جایز نیست پیش از ظهر کوچ کنند؛
• «مسألۀ 660» اگر در اثر عذر شرعی رمی جمرات را در شب دوازدهم انجام داده
• 2- رمی جمرات سه گانه در روزها:
• «مسألۀ 661» شبهایی که باید در منیٰ بیتوته کند در روزِ آنها واجب است جمرات سه گانه (اولیٰ و وسطیٰ و عقبه) را به ترتیب رمی کند؛
• «مسألۀ 662» کسانی که باید شب سیزدهم را در منیٰ بمانند
• «مسألۀ 663» در هر روز باید به هر یک از جمرات سه گانه هفت ریگ بزند
• «مسألۀ 664» کیفیّت، واجبات، شرایط، احکام، آداب
• «مسألۀ 665» وقت رمی جمرات
• «مسألۀ 666» کسانی که می دانند در روز نمی توانند رمی کنند-
• «مسألۀ 667» رمی جمرات نیز از عبادات است
• «مسألۀ 668» رمی جمرات سه گانه باید به ترتیب واقع شود؛
• «مسألۀ 669» اگر پس از رمی جمرات متوجه شد از برخی گذشته ها سه ریگ یا کمتر باقی مانده
• «مسألۀ 670» اگر رمی همۀ جمرات یا بعضی از آنها را در برخی از روزها- عمداً یا از روی فراموشی یا ندانستن مسأله- ترک کرده
• «مسألۀ 671» اگر پس از مغرب متوجه شود چند عدد از هفت ریگِ همۀ جمرات یا بعضی از آنها را نزده
• «مسألۀ 672» اگر پس از مغرب یقین کرد یکی از سه جمره را رمی نکرده است
• «مسألۀ 673» اگر پس از رمی جمرات سه گانه متوجه شود سه ریگ یا کمتر، از یک جمره باقی مانده
• «مسألۀ 674» اگر رمی جمرات یا برخی از آنها را عمداً یا از روی فراموشی
• «مسألۀ 675» اگر به گونه ای بیمار شود که نمی تواند رمی جمرات یا برخی از آنها را انجام دهد،
• «مسألۀ 676» اگر بیمار در روز نمی تواند رمی کند ولی در شب می تواند،
• «مسألۀ 677» نایب باید اعمال اختیاری را انجام دهد؛
• «مسألۀ 678» زنها که شبانه از مشعر به منیٰ کوچ می کنند جایز است در همان شب جمرۀ عقبه را رمی کنند؛
• «مسألۀ 679» کسانی که به جهتی از جهات قربانی و سر تراشیدن را از روز عید عقب انداخته اند،
• «مسألۀ 680» اگر پس از گذشتن روز در انجام وظیفۀ روز یا در صحت آن شک کرد
• «مسألۀ 681» اگر پس از تمام شدن رمی و گذشتن از محل آن در صحت آن شک کرد
• «مسألۀ 682» اگر پس از شروع در رمی جمرۀ بعد در عدد ریگهایی که به جمرۀ پیش زده یا در رسیدن آنها به جمره شک کرد،
• «مسألۀ 683» در ایام تشریق در منیٰ چند چیز مستحب است:
• خاتمه:
• اشاره
• آداب مکۀ معظّمه
• «مسألۀ 684» حجاج محترم اگر در روز عید قربان یا در ایام تشریق، طواف حج و سعی و طواف نساء را به طور کامل بجا آورده باشند
• 1- خواندن نماز و قرآن و سجده و ذکر خدا
• 2- بسیار نگاه کردن به کعبه
• 3- آشامیدن از آب زمزم
• 4- در هر شبانه روز ده طواف کامل بجا آورد:
• 5- سیصد و شصت طواف کامل به عدد ایام سال بجا آورد؛
• 6- هر چه می تواند به نیابت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم
• 7- مستحب است داخل کعبه برود،
• 8- یک طواف به عنوان طواف وداع با نماز آن بجا آورد
• 9- از خدا بخواهد که به او توفیق بازگشتن
• 10- زمانی که می خواهد از مکه خارج شود مقدار یک درهم خرما بخرد و صدقه دهد
• 11- شهید اول (ره) در دروس فرموده است:
• عمرۀ مفرده
• «مسألۀ 685» از جمله مستحبات مؤکده «عمرۀ مفرده» است
• واجبات عمرۀ مفرده هشت چیز است:
• «مسألۀ 686» میقات عمرۀ مفرده
• احکام مصدود و محصور
• «مسألۀ 687» «صدّ» به معنای منع و «حصر» به معنای حبس «2» است.
• «مسألۀ 688» اگر کسی به قصد عمره یا حج احرام ببندد،
• 1- احکام مصدود:
• 2- احکام محصور:
• بخش سوم: اعمال و آداب مدینۀ منوّره
• اشاره
• فصل اول: اهمیت زیارت مدینۀ منوّره
• فصل دوم: در زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و کیفیت آن
• 1- نقل است از آن حضرت که فرمودند:
• 2- و اما آداب زیارت به طور کلی:
• 3- و اما آداب زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم:
• 4- اما کیفیت زیارت آن حضرت:
• اشاره
• زیارت اول:
• 7- زیارت دوم:
• 8- زیارت سوم:
• 9- زیارت چهارم:
• فصل سوم
• اشاره
• 1- بر حسب حدیث صحیح حضرت امام صادق علیه السلام فرمودند:
• 2- و بر حسب آنچه مرحوم مجلسی در بحارالانوار «2» از شیخ مفید و سید بن طاووس و شهید اول و دیگران نقل کرده،
• 3- پس نزد منبر برو و آن را با دست خود مسح کن،
• 4- پس از آن بایست در روضه که بین منبر و قبر واقع شده و بگو:
• 5- پس به طرف مقام جبرئیل علیه السلام که زیر ناودانی است
• 6- پس دو رکعت نماز نزد ستون «ابِی لُبابه»
• 7- و در مقام جبرئیل علیه السلام این دعا نیز وارد شده است:
• فصل چهارم: زیارت رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم هنگام وداع
• 1- کافی و تهذیب به سند صحیح از حضرت امام صادق علیه السلام نقل کرده اند:
• 2- و کفعمی در مصباح فرموده
• 3- و این زیارت نیز برای وداع آن حضرت مناسب است؛
• فصل پنجم: در زیارت حضرت زهرای مرضیّه علیها السلام
• اشاره
• 1- از حضرت امام رضا علیه السلام نقل شده که
• 2- از حضرت امام صادق علیه السلام روایت شده که:
• 3- شیخ صدوق (ره) فرموده:
• و اما کیفیت زیارت آن حضرت:
• زیارت اول:
• زیارت دوم:
• زیارت سوم:
• فصل ششم زیارت ائمۀ بقیع،
• اشاره
• 1- چون خواستی به زیارت این چهار امام بزرگوار بروی
• 2- زیارت اول:
• 3- زیارت دوم ائمۀ بقیع:
• فصل هفتم: زیارت ائمۀ بقیع هنگام وداع
• 1- «السَّلامُ عَلَیْکُمْ ائِمَّهَ الْهُدیٰ
• 2- زیارتی است که در «فقیه» و «تهذیب»
• فصل هشتم زیارت ابراهیم فرزند رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم و فاطمه بنت اسد مادر حضرت امیر علیه السلام و حضرت حمزه عموی آن دو بزرگوار و سایر شهدای احد:
• 1- ابراهیم فرزند رسول خدا بود
• 2- زیارت فاطمۀ بنت اسد
• 3- زیارت حضرت حمزه
• 4- زیارت سایر شهدای احد:
• فصل نهم: زیارت سایر مساجد و مشاهد مدینۀ منوّره
• فصل دهم: زیارت امین اللّه و زیارت وارث و دو زیارت از زیارات جامعه
• 1- زیارت «امین اللّه»
• 2- «زیارت وارث»
• 3- «زیارت جامعۀ مختصر»
• 4- «زیارت جامعۀ کبیره»
• فصل یازدهم: دعای کمیل و دعای امام حسین علیه السلام در عصر روز عرفه:
• 1- «دعای کمیل»
• 2- دعای حضرت سیّدالشهداء علیه السلام در عرفات در عصر روز عرفه:
• فصل دوازدهم برخی از دعاهای مختصر و جامع که در هر حال و هر جا خواندن آنها مناسب است؛
• اشاره
• 1- دعایی که بر حسب نقل مرحوم مجلسی، رسول خدا صلی الله علیه و آله و سلم آن را در شب پانزدهم شعبان می خواندند.
• 2- دعای منسوب به حضرت مهدی علیه السلام:
• 3- دعایی که در مصباح کفعمی از حضرت امام صادق علیه السلام به عنوان تعقیب نمازها نقل شده است، ولی خواندن آن در هر حال مناسب است:
• 4- دعایی که شیخ طوسی (ره) در مصباح المتهجّد نقل کرده و فرموده:
• جدیدترین استفتائات حج و عمره
• اشاره
• نیّت حج و عمره
• «سؤال 1» پدر اینجانب چند سال پیش از دنیا رفت.
• «سؤال 2» آیا در حج و عمرۀ مستحبی می شود چنین نیّت کرد: «
• «سؤال 3» کسی که قبلًا حج تمتع انجام داده است
• استطاعت
• «سؤال 4» کسانی که می توانند آزاد به حج بروند،
• «سؤال 5» شخصی اسمش پس از چند سال برای حج درآمده ولی فعلًا فقیر است،
• «سؤال 6» آیا اصولًا فروختن فیش حجِ واجب
• «سؤال 7» شخصی چهار پسر دارد و برای همۀ آنها زن گرفته است
• «سؤال 8» پدری که بعد از ثبت نام برای حج فوت کرده
• «سؤال 9» شخصی قبلًا حج بر او مستقر نشده
• «سؤال 10» شخصی که دارایی او قریب هفتصد و پنجاه هزار تومان
• «سؤال 11» اگر کسی در میقات مستطیع شود
• «سؤال 12» در مواردی که نهاد یا ارگانی فردی را به حج می فرستد
• «سؤال 13» اگر کسی که خودش مستطیع است از دیگری نایب شود
• «سؤال 14» شخصی واجد شرایط حج می باشد ولی نوه ای دارد که شرعاً و عرفاً به زن احتیاج دارد
• «سؤال 15» آیا کسی که از منافع خمس و زکات گرفته
• «سؤال 16» شخصی طبق وصیت پدر که پول به حساب سازمان حج واریز کرده است
• «سؤال 17» شخصی بجز برای قربانی استطاعت حج را داراست،
• «سؤال 18» فردی از جانب شخص متوفّی که مستطیع بوده ثبت نام می کند
• «سؤال 19» خانمی هستم که خود و شوهرم هر دو شاغل می باشیم،
• «سؤال 20» افرادی که از قبل مستطیع بوده اند ولی تاکنون به حج نرفته اند و اکنون جهت انجام اعمال حج به تنهایی قادر به انجام
• «سؤال 21» نظر به اینکه می گویند زن وقتی که به نکاح شوهرش در آمد
• «سؤال 22» اگر زنی نفقه خور کسی نباشد
• «سؤال 23» برخی از خانمها از دارایی خود مقداری به فرزندان خود هبه می کنند،
• «سؤال 24» اینجانب مادری هستم که دارای فرزندی می باشم که از لحاظ عقلی نقصان ولی هوش خوبی دارد.
• «سؤال 25» خانمی مقداری پول به ایشان به ارث رسیده است که اگر آن را مصرف نکند استطاعت مالی برای سفر حج پیدا می کند؛
• «سؤال 26» خانمی در سال جاری دارای استطاعت مالی شده اما فرزند شیرخواری دارد
• «سؤال 27» پدری که دیۀ قتل فرزندش را گرفته،
• نیابت
• «سؤال 28» شخصی هنگام ثبت نام حج، دیگری را برای حج نایب قرار می دهد
• «سؤال 29» افرادی که قرائت نمازشان درست نیست
• «سؤال 30» کسانی که قرائت آنان صحیح نیست آیا می توانند در حج و عمرۀ واجب یا مستحب نیابت کنند یا نه؟
• «سؤال 31» شخصی واجد شرایط نیابت نبوده و در میقات نیابتاً محرم شده ولی بعد از ورود به مکه
• «سؤال 32» اگر بین دو عمره کمتر از یک ماه فاصله شود
• «سؤال 33» کسی که در سعی یا طواف عمرۀ تمتع یا عمرۀ مفرده نیاز به نایب پیدا کرده است،
• «سؤال 34» افرادی با اینکه قرائتشان درست نیست
• «سؤال 35» آیا شخص زنده در موردی که می تواند نایب بگیرد
• «سؤال 36» آیا عمرۀ مفرده یا طواف مستحبی را می توان به نیابت چند نفر انجام داد؟
• «سؤال 37» کسی را که روز عید قربان قبل از حلق دستگیر کرده اند
• «سؤال 38» افرادی که هر سال به حج می روند
• «سؤال 39» اگر کسی که نیابت از دیگری گرفته و به حج آمده از بعضی اعمال معذور باشد،
• «سؤال 40» بعضی خدمۀ کاروانها که به نیابت به حج آمده اند ناچارند نیمۀ شب از مشعر برای انجام کارهای لازم به منیٰ بروند؛
• «سؤال 41» نایبی در احرام عمرۀ تمتع بعد از اینکه وارد مکه شد شک می کند
• «سؤال 42» کسی که برای خودش سالها پیش حج بجا آورده
• «سؤال 43» شخص مستطیعی پیش از آنکه اسمش درآید فوت کرده
• «سؤال 44» شخص اجیرِ حج بلدی از قم شده
• «سؤال 45» نایب چند ماه قبل از حج به بلد منوب عنه می رود و به عنوان نیابت حج حرکت می کند
• «سؤال 46» آیا شرط ایمانِ نایب که در نیابت در ذبح شرط است
• «سؤال 47» شخصی تمام اختیارات اموال پدرش را دارد و چون پدر نمی تواند خودش حج را بجا آورد،
• «سؤال 48» شخصی پس از آنکه به مدینه مشرّف شده جنون پیدا کرده است؛
• «سؤال 49» شخصی که به عنوان نیابت در مسجد شجره محرم شده
• «سؤال 50» هر گاه کسی به طوری مریض شود که پس از احرام عمره قادر به انجام اعمال نباشد،
• «سؤال 51» کسی که یک بار به عنوان خدمه حج بجا آورده
• «سؤال 52» کسانی که مجاز هستند در شب عید قربان بعد از درک اضطراری مشعر به منیٰ بروند،
• «سؤال 53» کسی که نایب بوده و عمرۀ تمتع را انجام داده
• «سؤال 54» شخصی برای حج از میّتی نیابت کرده
• «سؤال 55» نایبی که در وقت نایب شدن از معذورین نبوده
• «سؤال 56» اگر هنگام نیابت، نایب و منوب عنه بدانند که نایب جزو معذورین است
• «سؤال 57» کسی که نماز او صحیح نیست و برای حج به نیابت آمده و محرم شده است،
• «سؤال 58» پدری وصیت می کند که پسر بزرگتر به نیابت از او حج بجا آورد
• «سؤال 59» آیا جایز است در طواف عمرۀ تمتع یا طواف حج،
• «سؤال 60» وظیفۀ کسی که قدرت بر شنوایی و تکلم صحیح نداشته
• «سؤال 61» نایبی در حج تمتع، عمرۀ تمتع را به نیابت از منوب عنه انجام داده
• «سؤال 62» اگر پدر وصیت کند که فرزند ارشد برای او حج تمتع بجا آورد
• «سؤال 63» نایبی به حج رفته و پس از محرم شدن و یا بعد از ورود به حرم در اثر تصادف و امثال آن به جراحت یا اغماء مبتلا شده است،
• «سؤال 64» آیا یک نفر می تواند از جانب دو نفر عمرۀ مفرده بجا آورد؟
• «سؤال 65» اگر نایب طواف نساء را بجا نیاورد
• «سؤال 66» شخصی به تصور این که عمرۀ مفرده طواف نساء ندارد هر شب به نیابت از اموات و یا سفارش کنندگان از تنعیم محرم می شده
• «سؤال 67» در ایام حج زنان و افرادی که وظیفۀ آنان وقوف اضطراری است
• «سؤال 68» شخصی در ایران نیابت حج از دیگری را قبول کرده است. ا
• «سؤال 69» اینجانب قصد دارم به جای مرحوم پدرم به سفر عمره مشرف شوم؛
• میقات
• «سؤال 70» در طائف سه میقات وجود دارد و ما احتیاط می کنیم و در هر سه محل احرام را تجدید می نماییم.
• «سؤال 71» احرام از أدنی الحل که میقات عمرۀ مفرده است آیا باید از اولین نقطۀ حلّ
• «سؤال 72» کسی که از طریق عراق به مکه می رود
• «سؤال 73» احرام از محاذات میقات در فضا را کافی می دانید
• «سؤال 74» در حجهالوداع تعداد 70 یا 114 هزار نفر همراه رسول اکرم صلی الله علیه و آله و سلم محرم شدند.
• «سؤال 75» زمانی که هواپیما قصد فرود در فرودگاه جده دارد
• «سؤال 76» جنابعالی در جوابیۀ قبلی مرقوم داشته اید:
• «سؤال 77» ایرانیان مقیم جدّه مانند اعضای سفارت و کارکنان هواپیمایی هر ماه عمره بجا می آورند؛
• احرام
• «سؤال 78» نظر به اینکه مسجد شجره را بزرگ کرده اند،
• «سؤال 79» اگر فردی هنگام احرام عاقل بوده و سپس به علت گرمی هوا دیوانه شود وظیفۀ همراهان او چیست؟
• «سؤال 80» اگر شخصی عالم به غصبیت لباس احرام بوده
• «سؤال 81» در صورتی که عالم به غصبیت لباس احرام نبوده
• «سؤال 82» در مناسک مرقوم فرموده اید که: «اگر احرام برای حج از مکۀ قدیم میسور نباشد از جاهای دیگر جایز است.»
• «سؤال 83» قسمت مسقّفی که در منیٰ زده شده است در اصل به عنوان «طریق المشاه» می باشد
• «سؤال 84» بعد از اتمام حج تمتع اگر شخص از مکه خارج شود
• «سؤال 85» هر گاه جنب یا حائض از روی عمد و عصیان وارد مسجد شجره شود
• «سؤال 86» شخصی با احرام عمرۀ تمتع وارد مکه شده
• «سؤال 87» شخصی در حرم برای حج إفراد محرم شده
• «سؤال 88» اخیراً تونلهایی از اطراف مسجدالحرام به محله های مختلف مکۀ مکرّمه که محل سکونت حجاج می باشد
• «سؤال 89» کسی که بعد از عمرۀ تمتع دیوانه شده
• «سؤال 90» دختری در کودکی یا اوایل بلوغ جنب شده و تاکنون ازدواج نکرده است
• «سؤال 91» آیا زنهای حائض می توانند در مسجد شجره از یک در وارد شوند
• «سؤال 92» شخصی مقلد مجتهدی است که می گوید احرام حج تمتع باید از مکۀ قدیم باشد
• «سؤال 93» شخصی برای امور عادی خود قصد ورود به حرم را دارد
• «سؤال 94» کسی با احرام عمرۀ تمتع وارد مکۀ معظّمه گردید
• «سؤال 95» آیا وقف به حرکت و وصل به سکون در تلبیه جایز است؟
• «سؤال 96» شخصی بعد از خروج از مسجد شجره و قبل از عبور از بیدا،
• «سؤال 97» آیا در پوشیدن لباس احرام که به عنوان رداء استفاده می شود کیفیت خاصی معتبر است،
• «سؤال 98» اشخاصی مثل روحانی کاروان که زائرین را برای محرم شدن به مسجد شجره برده اند،
• «سؤال 99» اینجانب یکی از جانبازان جنگ هستم که پای چپم تا نمی شود
• «سؤال 100» اخیراً در ایام تشریق پزشکان استفاده از ماسک را
• «سؤال 101» معمولًا حجاج وقتی محرم شده و تازه وارد مکه می شوند باید جهت تحویل گرفتن وسایل و اتاق به داخل هتل رفته
• «سؤال 102» با توجه به مسألۀ 125 و 127 مناسک، کاروانهایی که برای عمرۀ مفرده به مکه مشرف می شوند
• محرمات احرام
• «سؤال 103» چون اینجانب به عنوان خدمۀ کاروان برای حج مشرف شده ام
• «سؤال 104» به علت عادت در حرف زدن، در هنگام حج سه بار کلمۀ «به خدا» را در حرفهایم آورده ام.
• «سؤال 105» به کار بستن فتق بند
• «سؤال 106» هنگام رفتن به حرم و هنگام طواف، کفشهای خود را داخل کیسه ای قرار دادم
• «سؤال 107» در حج بعد از حلق یا تقصیر از احرام خارج می شود ولی بوی خوش و نساء قبل از سایر اعمال بر حرمت خود باقی است.
• «سؤال 108» برای خود یک جفت دمپایی گرفته ام که در حالت احرام آنها را بپوشم
• «سؤال 109» جنابعالی در مناسک فرموده اید که: محرم می تواند زیر لحاف یا پتو بخوابد
• «سؤال 110» حاجی در ایّامی که محرم است
• «سؤال 111» آیا برای جلوگیری از باز شدن لنگ لباس احرام می توان چیزی شبیه دکمه به لنگ چسباند
• «سؤال 112» شخصی عمرۀ مفرده انجام داده و قبل از اینکه طواف نساء بجا آورد،
• «سؤال 113» جنابعالی در جواب استفتائی مرقوم داشته اید:
• «سؤال 114» اگر شخصی از آسمان و در ارتفاع بسیار بالا از بیرون حرم وارد فضای معادل آن در حرم شده
• استظلال
• «سؤال 115» همانطور که حضرتعالی می دانید در ایام عمره،
• «سؤال 116» اینجانب در زمان حضرت امام (ره) از ایشان تقلید می کردم
• «سؤال 117» نظر به اینکه حجاج عمره بعد از پوشیدن احرام برای رفتن به مکۀ معظّمه
• «سؤال 118» در پاره ای از مسائل حج که فتوای حضرتعالی با مراجع دیگر متفاوت است
• «سؤال 119» نظر به اینکه فتوای حضرتعالی در مورد استظلال در شب وجوب کفّاره است
• «سؤال 120» در ایام حج از روحانی کاروان شنیدم که گفت:
• طواف
• «سؤال 121» کسی نیّت طواف را در دل گذرانده
• «سؤال 122» شخصی در شوط دوم طواف شک می کند
• «سؤال 123» برای طواف داخل مسجدالحرام شدم ولی به علت خستگی خوابم برد
• «سؤال 124» کسی به علت بیماری و جراحی، بول او قطره قطره در کیسه ای که می بندند می ریزد،
• «سؤال 125» زنی که نایب شده اگر قبل از انجام طواف حج و یا نماز آن خون ببیند و
• «سؤال 126» کسی که بعد از تقصیر در عمرۀ تمتع متوجه شود وضوی او باطل بوده
• «سؤال 127» کسی در شوط آخر محدث شده است
• «سؤال 128» شخصی در حال طواف اندکی خون به بینی خود می بیند
• «سؤال 129» کسی که در شوط ششم طواف، نجاستی در بدن
• «سؤال 130» اگر فردی مبتلا به مرض صرع آنی باشد
• «سؤال 131» آیا حجاب زن در طواف مثل حجاب او در نماز است یا فرق می کند؟
• «سؤال 132» اگر مقداری از موهای سر زن یا جاهای دیگر بدن او در حال طواف ظاهر باشد،
• «سؤال 133» اگر طواف یا سعی یا نماز طواف در عمره به جهتی باطل شده باشد
• «سؤال 134» شخصی در دور پنجم عذری برایش پیش آمده،
• «سؤال 135» شخصی با علم به حرمت تماس با بدن زن نامحرم در حین طواف از روی شهوت با بدن زنی تماس می گیرد
• «سؤال 136» اگر حاجی از منیٰ برگشته و هنوز طواف واجب را بجا نیاورده است، آیا می تواند طواف مستحبی بجا آورد یا نه؟
• «سؤال 137» کسی به تصور اینکه طواف چهارده شوط است
• «سؤال 138» اینکه در بعضی موارد فرموده اید: «باید طواف و سعی را اتمام و اعاده کند» آیا ترتیب هم لازم است؟
• «سؤال 139» آیا مُحرم قبل از انجام طواف خود- چه طواف عمره یا حج و چه طواف نساء- می تواند همین طوافها را برای معذور نیابت کند یا نه؟
• «سؤال 140» آیا بعضی از شوطهای طواف یا سعی برای کسانی
• «سؤال 141» در حال طواف چیزهایی از قبیل ساعت، انگشتر و لباس احرام از بعضی افراد می افتد
• «سؤال 142» اگر انسان بداند که پا گذاشتن روی چیزهای فوق الذکر مورد رضایت صاحبان آنها نیست،
• «سؤال 143» فرموده اند جایز است از روی اختیار طواف و سعی را با چرخ و تخت و بر دوش دیگری بجا آورد
• «سؤال 144» طواف را از رکن یمانی شروع کرده به خیال حجرالأسود،
• «سؤال 145» کسی در شوط ششم طواف را رها کرده
• «سؤال 146» شخصی در حال طواف از روی اشتباه به قصد طواف وارد حجر اسماعیل علیه السلام می شود
• «سؤال 147» آیا می شود قبل از شوط چهارم، طواف را بدون عذر به هم زد و آن را از اول شروع کرد؟
• «سؤال 148» اگر کسی یک شوط طواف را از درون حجر اسماعیل علیه السلام بجا آورده
• «سؤال 149» افرادی بعد از انجام مقداری از طواف عمداً آن را رها می کنند
• «سؤال 150» شخصی در حال طواف، کعبه را بوسیده
• «سؤال 151» شخصی شوط اول طواف را خارج از مطاف و به قصد طواف انجام داده
• «سؤال 152» اگر کسی طواف عمره را فراموش کرد و
• «سؤال 153» شخصی در اثنای طواف به خاطر بوسیدن و لمس بیت اللّه الحرام از مسیر خود منحرف شده
• «سؤال 154» شخصی در اثنای طواف بر اثر فشار جمعیت چند گام به جلو رانده شده است
• «سؤال 155» شخصی در شوط اول طواف بوده که نماز جماعت شروع می شود
• «سؤال 156» اگر کسی طواف را فراموش کند یا باطل انجام دهد،
• «سؤال 157» اگر کسی از روی اشتباه طواف را از رکن یمانی شروع و به همانجا ختم کرده باشد
• «سؤال 158» کسی که می داند یا احتمال می دهد که مقداری از طوافش را بدون اختیار انجام می دهد
• «سؤال 159» مواردی که باید طواف را احتیاطاً تمام کند
• «سؤال 160» شخصی در عمرۀ تمتع بعد از تقصیر می فهمد طواف وسعی او باطل بوده
• «سؤال 161» کسی که از طواف- حتی در خارج مطاف- عاجز است
• «سؤال 162» اشخاصی که قادر به طواف نیستند آیا باید نایب بگیرند یا با تخت روان طواف داده شوند؟
• «سؤال 163» شخصی در عمرۀ تمتع پس از اتمام طواف به دلیل
• «سؤال 164» شخصی طواف خود را به هم می زند
• «سؤال 165» زنی با شوهرش که یک دور طواف را انجام داده بوده نیّت طواف کرده
• «سؤال 166» بعد از پایان هفت شوط چند قدمی را به قصد جزئیت پیموده است،
• «سؤال 167» شخصی بیش از چهار شوط از طواف انجام نداده
• «سؤال 168» کسی نتوانسته است بیش از دو شوط از طواف خود را انجام دهد
• «سؤال 169» کسی که وظیفه اش اتمام و اعادۀ طواف است،
• «سؤال 170» کسی در اثنای طواف آن را قطع کرده
• «سؤال 171» در اثر ناچاری برای نظافت مسجدالحرام عده ای را از مطاف خارج کردند
• «سؤال 172» اگر کسی در اثنای سعی متوجه شود که طواف او بیش از هفت شوط بوده
• «سؤال 173» شخصی طواف خود را انجام داده و بعداً دو شوط به قصد رجاء برای جبران نقص احتمالی بجا آورده است،
• «سؤال 174» شخصی بعد از اتمام طواف سهواً یک شوط زیاد کرده است
• «سؤال 175» شخصی چند متر از یک شوط را خراب کرده است
• «سؤال 176» شخصی شوط اول طواف را در حالی که ناقص بوده رها می کند
• «سؤال 177» شخصی به جهت عذری طواف را قطع کرد و موالات به هم خورد؛
• «سؤال 178» آیا مبادرت به طواف و نماز آن برای معذورین از طهارت مائیه، بلکه مطلق ذوی الاعذار جایز است؟
• «سؤال 179» فردی که دارای قند خون بالایی است و در هنگام طواف نیازمند به تجدید وضو
• «سؤال 180» اگر طواف عمرۀ تمتع یا طواف حج را جهلًا ترک کرده
• «سؤال 181» در منیٰ روز دوازدهم ذیحجّه غسل کرده به قصد انجام اعمال مکّه
• «سؤال 182» آیا انسان می تواند قبل از انجام طواف نساء عمرۀ مفرده، دوباره برای عمرۀ مفرده دیگر محرم شود
• «سؤال 183» منظور از لزوم رعایت موالات عرفی در هنگام طواف چیست؟
• «سؤال 184» با توجه به جمعیت حاجیان در ایّام حج تمتع
• «سؤال 185» شخصی در طواف واجب در محدودۀ مطاف با توجه و التفات طواف را در محدوده شروع کرده
• «سؤال 186» شخصی چند شوط طواف را به جا آورده سپس آن را رها می کند
• «سؤال 187» کسانی که از ذوی الاعذار محسوب می شوند نوعاً در ایام حج طبق نظر مقامات سعودی اجازۀ طواف در پایین را ندارند
• «سؤال 188» شخصی بعد از حج و انقضای ماه ذیحجّه متوجه شد طواف عمرۀ تمتع او یا طواف حج تمتع او باطل بوده است،
• «سؤال 189» حضرتعالی طواف پشت مقام را
• «سؤال 190» آیا برای اینکه یقین کنیم هفت دور طوافمان دقیقاً از جلوی حجرالأسود شروع می شود آیا می توانیم قبل از رسیدن به حجرالاسود به صورت زیر نیّت کنیم:
• «سؤال 191» اگر فردی در حال طواف شک کند که شوط ششم است یا شوط هفتم وظیفۀ او چیست؟
• «سؤال 192» طواف و نماز طواف را با بدن نجس یا لباس نجس جهلًا و یا نسیاناً بجا آورده،
• «سؤال 193» با توجه به ازدحام جمعیت و اختلاط بین زنها و مردها در ایام حج
• «سؤال 194» با عنایت به اینکه مقام ابراهیم علیه السلام در ابتدا نزدیک کعبه قرار داشت
• شک در طواف
• «سؤال 195» اگر در اثنای طواف در صحت شوط سابق یا صحت جزئی از شوطی که مشغول است و محل آن گذشته است شک کند
• «سؤال 196» کسی در وقت طواف شک در شوطها پیدا کرد و بعد گمانش به یک طرف رسید
• «سؤال 197» اگر در حال طواف یا سعی و یا در نماز شک کند که شوط چندم و یا رکعت چندم است
• «سؤال 198» در مواردی که شخص در عدد شوطها شک می کند
• نماز طواف
• «سؤال 199» در موقعی که شخص طواف کرده و در اثر زیادی جمعیت نتوانسته است نزدیک مقام نماز بخواند
• «سؤال 200» احیاناً انسان می داند که اگر نماز طواف را شروع کند طواف کننده ها می آیند و او را حرکت می دهند
• «سؤال 201» اگر کسی نماز طواف را در غیر مقام ابراهیم علیه السلام بخواند
• «سؤال 202» آیا جایز است که نماز طواف واجب را احتیاطاً به نماز یومیه و یا به نماز طواف مستجبِ امام اقتدا کرد
• «سؤال 203» آیا «صلاه معاده» «1» در نماز طواف واجب مشروع است یا خیر؟
• «سؤال 204» کسی که هر چه کوشش می کند موارد غیر صحیح قرائت خود را تصحیح نماید، نمی تواند
• «سؤال 205» کسانی که قرائتشان درست نیست و می خواهند نماز طوافشان را به جماعت بخوانند،
• «سؤال 206» افرادی که قرائت صحیح نداشته و نماز طواف را به غلط خوانده اند
• «سؤال 207» اگر کسی مطمئن باشد قرائت یا سایر اذکار نمازش درست است
• «سؤال 208» آیا طواف در عمرۀ مفردۀ استحبابی حکم طواف واجب را دارد
• «سؤال 209» بعضی از مراجع فرموده اند فاصله بین نماز طواف و طواف موجب بطلان طواف می شود،
• «سؤال 210» پس از تصحیح حمد و سوره آیا اعادۀ نماز طواف
• «سؤال 211» کسی که نماز خود را غلط می خواند و وقت تصحیح آن را ندارد
• «سؤال 212» شک در سجده های نماز و نمازهای طواف و همچنین ظن در آنها چه حکمی دارد؟
• «سؤال 213» اگر کسی نماز طواف واجب را طوری بخواند که پشت مقام حضرت ابراهیم علیه السلام باشد
• سعی بین صفا و مروه
• «سؤال 214» در سعی صفا و مروه آیا لازم است سعی بین سنگهای مشخص کوه انجام گیرد؟
• «سؤال 215» کسی که به علت ندانستن مسأله، سعی صفا و مروه را در عمرۀ تمتع بجا نیاورده
• «سؤال 216» سکوهای مشترک بین مسجدالحرام و محل سعی برای زنهای حائض چه حکمی دارد؟
• «سؤال 217» شخصی شوط سوم سعی را به هم زده و با فاصلۀ اندکی هفت شوط دیگر بجا آورده و تقصیر نموده است،
• «سؤال 218» گاهی انسان در اثر ازدحام جهت رفتن برای سعی ناچار است از مسجدالحرام عبور کند،
• «سؤال 219» اگر از مروه شروع و به صفا ختم کرده و بعد فهمیده است وظیفۀ او چیست؟
• «سؤال 220» اگر کسی یقین کند که هفت شوط سعی بین صفا و مروه را تمام کرده است ولی بعد از تقصیر متوجه شود که پنج شوط بوده،
• «سؤال 221» شخصی در حال سعی در عدد شوطها شک می کند
• «سؤال 222» اگر هروله را در محل خود فراموش کند
• «سؤال 223» اگر بعد از گذشتن ماه ذی الحجّه بفهمد که سعی او در عمرۀ تمتع یا حج تمتع باطل بوده تکلیف چیست؟
• «سؤال 224» کسی که می تواند خودش سعی را انجام دهد، آیا می تواند سوار صندلی چرخدار شود
• «سؤال 225» در سعی آیا موالات در همۀ اشواط شرط است
• «سؤال 226» در صورتی که در ایام شلوغ به ویلچریها اجازۀ سعی در طبقۀ همکف داده نشود وظیفه چیست؟
• «سؤال 227» حضرتعالی در پاسخ به استفتایی فرموده اید: «کسی که می تواند خودش سعی را انجام دهد
• «سؤال 228» در مورد فوق آیا در طواف هم می توان چنین کرد؟
• «سؤال 229» در مورد عدم توان طواف یا سعی با صرف خوف ضرر و یا احتمال ناتوانی در انجام آن کافی است و یا اطمینان به ناتوانی باید باشد؟
• «سؤال 230» برخی زائران توان شروع طواف یا سعی را دارند
• وقوف به عرفات و مشعر
• «سؤال 231» اگر موقف دو روز اختلاف داشته باشد وظیفه چیست؟
• «سؤال 232» شخصی وقوف اختیاری عرفات را درک کرده و قبل از رفتن به مشعر بیهوش شده است؛
• «سؤال 233» عده ای در شب دهم ذیحجّه در مکانی که به آنها گفته بودند مشعر است اطمینان نمودند و نیّت وقوف کردند،
• «سؤال 234» شخصی وقوف عرفات و مقداری از وقوف شبانۀ مشعر را درک کرده
• «سؤال 235» آیا درک اضطراری مشعر برای معذورین و زنان با صدق مسمّای وقوف کافی است؟
• «سؤال 236» در شب عید قربان گاهی در اثر ترافیکِ وسایل نقلیه، رسیدن به سرزمین مقدس مشعرالحرام با تأخیر صورت می گیرد؛
• «سؤال 237» حاجی بعد از وقوف به عرفات سکتۀ مغزی کرده
• «سؤال 238» اگر حاجی- پس از درک وقوف عرفات- در مشعرالحرام صاحب عذر (مانند خوف دستگیری و ...) شود
• اعمال منیٰ
• «سؤال 239» لزوم ترتیب در اعمال سه گانۀ منیٰ مجرد وجوب تکلیفی است یا وضعاً هم لازم است؟
• رمی جمرات
• «سؤال 240» کسانی که به عنوان راهنما همراه معذورین در شب جهت رمی جمره می روند،
• «سؤال 241» آیا جایز است زنانی که می توانند در روز رمی کنند
• «سؤال 242» کسی که معذور است و باید خودش در شب رمی کند،
• «سؤال 243» زنهایی که از وقوف اختیاری مشعر عاجز می باشند
• «سؤال 244» کسی که می خواهد به نیابت دیگری رمی جمرات کند
• «سؤال 245» کسی که نمی تواند در روز عید رمی کند
• «سؤال 246» سنگریزه هایی در مشعر موجود است و معلوم است از خارج از مشعر آورده اند
• «سؤال 247» زنی که احتمال بدهد رمی باعث قاعدگی او می شود
• «سؤال 248» اگر کسی می داند یک روز رمی را ترک کرده است ولی نمی داند که روز دهم بوده یا یازدهم و یا دوازدهم،
• «سؤال 249» اگر بعد از انداختن سنگ به هر سه جمره یقین کند
• «سؤال 250» اگر شخصی قبل از رمی به حال بیهوشی و اغماء درآید بعضی فرموده اند:
• «سؤال 251» همان گونه که مستحضرید جمرات سه گانه را بازسازی و توسعه داده اند
• «سؤال 252» اطراف بعضی از کوههای مکه که داخل حرم است
• «سؤال 253» آیا رمی در طبقات بالا هم صحیح است؟
• «سؤال 254» کسانی که به عنوان راهنما و مراقب همراه معذورین شب دهم پس از وقوف اضطراری به منیٰ می روند
• «سؤال 255» در شب دهم ذیحجّه مراقبینی که همراه معذورین پس از وقوف اضطراری مشعر، به منیٰ می روند
• «سؤال 256» اگر روز عید قربان رمی جمره قبل از قربانی واقع شود
• قربانی
• «سؤال 257» اگر کسی به انسان نیابت دهد که برای او قربانی کند
• «سؤال 258» اگر در اثر ندانستن مسأله یا عدم اطلاع از غروب آفتاب قربانی را در شب انجام دهد
• «سؤال 259» اگر کسی به فردی نیابت دهد که برای او قربانی کند،
• «سؤال 260» اگر ذبح در منیٰ تا اواخر ذیحجّه برای کسی ممکن باشد،
• «سؤال 261» اگر قربانی در منیٰ و در ایام تشریق ممکن نباشد
• «سؤال 262» در صورتی که ذبح در منیٰ میسور نباشد،
• «سؤال 263» با توجه به اینکه قربانی در زمان ما در منیٰ نوعاً ممکن نیست،
• «سؤال 264» اینجانب در موقع رمی جمرات در اثر ازدحام جمعیت از کاروان خود جدا شده و گم شدم.
• «سؤال 265» آیا ذبح در شب یازدهم برای کسی که نتوانسته در روز عید، قربانی کند جایز است؟
• «سؤال 266» آیا محرم می تواند قبل از رمی جمرۀ عقبه و قربانی برای خود،
• «سؤال 267» با توجه به مسألۀ تقسیم قربانی به سه قسمت
• «سؤال 268» در مناسک مرقوم فرموده اید: اعمال روز عید (رمی جمرۀ عقبه، ذبح قربانی، حلق و یا تقصیر) باید به ترتیب انجام شود.
• حلق و تقصیر
• «سؤال 269» اگر کسی در اثر ندانستن مسأله پس از قربانی از احرام خارج شود
• «سؤال 270» شخصی در عمرۀ تمتع به جای تقصیر از روی جهل یک مو از بدن خود کنده و اکنون متوجه شده است،
• «سؤال 271» کسانی که طواف و سعی را بر وقوفین مقدم می دارند
• «سؤال 272» اگر کسی در اثنای سعی تقصیر نماید وظیفه اش چیست؟
• «سؤال 273» اگر کسی در عمرۀ تمتع از روی جهل تقصیر را ترک کند
• «سؤال 274» اگر کسی تقصیر را در عمرۀ مفرده عمداً یا از روی جهل یا فراموشی ترک کند
• «سؤال 275» آیا بین عمرۀ تمتع و حج تمتع، ماشین کردن سر جایز است؟
• «سؤال 276» بین عمرۀ تمتع و حج که جایز نیست سر بتراشد،
• «سؤال 277» شخصی طواف عمره را بجا آورده و بدون نماز و سعی تقصیر کرده است،
• «سؤال 278» آیا کسی که تقصیر او محکوم به باطل بودن است
• «سؤال 279» کسی که در عمرۀ تمتع بعد از سعی تقصیر کرده و بعد شک می کند که تقصیرش صحیح بوده یا نه،
• «سؤال 280» اگر کسی تقصیر عمرۀ مفرده را فراموش کرده
• «سؤال 281» تقصیر و حلق در حج باید در روز باشد؛
• «سؤال 282» شخصی که قبل از انجام عمرۀ مفرده سر و صورت خود را تیغ زده است
• «سؤال 283» اشخاصی مثل روحانی کاروان که زائرین را برای اعمال طواف و نماز و سعی و ... می برند
• «سؤال 284» مرد صروره بنابر احتیاط واجب باید سر خود رادر صحرای منیٰ بتراشد؛
• بیتوته در منیٰ
• «سؤال 285» امسال عده ای از حاجیان در روز دوازدهم بعد از ظهر به قصد کوچ و سفر، از منیٰ خارج شدند
• «سؤال 286» اینجانب در روز دوازدهم ذیحجّه با علم به این که ظهر شده
• «سؤال 287» یکی از علمای معاصر در مناسک خود نوشته است:
• «سؤال 288» مقدار شب برای کسی که در مکه به جای بیتوته در منیٰ به عبادت مشغول می شود چقدر است؟
• «سؤال 289» آیا قرائت قرآن یا دعا یا نگاه کردن به کعبه و یا نماز خواندن در مسجدالحرام جزو عباداتی محسوب می شود
• احکام بین عمره و حج
• «سؤال 290» گفته شده کسی که عمرۀ تمتع بجا می آورد نباید از مکه خارج شود.
• «سؤال 291» حاجّ متمتع پس از فارغ شدن از عمرۀ تمتّع بدون احرام حج از مکّه خارج شده
• «سؤال 292» بعد از اتمام عمرۀ تمتع و قبل از شروع اعمال حج تمتع به وسیلۀ ماشین اصلاح،
• عمرۀ مفرده
• «سؤال 293» انجام عمرۀ مفرده در ماههای حج پیش از عمرۀ تمتع جایز است یا خیر؟
• «سؤال 294» تأخیر عمرۀ مفرده در حج إفراد تا چه وقتی بدون عذر جایز است؟
• «سؤال 295» کسی که وظیفۀ او عمرۀ تمتع است و ندانسته به نیّت عمرۀ مفرده مُحرم شده است تکلیف او چیست؟
• «سؤال 296» شخصی در اثنای عمرۀ مفرده و در شوط پنجم سعی مریض شده
• «سؤال 297» شخصی چند عمرۀ مفرده بجا آورده و برای هیچ کدام طواف نساء نکرده،
• مسائل اختصاصی بانوان در حج و عمره
• «سؤال 298» اگر خانمی با فروش طلای خود که در شأن او بوده است اقدام به ثبت نام برای حج نماید
• «سؤال 299» اگر شوهر در اوایل ازدواج برای همسرش مقداری طلا و جواهرات بخرد
• «سؤال 300» آیا زنی که به نیابت از مردی محرم به احرام حج شد می تواند
• «سؤال 301» آیا پوشیدن مقنعه در حال احرام اشکال دارد؟
• «سؤال 302» در چه صورتی در حال احرام، زن اجازه دارد صورت خود را بپوشاند؟
• «سؤال 303» آیا در وجوب کوچ کردن بعد از ظهر روز دوازدهم، زنها هم حکم مردان را دارند یا نه؟
• «سؤال 304» در مناسک فرموده اید: زنی که بترسد در برگشتن از منیٰ حائض یا نفساء شود
• «سؤال 305» زنی که حائض بوده ولی نمی دانسته و اعمال عمره را بکلی بجا آورده است
• «سؤال 306» خانمی بعد از انجام اعمال روز دهم به دلیل حیض و ضیق وقت، طواف حج و طواف نساء خود را به نایب واگذار کرد
• «سؤال 307» اگر خانمی در حج برای جلوگیری از عادت ماهیانه قرص بخورد
• «سؤال 308» آیا حائض و جنب می توانند از مقدار توسعه یافتۀ مسجدالحرام و مسجد النّبی صلی الله علیه و آله و سلم عبور کنند؟
• «سؤال 309» زنها در بعضی موارد باید بین تروک حائض و افعال مستحاضه جمع کنند.
• «سؤال 310» زنی به قصد عمرۀ مفرده همراه کاروان وارد مدینۀ منوره می شود،
• «سؤال 311» زن با احرام عمرۀ مفرده وارد مکه شد
• «سؤال 312» اگر زنی به نیّت عمرۀ مفرده محرم شود
• «سؤال 313» زنی روز هشتم ذیحجّه خون می بیند و خیال می کند حیض است،
• «سؤال 314» زنی که عادت ماهانه اش مثلًا شش روز بوده است
• «سؤال 315» زن مستحاضه که باید غسل کند و وضو بگیرد
• «سؤال 316» زن مستحاضه که باید برای هر نماز و طواف غسل کند،
• «سؤال 317» زنی که حیض نمی شود
• «سؤال 318» زنهایی که برای جلوگیری از قاعدگی از قرص استفاده می کنند
• «سؤال 319» خانمها با خوردن قرص یا استعمال آمپول جلوی خون جاری را می گیرند و قطع می کنند
• «سؤال 320» زنی بعد از وقوفین حیض می شود
• «سؤال 321» زنی در حال طواف مستحاضۀ قلیله می شود؛ وظیفۀ او چیست؟
• «سؤال 322» زن مستحاضه ای بعد از غسل و وضو مشغول طواف می شود و در اثنای طواف لک می بیند؛ وظیفۀ او چیست؟
• «سؤال 323» زنی به تصور اینکه پاک شده است طواف انجام می دهد
• «سؤال 324» اگر صاحب عادت وقتیه و عددیه که عددش مثلًا هفت روز است،
• «سؤال 325» بعضی از زنان به جهت خوردن قرص، نظم عادت ماهانه شان به هم می خورد
• «سؤال 326» زنی که مسأله نمی دانسته بعد از پاک شدن از حیض خیال می کرده جنب است
• «سؤال 327» زنی عمرۀ تمتع را انجام داده و بعد متوجه شده که طواف او باطل بوده است،
• «سؤال 328» زنی که عادت وقتیه و عددیه داشته و مثلًا روز هفتم ماه پاک می شده
• عدول در حج و عمره
• «سؤال 329» کسی که برای حج مستحب وارد مکه شده اگر ببیند وقت تنگ است،
• «سؤال 330» اگر بعد از نیّت عمره و احرام مجدداً برای عمرۀ دیگر محرم شود-
• «سؤال 331» شخصی در میقات برای خودش مُحرم می شود و تلبیه می گوید،
• «سؤال 332» کسی که به احرام عمرۀ مفرده وارد مکه می شود،
• «سؤال 333» کسی که حج إفراد بر او واجب و متعیّن است
• «سؤال 334» بعضی از فقهای عظام فرموده اند: کسی که عمرۀ مفردۀ مستحبی در ماههای حج انجام دهد
• کفارات
• «سؤال 335» شخص محجوری علاوه بر صدمه دیدن خود،
• «سؤال 336» آیا در کفارۀ حج ذابح هم در زمان ذبح باید قصد کفاره کند؟
• «سؤال 337» در کفارۀ حج که ذبح لازم است به هر فقیر تا چه مقدار می توان گوشت قربانی را داد
• «سؤال 338» اینجانب در احرام عمرۀ تمتع مجبور به استفاده از ماشین سر پوشیده شدم.
• «سؤال 339» در یک مکان مذهبی، گوسفندهایی را که حاجیان به عنوان کفارۀ حج بر عهده دارند،
• «سؤال 340» کفاره ای که در اعمال حج واجب می شود آیا پوست و کلۀ آن گوسفند را می شود جهت دستمزد به قصاب داد؟
• «سؤال 341» کفاره ای که در اعمال حج واجب می شود آیا وقت معیّنی دارد؟
• «سؤال 342» در مورد کفارۀ حج یا عمره که ذبح گوسفند لازم است
• «سؤال 343» در کفارۀ حج که ذبح گوسفند لازم است در صورتی که مقداری از گوشت جهلًا به سادات فقیر داده شده تکلیف چیست؟
• «سؤال 344» در کفاره حج که ذبح گوسفند لازم است در صورتی که پس از توزیع گوشت
• «سؤال 345» مقدار کمی از گوشت کفاره را که خوردنش را اجازه فرموده اید
• «سؤال 346» مصرف گوشت کفاره های در حال احرام چیست؟
• اماکن حج
• «سؤال 347» آیا محلهای تعیین شده با تابلوهای دولت عربستان
• «سؤال 348» آیا غار حرا جزو محدودۀ مکه است؟
• نماز در حرمین شریفین
• «سؤال 349» تا چه اندازه اجازه داریم در حرمین شریفین روی فرش سجده کنیم
• «سؤال 350» در هنگام اقامۀ نماز جماعت در مسجدالحرام آیا رعایت اتصال صفوف لازم است؟
• «سؤال 351» تکلیف حجاج بیت اللّه الحرام برای نماز در هتلهای مکه و مدینه
• «سؤال 352» کسی که در مکه قصد اقامت ده روزه کرده است
• «سؤال 353» در عرفات و منیٰ و مشعر و بعد از مراجعت از اماکن مزبور
• «سؤال 354» کسی که قصد کرده تا پایان روز هشتم ذیحجّه در مکه بماند
• «سؤال 355» آیا در مسافرخانه ها یا هتلهای مکه و مدینه می توان نماز جماعت برپا نمود؛
• «سؤال 356» با توجه به سنگفرش بودن بیشتر مسجدالحرام
• «سؤال 357» آیا در نماز جماعت اهل سنّت،
• «سؤال 358» در نماز جماعت مسجدالحرام و مسجد النبی صلی الله علیه و آله و سلم معمولًا قنوت را در رکعت آخر
• «سؤال 359» با توجه به اینکه تقیه در این زمان به خاطر ترس از قتل و ضرب و جرح نیست
• «سؤال 360» بردن حصیر به مسجدین برای سجده،
• «سؤال 361» در نماز جماعت با اهل سنّت که قرائت حمد و سوره را هر چند به نحو حدیث نفس واجب می دانید،
• «سؤال 362» هنگام همراهی با جماعت اهل سنّت و خواندن حمد و سوره،
• «سؤال 363» اگر انسان در جماعت اهل سنّت شرکت کرد و از روی غفلت یا جهالت و یا فراموشی حمد و سوره را نخواند
• شک بعد از اعمال
• «سؤال 364» اینجانب وقتی به حج مشرّف می شوم ترس و وحشت مرا فرا می گیرد
• «سؤال 365» شخصی در جوانی در جلسات قرائت و تجوید شرکت می کرده
• تقیّه در حج
• «سؤال 366» اگر بر خلاف تقیّه عمل کرد
• مسائل متفرقه
• «سؤال 367» خداوند به یکی از مؤمنین توفیق داده که امسال دو بار به مکه مشرّف شده
• «سؤال 368» وظیفۀ روحانیون کاروانها بیان مناسک حج است
• «سؤال 369» اگر دیگران از رفع عذر شخص معذور مأیوس باشند،
• «سؤال 370» کسی که وظیفۀ او وضوی جبیره ای و تیمم است
• «سؤال 371» فرموده اید: «اگر از طرف قاضیِ مکه حکم شد که فلان روز عید است
• «سؤال 372» شخصی غسل مسّ میّت بر گردنش بوده
• «سؤال 373» اینجانب مدیر گروه حج می باشم و اعمال حجی که انجام می دهم مستحبی است،
• «سؤال 374» آیا مقداری از سنگ صفا و مروه یا مشعر را می شود با خود آورد؟
• «سؤال 375» مریض با احرام عمرۀ تمتع یا عمرۀ مفرده وارد مکه شده ولی از انجام طواف و سعی عاجز است،
• فهرست اصطلاحات و اماکن
• «الف»
• 1- «ابطح»:
• 2- «استلام حجرالاسود»:
• 3- «احتیاط واجب»:
• 4- «احتیاط»:
• 5- «احوط ...»:
• 6- «اقوی چنین است»:
• 7- «اصل ترکه»:
• 8- «اعتبار» و «امر اعتباری» و «اعتباراً»:
• 9- «ارکان کعبه»:
• 10- «استنکاف»:
• 11- «احراز»:
• 12- اصل سلامت:
• 13- «اخبار مستفیضه»:
• 14- «ادنی الحلّ»:
• 15- «استمناء»:
• 16- «اطلاق»:
• «ب»
• 17- «بعید نیست»:
• 18- «بیتوته»:
• 19- «بومادران»:
• «ت»
• 20- «تصالح»:
• 21- «تراضی»:
• 22- «تبرّع»:
• 23- «تبرّعی»:
• 24- «تدارک»:
• 25- «تلّ سرخ»:
• «ج»
• 26- «جِعرانه»:
• 27- «جبل الرّحمه»:
• 28- «جُحْفه»:
• «ح»
• 29- «حَجَّهُالاسلام»:
• 30- «حجامت»:
• 31- «حَجَرالاسود»:
• 32- «حِجْر اسماعیل علیه السلام»:
• 33- «حدیبیّه»:
• 34- «حرم و حدّ آن»:
• 35- «حنوط»:
• 36- «حائض»:
• «خ»
• 37- «خالی از وجه نیست»:
• 38- «خالی از قوّت نیست»:
• 39- «خالی از اشکال نیست»:
• 40- «خلاف شأن»:
• 41- «خراج عراقین»:
• 42- «خطور دادن به قلب»:
• 43- «خَزامی»:
• «د»
• 44- «دِرْمَنه»:
• «ر»
• 45- «رکن یمانی»:
• 46- «رَقْطاء»:
• «ص»
• 47- «صدق وطن»:
• «ظ»
• 48- «ظاهراً»:
• «ع»
• 49- «عقبۀ مَدَنیّین»:
• «ف»
• 50- «فُسوق»:
• 51- «فخّ»:
• «ق»
• 52- «قصد انشا»:
• 53- «قَرْن المنازل»:
• 54- «قصد قربت مطلقه»:
• «م»
• 55- «ما فی الذمّه»:
• 56- «مطاف»:
• 57- «مقام ابراهیم علیه السلام»:
• 58- «محل اشکال یا محل تأمّل است»:
• 59- «مسلوس و مبطون»:
• 60- «مستقرّ»:
• 61- «مُحْدث»:
• 62- «مَأزمَین»:
• 63- «مسکین»:
• 64- «مُحْرم»:
• 65- «مُحِلّ»:
• 66- «مُجْزی هست»:
• 67- «مزدلفه»:
• 68- «مدّ طعام»:
• 69- «متمکّن»:
• 70- «مستجار»:
• 71- «مسجد شجره»:
• 72- «مسجد غدیر خم»:
• 73- «مسجد مباهله»:
• 74- «مسجد فضیخ»:
• 75- «مسجد ردّ الشمس (مسجد فضیخ در روایات شیعه)»:
• 76- «مسجد سلمان»:
• 77- «مستحاضه»:
• 78- «مشربۀ امّ ابراهیم»:
• «ن»
• 79- «نُفَساء»:
• «و»
• 80- «وطن»:
• 81- «ورس»:
• 82- «وادی عقیق»:
• 83- «وادی محسِّر»:
• 84- «وقوف»:
• «ی»
• 85- «یَلَمْلَم»: