مراتع، درختکاری در جنگل ها جهت تهیه ی چوب، استخراج معادن از کوه ها و تبدیل آن به فرآورده های مصرفی و صدها نمونه ی دیگر از مصادیق عمل به این آیه است.
3.“فَامْشُوا” به معنای بر دوش زمین سوار شوید! فعل امر است و به اتفاق علمای علم اصول، فعل امر، ظهور در وجوب دارد؛ بنابراین تلاش برای استفاده ی تولیدی از منابع و معادن زمینی و رسیدن به استقلال اقتصادی، واجب است و جامعه ای که در این زمینه کوتاهی کند، مسئول و مستحق مؤاخذه و عقاب الهی است.
پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله وسلم نیز می فرمایند: « رزق خود را در لایه های پنهان زمین بجویید!»(1) لایه های زمین یعنی؛ کشاورزی، باغداری، استخراج معادن و مانند آن، بنابراین، آیه ی شریفه و روایت پیامبر صلی الله علیه و آله وسلم، دعوت کننده ی ما به کارهای تولیدی بر روی منابع طبیعی زمین است.
3. خطر کوتاهی در تولید
قَالَ أَمِیرُ الْمُؤمِنِینَعلیه السلام: «مَنْ وَجَدَ مَاءً وَ تُرَاباً ثُمَّ افْتَقَرَ فَأَبْعَدَهُ اللهُ؛
امام علی می فرماید: ملتی که آب و زمین کشاورزی به اندازه ی کافی دارد- ولی آب ها را مهار و زمین را اصلاح نکند و از آن ها بهره برداری ننماید- و در اثر کم کاری یا بدکاری محتاج گردد؛ از رحمت حق دور باد!»(2)
پیام ها و نکته ها
1. شخص و یا کشوری که بهره مند از امکانات، سرمایه و منابع طبیعی باشند، ولی با کوتاهی در استخراج و تولید آن نیازمند به غیر خود باشند؛ از رحمت خدا دور می گردد و شخص یا جامعه ای که از رحمت خداوند دور شود؛ محکوم به شکست و نابودی خواهد بود.
چنین گمان نشود که تنها امت های گذشته به جهت مخالفت با فرمان های الهی و انبیای خود از رحمت حق دور شدند؛ ... بلکه این خطر برای امت های دیگر نیز مطرح است. بنابراین اگر قرآن کریم، یا امامان معصوم علیهم السلام که انسان کامل و همسان با قرآن
هستند، فرمانی جهت اصلاح زندگی بشر و سلامت محیط زیست بیان کردند ولی جامعه به آن توجه نکند؛ موجب دوری از رحمت الهی خواهد بود.(3)
1- ) حکمت نامه ی پیامبر اعظم صلی الله علیه و آله وسلم، ج 13، ص 40
2- ) قرب الاسناد، ص 55 ؛مفاتیح الحیاه، ص 5علیه السلام0
3- ) اسلام و محیط زیست، ص 3علیه السلام
