پیش گفتار
«حب» و «بغض» از مهم ترین اوصاف نفسانی انسان ها و جهت دهنده به همه رفتارهای آدمی بوده و به همین دلیل، در آموزه های اسلامی از اهمیت بسیاری برخوردار است. دوستی ها و دشمنی ها حکایتی به بلندای آفرینش انسان دارد. از آن زمان که خون هابیل، مظلومانه بر زمین ریخت و حتی پیش از آن، هنگامی که شیطان به دلیل نگاه خودبینانه اش و با منطق پوشالی «خَلَقْتَنی مِنْ نارٍ وَ خَلَقْتَهُ مِنْ طینٍ»(1) بر آدم سجده نکرد و به واسطه همین دشمنی با خدا از درگاهش رانده شد، همواره دوستی ها و دشمنی های انسانی، خود را نشان داده اند و تقابل خیر و شر در صحنه گیتی وجود دارد. بدین ترتیب، انسان همواره خود را بر سر دوراهی حق و باطل می بیند و مختار است تا یکی را برگزیند.
در این میان، خداوند، انسان را در مسیر این انتخاب حیران نگذاشت و دو حجت و برهان قاطع به او اعطا کرد تا دوست را از دشمن باز شناسد؛ حجتی در نهاد انسان ها که عقل است و حجتی ظاهری که پیامبران و اوصیای ایشان هستند.(2) عقل با اثبات وجود خداوند به عنوان مظهر و منشأ تمام نیکی ها، انسان را به سوی او می خواند و پیامبران با یادآوری