فهرست
- دیباچه
- پیش گفتار
- بخش اول: کلیات
- تبیین موضوع
- اشاره
- ضرورت و اهداف
- محدودیت ها
- اشاره
- 1. دشواری دسترسی به منابع
- 2. جدید بودن موضوع
- 3. حساسیت موضوع و توجه به اتحاد اسلامی
- روش پژوهش
- پرسش های پژوهش
- پرسش اصلی
- پرسش های فرعی
- مفهوم شناسی موضوع
- 1. تفاوت تأثیرهای نظری و عملی
- 2. تعریف و ویژگی های عصر غیبت
- الف) تعریف عصر غیبت
- ب) ویژگی عصر غیبت
- 3. منابع و مصادیق اندیشه سیاسی شیعه
- الف) منابع
- اشاره
- 1. کتاب (قرآن)
- 2. سنت
- 3. عقل
- 4. اجماع
- ب) مصادیق
- بخش دوم: دوره های حیات اندیشه سیاسی شیعه پس از غیبت کبری
- نگاهی تطبیقی به اندیشه سیاسی شیعه و اهل سنت
- فصل اول: دوره سیاست تقیه و مطرح نشدن آشکار نظریه های سیاسی
- 1. تقیه
- اشاره
- الف) تعریف تقیه
- ب) انواع تقیه
- اشاره
- یک _ تقیه اکراهیه
- دو _ تقیه خوفیه
- سه _ تقیه کتمانیه
- چهار _ تقیه مداراتیه
- 2. ویژگی های دوره
- اشاره
- دوره اول: آغاز غیبت کبری تا به قدرت رسیدن ایلخانان مغول
- دوره دوم: عصر ایلخانان مغول
- 3. فقیهان و دانشمندان
- الف) شیخ مفید1 (338 _ 413 ه. ق)
- اشاره
- یک _ جهان اسلام در عصر شیخ مفید
- دو _ دیدگاه های سیاسی
- ب) سید مرتضی علم الهدی (355 _ 436 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی سید مرتضی
- ج) شیخ طوسی (385 _ 460 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ طوسی
- د) محقق حلی (602 _ 676 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی محقق حلی
- ه_) علامه حلی (648 _ 726 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی علامه حلی
- و) شهید اول (734 _ 786 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید اول
- اشاره
- اول _ مرجعیت فتوایی یا تقنین
- دوم مرجعیت قضایی
- سوم _ اجرای احکام قضایی اسلام
- چهارم _ دیگر اختیارات حاکم (فقیه)
- فصل دوم: دوره ظهور مبانی نظریه های سیاسی
- 1. ویژگی های این دوره
- 2. فقیهان و دانشمندان
- الف) محقق کرکی (870 _ 940 ه. ق)
- اشاره
- جایگاه علمی _ سیاسی محقق کرکی
- 1. حکومت آرمانی (امامت)
- 2. ولایت فقیه، حکومت مطلوب کرکی در عصر غیبت
- اشاره
- شرایط فقیه
- اختیارات فقیه
- مسئله مشروعیت دولت صفوی
- مسئله خراج
- ب) شهید ثانی1 (911 _ 966 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید ثانی
- ج) وحید بهبهانی (1117 _ 1205 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی وحید بهبهانی
- د) شیخ جعفر کاشف الغطا (م 1228 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ جعفر کاشف الغطاء
- ه ) ملا احمد نراقی1 (1185 _ 1245 ه. ق)
- اشاره
- اندیشه انسان شناسی نراقی
- اندیشه های سیاسی محقق نراقی
- الف) مشروعیت حاکم یا حاکمان عصر غیبت
- ب) ملاک سنجش عدالت و عادل
- و) سید محمد مهدی طباطبایی، بحرالعلوم (متوفا 1212 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی علامه بحرالعلوم ولایت فقیه
- ز) سید میر عبدالفتاح حسینی مراغی (م 1250 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی
- حکومت و رهبری
- ح) محمد حسن نجفی (صاحب جواهر) (م 1266 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی صاحب جواهر
- ط) شیخ اعظم انصاری (1214 _ 1281 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ اعظم
- فصل سوم: دوره تکامل نظریه های سیاسی شیعه (چارچوب و مبانی نظام سیاسی)
- 1. ویژگی های دوره
- اشاره
- الف) جایگاه اجتماعی فقیهان
- ب) کنش ها و واکنش های متقابل استبداد و استعمار
- 2. فقیهان و دانشمندان
- اشاره
- الف) آیت اللّه میرزا محمد حسین نایینی (1276 _ 1355 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی محقق نایینی
- اشاره
- الف) سلطنت تملیکیه
- اشاره
- مبانی سلطنت تملیکیه
- ب) سلطنت ولایتیه
- اشاره
- یک _ عوامل مؤثر در بقای حکومت ولایتی
- اشاره
- اول _ عصمت
- دوم _ نظارت بیرونی
- دو _ مبانی حکومت ولایتیه
- اشاره
- الف) تحقق سلطنت اسلامی با مشورت عقلا
- ب) نظارت بیرونی، جانشین عصمت و عدالت
- ج) ضرورت تدوین قانون اساسی
- اشاره
- الف) مشروعیت مداخله نمایندگان مجلس
- یک _ مشروعیت مداخله
- دو _ شرایط نمایندگان مجلس
- سه _ وظایف اصلی نمایندگان
- اشاره
- اول _ تطبیق دخل و خرج مملکت
- دوم _ تشخیص وضع قوانین و تمییز ثابت از متغیر
- اشاره
- 1. عوامل تقویت کننده استبداد
- 2. راه های مقابله با عوامل استبداد
- ب) امام خمینی رحمه الله
- 1. عوامل قیام مردمی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله
- 2. مبانی نظام اسلامی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله
- 3. نظریه دولت و حکومت و نظام سیاسی از دیدگاه اندیشمندان معاصر (با محوریت اندیشه های سیاسی امام خمینی رحمه الله)
- الف) پیشینه تاریخی دولت در اسلام
- ب) اصطلاح های فقهی مرتبط با اندیشه دولت
- اشاره
- یک _ امور حسبیه
- دو _ احکام ثانوی (احکام حکومتی)
- اشاره
- گستره نفوذ احکام حکومتی
- سه _ نفی سبیل
- چهار _ دارالاسلام
- ج) نظام سیاسی در شریعت و فقه
- یک _ تعریف سیاست
- دو _ سیاست از دیدگاه اسلام
- سه _ تعامل دیانت و سیاست
- چهار _ مقایسه میان اسلام و مسیحیت
- پنج _ وجود نظام سیاسی و اجتماعی در اسلام
- شش _ علل ضرورت استقرار نظام سیاسی
- اشاره
- اول _ اجرای احکام شریعت
- دوم _ اقتدا به پیامبر به عنوان بنیان گذار حکومت
- سوم _ احیای شریعت
- هفت _ موضوع های حکومتی و سیاسی در فقه حکومتی
- هشت _ ویژگی های حکومت در اسلام
- اول _ خدایی بودن دولت
- دوم _ محدود نبودن در حیطه قبیله و نژاد و طبقه خاص
- سوم _ فرا دموکراتیک بودن دولت
- نه _ نقش مردم در نظام اسلامی
- اشاره
- وظایف ملت در برابر دولت
- اشاره
- 1. بیعت و اعلام وفاداری و فرمان برداری
- الف) مفهوم بیعت
- اشاره
- بیعت از نظر سیاسی
- 2. اطاعت
- 3. نظارت (نظارت شهروندان)
- ده _ ویژگی های حاکمیت الهی
- اشاره
- اول _ مطلق بودن
- دوم _ جامع بودن
- سوم _ انحصاری بودن حاکمیت
- یازده _ شرایط حاکم اسلامی
- اشاره
- اول _ پاکی و قداست
- دوم _ برخورداری از ملکه اجتهاد
- دوازده _ فلسفه حکومت
- حوزه های کارآمدی حکومت از دیدگاه حضرت امام خمینی رحمه الله
- الف) فتح قلوب مردم
- ب) تزکیه نفس کارگزاران نظام
- استقرار قانون
- الف) اجرای برنامه های اقتصادی اسلام
- ب) قناعت کارگزاران
- ج) توجه به اقشار ضعیف
- د) پرهیز از سخت گیری اقتصادی بر مردم
- ه_ ) سهیم کردن مردم در فعالیت های دولتی
- و) برقراری نظام امن اقتصادی
- الف) صالح بودن دولت و مسئولان
- ب) شایسته سالاری
- ج) وجدان کاری
- د) رسیدگی به امور مردم
- ه_ ) جلوگیری از فساد اداری
- و) زدودن فساد
- ز) خودداری از خصلت و رفتار آمرانه و تکلیفی
- الف) یکپارچگی مردم و حکومت
- ب) مشارکت سیاسی مردم
- ج) عدالت پروری
- د) انتقاد پذیری
- ه_ ) پرهیز از سیاست بازی
- آسیب شناسی نظام اسلامی از دیدگاه حضرت امام خمینی رحمه الله
- اشاره
- الف) تفرقه
- ب) ارائه چهره طاغوتی از حکومت
- ج) ارائه چهره واژگونه از اسلام
- د) سوء استفاده از آزادی
- ه_) وابستگی اقتصادی
- و) تجمل و اشرافی گری
- ج) شهید محمدباقر صدر1
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید محمدباقر صدر
- بخش سوم: همراه با برنامه سازان
- پیشنهادهای کلی
- اشاره
- 1. آگاهی از فلسفه سیاسی اسلام
- 2. آگاهی نسبی از مکتب های سیاسی
- 3. آگاهی از دغدغه های فکری نسل جوان و پاسخ گویی به آن
- 4. اولویت بندی بحث های سیاسی
- 5. زمان بندی درست برای طرح مسائل سیاسی
- 6. مخاطب شناسی
- 7. بیان عینیت سیاست و دیانت در اسلام
- 8. افزایش سطح آگاهی
- 9. توجه دادن به مکلّف بودن همگان
- پیشنهادهای برنامه ای
- اشاره
- 1. داستان هایی از زندگی علما
- اشاره
- الف) انتخاب شخصیت های مناسب برای داستان
- ب) ارائه الگوی مناسب از زندگی علما
- ج) پرهیز از زیاده روی
- د) نقش خانواده در پرورش استعدادها
- ه ) دوستان زمان تحصیل
- و) شرایط سیاسی زمان هر عالم
- 2. دیالوگ ها و رفتارهای در حال ایفای نقش
- اشاره
- الف) پرهیز از رفتارهای منافی شأن روحانیت
- ب) ارائه دیالوگ های قابل فهم برای عموم
- 3. طراحی صحنه ها
- 4. مستند زندگی سیاسی عالمان عصر حاضر
- 5. انتقال مفاهیم سیاسی در برنامه کودک و نوجوان
- 6. انعکاس اندیشه های سیاسی عصر غیبت در رسانه
- اشاره
- الف) رسانه و دانشمندان شیعه
- ب) رسانه و اندیشه های سیاسی شیعه
- پرسش های مردمی
- پرسش های کارشناسی
- سخن پایانی
- منبع شناسی
- کتاب نامه
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- دیباچه
- پیش گفتار
- بخش اول: کلیات
- تبیین موضوع
- اشاره
- ضرورت و اهداف
- محدودیت ها
- اشاره
- 1. دشواری دسترسی به منابع
- 2. جدید بودن موضوع
- 3. حساسیت موضوع و توجه به اتحاد اسلامی
- روش پژوهش
- پرسش های پژوهش
- پرسش اصلی
- پرسش های فرعی
- مفهوم شناسی موضوع
- 1. تفاوت تأثیرهای نظری و عملی
- 2. تعریف و ویژگی های عصر غیبت
- الف) تعریف عصر غیبت
- ب) ویژگی عصر غیبت
- 3. منابع و مصادیق اندیشه سیاسی شیعه
- الف) منابع
- اشاره
- 1. کتاب (قرآن)
- 2. سنت
- 3. عقل
- 4. اجماع
- ب) مصادیق
- بخش دوم: دوره های حیات اندیشه سیاسی شیعه پس از غیبت کبری
- نگاهی تطبیقی به اندیشه سیاسی شیعه و اهل سنت
- فصل اول: دوره سیاست تقیه و مطرح نشدن آشکار نظریه های سیاسی
- 1. تقیه
- اشاره
- الف) تعریف تقیه
- ب) انواع تقیه
- اشاره
- یک _ تقیه اکراهیه
- دو _ تقیه خوفیه
- سه _ تقیه کتمانیه
- چهار _ تقیه مداراتیه
- 2. ویژگی های دوره
- اشاره
- دوره اول: آغاز غیبت کبری تا به قدرت رسیدن ایلخانان مغول
- دوره دوم: عصر ایلخانان مغول
- 3. فقیهان و دانشمندان
- الف) شیخ مفید1 (338 _ 413 ه. ق)
- اشاره
- یک _ جهان اسلام در عصر شیخ مفید
- دو _ دیدگاه های سیاسی
- ب) سید مرتضی علم الهدی (355 _ 436 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی سید مرتضی
- ج) شیخ طوسی (385 _ 460 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ طوسی
- د) محقق حلی (602 _ 676 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی محقق حلی
- ه_) علامه حلی (648 _ 726 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی علامه حلی
- و) شهید اول (734 _ 786 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید اول
- اشاره
- اول _ مرجعیت فتوایی یا تقنین
- دوم مرجعیت قضایی
- سوم _ اجرای احکام قضایی اسلام
- چهارم _ دیگر اختیارات حاکم (فقیه)
- فصل دوم: دوره ظهور مبانی نظریه های سیاسی
- 1. ویژگی های این دوره
- 2. فقیهان و دانشمندان
- الف) محقق کرکی (870 _ 940 ه. ق)
- اشاره
- جایگاه علمی _ سیاسی محقق کرکی
- 1. حکومت آرمانی (امامت)
- 2. ولایت فقیه، حکومت مطلوب کرکی در عصر غیبت
- اشاره
- شرایط فقیه
- اختیارات فقیه
- مسئله مشروعیت دولت صفوی
- مسئله خراج
- ب) شهید ثانی1 (911 _ 966 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید ثانی
- ج) وحید بهبهانی (1117 _ 1205 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی وحید بهبهانی
- د) شیخ جعفر کاشف الغطا (م 1228 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ جعفر کاشف الغطاء
- ه ) ملا احمد نراقی1 (1185 _ 1245 ه. ق)
- اشاره
- اندیشه انسان شناسی نراقی
- اندیشه های سیاسی محقق نراقی
- الف) مشروعیت حاکم یا حاکمان عصر غیبت
- ب) ملاک سنجش عدالت و عادل
- و) سید محمد مهدی طباطبایی، بحرالعلوم (متوفا 1212 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی علامه بحرالعلوم ولایت فقیه
- ز) سید میر عبدالفتاح حسینی مراغی (م 1250 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی
- حکومت و رهبری
- ح) محمد حسن نجفی (صاحب جواهر) (م 1266 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی صاحب جواهر
- ط) شیخ اعظم انصاری (1214 _ 1281 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شیخ اعظم
- فصل سوم: دوره تکامل نظریه های سیاسی شیعه (چارچوب و مبانی نظام سیاسی)
- 1. ویژگی های دوره
- اشاره
- الف) جایگاه اجتماعی فقیهان
- ب) کنش ها و واکنش های متقابل استبداد و استعمار
- 2. فقیهان و دانشمندان
- اشاره
- الف) آیت اللّه میرزا محمد حسین نایینی (1276 _ 1355 ه. ق)
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی محقق نایینی
- اشاره
- الف) سلطنت تملیکیه
- اشاره
- مبانی سلطنت تملیکیه
- ب) سلطنت ولایتیه
- اشاره
- یک _ عوامل مؤثر در بقای حکومت ولایتی
- اشاره
- اول _ عصمت
- دوم _ نظارت بیرونی
- دو _ مبانی حکومت ولایتیه
- اشاره
- الف) تحقق سلطنت اسلامی با مشورت عقلا
- ب) نظارت بیرونی، جانشین عصمت و عدالت
- ج) ضرورت تدوین قانون اساسی
- اشاره
- الف) مشروعیت مداخله نمایندگان مجلس
- یک _ مشروعیت مداخله
- دو _ شرایط نمایندگان مجلس
- سه _ وظایف اصلی نمایندگان
- اشاره
- اول _ تطبیق دخل و خرج مملکت
- دوم _ تشخیص وضع قوانین و تمییز ثابت از متغیر
- اشاره
- 1. عوامل تقویت کننده استبداد
- 2. راه های مقابله با عوامل استبداد
- ب) امام خمینی رحمه الله
- 1. عوامل قیام مردمی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله
- 2. مبانی نظام اسلامی از دیدگاه امام خمینی رحمه الله
- 3. نظریه دولت و حکومت و نظام سیاسی از دیدگاه اندیشمندان معاصر (با محوریت اندیشه های سیاسی امام خمینی رحمه الله)
- الف) پیشینه تاریخی دولت در اسلام
- ب) اصطلاح های فقهی مرتبط با اندیشه دولت
- اشاره
- یک _ امور حسبیه
- دو _ احکام ثانوی (احکام حکومتی)
- اشاره
- گستره نفوذ احکام حکومتی
- سه _ نفی سبیل
- چهار _ دارالاسلام
- ج) نظام سیاسی در شریعت و فقه
- یک _ تعریف سیاست
- دو _ سیاست از دیدگاه اسلام
- سه _ تعامل دیانت و سیاست
- چهار _ مقایسه میان اسلام و مسیحیت
- پنج _ وجود نظام سیاسی و اجتماعی در اسلام
- شش _ علل ضرورت استقرار نظام سیاسی
- اشاره
- اول _ اجرای احکام شریعت
- دوم _ اقتدا به پیامبر به عنوان بنیان گذار حکومت
- سوم _ احیای شریعت
- هفت _ موضوع های حکومتی و سیاسی در فقه حکومتی
- هشت _ ویژگی های حکومت در اسلام
- اول _ خدایی بودن دولت
- دوم _ محدود نبودن در حیطه قبیله و نژاد و طبقه خاص
- سوم _ فرا دموکراتیک بودن دولت
- نه _ نقش مردم در نظام اسلامی
- اشاره
- وظایف ملت در برابر دولت
- اشاره
- 1. بیعت و اعلام وفاداری و فرمان برداری
- الف) مفهوم بیعت
- اشاره
- بیعت از نظر سیاسی
- 2. اطاعت
- 3. نظارت (نظارت شهروندان)
- ده _ ویژگی های حاکمیت الهی
- اشاره
- اول _ مطلق بودن
- دوم _ جامع بودن
- سوم _ انحصاری بودن حاکمیت
- یازده _ شرایط حاکم اسلامی
- اشاره
- اول _ پاکی و قداست
- دوم _ برخورداری از ملکه اجتهاد
- دوازده _ فلسفه حکومت
- حوزه های کارآمدی حکومت از دیدگاه حضرت امام خمینی رحمه الله
- الف) فتح قلوب مردم
- ب) تزکیه نفس کارگزاران نظام
- استقرار قانون
- الف) اجرای برنامه های اقتصادی اسلام
- ب) قناعت کارگزاران
- ج) توجه به اقشار ضعیف
- د) پرهیز از سخت گیری اقتصادی بر مردم
- ه_ ) سهیم کردن مردم در فعالیت های دولتی
- و) برقراری نظام امن اقتصادی
- الف) صالح بودن دولت و مسئولان
- ب) شایسته سالاری
- ج) وجدان کاری
- د) رسیدگی به امور مردم
- ه_ ) جلوگیری از فساد اداری
- و) زدودن فساد
- ز) خودداری از خصلت و رفتار آمرانه و تکلیفی
- الف) یکپارچگی مردم و حکومت
- ب) مشارکت سیاسی مردم
- ج) عدالت پروری
- د) انتقاد پذیری
- ه_ ) پرهیز از سیاست بازی
- آسیب شناسی نظام اسلامی از دیدگاه حضرت امام خمینی رحمه الله
- اشاره
- الف) تفرقه
- ب) ارائه چهره طاغوتی از حکومت
- ج) ارائه چهره واژگونه از اسلام
- د) سوء استفاده از آزادی
- ه_) وابستگی اقتصادی
- و) تجمل و اشرافی گری
- ج) شهید محمدباقر صدر1
- اشاره
- دیدگاه های سیاسی شهید محمدباقر صدر
- بخش سوم: همراه با برنامه سازان
- پیشنهادهای کلی
- اشاره
- 1. آگاهی از فلسفه سیاسی اسلام
- 2. آگاهی نسبی از مکتب های سیاسی
- 3. آگاهی از دغدغه های فکری نسل جوان و پاسخ گویی به آن
- 4. اولویت بندی بحث های سیاسی
- 5. زمان بندی درست برای طرح مسائل سیاسی
- 6. مخاطب شناسی
- 7. بیان عینیت سیاست و دیانت در اسلام
- 8. افزایش سطح آگاهی
- 9. توجه دادن به مکلّف بودن همگان
- پیشنهادهای برنامه ای
- اشاره
- 1. داستان هایی از زندگی علما
- اشاره
- الف) انتخاب شخصیت های مناسب برای داستان
- ب) ارائه الگوی مناسب از زندگی علما
- ج) پرهیز از زیاده روی
- د) نقش خانواده در پرورش استعدادها
- ه ) دوستان زمان تحصیل
- و) شرایط سیاسی زمان هر عالم
- 2. دیالوگ ها و رفتارهای در حال ایفای نقش
- اشاره
- الف) پرهیز از رفتارهای منافی شأن روحانیت
- ب) ارائه دیالوگ های قابل فهم برای عموم
- 3. طراحی صحنه ها
- 4. مستند زندگی سیاسی عالمان عصر حاضر
- 5. انتقال مفاهیم سیاسی در برنامه کودک و نوجوان
- 6. انعکاس اندیشه های سیاسی عصر غیبت در رسانه
- اشاره
- الف) رسانه و دانشمندان شیعه
- ب) رسانه و اندیشه های سیاسی شیعه
- پرسش های مردمی
- پرسش های کارشناسی
- سخن پایانی
- منبع شناسی
- کتاب نامه
اطلاعات کتاب
عنوان: تاثیرات نظری عصر غیبت بر اندیشه سیاسی شیعه
نویسنده: رشید صمیعی
ناشر: مرکز پژوهش های اسلامی
تعداد صفحات: 231
جلد: 1
موضوعات: اسلام, ولایت, شیعه, سیاست, تجدد