جاهلیّت در آیینه تاریخ و قرآن
ظهور اسلام در شبه جزیره عربستان زندگی مردم را در تمام ابعاد دگرگون کرد ، و آنان را از وادی گمراهی به شاهراه هدایت رهنمون ساخت . اسلام عربها را که تا آن روز در مقایسه با تمدنهای ایران و روم هیچ به شمار می آمدند ، به همه چیز رساند و سرور جهان ساخت ، کسانی را که تا زمان ظهور اسلام بدترین نوع زندگی و زشت ترین اخلاق را داشتند ، پرچمدار اخلاق و فضیلت گردانید .
در این درس وضعیت قوم عرب را پیش از اسلام بقدر گنجایش مورد بررسی قرار خواهیم داد .
مفهوم جاهلیّت
واژه جهل دو معنا دارد : یکی ؛ ضد علم به معنای نادانی و دیگری ضد حلم به معنای سفاهت و بی خردی و بدسیرتی . این واژه در قرآن کریم به صورتهای گوناگون آمده است . بعضی دانشمندان علوم قرآنی معتقدند که جهل در این کتاب شریف به مفهوم ضد حلم یعنی سفاهت آمده است . (1)
قرآن کریم آنان را که پس از نزول قرآن هنوز در پی قوانین عصر جاهلیت اند این چنین محکوم می سازد :
((اءَفَحُکْمَ الْجاهِلِیَّهِ یَبْغوُنَ وَ مَنْ اءَحْسَنُ مِنَ اللّهِ حُکْما لِقَوْمٍ یُوقِنُونَ))(2)
آیا حکم جاهلیت را می جویند و کدام حکم از حکم خدا برای اهل یقین نیکوترخواهدبود ؟
بیان قرآن درباره تعصبهای جاهلی چنین است :