فهرست
- آیه نهم: (((إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَاد)))
- اشاره
- آیات
- آیه اول
- لغت
- معنای مرصاد
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- آیه پنجم
- آیه ششم
- آیه هفتم
- آیه هشتم
- روایات
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- نتیجه گیری
- سخن بزرگان
- اشاره
- شیخ صدوق
- شیخ مفید
- خواجه نصیرالدین طوسی
- علامه حلی
- ابن میثم بحرانی
- دیدگاه ملا صدرا
- چکیده سخن
- یاد آوری (تجسّم اعمال)
- ساختار زیر بنایی نظریه صدرا
- نقدی بر کلام ملاصدرا:
- جایگاه تأویل
- تأویلات نادرست
- سخن پایانی
- آیه دهم: وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَت
- اشاره
- لغت
- چرا نامه اعمال را طائر گویند؟
- روایات
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- روایت دهم
- روایت یازدهم
- روایت دوازدهم
- روایت سیزدهم
- روایت چهاردهم
- روایت پانزدهم
- روایت شانزدهم
- گفتار عالمان
- اشاره
- شیخ صدوق
- شیخ طوسی
- شیخ طبرسی
- علامه مجلسی
- علامه محمدجواد مغنیه
- تفاسیر عرفانی فلسفی
- آیه یازدهم: وَ کُلُّهُمْ ءَاتِیهِ یَوْمَ الْقِیَامَه فَرْدًا
- اشاره
- آیه اول
- اشاره
- لغت
- شواهد قرآنی
- دیدگاه مفسران
- نظریه ملاصدرا
- اختلاف در کتب آسمانی!
- نقد کلام صدرا
- وجه جمع صدرا
- آیه دوم
- اشاره
- دیدگاه مفسران
- اشاره
- علامه طباطبایی
- شیخ طَبْرِسی
- محمدجواد مغنیه
- آیه سوم
- آیه دوازدهم: وَ اُزْلِفَتِ الجَْنَّه لِلْمُتَّقِینَ غَیرَ بَعِید
- اشاره
- آیات بهشت و دوزخ
- اشاره
- بهشت آماده و نزدیک
- پهناوری بهشت
- حرکت سوی بهشت و دوزخ
- ورود به بهشت
- ارث بهشت
- غرفه های بهشتی
- نعمت های بهشتی
- حوریان بهشتی
- روایات بهشت و دوزخ
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- نتیجه
- دیدگاه ملاصدرا
- اشاره
- جایگاه تأویل و توجیه
- اقرار ملاصدرا
- فعلیت بهشت و دوزخ
- ادله قائلان به فعلیت بهشت و دوزخ
- آیات فعلیت بهشت
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- روایات فعلیت بهشت و دوزخ
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- روایت دهم
- روایت یازدهم
- ادله منکرین فعلیت بهشت و دوزخ
- اشاره
- دلیل اول
- اشاره
- جواب
- دلیل دوم
- اشاره
- جواب
- اقوال علما
- مکان بهشت و دوزخ
- تأثیر اعمال در ایجاد نعمت های بهشتی
- نظر ملاصدرا پیرامون دوزخ
- انگیزه ملاصدرا از توجیه آیات و روایات
- هشدار
- آیه سیزدهم: ولَقَدْ ذَرَأنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ
- اشاره
- وجه اول
- وجه دوم
- وجه سوّم
- وجه چهارم
- بیان علامه طباطبائی
- سخن ملاصدرا
- اشکال صدرا بر ابن عربی
- نقد سخن صدرا
- بررسی لغوی
- شواهد قرآنی
- عذاب آخرت
- آیات عذاب
- بررسی خلود در دوزخ
- آیات
- گفتار عالمان
- شیخ مفید
- خواجه نصیر طوسی
- علامه حلّی
- تفتازانی
- طبرسی نوری
- علامه طباطبایی
- نظریه صدرا نسبت به چگونگی خلود
- نقد و بررسی خلود نوعی
- آیه چهاردهم: وَلَوْ شِئْنَا لآتَیْنَا کُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا
- اشاره
- 1. حفظ اصول قطعی
- 2. معیار صحیح در فهم قرآن
- آیات هدایت
- سخن ملاصدرا
- نقد و بررسی
- روایات طینت
- اشاره
- حدیث اول
- حدیث دوم
- سخن علامه طباطبائی
- سخن علامه در المیزان
- نقد و بررسی
- یادآوری
- آیه پانزدهم: وَتَرَی الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَه وَهِیَ تَمُرُّ مَرَّ
- اشاره
- دیدگاه صاحب تفسیر المیزان
- انواع حرکت
- اشکال بوعلی بر حرکت جوهری
- دو اشکال در تفسیر آیه به حرکت جوهری
- نکته مهم
- چکیده بحث
- آیه شانزدهم: الْحَمْدُ للهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ
- اشاره
- وارسی و شرح
- اهمیت بحث فرشتگان
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- صفات ملائک در قرآن و روایات
- مجرد یا مادی
- نقد و وارسی
- تمثل یا تشکّل
- اجماع در مسئله
- استدلال عقلی فلاسفه بر تجرّد ملائکه
- توضیح کلام فلاسفه
- حقیقت ملائک در نگاه بزرگان فلسفه
- نقد استدلال فلاسفه
- استدلال نقلی بر تجرّد ملائکه
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- نتیجه
- عصمت ملائک§. از جمله مطالبی که در صفات ملائکه مورد خلاف نیست، عصمت آنهاست، شیخ صدوق –رحمه الله علیه - می فرماید: اعتقادنا فی الأنبیاء والرسل والأئمه والملائکه،انهم معصومون مطهّرون من کلّ دنس (الاعتقادات: 96) . شیخ مفید نیز می فرماید: أقول: انهم معصومون مما یوجب لهم العقاب بالنار؛ وعلی هذا القول، جمهور الامامیه وسائر المعتزله واکثر المرجئه وجماعه من أصحاب الحدیث (أوائل المقالات: 71) . علامه حلی – رحمه الله علیه - می فرماید: الملائکه معصومون لقوله تعالی: ... و لأن صدور الذنب إنما یکون بتعلق الشهوه و الغضب و هم منزهون عن ذلک. محقق حلی – رحمه الله علیه - می فرماید: الملائکه معصومون لقوله تعالی ... و ما روی فی بعض الأخبار من ضدّ ذلک (و کذلک ما تضمنّته قصّه هاروت و ماروت) فقد صرف ذلک عن الظاهر الی ضرب من التأویل (المسلک فی اصول الدین: 285) . علامه مجلسی – رحمه الله علیه - نیز در این باره می فرماید: إعلم أنه أجمعت الفرقه المحقه و أکثر المخالفین علی عصمه الملائکه من صغائر الذنوب و کبائرها (بحارالأنوار11 : 124) . و عصمت ملائک چنانچه از عبارات بزرگان و آیات مبارکات و روایات شریفه معلوم می شود به صراحت در جمیع أصناف آنان است و ملاک عصمت، تجرّد نیست، چنانچه أنبیاء و ائمه علیهم السلام نیز معصوم اند و مجرد نیستند؛ لذا آنچه در (تفسیر تسنیم5 :717 718) آمده است محل تأمل می باشد. عبارت تفسیر چنین است: «البته دلیل عقلی بر حصر ملائک در مجرّد تام عقلی نیست، محتمل است فرشتگانی آفریده شده باشند که همانند جنّ دارای بدن مادّی و نامرئی باشند. در این حال، همانند جنّ و انس مکلّف اند و برهانی بر عصمت چنین فرشتگان مفروضی اقامه نشده است، هرچند احتمال آن خواهد بود». §
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- اختیار ملائک
- چند نکته درباره فرشتگان
- 1. تعالی و تکامل فرشتگان
- 2. تولید نسل فرشتگان
- 3. غذای فرشتگان
- 4. خواب فرشتگان
- 5. رؤیت فرشتگان
- آیه هفدهم: { یُؤتِی الْحِکْمَه مَن یَشَاءُ وَمَن یُؤْتَ الْحِکْمَه فَقَدْ اُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا } ؛
- حکمت در آیات
- حکمت در لغت
- حکمت در تفاسیر
- حکمت در روایات
- حکمت در سخن فیلسوفان
- آیه هجدهم: وَمَا أمْرُنَا إِلاَّ وَاحِدَه کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
- اشاره
- اَمر
- لَمْح
- واحده
- تبیین آیه در المیزان
- دیدگاه فلاسفه و اهل عرفان
- اشاره
- سخن ابن عربی و قیصری
- یاد آوری
- سخنی از تفسیر روح البیان
- سخن ملاصدرا
- نقد و بررسی
- پاسخ
- آیه نوزدهم: وَقَضَی رَبُّکَ ألاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ
- اشاره
- قضای تکوینی و تشریعی
- اهمیت عبادت و پلیدی شرک
- برگشت همه معاصی به شرک است
- سخنان نادرست
- اشاره
- شاهد اول
- شاهد دوم
- شاهد سوم
- شاهد چهارم
- شاهد پنجم
- نتیجه شواهد
- آیه بیستم: إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَه عَلَی السَّماوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ فَأبَیْنَ أن یَحْمِلْنَهَا وَأشْفَقْنَ مِنْهَا
- اشاره
- امانت
- پذیرای امانت
- معنای { فَأبَیْنَ }
- معنای { أن یَّحْمِلْنَهَا }
- اشاره
- 1. تفسیر روح البیان
- 2. تفسیر بیان السعاده
- 3. تفسیر المیزان
- اشاره
- یادآوری و نقد
- 4. تفسیر عبدالرزاق کاشی
- 5. سخن قیصری
- اشاره
- نقد و بررسی
- امانت در احادیث
- اشاره
- اهمیت امانت
- امانت، تکلیف الهی
- امانت، ولایت علی (علیه السلام) و دیگر امامان (علیهم السلام)
- چکیده سخن
- یادآوری لازم
- نمایه آیات
- نمایه روایات
- منابع و مآخذ:
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- آیه نهم: (((إِنَّ رَبَّکَ لَبِالْمِرْصَاد)))
- اشاره
- آیات
- آیه اول
- لغت
- معنای مرصاد
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- آیه پنجم
- آیه ششم
- آیه هفتم
- آیه هشتم
- روایات
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- نتیجه گیری
- سخن بزرگان
- اشاره
- شیخ صدوق
- شیخ مفید
- خواجه نصیرالدین طوسی
- علامه حلی
- ابن میثم بحرانی
- دیدگاه ملا صدرا
- چکیده سخن
- یاد آوری (تجسّم اعمال)
- ساختار زیر بنایی نظریه صدرا
- نقدی بر کلام ملاصدرا:
- جایگاه تأویل
- تأویلات نادرست
- سخن پایانی
- آیه دهم: وَإِذَا الصُّحُفُ نُشِرَت
- اشاره
- لغت
- چرا نامه اعمال را طائر گویند؟
- روایات
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- روایت دهم
- روایت یازدهم
- روایت دوازدهم
- روایت سیزدهم
- روایت چهاردهم
- روایت پانزدهم
- روایت شانزدهم
- گفتار عالمان
- اشاره
- شیخ صدوق
- شیخ طوسی
- شیخ طبرسی
- علامه مجلسی
- علامه محمدجواد مغنیه
- تفاسیر عرفانی فلسفی
- آیه یازدهم: وَ کُلُّهُمْ ءَاتِیهِ یَوْمَ الْقِیَامَه فَرْدًا
- اشاره
- آیه اول
- اشاره
- لغت
- شواهد قرآنی
- دیدگاه مفسران
- نظریه ملاصدرا
- اختلاف در کتب آسمانی!
- نقد کلام صدرا
- وجه جمع صدرا
- آیه دوم
- اشاره
- دیدگاه مفسران
- اشاره
- علامه طباطبایی
- شیخ طَبْرِسی
- محمدجواد مغنیه
- آیه سوم
- آیه دوازدهم: وَ اُزْلِفَتِ الجَْنَّه لِلْمُتَّقِینَ غَیرَ بَعِید
- اشاره
- آیات بهشت و دوزخ
- اشاره
- بهشت آماده و نزدیک
- پهناوری بهشت
- حرکت سوی بهشت و دوزخ
- ورود به بهشت
- ارث بهشت
- غرفه های بهشتی
- نعمت های بهشتی
- حوریان بهشتی
- روایات بهشت و دوزخ
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- نتیجه
- دیدگاه ملاصدرا
- اشاره
- جایگاه تأویل و توجیه
- اقرار ملاصدرا
- فعلیت بهشت و دوزخ
- ادله قائلان به فعلیت بهشت و دوزخ
- آیات فعلیت بهشت
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- روایات فعلیت بهشت و دوزخ
- اشاره
- روایت اول
- روایت دوم
- روایت سوم
- روایت چهارم
- روایت پنجم
- روایت ششم
- روایت هفتم
- روایت هشتم
- روایت نهم
- روایت دهم
- روایت یازدهم
- ادله منکرین فعلیت بهشت و دوزخ
- اشاره
- دلیل اول
- اشاره
- جواب
- دلیل دوم
- اشاره
- جواب
- اقوال علما
- مکان بهشت و دوزخ
- تأثیر اعمال در ایجاد نعمت های بهشتی
- نظر ملاصدرا پیرامون دوزخ
- انگیزه ملاصدرا از توجیه آیات و روایات
- هشدار
- آیه سیزدهم: ولَقَدْ ذَرَأنَا لِجَهَنَّمَ کَثِیرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالإِنسِ
- اشاره
- وجه اول
- وجه دوم
- وجه سوّم
- وجه چهارم
- بیان علامه طباطبائی
- سخن ملاصدرا
- اشکال صدرا بر ابن عربی
- نقد سخن صدرا
- بررسی لغوی
- شواهد قرآنی
- عذاب آخرت
- آیات عذاب
- بررسی خلود در دوزخ
- آیات
- گفتار عالمان
- شیخ مفید
- خواجه نصیر طوسی
- علامه حلّی
- تفتازانی
- طبرسی نوری
- علامه طباطبایی
- نظریه صدرا نسبت به چگونگی خلود
- نقد و بررسی خلود نوعی
- آیه چهاردهم: وَلَوْ شِئْنَا لآتَیْنَا کُلَّ نَفْسٍ هُدَاهَا
- اشاره
- 1. حفظ اصول قطعی
- 2. معیار صحیح در فهم قرآن
- آیات هدایت
- سخن ملاصدرا
- نقد و بررسی
- روایات طینت
- اشاره
- حدیث اول
- حدیث دوم
- سخن علامه طباطبائی
- سخن علامه در المیزان
- نقد و بررسی
- یادآوری
- آیه پانزدهم: وَتَرَی الْجِبَالَ تَحْسَبُهَا جَامِدَه وَهِیَ تَمُرُّ مَرَّ
- اشاره
- دیدگاه صاحب تفسیر المیزان
- انواع حرکت
- اشکال بوعلی بر حرکت جوهری
- دو اشکال در تفسیر آیه به حرکت جوهری
- نکته مهم
- چکیده بحث
- آیه شانزدهم: الْحَمْدُ للهِ فَاطِرِ السَّمَاوَاتِ وَالأرْضِ
- اشاره
- وارسی و شرح
- اهمیت بحث فرشتگان
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- صفات ملائک در قرآن و روایات
- مجرد یا مادی
- نقد و وارسی
- تمثل یا تشکّل
- اجماع در مسئله
- استدلال عقلی فلاسفه بر تجرّد ملائکه
- توضیح کلام فلاسفه
- حقیقت ملائک در نگاه بزرگان فلسفه
- نقد استدلال فلاسفه
- استدلال نقلی بر تجرّد ملائکه
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- آیه چهارم
- نتیجه
- عصمت ملائک§. از جمله مطالبی که در صفات ملائکه مورد خلاف نیست، عصمت آنهاست، شیخ صدوق –رحمه الله علیه - می فرماید: اعتقادنا فی الأنبیاء والرسل والأئمه والملائکه،انهم معصومون مطهّرون من کلّ دنس (الاعتقادات: 96) . شیخ مفید نیز می فرماید: أقول: انهم معصومون مما یوجب لهم العقاب بالنار؛ وعلی هذا القول، جمهور الامامیه وسائر المعتزله واکثر المرجئه وجماعه من أصحاب الحدیث (أوائل المقالات: 71) . علامه حلی – رحمه الله علیه - می فرماید: الملائکه معصومون لقوله تعالی: ... و لأن صدور الذنب إنما یکون بتعلق الشهوه و الغضب و هم منزهون عن ذلک. محقق حلی – رحمه الله علیه - می فرماید: الملائکه معصومون لقوله تعالی ... و ما روی فی بعض الأخبار من ضدّ ذلک (و کذلک ما تضمنّته قصّه هاروت و ماروت) فقد صرف ذلک عن الظاهر الی ضرب من التأویل (المسلک فی اصول الدین: 285) . علامه مجلسی – رحمه الله علیه - نیز در این باره می فرماید: إعلم أنه أجمعت الفرقه المحقه و أکثر المخالفین علی عصمه الملائکه من صغائر الذنوب و کبائرها (بحارالأنوار11 : 124) . و عصمت ملائک چنانچه از عبارات بزرگان و آیات مبارکات و روایات شریفه معلوم می شود به صراحت در جمیع أصناف آنان است و ملاک عصمت، تجرّد نیست، چنانچه أنبیاء و ائمه علیهم السلام نیز معصوم اند و مجرد نیستند؛ لذا آنچه در (تفسیر تسنیم5 :717 718) آمده است محل تأمل می باشد. عبارت تفسیر چنین است: «البته دلیل عقلی بر حصر ملائک در مجرّد تام عقلی نیست، محتمل است فرشتگانی آفریده شده باشند که همانند جنّ دارای بدن مادّی و نامرئی باشند. در این حال، همانند جنّ و انس مکلّف اند و برهانی بر عصمت چنین فرشتگان مفروضی اقامه نشده است، هرچند احتمال آن خواهد بود». §
- اشاره
- آیه اول
- آیه دوم
- آیه سوم
- اختیار ملائک
- چند نکته درباره فرشتگان
- 1. تعالی و تکامل فرشتگان
- 2. تولید نسل فرشتگان
- 3. غذای فرشتگان
- 4. خواب فرشتگان
- 5. رؤیت فرشتگان
- آیه هفدهم: { یُؤتِی الْحِکْمَه مَن یَشَاءُ وَمَن یُؤْتَ الْحِکْمَه فَقَدْ اُوتِیَ خَیْرًا کَثِیرًا } ؛
- حکمت در آیات
- حکمت در لغت
- حکمت در تفاسیر
- حکمت در روایات
- حکمت در سخن فیلسوفان
- آیه هجدهم: وَمَا أمْرُنَا إِلاَّ وَاحِدَه کَلَمْحٍ بِالْبَصَرِ
- اشاره
- اَمر
- لَمْح
- واحده
- تبیین آیه در المیزان
- دیدگاه فلاسفه و اهل عرفان
- اشاره
- سخن ابن عربی و قیصری
- یاد آوری
- سخنی از تفسیر روح البیان
- سخن ملاصدرا
- نقد و بررسی
- پاسخ
- آیه نوزدهم: وَقَضَی رَبُّکَ ألاَّ تَعْبُدُوا إِلاَّ إِیَّاهُ وَبِالْوَالِدَیْنِ
- اشاره
- قضای تکوینی و تشریعی
- اهمیت عبادت و پلیدی شرک
- برگشت همه معاصی به شرک است
- سخنان نادرست
- اشاره
- شاهد اول
- شاهد دوم
- شاهد سوم
- شاهد چهارم
- شاهد پنجم
- نتیجه شواهد
- آیه بیستم: إِنَّا عَرَضْنَا الأمَانَه عَلَی السَّماوَاتِ وَالأرْضِ وَالْجِبَالِ فَأبَیْنَ أن یَحْمِلْنَهَا وَأشْفَقْنَ مِنْهَا
- اشاره
- امانت
- پذیرای امانت
- معنای { فَأبَیْنَ }
- معنای { أن یَّحْمِلْنَهَا }
- اشاره
- 1. تفسیر روح البیان
- 2. تفسیر بیان السعاده
- 3. تفسیر المیزان
- اشاره
- یادآوری و نقد
- 4. تفسیر عبدالرزاق کاشی
- 5. سخن قیصری
- اشاره
- نقد و بررسی
- امانت در احادیث
- اشاره
- اهمیت امانت
- امانت، تکلیف الهی
- امانت، ولایت علی (علیه السلام) و دیگر امامان (علیهم السلام)
- چکیده سخن
- یادآوری لازم
- نمایه آیات
- نمایه روایات
- منابع و مآخذ:
اطلاعات کتاب
عنوان: آیات العقائد جلد 2
نویسنده: سید جعفر سیدان
ناشر: ولایت
تعداد صفحات: 464
جلد: 1
موضوعات: تفاسیر شیعه