پیشگفتار
نزول با اجلال حضرت معصومه علیهاالسلام به قم ، اکرام الهی در حق مردم این دیار بود تا همیشه از این نعمت بزرگ متنعم شوند . بعد از آن ، این شهر کانون دیانت گشت و آثار شیعی در این شهر شکل گرفت . هم اکنون نیز به پاس این عطیه الهی ، کنگره بزرگداشت شخصیت حضرت فاطمه معصومه علیهاالسلام و مکانت فرهنگی قم برگزار می گردد .
نگارنده برای کسب فیض و شرکت در این سیمنار علمی _ فرهنگی ، یادداشت ها و مقالاتی را که قبلاً در زمینه تاریخ و زندگانی حضرت معصومه علیهاالسلام و قم شناسی فراهم آورده بود ، بازنگری و تنظیم نموده ، تقدیم پیشگاه آن بانوی عظیم الشأن می نماید تا که در یوم لا ینفع مال و لا بنون مایه نجات و شفاعت گردد .
کتاب حاضر ، علاوه بر یادداشت های منتشر نشده ، هفده مقاله _ با مشخصات ذیل _ را که قبلاً در مجلات منتشر شده ، با اصلاحاتی دربر دارد.
1 . کتابنامه حضرت معصومه علیهاالسلام : مجله کوثر ، شماره 12 ، ص 58 _ 60 .
2 . سیری در تربت پاکان: فصلنامه نامه قم، زیر نظر شورای پژوهشی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، سال اول، (1377 ه ش)، شماره 1 و 2، ص 229 - 255.
3 . ذخایر الاسفار (بخش سفرنامه مؤلف به قم) ، از: ملا علی خیابانی تبریزی ، به تصحیح و تحقیق نگارنده ، میراث اسلامی ایران ، دفتر سوم (1374 ه ش) ، ص 621 _ 653 و دفتر چهارم (1375 ه ش) ، ص81 _ 130 ، قم ، انتشارات کتاب خانه حضرت آیه اللّه مرعشی .
4 . رجال قم در کتاب نقض عبد الجلیل رازی: «ارج نامه فقیهی به مناسبت برگزاری مراسم نکوداشت استاد علی اصغر فقیهی» ، به کوشش دوست فاضل آقای محمدقنبری ، قم ، 1380 ه ش ، 265ص ، ص 111_ 135 .
5 . زندگی و احوال و آثار حکیم قاضی سعید قمی: فصلنامه نامه قم، زیر نظر شورای پژوهشی اداره کل فرهنگ و ارشاد اسلامی استان قم، سال سوم (1380 ه ش)، شماره 9 ، ص 121 - 145 و شماره 10 ، ص 153_174.
6 . حکیم میرزا حسن لاهیجی قمی: «ستارگان حرم» ، ج 7 ، ص 49_70 .
7 . آیت اللّه اراکی یک قرن وارستگی: گلشن ابرار ، ج 2 ، ص 951_956 .
