فهرست
- مقدمه مرکز ترجمه قرآن مجید به زبانهای خارجی
- مقدمه مترجم
- مقدمه
- فصل اوّل فصل مقدماتی نگارش عربی، تاریخ و ویژگیهای آن پیش از رسم الخط عثمانی
- مبحث اوّل ریشه کتابت عربی
- اول: کتابت عربی پیش از رسم عثمانی
- دوم: گزارشهای عربی درباره ریشه کتابت
- سوم: نظر دانشمندان معاصر درباره ریشه نگارش عربی
- 1. ترتیب حروف عربی
- 2. نامهای حروف عربی
- 3. تکامل شکلهای حروف عربی
- چهارم: مکان و زمان رشد و تطور نگارش عربی
- مبحث دوم ویژگیهای نگارش عربی پیش از رسم عثمانی در پرتو کتابتهای سامی
- اشاره
- اول: اسناد قابل استفاده در این بحث
- دوم: ویژگیهای کتابت عربی پیش از رسم عثمانی
- مبحث سوم پایههایی که کتابت بر آنها استوار است
- 1. مبدء صوتی elpicnirP citenohP ehT
- 2. مبدء اشتقاقی (elpicnirp lacigolohprom clacigolomytE ehT)
- 3. مبدء تاریخی (elpicnirP lacirotsiH ehT)
- 4. مبدء تشخیصی (elpicnirP cihpygoreiH ehT)
- 2. موضع دانشمندان پیشین
- فصل دوم تاریخ نگارش و جمع آوری قرآن کریم
- مبحث اوّل کتابت قرآن پیش از رسم عثمانی
- اولا: کتابت قرآن در زمان حیات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم
- ثانیا: جمع آوری قرآن در صحیفهها در خلافت ابوبکر.
- مبحث دوم یکسان کردن مصحفها و نسخه برداری از آن در خلافت عثمان
- اولا: علل و انگیزهها
- ثانیا: پایان کار و مباشران آن
- ثالثا: قسمتی از قرآن که زید در جمع آوری نخست آن را نیافت و پس از جستجو پیدا کرد
- رابعا: ترتیب آیات و سورهها
- خامسا: تعداد مصحفها و تاریخ نسخه برداری آنها
- مبحث سوم قاعدهای که مصحف عثمانی بر اساس آن نوشته شده است
- اشاره
- اولا: آیا حدیث حروف هفتگانه حدیث صحیحی است؟
- ثانیا: معنای حروف هفتگانه
- ثالثا: مصحف عثمانی و حروف هفتگانه
- فصل سوم منابع رسم عثمانی و موضع دانشمندان پیشین درباره ویژگیهای آن
- مبحث اوّل مصادر رسم عثمانی
- اشاره
- اولا: کتابهایی که درباره رسم تالیف شده
- روش اوّل
- روش دوم
- ثانیا: مصحفهای خطی
- مبحث دوم موضع دانشمندان پیشین درباره ویژگیهای رسم عثمانی
- اشاره
- اول: موضع آنها در التزام به رسم عثمانی در کتابت مصحف
- دوم: موضع دانشمندان پیشین در تفسیر ویژگهای رسم عثمانی
- 1. تحلیل بعضی از ویژگیهای رسم عثمانی با علتهای لغوی یا نحوی
- 2. حمل این ویژگیها بر اشتباه کاتب
- بررسی روایاتی که از آنها وقوع خطا در رسم فهمیده میشود
- 3. اختلاف رسم به جهت اختلاف معنا
- 4. توجیه زیادت و حذف با احتمال قرائات
- 5. رسم عثمانی بر اساس حکمتی است که با مرگ کاتبان آن از بین رفته است
- فصل چهارم رسم الخط عثمانی، یک پژوهش لغوی
- مبحث اوّل پایههایی که این بحث بر آن استوار است
- اشاره
- 1. بعید بودن اشتباه و خطا در پدیدههای رسم عثمانی
- 2. اکتفا نکردن به این قاعده که میگوید اصل در کتابت مطابقت خط با تلفظ است
- 3. مقیاس قرار ندادن قواعد هجایی که دانشمندان علوم عربی وضع کردهاند برای رسم عثمانی
- 4. استفاده از قرائتهای صحیح در توجیه پدیدههای رسم عثمانی
- 5. لازم نیست که این بحث هر مثال یا پدیدهای را که در رسم عثمانی است تفسیر و توجیه کند
- مبحث دوم علامتهای حروف صامت در رسم عثمانی
- اولا: صداهای لغت عربی و علامتهای آنها نزد دانشمندان علوم عربی
- دوم: نشان دادن صوامت در رسم عثمانی
- سوم: اثر وقف بر علامتهای بعضی از حروف صامت
- 1. رسم تنوین به صورت الف
- 2. نوشتن تای تأنیث به صورت هاء در اسمها
- 3. های سکت در رسم عثمانی
- چهارم: حروف مقطعه در رسم عثمانی
- مبحث سوم علامت حرکات در رسم عثمانی
- اشاره
- نخست: علامت کسره بلند
- 1. نشان دادن کسره بلند در وسط کلمه
- 2. نشان دادن کسره بلند در آخر کلمه
- الف: حذف علامت کسره بلند در فاصلهها
- ب: حذف علامت کسره بلند در غیر فواصل به خاطر کراهت التقای دو ساکن
- ج: حذف علامت کسره بلند از آخر منادی
- 3. حالتهای دیگر
- دوم: علامت ضمه بلند
- الف: حذف علامت کسره بلند در فاصلهها
- ب: حذف علامت کسره بلند در غیر فواصل به خاطر کراهت التقای دو ساکن
- ج: حذف علامت کسره بلند از آخر منادی
- سوم: علامت فتحه بلند (الف)
- 1. حذف علامت فتحه بلند
- ب: تفسیر درست این پدیده
- 2. رسم فتحه بلند با (یاء)
- ب: بررسی آراء دانشمندان گذشته
- ج: توجیه بهتر این پدیده
- 3. نوشتن فتحه بلند به صورت واو
- أ: موضع دانشمندان پیشین درباره این پدیده
- ب: توجیه بهتر این پدیده
- 4. زیادت حرف الف بعد از واو آخر کلمه
- ب: موضع دانشمندان پیشین درباره زیادت الف
- ج: آیا میتوان توجیهی برای افزایش الف ذکر کرد؟
- مبحث چهارم علامت همزه در رسم عثمانی
- اشاره
- اولا: روش نگارش همزه در کتابت عربی
- روش اوّل
- روش دوم
- دوم: قاعده عمومی در نشان دادن همزه در رسم عثمانی
- 1. رسم همزه در اوّل کلمه
- 2. نشان دادن علامتی که جایگزین همزه وسطی در حالت تسهیل است
- نوشتن علامت جایگزین همزه وسطی به صورت یاء
- نوشتن علامت جایگزین همزه خفیف وسطی به صورت واو
- نوشتن علامت جایگزین همزه مخفف وسطی به شکل الف
- رسم کلمهای که همزه آن در حالت تخفیف ساقط میشود بدون اینکه چیزی جایگزین آن گردد
- 3. همزه آخر کلمه در رسم عثمانی
- الف: رسم همزه پایانی پس از حرف ساکن
- ب: نوشتن همزه پایانی کلمه پس از حرکت
- سوم: عواملی که در کلمات مهموزه، موجب تعدد صورتهای هجایی شدهاند
- 1. رسم کلمات مهموز، بر اساس وصل
- الف: رسم همزه آغازین که تبدیل به همزه میانی شده، به صورت الف و واو
- ب: رسم همزه پایانی به شکل واو
- ج: رسم همزه آغازین به صورت الف و یاء در حالی که تبدیل به همزه میانی شود
- د: رسم همزه پایانی به صورت الف و یاء در جای که تبدیل به همزه میانی شود
- ه. زیادت علامت الف پس از لام الف (لا)
- و: رسم دو همزه در اول کلمه
- 2. حفظ صورتهای هجایی قدیمی در بعضی از کلمات مهموز
- 3. ناپسند بودن اجتماع دو شکل یکسان در خط
- 4. عدم اثبات علامت فتحه بلند در بعضی از موارد
- 5. اختلاف در چگونگی تخفیف همزه
- رابعا: برخی از پدیدههای هجایی مربوط به همزه
- خامسا: همزه وصل در رسم عثمانی
- مبحث پنجم کلمه از لحاظ رسم
- اشاره
- اولا: کلماتی که به علت رابطه صوتی، متصل نوشته میشوند
- دوم: کلماتی که بدون رابطه صوتی، متصل نوشته میشوند
- فصل پنجم تکمیل رسم الخط عثمانی
- مبحث اول علامتهای حرکات کوتاه
- اشاره
- اولا: نقطههای گرد
- دوم: اعراب مستطیل
- سوم: رسم مصحف در میان روش نقطه گذاری گرد و اعراب مستطیل
- مبحث دوم علامتهایی که حروف مشابه را مشخص میکند
- اشاره
- اولا: نقطههای اعجام خالص
- ثانیا: اعجام غیر خالص
- مبحث سوم علامتهایی که نشانگر برخی از حالات گفتاری است
- اشاره
- اولا: علامت همزه
- ثانیا: علامتهای دیگر:
- 2. علامت تشدید
- 3. علامت مد
- 4. علامت الف وصل
- 5. علامت تنوین
- ثالثا: ضبط مواردی که هجای آن کاستی یا افزایش دارد
- مبحث چهارم رسم مصحف در عصر چاپ
- فصل ششم رابطه خواندن با رسم الخط
- مبحث اول تاریخ قرائتها در سه قرن نخستین
- اشاره
- اولا: قرائت قرآن در زمان حیات پیامبر و دوره خلفای راشدین:
- ثانیا: گزینش و اثر آن در قرائتها
- مبحث دوم مطابقت رسم عثمانی، یکی از پایههای قرائت صحیح
- اشاره
- اولا: درستی سند یا ثبوت روایت و نقل:
- ثانیا: موافقت با خط مصحف
- ثالثا: موافقت با قواعد عربی
- مبحث سوم معیار شاذّ بودن قرائت و سیر تاریخی آن
- مبحث چهارم وجوهی که مخالف رسم ولی جایز است
- اشاره
- اولا: وجوه مخالف رسمی که جایز است و به طبیعت کتابت مربوط میشود
- ثانیا: وجوه مخالف رسم که جایز است و به طبیعت رابطه قرائتها با رسم و طبیعت رسم عثمانی بر میگردد
- الف: درباره حروف صامت
- ب: در زمینه حرکات
- مبحث پنجم کلماتی که رسم آنها در مصاحف عثمانی مختلف است
- مبحث ششم خطاها و لغزشهایی درباره رسم مصحف
- اشاره
- اولا: تغییر یازده حرف از مصحف که به حجاج نسبت داده شده
- دوم: شبهه تأثیر رسم الخط در تعدد قرائات
- آخرین مبحث رابطه املای جدید با رسم مصحف
- خاتمه مهمترین نتایج بحث
سایز
اندازه متن
محتوایی برای این صفحه وجود ندارد.
فهرست
- مقدمه مرکز ترجمه قرآن مجید به زبانهای خارجی
- مقدمه مترجم
- مقدمه
- فصل اوّل فصل مقدماتی نگارش عربی، تاریخ و ویژگیهای آن پیش از رسم الخط عثمانی
- مبحث اوّل ریشه کتابت عربی
- اول: کتابت عربی پیش از رسم عثمانی
- دوم: گزارشهای عربی درباره ریشه کتابت
- سوم: نظر دانشمندان معاصر درباره ریشه نگارش عربی
- 1. ترتیب حروف عربی
- 2. نامهای حروف عربی
- 3. تکامل شکلهای حروف عربی
- چهارم: مکان و زمان رشد و تطور نگارش عربی
- مبحث دوم ویژگیهای نگارش عربی پیش از رسم عثمانی در پرتو کتابتهای سامی
- اشاره
- اول: اسناد قابل استفاده در این بحث
- دوم: ویژگیهای کتابت عربی پیش از رسم عثمانی
- مبحث سوم پایههایی که کتابت بر آنها استوار است
- 1. مبدء صوتی elpicnirP citenohP ehT
- 2. مبدء اشتقاقی (elpicnirp lacigolohprom clacigolomytE ehT)
- 3. مبدء تاریخی (elpicnirP lacirotsiH ehT)
- 4. مبدء تشخیصی (elpicnirP cihpygoreiH ehT)
- 2. موضع دانشمندان پیشین
- فصل دوم تاریخ نگارش و جمع آوری قرآن کریم
- مبحث اوّل کتابت قرآن پیش از رسم عثمانی
- اولا: کتابت قرآن در زمان حیات پیامبر صلّی اللّه علیه و آله و سلم
- ثانیا: جمع آوری قرآن در صحیفهها در خلافت ابوبکر.
- مبحث دوم یکسان کردن مصحفها و نسخه برداری از آن در خلافت عثمان
- اولا: علل و انگیزهها
- ثانیا: پایان کار و مباشران آن
- ثالثا: قسمتی از قرآن که زید در جمع آوری نخست آن را نیافت و پس از جستجو پیدا کرد
- رابعا: ترتیب آیات و سورهها
- خامسا: تعداد مصحفها و تاریخ نسخه برداری آنها
- مبحث سوم قاعدهای که مصحف عثمانی بر اساس آن نوشته شده است
- اشاره
- اولا: آیا حدیث حروف هفتگانه حدیث صحیحی است؟
- ثانیا: معنای حروف هفتگانه
- ثالثا: مصحف عثمانی و حروف هفتگانه
- فصل سوم منابع رسم عثمانی و موضع دانشمندان پیشین درباره ویژگیهای آن
- مبحث اوّل مصادر رسم عثمانی
- اشاره
- اولا: کتابهایی که درباره رسم تالیف شده
- روش اوّل
- روش دوم
- ثانیا: مصحفهای خطی
- مبحث دوم موضع دانشمندان پیشین درباره ویژگیهای رسم عثمانی
- اشاره
- اول: موضع آنها در التزام به رسم عثمانی در کتابت مصحف
- دوم: موضع دانشمندان پیشین در تفسیر ویژگهای رسم عثمانی
- 1. تحلیل بعضی از ویژگیهای رسم عثمانی با علتهای لغوی یا نحوی
- 2. حمل این ویژگیها بر اشتباه کاتب
- بررسی روایاتی که از آنها وقوع خطا در رسم فهمیده میشود
- 3. اختلاف رسم به جهت اختلاف معنا
- 4. توجیه زیادت و حذف با احتمال قرائات
- 5. رسم عثمانی بر اساس حکمتی است که با مرگ کاتبان آن از بین رفته است
- فصل چهارم رسم الخط عثمانی، یک پژوهش لغوی
- مبحث اوّل پایههایی که این بحث بر آن استوار است
- اشاره
- 1. بعید بودن اشتباه و خطا در پدیدههای رسم عثمانی
- 2. اکتفا نکردن به این قاعده که میگوید اصل در کتابت مطابقت خط با تلفظ است
- 3. مقیاس قرار ندادن قواعد هجایی که دانشمندان علوم عربی وضع کردهاند برای رسم عثمانی
- 4. استفاده از قرائتهای صحیح در توجیه پدیدههای رسم عثمانی
- 5. لازم نیست که این بحث هر مثال یا پدیدهای را که در رسم عثمانی است تفسیر و توجیه کند
- مبحث دوم علامتهای حروف صامت در رسم عثمانی
- اولا: صداهای لغت عربی و علامتهای آنها نزد دانشمندان علوم عربی
- دوم: نشان دادن صوامت در رسم عثمانی
- سوم: اثر وقف بر علامتهای بعضی از حروف صامت
- 1. رسم تنوین به صورت الف
- 2. نوشتن تای تأنیث به صورت هاء در اسمها
- 3. های سکت در رسم عثمانی
- چهارم: حروف مقطعه در رسم عثمانی
- مبحث سوم علامت حرکات در رسم عثمانی
- اشاره
- نخست: علامت کسره بلند
- 1. نشان دادن کسره بلند در وسط کلمه
- 2. نشان دادن کسره بلند در آخر کلمه
- الف: حذف علامت کسره بلند در فاصلهها
- ب: حذف علامت کسره بلند در غیر فواصل به خاطر کراهت التقای دو ساکن
- ج: حذف علامت کسره بلند از آخر منادی
- 3. حالتهای دیگر
- دوم: علامت ضمه بلند
- الف: حذف علامت کسره بلند در فاصلهها
- ب: حذف علامت کسره بلند در غیر فواصل به خاطر کراهت التقای دو ساکن
- ج: حذف علامت کسره بلند از آخر منادی
- سوم: علامت فتحه بلند (الف)
- 1. حذف علامت فتحه بلند
- ب: تفسیر درست این پدیده
- 2. رسم فتحه بلند با (یاء)
- ب: بررسی آراء دانشمندان گذشته
- ج: توجیه بهتر این پدیده
- 3. نوشتن فتحه بلند به صورت واو
- أ: موضع دانشمندان پیشین درباره این پدیده
- ب: توجیه بهتر این پدیده
- 4. زیادت حرف الف بعد از واو آخر کلمه
- ب: موضع دانشمندان پیشین درباره زیادت الف
- ج: آیا میتوان توجیهی برای افزایش الف ذکر کرد؟
- مبحث چهارم علامت همزه در رسم عثمانی
- اشاره
- اولا: روش نگارش همزه در کتابت عربی
- روش اوّل
- روش دوم
- دوم: قاعده عمومی در نشان دادن همزه در رسم عثمانی
- 1. رسم همزه در اوّل کلمه
- 2. نشان دادن علامتی که جایگزین همزه وسطی در حالت تسهیل است
- نوشتن علامت جایگزین همزه وسطی به صورت یاء
- نوشتن علامت جایگزین همزه خفیف وسطی به صورت واو
- نوشتن علامت جایگزین همزه مخفف وسطی به شکل الف
- رسم کلمهای که همزه آن در حالت تخفیف ساقط میشود بدون اینکه چیزی جایگزین آن گردد
- 3. همزه آخر کلمه در رسم عثمانی
- الف: رسم همزه پایانی پس از حرف ساکن
- ب: نوشتن همزه پایانی کلمه پس از حرکت
- سوم: عواملی که در کلمات مهموزه، موجب تعدد صورتهای هجایی شدهاند
- 1. رسم کلمات مهموز، بر اساس وصل
- الف: رسم همزه آغازین که تبدیل به همزه میانی شده، به صورت الف و واو
- ب: رسم همزه پایانی به شکل واو
- ج: رسم همزه آغازین به صورت الف و یاء در حالی که تبدیل به همزه میانی شود
- د: رسم همزه پایانی به صورت الف و یاء در جای که تبدیل به همزه میانی شود
- ه. زیادت علامت الف پس از لام الف (لا)
- و: رسم دو همزه در اول کلمه
- 2. حفظ صورتهای هجایی قدیمی در بعضی از کلمات مهموز
- 3. ناپسند بودن اجتماع دو شکل یکسان در خط
- 4. عدم اثبات علامت فتحه بلند در بعضی از موارد
- 5. اختلاف در چگونگی تخفیف همزه
- رابعا: برخی از پدیدههای هجایی مربوط به همزه
- خامسا: همزه وصل در رسم عثمانی
- مبحث پنجم کلمه از لحاظ رسم
- اشاره
- اولا: کلماتی که به علت رابطه صوتی، متصل نوشته میشوند
- دوم: کلماتی که بدون رابطه صوتی، متصل نوشته میشوند
- فصل پنجم تکمیل رسم الخط عثمانی
- مبحث اول علامتهای حرکات کوتاه
- اشاره
- اولا: نقطههای گرد
- دوم: اعراب مستطیل
- سوم: رسم مصحف در میان روش نقطه گذاری گرد و اعراب مستطیل
- مبحث دوم علامتهایی که حروف مشابه را مشخص میکند
- اشاره
- اولا: نقطههای اعجام خالص
- ثانیا: اعجام غیر خالص
- مبحث سوم علامتهایی که نشانگر برخی از حالات گفتاری است
- اشاره
- اولا: علامت همزه
- ثانیا: علامتهای دیگر:
- 2. علامت تشدید
- 3. علامت مد
- 4. علامت الف وصل
- 5. علامت تنوین
- ثالثا: ضبط مواردی که هجای آن کاستی یا افزایش دارد
- مبحث چهارم رسم مصحف در عصر چاپ
- فصل ششم رابطه خواندن با رسم الخط
- مبحث اول تاریخ قرائتها در سه قرن نخستین
- اشاره
- اولا: قرائت قرآن در زمان حیات پیامبر و دوره خلفای راشدین:
- ثانیا: گزینش و اثر آن در قرائتها
- مبحث دوم مطابقت رسم عثمانی، یکی از پایههای قرائت صحیح
- اشاره
- اولا: درستی سند یا ثبوت روایت و نقل:
- ثانیا: موافقت با خط مصحف
- ثالثا: موافقت با قواعد عربی
- مبحث سوم معیار شاذّ بودن قرائت و سیر تاریخی آن
- مبحث چهارم وجوهی که مخالف رسم ولی جایز است
- اشاره
- اولا: وجوه مخالف رسمی که جایز است و به طبیعت کتابت مربوط میشود
- ثانیا: وجوه مخالف رسم که جایز است و به طبیعت رابطه قرائتها با رسم و طبیعت رسم عثمانی بر میگردد
- الف: درباره حروف صامت
- ب: در زمینه حرکات
- مبحث پنجم کلماتی که رسم آنها در مصاحف عثمانی مختلف است
- مبحث ششم خطاها و لغزشهایی درباره رسم مصحف
- اشاره
- اولا: تغییر یازده حرف از مصحف که به حجاج نسبت داده شده
- دوم: شبهه تأثیر رسم الخط در تعدد قرائات
- آخرین مبحث رابطه املای جدید با رسم مصحف
- خاتمه مهمترین نتایج بحث
اطلاعات کتاب
عنوان: ترجمه رسم الخط مصحف
نویسنده: غانم قدوری الحمد
ناشر: انتشارات اسوه
تعداد صفحات: 0
جلد: 1
موضوعات: قرآن