کتابخانه عمومی بالقرآن

فهرست

• دیباچه
• تشکر
• مقدمه
• گذر ی بر منابع
• مرور ی بر مطالعات جدید
• فصل اول: جغرافیا ی طبیعی کوفه
• اشاره
• ١. مفهوم شناسی
• الف) دلیل نامگذار ی کوفه
• ب) نام ها ی کوفه
• اشاره
• یک - کوفان:
• دو - سورستان:
• سه -خَدّ العَذْراء:
• چهار - کوفه الجُند:
• پنج - کوفه الخُلد:
• شش- منزل جهاد.
• هفت- دارالهجره.
• ج) تاریخچه اجمالی کوفه
• ٢. تأسیس شهر کوفه
• ٣. مباحث جغرافیایی
• اشاره
• الف) طول و عرض جغرافیایی و ارتفاع
• ب) مساحت
• ج) حدود و ثغور
• د) زمین
• ه) آب و هوا
• و) جمعیت
• ز) گیاهان و درختان کوفه
• یک - گیاهان قبل از بنیان گذار ی کوفه
• اشاره
• اول - اُقحُوان:
• دوم - حلفاء:
• سوم - خزامی:
• چهارم - شقائق:
• پنجم - شیح:
• ششم - قِیْصوم:
• هفتم - نَصی: نوعی گیاه ساقه دراز سفید است که در چراگاه، بسیار از آن استفاده می شد. هرگاه ساقه این گیاه، ضخیم و خشک می شد، به آن «حَلی» می گفتند.
• دو - درختان و گیاهان بعد از شهرشدن کوفه
• اشاره
• اول - درختان
• دوم - گیاهان
• 4. حیوانات
• اشاره
• الف) حیوانات خشکی
• اشاره
• یک - حیوانات اهلی
• اشاره
• اول - شتر و انواع آن
• دوم - گاو
• سوم - اسب
• چهارم - الاغ
• پنجم - قاطر
• ششم - گوسفند
• هفتم - کبوتر
• هشتم - مرغ
• نهم - مرغابی (اردک)
• دهم - گربه
• یازدهم - سگ
• دوازدهم - خوک
• دو - حیوانات غیراهلی
• اول - موش
• دوم - کلاغ (غُراب)
• سوم - روباه ( ثعلب)
• چهارم - شترمرغ (ظَلیم \شترمرغ نر)
• پنجم - آهو (ظبی)
• ششم - سوسمار (ضبّ)
• ب) حیوانات آبی
• اشاره
• یک - ماهی بَنانی (سَمَک بَنانی)
• دو - مارماهی
• سه - زِمّیر
• 5. نهرها ی کوفه
• اشاره
• الف) نهر عَلْقَمَه (نهر عَلْقَمی)
• ب) نهر سُورا
• ج) نهر نیل
• د) نهر تاجیه
• ه) نهر سَدیر
• و) نهر سَیلحین (سیلحون)
• ز) نهر صَراه
• ح) نهر صَرصَر
• ط) نهر قَوْرا
• ی) نهر کوثی
• ک) نهر خُرشیذ
• ل) نهر بَلْخ
• م) نهر بُوَیب
• ن) نهر شیلی
• 6. کوه های کوفه
• اشاره
• الف) ساتیدَما
• ب) کوفان
• ٧. چاه ها ی کوفه
• اشاره
• الف) چاه حضرت علی (علیه السلام) (بئر علی)
• ب) چاه جُعد (بئر جعد)
• ج) چاه قصر دارالاماره
• د) چاه مُبارک
• ٨. چشمه ها ی کوفه
• ٩. توابع شهر کوفه و روستاها ی آن
• اشاره
• یک - إسْتینیاء
• دو - اَقساس مالک
• سه - اُکَیْراح
• چهار - بانِقْیا
• پنج - بداه
• شش - بَدیق
• هفت - بَرْثَه
• هشت - بَرَدان
• نه - بَقیقا
• ده - تَلّبَوَنّا
• یازده - جُبّه
• دوازده - جُرْزَه
• سیزده - جَرَعه
• چهارده - جِسْر
• پانزده - حَروراء
• شانزده - جَصّاصه
• هفده - حیره
• هجده - خانِقَیْن
• نوزده - خَرّاره
• بیست - خُصوص
• بیست و یک - خَفّان
• بیست و دو - خَفیّه
• بیست و سه - خَنْدَق سابور (خندق شاپور)
• بیست و چهار - خَوَرْنَق
• بیست و پنج - دُوران
• بیست و شش - دُوما (دُرمَه)
• بیست و هفت - زُرارَه
• بیست و هشت - زَُوْرَه
• بیست و نه - زَیْدان
• سی - سَکِن
• سی و یک - سَنینِیا
• سی و دو - سَوادیّه
• سی و سه - سِیْب
• سی و چهار - سَیْلَحون (سَیْلَحین)
• سی و پنج - شانیا
• سی و شش - شیلی
• سی و هفت - صَریفین
• سی و هشت - صِنّین
• سی و نه - طِیَزناباذ (ضَیزَناباذ)
• چهل - عَقْر (عقر بابل)
• چهل و یک - عَین جَمَل
• چهل و دو - عین صَید
• چهل و سه - عین ظَبْی
• چهل و چهار - غاضِریَّه
• چهل و پنج - غَرِیّان
• چهل و شش - غَطَط
• چهل و هفت - قادسیه
• چهل و هشت - قَرْیَه اَبی صَلابَه
• چهل و نه - قریه ذی الکفل
• پنجاه - قَسّین
• پنجاه و یک - قصرالعَدَسیّین
• پنجاه و دو - قُطْقُطانه
• پنجاه و سه - قَوْرا
• پنجاه و چهار - کُوَیفه عمرو (کویفه ابن عُمَر)
• پنجاه و پنج - لِسان
• پنجاه و شش - لَعْلَع
• پنجاه و هفت - مَلَح
• پنجاه و هشت - مِلْطاط
• پنجاه و نه - نَجَف
• شصت - نُخَیْلَه
• شصت و یک - نَشاسْتَج
• شصت و دو - نُعْماباذ
• شصت و سه - وادِی السِّباع
• ١٠. باغ ها ی کوفه
• ١١. دروازه ها ی کوفه
• ١٢. دیرها ی کوفه (دیارات کوفه)
• اشاره
• الف) دیارات الأساقف
• ب) دیر اَعْوَر
• ج) دیر الجَماجِم
• د) دیر حُرْمه
• ه) دیر حِنَّه
• و) دیر زُراره
• ز) دیر سِرجِس (سرجیس)
• ح) دیر سلسله
• ط) دیر السَّوا
• ی) دیر الشّاء
• ک) دیر قُرَّه
• ل) دیر کعب
• م) دیر مَرْعَبْدا
• ن) دیر هند الصغری
• س) دیر هند الکبری
• فصل دوم: شهرساز ی و معمار ی کوفه
• اشاره
• مقدمه
• ١. خانه ها
• الف) سبک و سیاق خانه ساز ی
• یک - شکل ظاهر ی، تعداد اتاق ها و وضعیت داخلی خانه ها
• دو - نورگیرها
• ب) مصالح ساختمانی
• ج) خانه ها ی افراد مشهور و معروف
• اشاره
• یک - خانه ها ی واقع در مرکز شهر
• اشاره
• اول - خانه حضرت علی (علیه السلام)
• دوم - خانه جُعْدَه بن هبیره مخزومی
• سوم - خانه عبدالله بن مسعود
• چهارم - خانه ولید بن عُقْبه
• پنجم - خانه عُماره بن عُقْبَه
• ششم - خانه ابوموسی اشعری
• هفتم - خانه حُذَیفه بن یَمان
• هشتم و نهم - خانه سلمان بن ربیعه باهلی و مُسَیّب بن نَجْبَه فَزاریّ
• دهم - خانه عمرو بن حُرَیث
• یازدهم - خانه طَلْحه بن عبیدالله
• دوازدهم - خانه خالد بن عرفطه
• سیزدهم - خانه سَعد بن قیس
• چهاردهم - خانه ابن حکیم
• پانزدهم - خانه مختار بن ابی عُبَیده ثَقَفی
• دو - خانه ها ی واقع در محله ها ی شهر
• اول - خانه خَبّاب بن اَرَت
• دوم - خانه زید بن ارْقَم انصاری
• سوم - خانه جَریر بن عبدالله بجلی
• چهارم - خانه عدی بن حاتم طائی
• پنجم - خانه خُنَیْس بن سَعد
• ششم - خانه هانی بن عُرْوه
• هفتم - خانه اَشْعث بن قیس
• هشتم - خانه قُرظَه بن کَعْب انصاری
• ٢. بازارها
• الف) موقعیت بازارها
• ب) وضعیت ظاهر ی دکان ها
• ج) بازارها ی تخصصی
• اشاره
• یک - بازار شترفروشان (سوق الابِلْ)
• دو - بازار خرمافروشان (سوق التّمارین)
• سه - بازار ماهی فروشان
• چهار - بازار کرباس فروشان
• پنج - بازار کفش فروشان (سوق الحَذّائین)
• شش - بازار اسب فروشان (سوق البَراذین)
• هفت - بازار صیرفی ها (رَحْبَهُ الصیارف)
• هشت - بازار شمشیرفروشان (صَیاقله)
• نه - بازار روغن فروشان (سوق الزیّاتین)
• ده - بازار صابون سازان (اصحاب الصابون)
• یازده - بازار گوسفند (سَوْق الغَنَم)
• دوازده - بازار گربه فروشان
• سیزده - بازار خرید و فروش مرغ
• چهارده - بازار زین سازان یا زین فروشان (سوق السَرّاجین)
• پانزده - بازار رفوگرها (سوق الرفّاثین)
• شانزده - بازار انواع گستردنی ها مانند فرش، گلیم و. . . (اصحاب الأنماط)
• هفده - بازار خَزّفروشان (اصحاب الخزّ)
• هیجده - بازار سویق فروشان (قاووت فروشان) (سوق السوّاقین)
• نوزده - بازار سرکه فروش ها (سوق الخلاّلین)
• بیست - بازار زرگرها (سوق الصاغه)
• بیست و یک - بازار عطرفروشان (سوق الحَنّاطین)
• بیست و دو- بازار آهنگران (سوق الحدّادین)
• بیست و سه - بازار گل فروشان (باعَه الأزْهار)
• بیست و چهار - بازار خیاطها (سوق الخیاطین)
• بیست و پنج - بازار صحّاف ها ( سوق الورّاقین)
• بیست و شش - بازار گازران یا رخت شویان (سوق القَصّارین)
• د) نظارت بر بازار
• ٣. مساجدکوفه
• اشاره
• الف) مسجد جامع کوفه (تصویرهای شماره 5 - ١)
• یک- مسجد جامع کوفه در گذر تاریخ
• اشاره
• اول - مسجد جامع کوفه قبل از اسلام
• دوم- مسجد در زمان سعد بن ابی وقاص
• سوم - مسجد در زمان زیاد بن ابیه
• دو - درها ی مسجد جامع
• اشاره
• اول - باب السُدَّه
• دوم - باب الفیل
• سوم- باب الکنده
• چهارم- باب الأنماط
• سه - ستون ها ی مسجد جامع
• چهار - مکان ها ی تاریخی در مسجد جامع
• اشاره
• اول - دکّه القضاء
• دوم - بیت الطشت
• سوم - سفینه نوح
• چهارم - تَنُّور
• پنجم - محراب حضرت علی (علیه السلام)
• پنج - دستشویی و وضوخانه مسجد جامع کوفه
• شش - فاصله مسجد تا دارالاماره
• هفت - مسجد جامع کوفه از منظر باستان شناسی
• ب) دیگر مساجد
• اشاره
• یک - مساجد مبارکه
• اشاره
• اول - مسجد سَهْلَه
• دوم- مسجد بنی کاهل
• سوم - مسجد صَعْصَعَه بن صوحان
• چهارم - مسجد زید بن صوحان
• پنجم - مسجد غَنّی
• ششم - مسجد حَنّانه
• هفتم - مسجد جُعْفی
• هشتم - مسجد الحمراء
• دو - مساجد ملعونه
• اشاره
• اول - مسجد اَشعث
• دوم - مسجد جَریر
• سوم - مسجد سَمّاک
• چهارم - مسجد شَبَث
• پنجم - مسجد تَیم (مسجد بنوتَیِم)
• ششم - مسجد ثَقیف
• هفتم - مسجدی در الحمراء
• سه - مساجد دیگر
• اشاره
• اول - مسجد جُهَیْنَه (مسجد بنودُهمان)
• دوم - مسجد بنی مَخْزوم
• سوم - مسجد بنی عبدالله بن دارِم
• چهارم - مسجد بنی جَذیمه
• پنجم - مسجد بنی عَنْزَه (مسجد بنوعناز یا مسجد بنی عنز)
• ششم - مسجد سَکون (مسجد بنی سکون)
• هفتم - مسجد قُصّاص
• هشتم - مسجد عبدالقیس
• نهم - مسجد بنی سُنْبُس (مسجد عدی بن حاتَم)
• دهم - مسجد بنی مُقاصف
• یازدهم - مسجد بنی بَهْدَلَه
• دوازدهم - مسجد اَنْصار
• سیزدهم - مسجد اَحْمَس (مسجد مُزَیْنه)
• چهاردهم - مسجد بنی اَوْد
• پانزدهم - مسجد بنی البَدّاء
• شانزدهم - مسجد بنی ذُهَل
• هفدهم - مسجد بنی هِلال
• هجدهم - مسجد بنی الشیطان
• نوزدهم - مسجد نَخَعْ
• بیستم - مسجد بنی مُرّا
• 4. قصر دارالاماره
• اشاره
• الف) دارالاماره از دیدگاه منابع تاریخی
• اشاره
• یک - قصر در زمان سعد
• دو - قصر در زمان زیاد
• ب) دارالاماره از منظر حفاری های باستان شناسی
• اشاره
• یک - موقعیت قصر
• دو - شکل هندسی قصر و مساحت آن
• سه - دیوارهای قصر
• چهار - برج های قصر
• پنج - درهای ورودی قصر (مداخل)
• شش - اطاق ها، ایوان ها، رواق ها، سالن ها و آشپزخانه های داخل قصر
• هفت - حمام و مخزن و فاضلاب
• هشت - طِمار
• نه - مصالح ساختمانی دارالإماره
• 5. زندان کوفه
• 6. میدان اصلی شهر
• اشاره
• الف) مرکز شهر (صحن)
• ب) رحبه (رحبه علیّ و رحبه الصَیارف)
• ج) آریّ
• ٧. معابر (خیابان ها، چهارسوها و کوچه ها)
• الف) خیابان ها
• اشاره
• اندازه خیابان ها
• سکّه لحّام جریر
• سکّه دار الرومیین
• سکّه شَبَث
• سکّه عُمَیْرَه
• سکّه بنی جذیمه
• سکّه علاء بن مِحْرز
• سکّه الثَوْریین (سکّه الثَوْر)
• سکّه الموالی
• سکّه البَرید
• ب) چهارسوها
• اشاره
• یک - چهارسوی خُنَیْس
• دو - چهارسوی بَجیله
• سه - چهارسوی هَمْدان
• چهار - چهارسوی کِنْده
• ج) کوچه ها
• ٨. کاروان سراها و مهمان خانه ها
• ٩. حمام ها
• اشاره
• الف) حمام اَعْیَن
• ب) حمام عمر بن سعد
• ج) حمام مَهْبَذان
• د/ ه) حمام عمرو بن حریث و حمام قطان (قَطَن) بن عبدالله
• و) حمام ابن بَرْدَه
• ١٠. مکان های عمومی
• اشاره
• الف) جبّانات و گورستان ها
• اشاره
• یک - جبّانه های یمنی ها (قحطانی ها)
• اشاره
• اول - جبّانه سبیع (جبانه الحشاشین)
• دوم - جبّانه کِنْده
• سوم - جبّانه بِشْر
• چهارم - جبّانه مراد
• پنجم - جبّانه مِخْنَف (جبّانه اَزْد)
• ششم - جبّانه الصائدیین
• دو - جبّانه های عدنانی ها
• اشاره
• اول - جبّانه (ثُوَیَّه)
• دوم - جبّانه عَرْزَم
• سوم - جبّانه سالم (جبّانه بنی سلول)
• چهارم - جبّانه اتبر
• سه - آرامگاه های خارج از جبانات
• اشاره
• یک - آرامگاه مسلم بن عقیل٧
• دو - آرامگاه هانی بن عروه
• سه - آرامگاه مختار بن عبید ثقفی
• چهار - قبر رُشَید هَجری
• پنج - قبر عبدالله بن عفیف اَزْدی
• شش - قبر میثم تمّار
• ب) صحراها
• اشاره
• یک - صحرای اُثَیر (بنی اُثَیر)
• دو - صحرای بنی عامر
• سه - صحرای بنی یَشْکُر
• چهار - صحرای بَرْدَخْت
• پنج - صحرای بنی قَرار
• شش - صحرای شَبَث
• هفت - صحرای سالم
• هشت - صحرای عَبْدالقِیْس
• ج) کُناسَه
• د) سَبْخَه
• ه) دارالرزق
• و) جسر کوفه (پُل کوفه)
• ز) سیل بند کوفه (مُسَنّاه جابر)
• ح) عاقول (شاهجان)
• فصل سوم: مردم شناسی و روان شناسی مردم
• کوفه
• اشاره
• ١. خلقیات روحی و روانی
• اشاره
• الف) ویژگی های مثبت کوفیان
• یک - شجاعت
• دو - ایمان و حمیت دینی
• سه - علم
• ب) ویژگی ها و صفت های منفی کوفیان
• اشاره
• یک - دنیاطلبی
• دو - نظام ناپذیری
• سه - اجتهادات نابجا
• چهار - تابع احساسات بودن
• پنج - غَدَر و فریب کاری
• شش - بخل
• هفت - خیانت گری
• ٢. مناسبات انسانی
• اشاره
• الف) سلام کردن
• ب) مصافحه
• ج) معانقه
• د) خداحافظی کردن
• ه) ایستادن برای احترام
• و) عطسه نمودن
• ز) مناسبات دیگر
• ٣. دسته بندی طبقات مختلف اجتماعی
• اشاره
• الف) دسته بندی قبیله ای
• ب) دسته بندی نژادی
• ج) دسته بندی دینی
• د) دسته بندی سیاسی - مذهبی مسلمانان
• ه) دسته بندی طبقاتی
• فصل چهارم: وضعیت اقتصادی کوفه
• اشاره
• ١. چگونگی داد و ستد و معاملات
• الف) نوع پول رایج
• اشاره
• یک - کیفیت سکه زدن
• دو - سکه در صدر اسلام
• سه - انواع سکه ها و وزن آنها
• اشاره
• اول - درهم های بَغْلی
• دوم - درهم های طبری
• سوم - درهم های جَوارقی
• چهار - سکه های غیرخالص
• ب) چک، سفته و حواله
• ٢. تجارت
• الف) فضیلت تجارت
• ب) آداب تجارت
• ج) اجمالی از تاریخ تجارت در کوفه
• د) کاروان های تجاری
• ه) مسیرهای تجاری
• اشاره
• یک - مسیر شرق کوفه
• دو - مسیر جنوب کوفه
• سه - مسیر غرب کوفه
• ٣. دام داری
• 4. مشاغل
• اشاره
• الف) صناعات
• اشاره
• یک - بنایی و معماری
• دو - خشت زنی و قالب ریزی آجر
• سه - گچ کاری
• چهار - کاشی سازی
• پنج - شیشه گری
• شش - سفال گری
• هفت - مس گری
• هشت - آهن گری
• نُه - نجّاری
• ده - زرگری
• یازده - صابون سازی
• دوازده - عطرسازی
• سیزده - آسیابانی
• چهارده - روغن کشی
• پانزده - دباغی
• شانزده - کفش سازی
• هفده - رنگ رزی
• هجده - حصیربافی
• نوزده - پشم ریسی
• بیست - خیمه سازی
• بیست و یک - بافندگی
• بیست و دو - خیاطی
• ب) مشاغل واسطه ای
• اشاره
• یک - صرّافی
• دو - قصابی
• سه - بقّالی
• چهار - علف فروشی
• پنج - پارچه فروشی
• شش - سمساری
• ج) مشاغل خدماتی
• اشاره
• یک - حمّامی
• دو - حَجّامی
• سه - قَصّاری
• چهار - نظافت گری شهر
• پنج - پزشکی
• 5. واردات
• 6. صادرات
• ٧. کشاورزی
• چگونگی آبیاری
• ٨. راه های درآمد کوفه
• اشاره
• الف) راه های درآمد حکومت کوفه
• یک - خَراج
• دو - صدقه
• سه - جزیه
• چهار - غنایم جنگی
• پنج - مالیات بر تجارت
• شش - هدایای عید نوروز و مهرگان
• هفت - زمین های صوافی
• ب) هزینه های حکومت کوفه
• اشاره
• یک - حقوق کارمندان
• دو - خدمات شهری
• سه - قرض به مردم
• چهار - نگهداری مقداری از اموال برای مواقع اضطراری
• پنج - رسیدگی به فقرا و یتیمان
• شش - پرداخت به حکومت مرکزی
• هفت - عطاء و رزق
• اول - عطاء
• دوم - رزق
• ج) سطح زندگی مردم و قیمت بعضی از کالاها
• فصل پنجم: مسائل فرهنگی و تعلیم و تربیت
• اشاره
• ١. تعلیم و تربیت
• ٢. شخصیت های فرهنگی
• الف) شاعران
• یک - کلیاتی در باره شعر در صدر اسلام
• اشاره
• اول - اسلام
• دوم - ارتباط اعراب با ملیّت های مختلف
• سوم - تمدن و فرهنگ تازه
• چهارم - سیاست
• دو - شاعران
• اشاره
• اول - قیس بن عمرو حارثی، معروف به نجاشی
• دوم - رَبیعه بن مَقْرُوم قیسی
• سوم - جَرْوَل بن اَوْس، معروف به حُطَیئه
• چهارم - شوید بن ابی کاهل
• پنجم - نابغه جُعدی
• ششم - ظالم بن عمرو بن سفیان، معروف به ابوالاسود دئلی
• هفتم - متوکل بن عبدالله بن کُنانه، معروف به متوکل لیثی و متوکل کُنانی
• هشتم - ابو مَعْرَض مُغَیره بن عبدالله بن مُدْرَکَه، مشهور به اُقَیْشِر اَسَدی
• نهم - عبدالله بن زبیر اسدی
• دهم - سُراقه بن مِرْداس بارقی
• یازدهم - اَیْمَن بن خُرَیم
• دوازدهم - ابوالمُصَبَّح عبدالرحمان بن عبدالله، معروف به اَعشی هَمْدان
• سیزدهم - کَعْب بن جُعَیْل
• چهاردهم - مالک بن اسماء بن خارجه فَزاری
• پانزدهم - حَکَم بن عبدل اسدی
• شانزدهم - همّام بن غالب بن صعصعه، معروف به فَرَزْدَق
• هفدهم - حَرمَله بن مُنْذِر، معروف به ابوزُبَیْد طایی
• هجدهم - سلیمان بن صُرَد خُزاعی
• نوزدهم - عمرو بن ضابی بن حَرَث بَرْجَمی
• بیستم - عُماره بن عقبه بن ابی معیط
• بیست و یکم و بیست و دوم و بیست و سوم - نضر، نعمان و نعیم پسران عجلان انصاری خزرجی
• بیست و چهارم - فُضاله بن شریک بن سلمان
• بیست و پنجم - عبدالله بن خلیفه بولایی
• بیست و ششم - اَیاس بن عَثَل طایی
• بیست و هفتم - یزید بن مُغْفَل مِذْحجی جُعْفی
• بیست و هشتم - رَبیعه بن حُوط
• بیست و نهم - عبدالله بن هَمّام
• سی ام - عُمر بن یزید بن هلال نَخَعی
• سی و یکم - عبدالله بن حُر جُعفی
• سی و دوم - عَوْف بن عبدالله بن اَحْمَر اَزْدی
• سی و سوم - وَهَب بن زَمْعَه جَمْحی، معروف به ابودَهْبَل
• سی و چهارم - شُرَیح قاضی
• سی و پنجم - صعصعه بن صَوْحان
• سی و ششم - لَبید بن ربیعه عامری
• ب) خطیبان
• اشاره
• یک - صعصعه بن صَوْحان
• دو - نعمان بن بشیر
• سه - زیاد بن ابیه
• چهار - ولید بن عقبه بن ابی معیط
• پنج، شش و هفت - متوکل لیثی، اقیشر اسدی، عبدالله بن زبیر اسدی
• هشت - عابس بن ابی شبیب شاکری همدانی
• ج) صحابه، محدثان، فقها و دیگر اندیشمندان
• ٣. افسانه ها و اسطوره ها
• 4. آداب قرائت قرآن
• اشاره
• الف) خواندن قرآن با صدای نیکو
• ب) پاکیزه کردن دهان
• ج) استعاذه
• د) ترتیل
• ه) تدبّر
• و) خشوع
• ز) کسانی که بهتر است قرآن نخوانند
• قاریان قرآن
• 5. موسیقی و اعمال خلاف شرع رایج
• الف) موسیقی
• ب) می خوارگی
• 6. کتابت و خط
• الف) آداب نوشتن
• ب) وسایل نوشتن (ادوات کتابت)
• اشاره
• ج) خط کوفی
• فصل ششم: آداب و رسوم
• اشاره
• ١. خواستگاری
• ٢. ازدواج
• اشاره
• الف) تعیین مهریه
• ب) جهیزیه
• ج) خطبه نکاح
• د) فاصله بین عقد و عروسی (زفاف)
• ه) مراسم عروسی (زفاف)
• اشاره
• یک - وقوع عروسی در شب
• دو - آرایش عروس
• سه - بردن عروس از خانه پدر به خانه شوهر
• چهار - همراهان عروس
• پنج - شعرخوانی و دف زدن و تکبیر گفتن در شب عروسی
• شش - نِثار عروسی
• هفت - ولیمه عروسی
• هشت - ماندن زنی از خویشان عروس در شب زفاف
• نُه - تبریک عروسی
• ده - شستن پای عروس
• ٣. مراسم خاک سپاری مردگان
• اشاره
• الف) غسل میت (تغسیل)
• ب) تکفین
• ج) حنوط
• د) نماز بر میت
• ه) تشییع جنازه
• و) تدفین
• ز) مراسم بعد از تدفین
• 4. جنگ و صلح
• الف) اعلان جنگ
• ب) سربازگیری
• ج) نظام جمع
• د) ادوات و سلاح های جنگی
• اشاره
• یک - سلاح های هجومی
• اول - سلاح های هجومی سبک
• دوم - سلاح های هجومی سنگین
• دو - سلاح های دفاعی
• اشاره
• اول - سلاح های دفاعی سبک
• دوم - سلاح های دفاعی سنگین
• ه) تعلیم جنگاوران
• و) اسلحه سازی
• ز) پیک
• ح) صلح
• ط) شعارهای جنگی
• ی) طریقه تقسیم غنایم جنگی
• ک) پرچم
• ل) واحدهای تشکیل دهنده سپاه
• اشاره
• یک - پیاده نظام (رجّاله)
• دو - سواره نظام (خیّاله، فُرْسان)
• اشاره
• اول - حمله
• دوم - تعقیب و گریز
• سوم - جمع آوری اطلاعات
• چهارم - پشتیبانی
• سه - تیراندازان (رُماه، نَشّابون)
• چهار - کارگران (فَعَلَه)
• پنج - واحد خدمات (تدارکات)
• م) مراحل جنگ
• اشاره
• یک - جمع نیرو
• دو - حرکت به سوی دشمن
• سه - استقرار در لشکرگاه
• چهار - آمادگی های قبل از جنگ
• پنج - شروع جنگ
• شش - تدابیر دفاعی
• ن) درجات نظامی سپاه اسلام
• اشاره
• یک - درجات نظامی سپاه اسلام
• اشاره
• اول - فرمانده کل سپاه (امیر الجیش)
• دوم - فرماندهان واحدهای اصلی (اُمَراء التعبیه)
• سوم - فرمانده گردان (امیر الکُرْدُوس)
• چهارم - قائد
• پنجم -خلیفه
• ششم - عریف
• دو - درجات نظامی ایرانیان
• سه - درجات نظامی روم
• اشاره
• اول - بِطْریق
• دوم - طُومْرُخ
• سوم - طُرَنْجار
• چهارم - قُومِسْ
• پنجم - قَمْطَرُخ
• ششم - داقْرُخ
• س) آرایش جنگی
• اشاره
• یک - نظام کَرّ و فَرّ (هجوم و فرار)
• دو - نظام صَفّ (نظام زَحْف)
• سه - نظام خمیس
• اشاره
• اول - طلیعه (مقدمه)
• دوم - قلب
• سوم - مَیْمَنه
• چهارم - مَیْسَره
• پنجم - ساقه (موَخره)
• چهار - نظام کرادیس
• ع) جاسوسی
• 5. پخت وپز
• الف) طریقه آتش روشن کردن
• ب) پختن غذا
• ج) پختن نان
• 6. سیر و سفر و تفرّج
• الف) آداب سفر
• اشاره
• یک - انتخاب همراه مناسب
• دو - برداشتن وسایل شخصی ضروری
• سه - برداشتن عصا
• چهار - یاد خدا نمودن
• پنج - صدقه دادن
• شش - بدرقه مسافر
• هفت - مروّت و جوانمردی در سفر
• هشت - شعر و آواز خواندن در سفر
• نُه - مسئولیت به عهده گرفتن در سفر
• ده - سوغات آوردن از سفر
• یازده - مصافحه و معانقه با مسافر
• ب) وسایل حمل و نقل
• ٧. وسایل روشنایی
• اشاره
• الف) سِراج (مصباح)
• ب) قندیل
• ج) شمع
• د) حرادیّ
• ٨. ظروف
• اشاره
• الف) ابریق
• ب) اِداوَه
• ج) بُرْمَه
• د) تَوْر
• ه) جِراب
• و) جَرَّه
• ز) جَفْنَه
• ح) دَلْو
• ط) زِکْوَه
• ی) زِقّ
• ک) سطیحه
• ل) شَنّ
• م) صَحْفَه
• ن) طَست (طشت)
• س) ظَبْیَه
• ع) عُکَّه
• ف) قارُورَه
• ص) قَدَح
• ق) قِدْر
• ر) قِرْبَه
• ش) قَسْ (قَسّه)
• ت) قَصْعَه
• ث) قَعْب
• خ) قُلَّه
• ذ) قَوْصَرَه
• ض) کَأْس
• ظ) کُوب
• غ) کَوْز
• اب) مِخْضَب
• اج) مِزْوَد (مِزْوَدَه)
• اد) مزاده
• اه) مَسْک
• او) مِطْهَرَه
• از) مِکْتَلْ
• اح) مِهْراس
• ٩. دوستی
• ١٠. آرایش ظاهری زنان و مردان
• اشاره
• الف) آرایش ها و زینت های مشترک زنان و مردان
• اشاره
• یک - استعمال بوهای خوش
• اشاره
• اول - عطر
• دوم - گیاهان خوشبو
• دو - استعمال روغن های مختلف
• اشاره
• اول - روغن بنفشه
• دوم - روغن بان
• سوم - روغن زَنْبَق (زنبه)
• چهارم - روغن کُنجد
• سه - استعمال رنگ ها
• اشاره
• اول - حناء
• دوم - وَسْمَه (کَتْم)
• چهار - سرمه کشیدن
• اشاره
• پنج - آرایش موها
• ب) زینت ها و آرایش های اختصاصی زنان
• ج) زینت ها و آرایش های اختصاصی مردان
• ١١. مجالس عمومی و گردهمایی ها
• ١٢. سرگرمی و ورزش
• ١٣. آداب و رسوم مجالس خلفا و امرا
• اشاره
• الف) دربان (حاجب)
• ب) اذن دخول
• ج) کیفیت ورود در مجلس
• د) تجمّلات مجلس
• ه) پاسبان در مجلس
• و) مرخص شدن از مجلس
• ١4. لباس پوشیدن و حجاب
• اشاره
• الف) پارچه ها
• یک - مواد پارچه ها
• دو - نام پارچه ها
• اشاره
• اول - اِسْتَبْرَق
• دوم - بَزّ
• سوم - حریر
• چهارم - خَزّ
• پنجم - دیباج
• ششم - رَفْرَفْ
• هفتم - سُنْدُس
• هشتم - قِبْطیّه
• نهم - قَزّ
• دهم - کتان
• یازدهم - کَرْباس
• دوازدهم - مُعَلَّم
• سیزدهم - مُنَیّر
• چهاردهم - وَشی
• ب) لباس ها
• اشاره
• یک - پوشش سر
• اشاره
• اول - عِمامَه
• دوم - بُرْنُس
• سوم - قَلَنْسُوَه
• چهارم - کوفیه و عِقال
• پنجم - بُرْقَعْ
• ششم - نِقاب
• هفتم - خِمار
• هشتم - مِعْجَر
• نُهم - قِناع و مِقْنَعَه
• دهم - لِثام
• دو - پوشش بدن
• اشاره
• یکم - بَتّ
• دوم - بِجاد
• سوم - بُرْجُد
• چهارم - بُرْد
• پنجم - بُرْدَه
• ششم - ثَوب قِطْری
• هفتم - جُبَّه
• هشتم - جلْباب
• نهم - حِبْرَه (حَبَرَه)
• دهم - حُلّه
• یازدهم - خمیصه
• دوازدهم - دِثار
• سیزدهم - دُرّاعَه و مِدْرَع
• چهاردهم - رِداء
• پانزدهم - رَیْطَه
• شانزدهم - سابِریّ
• هفدهم - ساج
• هجدهم - سُدوس
• نوزدهم - سِرْبال
• بیستم - شِعار
• بیست و یکم - شَمْلَه
• بیست و دوم - طاق
• بیست و سوم - طَیْلَسان
• بیست و چهارم - عَباء (عَباءَه)
• بیست و پنجم - غِلالَه
• بیست و ششم - قَباء
• بیست و هفتم - قَسّی
• بیست و هشتم - قَطیفَه
• بیست و نهم - قَمیص
• سی ام - کِساء (کِسْوَه)
• سی و یکم - مُسْتَقَه
• سی و دوم - مِسْح
• سی و سوم - مِطْرَف (مُطْرَف)
• سی و چهارم - مُقَطَّعَه
• سی و پنجم - مُلاءَه
• سی و ششم - مِلحَفَه
• سی و هفتم - نَمِرَه
• سی و هشتم - یَلْمَق
• سه - پوشش پایین بدن
• اشاره
• یکم - اِزار (مِئزَر)
• دوم - تُبّان
• سوم - دِقْرارَه
• چهارم - سَراویل
• پنجم - فُوطَه
• ششم - مِرْط
• هفتم - مِنْطَق، مِنْطَقَه، نِطاق
• چهار - پوشش کف پا
• یکم - جَوْرَب
• دوم - حِذاء
• سوم - خُفّ
• چهارم - نَعل
• فصل هفتم: نوع تغذیه
• اشاره
• ١. غذاها
• الف) تاریخچه ای از غذای عرب
• ب) وعده های غذایی عرب
• ج) انواع غذاها
• اشاره
• یک - غذاهای بدون اسم خاص
• اشاره
• اول - غذاهای پیامبر اکرم (صلی الله علیه و آله)
• دوم - غذاهای حضرت علی (علیه السلام)
• دو - غذاهایی با اسم خاص
• اشاره
• اول - بَکالَه (بَکیله)
• دوم - تلبینَه (تَلبین)
• سوم - ثَرید
• چهارم - حریره
• پنجم - حَساء
• ششم - حَیْس
• هفتم - رَبیکَه
• هشتم - رَغیده
• نهم - رَهیده
• دهم - سَخینَه
• یازدهم - سِکْبْاج
• دوازدهم - شِواء
• سیزدهم - شُورباجَه
• چهاردهم - صَحْناء (صحناه)
• پانزدهم - طَفَیْشزل
• شانزدهم - عَصیده
• هفدهم - فَریقَه
• هجدهم - قَدید
• نوزدهم - مَرَق
• بیستم - نارباجه
• بیست و یکم - وَشیقَه
• بیست و دوم - هَریسَه
• د) پیش غذا (دسر)
• ه) سبزیجات همراه غذا
• و) سفره غذا
• اشاره
• یک - سُفْره
• دو- خُوان (خِوان)
• سه - طَبَق
• چهار - مائده
• پنج - نَطْع (نَطَعْ، نِطْع، نِطَع)
• ٢. نوشیدنی ها
• اشاره
• الف) نوشیدنی های حلال
• اشاره
• یک - شیر
• دو - عسل
• سه - شیره
• چهار - انواع عصیر و فشرده
• ب) نوشیدنی های حرام
• اشاره
• یک - نَبیذ
• دو - بِتْع (بِتَع)
• سه - فُقّاع
• چهار - مِرْز
• پنج - نقیع
• ٣. میوه ها
• 4. تنقلات
• اشاره
• الف) جَوْزینَق
• ب) حَلواء
• ج) خَبیص
• د) سَویق
• ه) فالُوذَج (فالُوذ)
• و) لَوْزینَج
• فصل هشتم: نظام قضایی و انتظامی
• اشاره
• ١. قضا
• الف) قاضیان کوفه تا سال 6١ ه. ق
• اشاره
• یک - اولین قاضی
• اشاره
• الف) ابو مَرّه کِنْدی
• ب) عُرْوَه بن جُعد (ابی الجُعد) بارقی
• ج) سَلْمان بن رَبیعه باهلی
• د) جَبْر بن قَشْعَمْ کِنْدی
• ه) عبدالله بن مسعود
• و) ابوموسی اشعری
• دو - شُرَیْح بن حارث (حَرَث یا عبدالله یا شراحیل یا هانی) کِندی
• سه - مسروع بن اَجْدَع تمیمی
• چهار - عبدالملک بن عُمَیْر لَخْمی
• ب) آیین دادرسی
• اشاره
• آیین دادرسی مدنی
• ج) شرایط و صفات قاضی
• د) مجلس قضاوت
• ه) مجازات ها
• اشاره
• یک - قتل (کشتن)
• دو - شلاق (جَلد)
• سه - بریدن دست یا پا (قطع)
• اول - سرقت
• دوم - محارب
• چهار - زندان (حبس)
• اشاره
• اول - زندان ابد
• دوم - زندان غیر ابد
• پنج - تبعید (نفی بلد)
• ٢. شرطه
• ٣. مقامات ادار ی شهر کوفه
• اشاره
• الف) والی
• ب) رئیسان اسباع و ارباع
• ج) عرفا
• د) مناکب
• ه) سرپرست بیت المال
• و) سرپرست دیوان خراج
• ز) کاتبان و منشیان
• کتابنامه