سایز
اندازه متن

مقدمه

زندگی کوتاه زهرای مرضیه (س) برکات بی‌شماری را به دنبال داشت، برکات معنویش سراسر تاریخ اسلامی را فرا گرفت، حکایت‌های پیامبر (ص) و ائمه اهل بیت (ع) از رفتار خداپسندانه‌اش بالاترین مدرسه انسان‌سازی آنان بود، مفسران ژرف‌اندیش در ذیل سوره کوثر، فاطمه (س) و فرزندانش را مصداق حقیقی کوثر - خیر کثیر - دانسته‌اند [1] ، که خداوند آنها را به پیامبرش عنایت کرد پس نمی‌توان برکات وجودی فاطمه (س) را منحصر در امور معنوی تنها دانست، عملکرد و سیره پیامبرگونه‌اش در امور مادی و معنوی هر دو برکت را به دنبال داشت. او در باب صدقات و موقوفات برترین بانوی جهان بوده و هست، هر چه را مالک بوده بر اساس سیره پدر بزرگوارش تقدیم به فقراء و مستمندان می‌نمود و علاوه بر کمک‌های مقطعی کمک‌های جاویدان و مستمری - موقوفات و صدقات - داشته است.

علامه عالیمقدار مجلسی (ره) می‌گوید:

سید بن‌طاووس (ره) رو به فرزندش نمود، گفت: پسرم، موقوفات و صدقات جده‌ات فاطمه زهرا (س) همانند العوالی - حیطان سبعه - و... از اموالی بود که رسول خدا (ص) آنها را بدون جنگ و درگیری مالک گردید و کسی در آن شریک نبوده و ملک خالص آن حضرت شد و «فئ محسوب شد. بعدا پیامبر خدا (ص) آنها را در زمان حیات خویش به دخترش به صورت هبه (بخشش) واگذار کرد. فاطمه (س) هم آنها را در راه خدا وقف نمود - غیر از فدک که توضیحش خواهد آمد - و سپس «موقوف علیهم - کسانی را که می‌توانند از آن موقوفات استفاده نمایند - مشخص کرد.

سپس سید بن‌طاووس (ره) اضافه کرد و گفت فرزندم: در ارزش آنها همین‌قدر بس که بعضی از آن اموال سالانه بین 24000 تا 70000 درهم درآمد داشته است. [2] .

اسامی صدقات صدیقه طاهره

ام العیال

چشمه‌ای است که به برکت آن روستایی بزرگ در کنارش ساخته شده، این روستا در نزدیکی قلعه‌های «آرة که بین راه مکه و مدینه است واقع شده، در آن روزگار بیش از 20000 نخل خرما داشته است و امروز هم در آنجا میوه‌های مختلف مانند لیمو، انگور، موز به عمل می‌آید، ام‌العیال در یکصد و هفتاد کیلومتری مدینه منوره و پنجاه و شش کیلومتری شرق «سقیا» قرار دارد. [7] .

عرام بن‌اصبغ سلمی که شخصی مورد اطمینان است و در سال‌های 275 هجری قمری زندگی می‌کرده و در شناسایی منطقه «تهامه از خبرگی ویژه‌ای برخوردار بود [6] می‌گوید: ام‌العیال قریة صدقة فاطمة الزهراء بنت رسول الله (صلی الله علیه و آله)؛ روستای ام‌العیال صدقه و موقوفه فاطمه زهرا (س) دختر رسول خدا (ص) است. [7] .

موقوفات فاطمه صفحه 1 از 4